Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Oaxaca

*Za ostale upotrebe, pogledajte Oaxaca (razvrstavanje).*

| **Slobodna i suverena državaOaxaca** |
| --- |
|  Grb Oaxaca

 |
|  Meksičke federalne jedinice

 |
| **Glavni grad:** | Oaxaca de Juárez
 |
| **Površina:** | 93.952 km2 |
| **Koordinate** - Geografska širina: - Geografska dužina: - Najviši vrh:
 |  18º 39' - 15º 39'ºN 93º 52' - 98º 32'ºW Cerro Nube (3.720 m)
 |
| **Stanovništvo:** - Gustoća stanovništva:
 | 3.521.715 stan. (2009.) 37,3 stan./km²
 |
| **Ustrojena kao država:** | 21. prosinca 1823.
 |
| **Guverner:** | Alejandro Murat Hinojosa
 |
| **Vremenska zona:** | UTC -6
 |
| **Općine:** | 570
 |
| **Kratice:**  - uobičajna:  - ISO 3166-2:
 |  Oax. MX-OAX
 |
| **Internetska stranica:** | www.e-oaxaca.gob.mx
 |

**Oaxaca** jedna je od 31 saveznih država Meksika, smještena u južnom dijelu zemlje, na obali Tihog oceana. Država se prostire na 93.952 km², u njoj živi 3.521.715 stanovnika (2009), a glavni grad je istoimeni Oaxaca, ujedno i najveći grad po kojemu država nosi ime.

Oaxaca graniči sa saveznom državom Guerrero na zapadu, Puebla na sjeverozapadu, Veracruz na sjever, Chiapas na istoku, a na jugu se nalazi Tihi ocean.

## Stanovništvo

### Indijanci

Indijansko prastanovništvo pripada u nekoliko jezičnih porodica. Plemena naseljena u Oaxaci, uključujući i ona nestala su: Aztec, Cuicatec, Chatino, Chinantec, Chocho, Chontal ili Tequistlatec, Huatiquimane, Huave, Ixcatec, Mazatec, Mixe, Mixtec, Papabucos, Solteco, Trique i Zoque

## Reference
# Puebla

| **Slobodna i suverena državaPuebla** |
| --- |
|  Grb Puebla

 |
|  Meksičke federalne jedinice

 |
| **Glavni grad:** | Puebla
 |
| **Površina:** | 34.251 km2 |
| **Koordinate** - Geografska širina: - Geografska dužina: - Najviši vrh:
 |  20º 50' - 17º 52'ºN 96º 43' - 99º 04'ºW Citlaltépetl (5.747 m)
 |
| **Stanovništvo:** - Gustoća stanovništva:
 | 5.624.104 stan. (2009.) 158,8 stan./km²
 |
| **Ustrojena kao država:** | 21. prosinca 1823.
 |
| **Guverner:** | Tony Gali Fayad
 |
| **Vremenska zona:** | UTC -6
 |
| **Općine:** | 217
 |
| **Kratice:**  - uobičajna:  - ISO 3166-2:
 |  Pue. MX-PUE
 |
| **Internetska stranica:** | www.puebla.gob.mx
 |

**Puebla** jedna je od 31 saveznih država Meksika, smještena u središnjem dijelu zemlje, istočno od federalnog distrikta glavnog grada zemlje Ciudad de México. Država se prostire na 34.251 km², u njoj živi 5.624.104 stanovnika (2009), a glavni grad je Puebla.

Puebla je okružena saveznom državom Veracruz na istoku, na zapadu federalnim distriktom glavnog grada Ciudad de México, te državama Tlaxcala i Morelos, na jugu državama Guerrero i Oaxaca na jugu. Najveći gradovi su Pebla glavni grad i Tehuacán.

Država je nazvana po glavnom gradu, čiji je prvotni naziv *La Puebla de los Angeles* (prijevod: "Grad Anđela"), a službeno ime grada je *Heróica Puebla de Zaragoza* (prijevod: "Herojska Puebla Zaragoze"), po meksičkom junaku Ignacio Zaragoza koji je pobijedio francusku carsku vojsku u bitci kod Puebla 5. svibnja 1862., što obilježava meksički nacionalni praznik Cinco de Mayo (prijevod: "peti svibnja").

U gradu Čolula nalazi se, po zapremini, najveća piramida na svetu. Visoka je 60 metara, a osnova joj se prostire na 16 hektara. Kada su Španci stigli u Meksiko, ova piramida je već bila obrasla rastinjem i podsećala je na obično brdo.
# Querétaro

| **Slobodna i suverena državaQuerétaro** |
| --- |
|  Grb Querétaro

 |
|  Meksičke federalne jedinice

 |
| **Glavni grad:** | Querétaro
 |
| **Površina:** | 11.658 km2 |
| **Koordinate** - Geografska širina: - Geografska dužina: - Najviši vrh:
 |  21º 40' - 20º 01'ºN 99º 03' - 100º 36'ºW Cerro El Zamorano (3.360 m)
 |
| **Stanovništvo:** - Gustoća stanovništva:
 | 1.705.267 stan. (2009.) 139 stan./km²
 |
| **Ustrojena kao država:** | 23. prosinca 1823.
 |
| **Guverner:** | José Calzada Rovirosa
 |
| **Vremenska zona:** | UTC -6
 |
| **Općine:** | 18
 |
| **Kratice:**  - uobičajna:  - ISO 3166-2:
 |  Qro. MX-QUE
 |
| **Internetska stranica:** | www.queretaro.gob.mx
 |

**Querétaro** (bivše službeno ime **Querétaro Arteaga**) jedna je od 31 saveznih država Meksika, smještena u središnjem dijelu zemlje. Država se prostire na 11.658 km², u njoj živi 1.705.267 stanovnika (2009), a glavni grad je istoimeni Querétaro (špa: *Santiago de Querétaro*).

Querétaro je okružena saveznom državom San Luis Potosí na sjeveru, državom Guanajuato na zapadu, Hidalgo na istoku, na jugoistoku federalnim distriktom glavnog grada Ciudad de México, a na jugozapadu Michoacán.

Stanovništvo se uglavnom bavi stočarstvom. U okolini glavnog grada postoji mnogo industrijskih pogona.

## Vanjske veze

* Internet prezentacija države Keretaro (šp.)
# San Luis Potosí

| **Slobodna i suverena državaSan Luis Potosí** |
| --- |
|  Grb San Luis Potosí

 |
|  Meksičke federalne jedinice

 |
| **Glavni grad:** | San Luis Potosí
 |
| **Površina:** | 63.068 km2 |
| **Koordinate** - Geografska širina: - Geografska dužina: - Najviši vrh:
 |  24º 29' - 21º 10'ºN 98º 20' - 102º 18'ºW Cerro Grande (3.180 m)
 |
| **Stanovništvo:** - Gustoća stanovništva:
 | 2.410.414 stan. (2009.) 38,2 stan./km²
 |
| **Ustrojena kao država:** | 22. prosinca 1823.
 |
| **Guverner:** | Fernando Toranzo Fernández
 |
| **Vremenska zona:** | UTC -6
 |
| **Općine:** | 58
 |
| **Kratice:**  - uobičajna:  - ISO 3166-2:
 |  S.L.P MX-SLP
 |
| **Internetska stranica:** | www.slp.gob.mx
 |

**San Luis Potosí** jedna je od 31 saveznih država Meksika, smještena u središnjem dijelu zemlje. Država se prostire na 63.068 km², u njoj živi 2.410.414 stanovnika (2009), glavni grad je istoimeni San Luis Potosí.

San Luis Potosí je okružena saveznim državama Coahuila na sjeveru, Nuevo León na sjeveroistoku, Tamaulipas i Veracruz na istoku, Hidalgo, Querétaro i Guanajuato na jugu i Zacatecas sjeverozapadu.

Većina teritorije države San Luis Potosi se nalazi na sušnoj visoravni. Tipično rastinje su agave, juka i kaktusi. Najviši vrh je na 3180 metara. Na istoku, bliže moru, deo teritorije se nalazi u vlažnom tropskom regionu.

Glavni grad je San Luis Potosi. Država je osnovana 1824.

## Vanjske veze

* Internet prezentacija države San Luis Potosi Arhivirano 2008-04-10 na Wayback Machine-u (šp.)
* Turistički biro (šp.)
# Sinaloa

| **Slobodna i suverena državaSinaloa** |
| --- |
|  Grb Sinaloa

 |
|  Meksičke federalne jedinice

 |
| **Glavni grad:** | Culiacán
 |
| **Površina:** | 58.328 km2 |
| **Koordinate** - Geografska širina: - Geografska dužina: - Najviši vrh:
 |  27º 02' - 22º 29'ºN 105º 23' - 109º 28'ºW Picacho Los Frailes (2.520 m)
 |
| **Stanovništvo:** - Gustoća stanovništva:
 | 2.650.499 stan. (2009.) 44,7 stan./km²
 |
| **Ustrojena kao država:** | 14. listopada 1830.
 |
| **Guverner:** | Jesús Aguilar Padilla
 |
| **Vremenska zona:** | UTC -7
 |
| **Općine:** | 18
 |
| **Kratice:**  - uobičajna:  - ISO 3166-2:
 |  Sin. MX-SIN
 |
| **Internetska stranica:** | www.sinaloa.gob.mx
 |

Država **Sinaloa** (španski: *Estado de Sinaloa*) je savezna država u zapadnom Meksiku uz obalu Tihog okeana (zaliv Kalifornija). Ima površinu od 58.328 km² i 2.609.976 stanovnika (popis 2005).

Na severu se graniči sa državom Sonora, na istoku sa Čivavom i Durangom, a na jugu sa Najaritom.

Sinaloa je poljoprivredna država. Uz to, poseduje jednu od najvećih ribarskih flota u zemlji.

Najvažniji gradovi su glavni grad Kuliakan (800.000 stanovnika), letovalište Mazatlan i Los Močis.

Država je osnovana 1831.

## Vanjske veze

* Internet prezentacija države Sinaloa Arhivirano 2011-02-28 na Wayback Machine-u (šp.)
# Sonora

| Sonora Sonora |
| --- |
|

Zastava |
| **Geslo:**nema |
| **Himna:** "Sonora querida" |
| Službeni jezici | španski |
| Površina |
| Stanovništvo |
| • Popis iz 2005 | 2.394.861 (19.) |
| • Gustoća | 23 /km2 |
| Valuta | Pezos |
| Vremenska zona | -8 |
| Pozivni broj | 52 |
| Veb-domena | .mx |

**Sonora** je savezna država u severozapadnom delu Meksika. Graniči se sa državama Čivava, Sinaloa, Donja Kalifornija, Novi Meksiko i Arizona, dok na zapadu izlazi na Kalifornijski zaliv. Ona predstavlja drugu po veličinu meksičku državu, a zauzima oko 9,2% ukupne teritorije Meksika. Podeljena je na 72 opštine od kojih svaka ima svog predsednika, dok se na čelu države nalazi guverner. Prestonica Sonore je grad Ermosiljo.

Španci su počeli da istražuju ovu teritoriju u prvoj polovini 16. veka, a tokom narednog perioda Sonora je postala značajan kolonijalni centar za eksploataciju bakra, zlata, srebra i drugih rudnih sirovina. Status države je dobila 1824. godine, ali indijanska plemena Jaki na njenoj teritoriji nisu pokorena sve do početka 20. veka.

Sonora izlazi na Kortezovo more u Kalifornijskom zalivu, preko koga je povezana sa Pacifikom. Ovo je veoma značajno za razvoj privrede zemlje. Zbog granice sa Sjedinjenim Američkim Državama, ona ostvaruje bliske ekonomske, kulturne i političke veze sa Arizonom, Novim Meksikom i Kalifornijom.

Glavne privredne grane su: rudarstvo, stočarstvo, ribolov i poljoprivreda. Zemlja je uglavnom neplodna ili delimično plodna, tako da se velikim delov navodnjava. Od biljnih kultura najviše se gaje: žitarice, pamuk, duvan i kukuruz.
# Tabasco

*Za ostale upotrebe, pogledajte Tabasco (razvrstavanje).*

| Država Tabasco |
| --- |
|  **ZastavaGrb** |
|  Location within Mexico |
| Opći podaci |
| Country |  Meksiko |
| Capital | Villahermosa |
| Općine | 17 u 4 zone |
| Uprava |
| Guverner | Andrés Rafael Granier Melo (PRI) |
| Federalni zastupnici | PRD: 8 |
| Federalni senatori | PRD: 2 PRI: 1 |
| Geografija 24. |
|  • Ukupna površina | 25.267 km2 (9756 sq mi) |
| Stanovništvo (2005) |
|  • Ukupno | 1,989,969 (20,) |
| HDI (2004) | 0.7684 - medium 21. |
| ISO 3166-2 | MX-TAB |
| Postal abbr. | Tab. |
| Web | Tabasco State Government |

**Tabasco** je država u Meksiku. Graniči se s državama Veracruz, Chiapas na jugu te Campeche na sjeveroistoku. Na istoku se Tabasco graniči s departmanom Petén Gvatemale, a na sjeveru s Meksičkim zaljevom. Tabasco predstavlja sjevernu polovicu Prevlake Tehuantepec.

Glavni grad države je Villahermosa.

## Vanjske veze

Tabasco.
* (`es`) Državna vlada Tabasca
* (`es`) Gradovi i poštanski brojevi
* (`es`) Paraíso Tabasco
* (`es`) TourTabasco (regionalni maghazin) Arhivirano 2020-10-25 na Wayback Machine-u
* (`es`) Diario Tabasco Hoy (vijesti)
# Tamaulipas

| **Slobodna i suverena državaTamaulipas** |
| --- |
|  Grb Tamaulipas

 |
|  Meksičke federalne jedinice

 |
| **Glavni grad:** | Ciudad Victoria
 |
| **Površina:** | 79.384 km2 |
| **Koordinate** - Geografska širina: - Geografska dužina: - Najviši vrh:
 |  27º 40' - 22º 12'ºN 97º 08' - 100º 08'ºW Sierra El Pedregoso (3.280 m)
 |
| **Stanovništvo:** - Gustoća stanovništva:
 | 3.174.134 stan. (2009.) 38,1 stan./km²
 |
| **Ustrojena kao država:** | 7. veljače 1824.
 |
| **Guverner:** | Eugenio Hernández Flores
 |
| **Vremenska zona:** | UTC -6
 |
| **Općine:** | 43
 |
| **Kratice:**  - uobičajna:  - ISO 3166-2:
 |  Tamps. MX-TAM
 |
| **Internetska stranica:** | www.tamaulipas.gob.mx
 |

Država **Tamaulipas** (španski: *Estado de Tamaulipas*) je savezna država Meksika. Nalazi se na severoistoku zemlje, na obali Meksičkog zaliva. Ima površinu od 79.384 km² i 3.020.225 stanovnika (popis 2005).

Na severu se graniči sa SAD-om (Teksas). Granicu predstavlja reka Rio Grande. Na zapadu je meksička država Novi Leon, a na jugu države Verakruz i San Luis Potosi.

Glavni grad države je Sjudad Viktorija, ali su veći od njega gradovi uz američku granicu: Nuevo Laredo, Rejnoza i Matamoros, kao i luka Tampiko.

Oblast je prvi put politički organizovana 1774. pod imenom *Nuevo Santander*. Kao država je formirana 1824.

## Vanjske veze

* Internet prezentacija države Tamaulipas (šp.)
# Tlaxcala

| **Slobodna i suverena državaTlaxcala** |
| --- |
|  Grb Tlaxcala

 |
|  Meksičke federalne jedinice

 |
| **Glavni grad:** | Tlaxcala
 |
| **Površina:** | 4.016 km2 |
| **Koordinate** - Geografska širina: - Geografska dužina: - Najviši vrh:
 |  19º44' - 19º06'ºN 97º438' - 98º46'ºW Malintzin (4.420 m)
 |
| **Stanovništvo:** - Gustoća stanovništva:
 | 1.127.331 stan. (2009.) 266 stan./km²
 |
| **Ustrojena kao država:** | 9. prosinca 1856.
 |
| **Guverner:** | Lorena Cuéllar Cisneros
 |
| **Vremenska zona:** | UTC -6
 |
| **Općine:** | 60
 |
| **Kratice:**  - uobičajna:  - ISO 3166-2:
 |  Tlax. MX-TLA
 |
| **Internetska stranica:** | www.tlaxcala.gob.mx
 |

Država **Tlaskala** (španski: *Estado de Tlaxcala*) je savezna država u centralnom Meksiku. Jedna je od najmanjih meksičkih država sa površinom od 4.016 km² i 1.072.311 stanovnika (stanje 2005).

Graniči se na severu, istoku i jugu sa državom Puebla, na zapadu sa državom Meksiko, a na severoistoku sa Idalgom.

Reč Tlaskala potiče iz jezika navatl i znači „mesto tortilja od kukuruza“. U vremenu pre dolaska Španaca u Meksiko Tlaskala je bila jedna od nezavisnih država. Ona se isprva borila protiv Španaca, da bi se kasnije udružila sa njima protiv astečkih rivala. I danas je ovde jak osećaj lokal-patriotizma među indijanskim stanovništvom koje čini većinu. Glavni grad države je grad Tlaxcala de Xicohtencatl, kojeg je osnovao Hernan Cortes 1520. Današnja država je nastala 1857.

Sa prosečnom nadmorskom visinom od 2.230 metara, klima Tlaskale ide od umerene suve u centru i jugu, do hladne na padinama vulkana Malinche (vrh na 4.640 metara).

Glavne privredne aktivnosti su proizvodnja kukuruza, povrća, voća, mleka i mesa.

## Vanjske veze

* Internet prezentacija države Tlaskala Arhivirano 2007-03-14 na Wayback Machine-u (šp.)
* Turistički biro Arhivirano 2007-03-14 na Wayback Machine-u (šp.)
# Veracruz (država)

| **Slobodna i suverena državaVeracruz** |
| --- |
|  Grb Veracruz

 |
|  Meksičke federalne jedinice

 |
| **Glavni grad:** | Xalapa
 |
| **Površina:** | 71.699 km2 |
| **Koordinate** - Geografska širina: - Geografska dužina: - Najviši vrh:
 |  22º 28' - 17º 09'ºN 93º 36' - 98º 39'ºW Pico de Orizaba (5.610 m)
 |
| **Stanovništvo:** - Gustoća stanovništva:
 | 7.270.413 stan. (2009.) 99,2 stan./km²
 |
| **Ustrojena kao država:** | 22. prosinca 1823.
 |
| **Guverner:** | Miguel Ángel Yunes Linares
 |
| **Vremenska zona:** | UTC -6
 |
| **Općine:** | 212
 |
| **Kratice:**  - uobičajna:  - ISO 3166-2:
 |  Ver. MX-VER
 |
| **Internetska stranica:** | www.veracruz.gob.mx
 |

Država **Verakruz** (španski: *Estado de Veracruz de Ignacio de la Llave*) je savezna država Meksika. Nalazi se na zapadnoj obali Meksičkog zaliva. Ima površinu od 71.699 km² i oko 7,3 miliona stanovnika.

Veracruz je okružena saveznim državama Tamaulipas na sjeveru, Tabasco jugoistočno, Oaxaca i Chiapas na jugu, Puebla, Hidalgo i San Luis Potosí ma zapadu.

Južni deo Države Verakruz je od 1200. godine pne. do 400. godine pne. pripadao kulturnom području civilizacije Olmeka. Centri ove kulture su bili u mestima *San Lorenco* i *Tres Zapotes*. Od 300. do 900. godine nove ere, centralni deo današnje države bio je pod uticajem Teotiuakana, ali se razlikovao posebnim pismom. Iz ovog doba potiču „piramide sa nišama“ iz El Taina. Poslednje pre-hispanske civilizacije na teritoriji Države Verakruz bili su Tolteci i delom Asteci.

U travnju 1518. na otok (San Juan de Ulúa) u blizini obale iskrcao se Juan de Grijalva, a 22. travnja 1519. Hernan Cortes iskrcao se na plažu Chalchihuecan gdje je osnovao selo ujedno i prvo kolonijalno naselje u Meksiku, koje mu je kasnije poslužilo kao polazište na osvajačke pohode prema unutrašnjosti. Bilo je to na Veliki Petak, znan i kao dan *La Vera Cruz* (prijevod: dan "pravog križa", što se odnosi na obred Klanjanja Kristovu križu) te od tuda naziv *La Villa Rica de la Vera Cruz*, od čega je kasnije proizašao naziv pokrajine.

Pored ovih i danas prisutnih grupa indijanskog stanovništva, usled otvorenosti Verakruza ka regionu Kariba, ovo je jedina meksička država sa značajnim brojem afričkog stanovništva.

Glavni grad države nije najveći grad i luka Verakruz, već grad sa prijatnijom klimom, Halapa.

Najvažnija privredna aktivnost države je eksploatacija nafte. Tradicionalni izvozni proizvodi su: kafa, guma, kakao, vanila i pamuk.

## Vanjske veze

* Internet prezentacija države Verakruz Arhivirano 2011-09-23 na Wayback Machine-u (šp.)
* Turizam u državi Verakruz Arhivirano 2008-02-19 na Wayback Machine-u (šp.)
# Zacatecas

| **Slobodna i suverena državaZacatecas** |
| --- |
|  Grb Zacatecas

 |
|  Meksičke federalne jedinice

 |
| **Glavni grad:** | Zacatecas
 |
| **Površina:** | 75.416 km2 |
| **Koordinate** - Geografska širina: - Geografska dužina: - Najviši vrh:
 |  25º 09' - 21º 04'ºN 100º 48' - 104º 20'ºW Sierra El Astillo (3.280 m)
 |
| **Stanovništvo:** - Gustoća stanovništva:
 | 1.380.633 stan. (2009.) 18,13 stan./km²
 |
| **Ustrojena kao država:** | 23. prosinca 1823.
 |
| **Guverner:** | David Monreal Ávila

```
vremenska zona     = UTC -6

```
 |
| **Vremenska zona:** | {{{vremenska zona}}}
 |
| **Općine:** | 58
 |
| **Kratice:**  - uobičajna:  - ISO 3166-2:
 |  Zac. MX-ZAC
 |
| **Internetska stranica:** | www.zacatecas.gob.mx
 |

**Zacatecas** /ime dolazi po Indijancima Zacateco/ jedna je od 31 saveznih država Meksika, smještena u središnjem dijelu zemlje. Država se prostire na 75.416 km², u njoj živi 1.380.633 stanovnika (2009), glavni grad je istoimeni Zacatecas.

Zacatecas je okružena saveznim državama Coahuila na sjeveru, Durango na sjeverozapadu, San Luis Potosí na istoku, na jugu Aguascalientes i Guanajuato, te na jugozapadu Jalisco i Nayarit.

Zakatekas se uglavnom sastoji iz pustinjske stepe koja prelazi u oblast prerija.

Glavne privredne aktivnosti su rudarstvo, stočarstvo, proizvodnja piva i turizam. Između gradova Zakatekas i Fresniljo nalazi se najveća pivara na svetu (deo koncerna „Grupo Modelo“) gde se godišnje proizvede 22 miliona hektolitara piva. Nekada su rudnici srebra u Zakatekasu imali prvorazredni značaj.

Ova država je jedno od najznačajnijih područja odakle potiču meksički emigranti u SAD. Oko milion ljudi u SAD (najviše u Čikagu i Los Anđelesu) potiče iz Zakatekasa.

## Vanjske veze

* Internet prezentacija države Zakatekas Arhivirano 2012-03-06 na Wayback Machine-u (šp.)
* Turistički savez Arhivirano 2005-12-07 na Wayback Machine-u (šp.)
# 1900-te

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijum:** | 2. milenijum
 |
| **Vjekovi:** | 19. vijek – **20. vijek** – 21. vijek
 |
| **Decenije:** | 1870-e 1880-e 1890-e – **1900-e** – 1910-e 1920-e 1930-e
 |
| **Godine:** | 1900 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909
 |
| **Kategorije:** | Rođenja – Smrti – Arhitektura Nastanci – Prestanci
 |

**1900-e** su decenija/desetljeće koja je počela 1. januara/siječnja 1900. i završila 31. decembra/prosinca 1909.

## Događaji i trendovi

* Prvi letovi avionom, otrkiće rengenskih zraka i novog značajnog kemijskog elementa radija te općeniti veliki napredak u otrkićima na području fizike i kemije, početak ubrzanog razvoja proizvodnje automobila, stil Art nouveau, zlatna groznica u Južnoj Africi, početak najmasovnijeg useljavanja u SAD, između 700 i 900 tisuća ljudi godišnje.
* smrću kraljice Viktorije završava i viktorijansko doba, ali zato počinju mnogi novi kulturno-umjetnički pokreti. Umiru Oscar Wilde, John Ruskin, Henrik Ibsen, Emile Zola, Anton Čehov, no zato su njihovo mjesto zauzeli mnogi novi umjetnici poput Matissea, Deraina, Dufya, Picasso, George Bernard Shaw...

## Svjetska politika

* Petina svjetskog kopna je u sastavu Britanskog Carstva koje obuhvaća oko 400 milijona ljudi. Nakon duge 63 godine vladavine, umire Kraljica Viktorija. Žamor nezadovoljstva u svim Britanskim kolonijama. SAD i Velika Britanija doživljava puni zamah industrijalizacije. U Rusiji nemiri, nepovjerenje u cara. Njemački car Vilim II. gradi mornaricu i priprema se za rat
# 1920-e

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijum:** | 2. milenijum
 |
| **Vjekovi:** | 19. vijek – **20. vijek** – 21. vijek
 |
| **Decenije:** | 1890-e 1900-e 1910-e – **1920-e** – 1930-e 1940-e 1950-e
 |
| **Godine:** | 1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929
 |
| **Kategorije:** | Rođenja – Smrti – Arhitektura Nastanci – Prestanci
 |

**1920-e** su decenija koja je počela 1. januara 1920. i završila 31. decembra 1929.

## Događaji i trendovi

* Osnivanje Lige naroda.
* Irski rat za nezavisnost.
* Turski rat za nezavisnost.
* Ugovor o stvaranju SSSR-a pod vođstvom Komunističke partije.
* Benito Mussolini postao premijer Italije.
* Prohibicija alkohola u SAD.
* Burne dvadesete
* Velika ekonomska kriza.
# 1910-e

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijum:** | 2. milenijum
 |
| **Vjekovi:** | 19. vijek – **20. vijek** – 21. vijek
 |
| **Decenije:** | 1880-e 1890-e 1900-e – **1910-e** – 1920-e 1930-e 1940-e
 |
| **Godine:** | 1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919
 |
| **Kategorije:** | Rođenja – Smrti – Arhitektura Nastanci – Prestanci
 |

**1910-e** su decenija koja je počela 1. januara 1910. i završila 31. decembra 1919.

## Događaji i trendovi

* Balkanski ratovi
* Meksička revolucija
* Ekspedicija Roalda Amundsena stigla na Južni pol.
* Potonuo prekookeanski brod RMS Titanic.
* Prvi svetski rat
* Španska groznica
* Februarska revolucija
* Oktobarska revolucija
* Proglašena Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca.
# Australijska laburistička partija

**Australska laburistička partija** (engleski: *Australian Labor Party*, ALP) je politička stranka lijevog centra koja djeluje u Australiji.

Osnovana je godine 1891. od strane tradicionalno jakog sindikalnog pokreta u Australiji. Predstavlja najstariju političku stranku u Australiji i jedinu koja je sudjelovala na svim parlamentarnim izborima otkako je Australija godine 1901. stekla nezavisnost.

Iako se nominalno zalagala za socijalizam a od 1950. bila članica Socijalističke Internacionale, ALP je bila zagovornik rasističke politike Bijele Australije kojom se priječio ulazak ne-evropskih imigranata u Australiju. Ta je platforma napuštena 1967. godine i otada se ALP postupno zalaže za multikulturalizam. Ekonomska platforma ALP se od 1970-ih počela pokretati prema centru odnosno prema kapitalističkoj tržišnoj privredi.

ALP je od 1983. do 1996. bila na vlasti, a otada u opoziciji. U novembru 2007. je pod vodstvom Kevina Rudda pobijedila na federalnim parlamentarnim izborima. Od 2002. godine ALP vodi sve australske federalne države.

## Vanjske veze

* Službena stranica
* Kevin07.com - Stranica kampanje Kevina Rudda Arhivirano 2007-11-08 na Wayback Machine-u