Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yamato period

**Yamato period** (japanski: 大和時代, *, *Yamato-jidai**?) je period japanske historije koji je ime dobio po tome što je tada japanski carski dvor vladao iz današnje prefekture Nara, u drevno doba poznate kao pokrajina Yamato.

Kao njegov početak se tradicionalno navodi godina 250. iako je ona osporena od strane modernih historičara, koji na temelju arheoloških artefakata početak kulturnih i ekomomskih promjena koje se vezuju za taj period datiraju cca. 150. Period se tradicionalno dijeli na dva dijela - raniji Kofunski period, koji je ime dobio prije svega zahvaljujući arheološkim artefaktima, i kasniji Asuka period, koji je ime dobio po premještanju carske prijestolnice u grad Asuka u prefekturi Nara - događaj koji se tradicionalno smješta u godinu 538. Kraj perioda Asuka, a time i perioda Yamato, se smješta u godinu 710. kada je otpočeo period Nara.

Period Yamato se u mnogo čemu može smatrati početkom "prave" japanske historije; njegovi događaji se prvi put mogu dovesti vezu u historijskim zapisima iz susjednih zemalja, a državnopravni entitet koji je nastao od strane Yamato klanova na području otoka Honshu predstavlja začetak današnje japanske države. Kada je taj entitet zavladao Japanom nije poznato; sigurno je tek da su Yamato klanovi imali čvrstu hegemoniju nad ostalima u 6. vijeku.

Yamato period je poznat prije svega po uspostavljanju trgovačkih, kulturnih, a na kraju i političkih veza sa istočnoazijskim kopnom, prije svega Korejom i, u manjoj mjeri, Kinom. Jedna od njegovih posljedica je bilo uvođenje budizma u 6. vijeku. U početku 7. vijeka je princ Shotoku reogranizirao državnu upravu po kineskom modelu, a propast korejske države Baekje 660. je omogućila neposredne veze sa Kinom te uvođenje kineskog kalendara, konfucijanstva i taoizma (koji će se razviti u japanski Onmyōdō).

## Izvori

* Paekche of Korea and the Origin of Yamato Japan, Wontack Hong, Seoul: Kudara International, 1994. ISBN 89-85567-02-0 93910 Uneseni ISBN nije važeći. Includes bibliographical references and index. Sections of this book are available to download as PDFs.

---

[ Kofun | Asuka ]

< Yayoi | Historija Japana | Nara period >
# Car Shun od Liu Songa

| **(Liu) Song Shundi** ((劉)宋順帝)
 |
| --- |
| Porodično ime: | Liu (劉; liú)
 |
| Osobno ime: | Zhun (準, zhǔn)
 |
| Posthumno ime: | Shun (順, shùn), doslovno: "sjajan"
 |

**Car Shun od Liu Songa** ((劉)宋順帝) (467–479), osobno ime **Liu Zhun** (劉準), kurtoazno ime **Zhongmou** (仲謀), nadimak **Zhiguan** (智觀), bio je posljednji car južne kineske dinastije Liu Song. Bio je sin cara Minga i njegove konkubine Chen Farong. Na prijestolje je došao godine 477. nakon što je njegov nasilni brat car Houfei zbačen u puču koga je vodio general Xiao Daocheng a nakon čega je Shun postavljen za cara. U stvarnosti je bio Xiaova marioneta, ali je već 479. prisiljen abdicirati, odnosno predati krunu Xiaou čime je okončana dinastija Liu Song i uspostavljena nova dinastija Južni Qi. Iste godine su Shuna ubili stražari, a odmah potom je pobijen cijeli njegov klan.

| Kineska carska porodica
 |
| --- |
| Prethodi: **Car Houfei od Liu Songa** | **Car Liu Songa** 477–479
 | **Dinastija okončana** |
| **car Kine (Južna)** 477–479
 | Slijedi: **Car Gao od Južnog Qija** |
# Carica Suiko

| Carica Suiko |
| --- |
| 33. carica Japana |
| Vladavina | 593-15. april 628 |
| Rođen/a | 554 |
| Umro/la | 15. april 628. (dob:74) |
| Sahrana | *Shinaga no Yamada no misasagi* (Osaka) |
| Prethodnik | Car Sushun |
| Nasljednik | Car Jomei |

**Carica Suiko** (japanski: 推古天皇, *, Suiko-tennō (554–15. april 628*?) je bila 33. car Japana, prema tradicionalnom popisu.

Suiko je vladala od 593. do svoje smrti 628.

Suiko je prva od osam žena u historiji Japana koje su vladale kao carice. Nakon nje su to bile Kōgyoku/Saimei, Jitō, Gemmei, Genshō, Kōken/Shōtoku, Meishō i Go-Sakuramachi.

Carica Suiko se rodila kao Mikekashiya-hime-no-mikoto. Bila je treća kćer cara Kimmeija i princeze Soga no Kitashihime, kćeri Soga no Inamea, poglavara moćnog klana Soga. Car Yomei joj je bio brat. Udala se za svog polubrata cara Bidatsua. Na prijesto je došla 592. nakon ubistva svog rođaka cara Sushuna, koga je dao likvidirati vrhovni ministar Soga no Umako, tadašnji poglavar klana Soga.

Godine 593. je vlast kao regent preuzeo princ Shotoku. Njena vladavina, koja je trajala 35 godina, ostala je upamćena po promoviranju budizma, uspostavljanju diplomatskih odnosa sa kineskom dinastijom Sui (600), kadrovskog Sistema Dvanaest razina kapa i rangova te Ustava od sedamnaest članaka (604).

Njena smrt je izazvala raskol u klanu Soga, odnosno borbu za nasljedstvo između princa Yamashiroa i princa Tamure; potonji je preuzeo vlast kao car Jomei.

## Reference

## Reference

* Aston, William George. (1896). *Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697.* London: Kegan Paul, Trench, Trubner. OCLC 448337491
* Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). *Gukanshō: The Future and the Past.* Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-03460-0; OCLC 251325323
* Hammer, Joshua. (2006). *Yokohama Burning: The Deadly 1923 Earthquake and Fire that Helped Forge the Path to World War II.* New York: Simon & Schuster. ISBN 978-0-7432-6465-5
* Nussbaum, Louis-Frédéric and Käthe Roth. (2005). *Japan encyclopedia.* Cambridge: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-01753-5; OCLC 58053128
* Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). *The Imperial House of Japan.* Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
* Titsingh, Isaac. (1834). *Nihon Odai Ichiran*; ou, *Annales des empereurs du Japon.* Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
* Varley, H. Paul. (1980). *A Chronicle of Gods and Sovereigns: Jinnō Shōtōki of Kitabatake Chikafusa.* New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-04940-5; OCLC 6042764

| Kraljevske titule
 |
| --- |
| Prethodi:  **Car Sushun**  |  **Carica Japana: Suiko**  593-628
 | Slijedi:  **Car Jomei**  |
# Heianski period

**Heianski** ili **Heian period** (japanski: 平安時代, *, Heian jidai*?) je posljednji period klasične japanske historije, koji je trajao od 794. do 1185. Ime je dobio po carskoj prijestolnici Heian-kyō, iz koje se stvorio suvremeni Kyōto, a koju je godine 794. tadašnji car Kammu odabrao kao novo sjedište carske vlasti. Za taj period je karakteristično slabljenje dotada neupitne centralne vlasti, odnosno jačanje regionalnih aristokrata i velmoža, kojima će početi pomagati novi društveni sloj profesionalnih vojnika, odnosno prvi samuraji. Taj se proces često tumači slabljenjem i kolapsom kineske dinastije Tang koja je japanskim carevima i vlastodršcima služila kao uzor, odnosno kidanjem trgovačkih veza sa azijskim kontinentom. Japan, koji je u tom periodu ušao u period relativne izolacije, bilježi i nestanak novčane i povratak na naturalnu privredu. S druge strane se na carskom dvoru nastala razvijati kultura koja, pak, dobiva specifično japanska obilježja; iz tog perioda potiču znameniti tekstovi *Knjiga jastuka* i *Genji monogatari*, jedan od prvih romana u svjetskoj književnosti; Heianski period je također vrijeme kada nastaju specifično japanski ideali ljepote, odnosno običaji nošenja šminke kod aristokratskih žena i muškaraca. U političkom smislu je najvećim dijelom Heianskog perioda dominirao klan Fujiwara, ali je njegovom podjelom na sjeverne i južne frakcije sredinom 11. vijeka došlo do borbe između klanova Taira i Minamoto. Pobjeda klana Minamoto u Genpei ratu i propast klana Taira u bitci kod Da-no-ure 1185. označila je kraj Heianskog perioda, nakon koga slijedi Kamakura period.

## Reference

## Vanjske veze

* Heian art at the New York Metropolitan Museum of Art
* Heian art and calligraphy at the Tokyo National Museum Arhivirano 2007-09-28 na Wayback Machine-u
* Heian art at the British Museum

---

< Nara period | Historija Japana | Kamakura period >
# Dijakritički znak

**Dijakritički znakovi** (što dolazi od grčke riječi διακριτικός *diakritikos*, "koji razlikuje") su znakovi različitog oblika - točke, crtice, kvačice, kružići i sl. - koji se dodaju nekom slovu (bilo sa strane, bilo odozgo ili odozdo) u svrhu davanje posebne glasovne oznake nekog slova, odnosno riječi.

Dijaktrički znakovi su u nekim jezicima sastavni dio određenih alfabeta, odnosno predstavljaju zasebna slova umjesto oznake riječi.

U srpskohrvatskom jeziku dijaktrički znakovi u alfabetu - abecedi su č, ć, đ, š i ž.
# Antologija

**Antologija** (grč. *anthos*, cvet i *legein*, izabrati; tj. *ἀνθολογία*, skupljanje cveća, cvetna zbirka) je posebna vrsta zbirke književnih dela ili njihovih odlomaka sačinjena prema unapred određenom merilu ili estetskom krterijumu priređivača.

Najčešći krterijumi na osnovu kojih se sačinjava antologija su:

1. Izbor određene književne vrste ili određenog književnog žanra (npr. izbor lirskih pesama, epskih pesama, pripovedaka...);
2. Izbor književnih osvarenja na osnovu teme (npr. izbor ljubavnih pesama, rodoljubivih...);
3. Izbor književnih dela po umetničkoj vrednosti (npr. najbolje bajke)
4. Izbor književnih dela na osnovu nacionalnih merila (npr. srpske pesme, grčke izreke...)
5. Izbor dela iz jedne epohe (npr. srednjovekovna poezija).

Obavezan deo svake antologije je predgovor u kome autor obrazlaže po kojim merilima je antologiju sastavio .Antologiju priređuje jedan ili više autora, najčešće su pisci ili književni kritičari. Cilj antologije je da odrazi duh i ukus vremena, mišnjenje priređivača i mišljenje generacije. Prvobitno antologija je bila zbirka epigrama. Autor prve antičke zbirke epigrama je Meleagar iz Gadare. U srednjovekovnoj Evropi kao sinonim pojmu antologija koristio se pojam florilegium i označavao je zbirku odabranih latinskih poslovica.

## Antologije u srpskohrvatskoj književnosti

* Antologija novije srpske lirike Bogdana Popovića (1911)
* Antologija epskih narodnih pesama Snežane Samardžije
* Antologija srpskih narodnih junačkih pesama Vojislava Đurića
* Antologija stare srpske poezije Zorice Vitić
* Antologija srpske poezije za decu Duška Radovića
* Digitalna edicija Antologija srpske književnosti

Pojam antologija korsti se i u muzici i predstavlja zbornik najboljih muzičkih ostvarenja.

Izraz antologijski upotrebljava se kao epitet uz pojam koji je po nečemu obeležio epohu.

## Reference

## Literatura

* Rečnik književnih termina, Tanja Popović; Logos Art/Edicija, Beograd, 2010.
* Rečnik književnih termina, Institut za književnost i umetnost u Beogradu, Nolit Beograd, 1992.
# Prevođenje

Kamen iz Rosette
**Prevođenje** u najširem smislu označava prijenos smislenog sadržaja iz jednog izražajnog medijuma u drugi, a u koju svrhu se koriste prevodioci, tumači, kodeks paralelnih simbola, posebne mašine ili računalni programi. Najuobičajenije značenje pojma, pak, označava pretakanje riječi i teksta iz jednog jezika u drugi. U još užem smislu se pod prevođenjem podrazumijeva pismeno prevođenje; za usmeno prevođenje se tada koristi izraz *tumačenje* (*interpretiranje*).

Kod prevođenja se razlikuje doslovno prevođenje - gdje se nastoji zadržati što je moguće više formalne strukture originalnog teksta; te slobodno prevođenje u kome se nastoji zadržati "duh" izvornika.

Prevedeni tekst se naziva *prevod* ili *prijevod*.

## Pisano prevođenje

Prevođenje je intelektualno veoma zahtevan posao koji od prevodioca zahteva mnogo koncetracije i dosta stručnog znanja iz oblasti koja se prevodi. Procesu prevođenja prethodi upoznavanje sa materijom i relevantnom literaturom. Pismeno prevođenje podrazumeva prevod fizičkih dokumenata (u štampanoj ili elektronskoj formi). U oba slučaja, prevodilac najčešće dobija materijal u elektronskoj formi te ga na svom računaru obrađuje i uređuje sa ili bez pomoći nekog softverskog alata za prevođenje (TRADOS, NEUROTRAN, itd).

## Usmeno prevođenje (tumačenje)

Usmeno prevođenje (tumačenje) se deli na simultano i konsekutivno prevođenje.

Simultano prevođenje predstavlja složen proces tokom kojeg se paralelno odvija nekoliko različitih aktivnosti (slušanje - analiza sadržaja -
anticipiranje onoga što još nije izrečeno - prevod na ciljni jezik - govor). Simultano prevođenje zahteva visoku koncentraciju prevodioca, tako da jedan prevodilac može kvalitetno prevoditi najviše 30 do 40 minuta. U tom slučaju, za prevođenje sa jednog stranog jezika, neophodno je angažovati 2 simultana prevodioca koji se međusobno smenjuju tokom prevođenja.

Konsekutivno prevođenje podrazumeva prevođenje bez korišćenja uređaja (tehnike) za simultano prevođenje, tj. kada izlagač;
završi izlaganje u celosti ili prevođenje u kratkim odlomcima (kod zahtevnih tema). Kod prevođenja dužih odlomaka, koristi se posebna tehnika beleški kao podrška pamćenju. S obzirom da zahteva veći utrošak vremena, pomenuta tehnika prevođenja više odgovara prevođenju sa okruglih stolova, u okviru manjih radnih grupa i sl.

## Povezano

* konsekutivno prevođenje
* simultano prevođenje
* jezična adaptacija ili lokalizacija

## Vanjske veze

* Usmeno prevođenje Arhivirano 2015-04-09 na Wayback Machine-u
* Šta je konsekutivno prevođenje? Arhivirano 2015-03-25 na Wayback Machine-u
* Konsekutivno prevodjenje Arhivirano 2015-04-23 na Wayback Machine-u
# Man'yōshū

Nukata no Ōkimi, replika vol.1
**Man'yōshū** (japanski: 万葉集, *, man'yōshū*?; "Zbirka deset hiljada listova") je najstarija sačuvana zbirka japanske poezije, sastavljena iza 759. godine u Nara periodu. Zbirka se smatra jednom od najpoznatijih i najhvaljenijih među svim japanskim antologijama poezije. Vjeruje se da ju je, barem u najvećem dijelu, uredio Ōtomo no Yakamochi. Antologija sadrži pjesme koje datiraju od 347. godine (pjesme #85-89) through 759 (#4516), dok je najveći dio napisan iza 600. Značenje naslova nije ustanovljeno sa sigurnošću.

Zbirka je podijeljena u dvadeset dijelova ili knjiga; ovaj broj su slijedile kasnije zbirke. Sadrži 265 *chōka* (dugih pjesama), 4,207 *tanka* (kratkih pjesma), jednu *tanrenga* (kratku spajajuću pjesmu), jedan *bussokusekika* (pjesma o Budinim tragovima u Yakushi-jiju u Nari), četiri *kanshija* (kineske pjesme) i 22 kineska prozna odlomka. Za razliku od kasnijih zbirki, kao *Kokin Wakashū,* ne postoji predgovor.

## Reference

## Literatura

* Cranston, Edwin A. (1993). *A Waka Anthology: Volume One: The Gem-Glistening Cup*. Stanford University Press. ISBN 0-8047-3157-8.
* Honda, H. H. (tr.) (1967). *The Manyoshu: A New and Complete Translation*. The Hokuseido Press, Tokyo.
* Kodansha (1983). „Man'yoshu”. *Kodansha Encyclopedia of Japan*. Kodansha.
* Levy, Ian Hideo (1987). *The Ten Thousand Leaves: A Translation of the Man'yoshu*. Princeton University Press. ISBN 0-691-00029-8.
* Nippon Gakujutsu Shinkokai (2005). *1000 Poems From The Manyoshu: The Complete Nippon Gakujutsu Shinkokai Translation*. Dover Publications. ISBN 0-486-43959-3.
* „Online edition of the *Man'yōshū*”. University of Virginia Library Japanese Text Initiative. Arhivirano iz originala na datum 2006-05-19. Pristupljeno 10. 07. 2006.
* Satake, Akihiro; Hideo Yamada, Rikio Kudō, Masao Ōtani, Yoshiyuki Yamazaki (2004) (Japanese). *Shin Nihon Koten Bungaku Taikei, Bekkan: Man'yōshū Sakuin*. Tōkyō: Iwanami Shoten. ISBN 4-00-240105-7.
* Titsingh, Isaac, ed. (1834). [Siyun-sai Rin-siyo/Hayashi Gahō, 1652], *Nipon o daï itsi ran; ou, Annales des empereurs du Japon.* Paris: Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland

## Vanjske veze

* Man'yōshū Arhivirano 2005-02-18 na Wayback Machine-u - from the University of Virginia Japanese Text Initiative website
* Manuscript scans at Waseda University Library: 1709, 1858, unknown
# Arapski brojevi

Arapski brojevi
Dugmad za unos cifara kod telefona
**Arapski brojevi** (ili indo-arapski brojevi) je naziv za sledećih deset cifara: 0 (nula), 1 (jedan), 2 (dva), 3 (tri), 4 (četiri), 5 (pet), 6 (šest), 7 (sedam), 8 (osam), 9 (devet). U brojevnom sistemu s bazom 10, s tih deset cifara se može predstaviti bilo koji željeni broj.

## Nastanak

Hinduskom naučniku Abu Mašaru (**abu-Mas’har**, + 886., rodom iz Balka u Kurasanu, a živeo je u Bagdadu) koji je doneo na Al Mensurov dvor astronomsko delo **Sindhind** pripisuje se uvođenje hinduske aritmetičke nauke sa njenim numeričkim sistemom (koji se na arapskom zove **Hindi**), kao i uvođenje oznake za nulu. **G. Coedès** -u *Bulletin School of Oriental Studies*, vol. VI (1931), str. 323—8, beleži pojavu arapskih brojeva i nule rano u sedmom veku u Indokini mnogo pre njihove pojave u pravoj Indiji. I **zero** (nula), koja je došla u engleski iz nekog talijanskog oblika, i **cipher** (nula), koja se pojavila u engleskom oko 200 godina ranije, dolaze od ar. **sifr**. To je prevod sanskritske reči koja znači prazan. Prema jednom sirijskom izvoru koji citira **F. Nau** u *Joyrnal asiatique*, ser. 10, viol. XVI (1910), str. 225. i d., brojevi su bili poznati nekom Sirijcu u manastiru u Kinasrinu god. 662.

Prema tome, **al-Fazârijy**, prevodiocu hinduskih dela, pripada zasluga što je arapski svet upoznao s hinduskim načinom označavanja brojeva. Tablice Muhameda Al Horezmija i **Habasha al-Hâsiba** (+ između 867. i 874) su proširile njihovu upotrebu svuda u arapskom svetu.

Međutim, arapski matematičari i astronomi su bili spori u prihvatanju ovog ingenioznog hinduskog pronalaska. Još u jedanaestom veku nalazimo **abu-Bakra Myhammada al-Karajija** (nepravilno Karkhi, (+ između 1019. i 1029) da piše u svom delu *al-Kâfi fi al-Hisàb* (dovoljna količina u aritmetici) sve brojke slovima. Drugi, povodeći se za starom semitskom i grčkom praksom, upotrebljavali su slova alfabeta **hisab al-jymmal**. **Ahmad al-Nasawi** iz Nase u Kurasanu, (+ ca. 1040), čije delo *al-Myqnifi al-Hisâb al-Hindi* (dokazivač hinduskog računanja) objašnjava delenje razlomaka i vađenje kvadratnog i kubnog korena skoro na najsavremeniji način, upotrebljavao je indijske brojeve, kao što je pre njega učinio Muhamed Al Horezmi.

## Povezano

* Račun
# Sapporo

| Saporo 札幌
 |
| --- |
|  |
|  |
|  Zastava
 |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Japan
 |
| Prefektura
 | Hokaido
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2005) | 1.880.875
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Vremenska zona
 | UTC+9
 |
| SaporoSaporo (Japana)
 |

**Saporo** (札幌) je grad u Japanu u prefekturi Hokaido. Prema popisu stanovništva iz 2005. u gradu je živelo 1.880.875 stanovnika.

## Stanovništvo

Pre podacima sa popisa, u gradu je 2005. godiine živelo 1.880.875 stanovnika.

Kretanja broja stanovnika
| 1995. | 2000. | 2005.
 |
| --- | --- | --- |
| 1.757.025
 | 1.822.368
 | 1.880.875
 |

## Vanjske veze

Sapporo je peti po veličini grad u Japanu i glavni grad Prefekture Hokkaido.

U njemu su bile održane Zimske olimpijske igre 1972. godine. To su bile prve zimske olimpijske igre održane u Aziji. Sapporo je također domaćin popularnog godišnjeg festivala snijega koji se održava svakog februara, te koji je poznat po natjecanju u izradi ledenih skulptura.

Unutar Japana Sapporo je poznat kao mjesto gdje se proizvodi popularno Sapporo pivo kao i Sapporo ramen s okusom misoa. Zabavna oblast Susukino je među najvećima i najpoznatijim u Japanu.

## Vanjske veze

* Official homepage Arhivirano 2019-09-15 na Wayback Machine-u

(English Arhivirano 2005-10-23 na Wayback Machine-u)

* Putni vodič vezan za temu Sapporo na Wikivodiču
* Sapporo Snow Festival Arhivirano 2005-02-05 na Wayback Machine-u
* Sapporo yukimaturi News! (Sapporo Snow Festival News! (Japanese))
* Satellite picture by Google Maps

## Vanjske veze
# Ainu jezik

*Za ostale upotrebe, pogledajte Ainu jezik (razvrstavanje).*

| ainu jezik |
| --- |
| アイヌ イタク • *Aynu itak* |
| Izgovor | /ainu itak/ |
| Države |  Japan  Rusija |
| Broj govornika | nema, 15 govornika u Japanu je bilo poznato 1991. |
| Jezična porodica | jezički izolat
* **ainu jezik**
 |
| Jezični kodovi |
| ISO 639-1 | – |
| ISO 639-2 | `ain` |
| ISO 639-3 | `ain` |

**Ainu jezik** je jezik starosedilaca Japana, tj. naroda Ainu. Jezik je na pragu izumiranja. Godine 1991. je bilo poznato 15 govornika.

Ainu jezik ima vrlo malo glasova, a u pisanju koristi japanski slogovnu katakanu, uz neke dodatke, pošto Ainu jezik ima slobodne suglasnike, za razliku od japanskog, kod kojeg je svaki suglasnik vezan za samoglasnik.

Takođe se u pisanju koristi i latinica, nedavno konstruisana. Standard još nije definisan, ali pretpostavlja se da će biti standarizovana oba pisma. Ainu rečnik nije mnogo bogat, ali je vrlo interesantan, jer se iz njega može primetiti da se radi o jedinstvenom jeziku koji nema srodnika i kojem se poreklo uopšte ne zna. Gramatika ovog jezika je u mnogo čemu slična japanskoj gramatici. Mada je japanski jezik takođe nepoznatog porekla, ne može se reći da je ainu jezik uprkos mešanju naroda ostavio uticaja na japanski. U zadnje vreme se sprovodi akcija očuvanja ovog jezika. Mnogi koji se bore za njegovo očuvanje su zapravo Japanci kojima je neko od predaka bio pripadnik ovog naroda, pa se i oni tako smatraju.

## Glasovi

16: p t k tS s m n h i E a u O j w r

## Reference

## Vanjske veze

* Ethnologue (14th)
* Ethnologue (15th)
# Sumo

*Za ostale upotrebe, pogledajte Sumo (razvrstavanje).*

Sumo (相撲)| Sumo meč (*tori-kumi*) sa *komusubijem* Kotoshōgiku, januar 2008. |
| Fokus | hvatanje |
| Težina | Full-contact |
| Zemlja porijekla |  Japan |
| Olimpijski sport | No |
| Official website |  |

**Sumo** (japanski: 相撲, *, sumō*?) je *full-contact* sport gdje hrvač (*rikishi*) nastoji drugog hrvača izbaciti iz kružnog borilišta (*dohyō*) ili ga natjerati da dotakne pod s bilo kojim dijelom tijela osim stopala. Sport je nastao u Japanu, gdje se danas jedino ima profesionalni status. Općenito se za njega koristi izraz *gendai budō* (moderna japanska borilačka vještina), iako je takvo tumačenje pogrešno s obzirom da sport ima historiju staru nekoliko vijekova.

Kroz sumo su očuvane mnoge drevne tradicije, a i današnji sport ima mnoge ritualne elemente, kao korištenje čišćenja solju, a što potiče iz doba kada se sumo koristio u šintoističkoj religiji. Život *rikishija* je, pak, strogo kontroliran, a pravila određuje Sumo udruženje. Većina sumo hrvača moraju živjeti u zajedničkim "sumo učilištima" - u Japanu poznatim kao *heya* - gdje se svaki aspekt njihovog dnevnog života – od prehrane do načina odijevanja –temelji na strogom tumačenju tradicije.

## Literatura

* Benjamin, David (1991). *The Joy of Sumo: A Fan's Notes*. Rutland, Vermont, U.S.A. & Tokyo, Japan: Charles E. Tuttle Company. ISBN 0-8048-1679-4.
* Schilling, Mark (1994). *Sumo: A Fan's Guide*. Tokyo, Japan: The Japan Times, Ltd.. ISBN 4-7890-0725-1.
* Shapiro, David (1995). *Sumo: A Pocket Guide*. Rutland, Vermont, U.S.A. & Tokyo, Japan: Charles E. Tuttle Company. ISBN 0-8048-2014-7.
* Sharnoff, Lora (1993). Grand Sumo. Weatherhill. ISBN 978-0-8348-0283-4.
* Tablero, Fco. Javier (2002). *Parentesco y organización del sumo en Japón*. Madrid: Universidad Complutense de Madrid. ISBN 84-8466-257-8.

## Vanjske veze

* Nihon Sumo Kyokai Official Grand Sumo Home Page
* The Sumo Forum
* Banzuke.com
* Sumo FAQ Arhivirano 2014-12-23 na Wayback Machine-u
* Sumo introduction including biographies and autographs
* Searchable Sumo Database
* Szumo.hu
* Sumo Fan Magazine
* Sumo News and Analysis
* Info-Sumo.net (in French)
* Mainichi Daily News: Sports Sumo News
* British Sumo Federation
* Official website: "Sumo East and West," Documentary Film about Americans in the Ancient Art of Sumo Arhivirano 2011-10-07 na Wayback Machine-u