# Tour de France

Maurice Garin, stoji desno, pobednik prvog *Tour de Francea*. Čovek sleva je verovatno Leon Georget (1903.)
**Tour de France** [tuʁ də fʁɑ̃s], najpopularnija biciklistička trka na svetu. Održava se svake godine u Francuskoj u julu mesecu i traje tri sedmice. Učesnici trke su samo elitne UCI ProTim ekipe i par ekipa koje dobiju specijalni poziv organizatora. Tur de Frans je jedna od tri Grand Tur trka pored Đira d'Italija i Vuelte a Espanja.

Prvi Tur de Frans je bio održan 1903. godine i od tada se održava svake godine, osim prekida za vreme Prvog i Drugog svetskog rata.

## Najuspešniji učesnici

Žak Anketil na Turu 1963. godine, petostruki pobednik.
Lens Armstrong je u periodu od 1999. do 2005. godine došao do sedam uzastopnih pobeda u generalnom plasmanu i time postao rekorder po ukupnom broju pobeda i po broju uzastopnih trijumfa, ali su mu 2012. godine oduzete titula zbog otkrivanja učešća u doping aferi.

Četvorica imaju po pet pobeda:

* Žak Anketil (Francuska) 1957, 1961, 1962, 1963. i 1964;
* Edi Merks (Belgija) 1969, 1970, 1971, 1972. i 1974;
* Bernar Ino (Francuska) 1978, 1979, 1981, 1982. i 1985;
* Migel Indurain (Španija) 1991, 1992, 1993, 1994. i 1995 (prvi učesnik sa pet uzastopnih pobeda).

Četvorica su slavili tri puta:

* Filip Tis (Belgija) 1913, 1914. i 1920;
* Lujson Bobet (Francuska) 1953, 1954. i 1955;
* Greg Lemond (SAD) 1986, 1989. i 1990.
* Alberto Kontador (Španija) 2007, 2008. i 2010.

Đino Bartali drži rekord sa najdužim razdobljem između dve pobede (1938. i 1948).

## Nesreće

Žuta majica
* 1995: 18. jul, 15. etapa : Italijan Fabijo Kasarteli na silasku sa Kol de Porteta je pao pri brzini od 88 km/h. Pošto nije nosio kacigu zadobio je teške povrede glave i izdahnuo.
* 1967: 13. jul, 13. etapa : Englez Tom Simpson umire prilikom teškog uspona na Mon Vantuu (uzrok je srčni udar od amfetamina).
* 1935: Španac Frančesko Kapeda umire prilikom pada u ponor sa Kol du Galiberja.
* 1910: Francuz Adolf Helijer se udavio prilikom odmora na Azurnoj obali.

## Tabela pobednika

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * 2016.  Kris Frum
* 2015.  Kris Frum
* 2014.  Vinčenco Nibali (Vinćenco Nibali)
* 2013.  Kris Frum
* 2012.  Bredli Vigins
* 2011.  Kadel Evans
* 2010.  Endi Šlek
* 2009.  Alberto Kontador
* 2008.  Karlos Sastre
* 2007.  Alberto Kontador
* 2006.  Oskar Pereiro
* 2005.
* 2004.
* 2003.
* 2002.
* 2001.
* 2000.
* 1999.
* 1998.  Marko Pantani
* 1997.  Jan Ulrih
* 1996.  Bjarne Ris
* 1995.  Migel Indurain
* 1994.  Migel Indurain
* 1993.  Migel Indurain
* 1992.  Migel Indurain
* 1991.  Migel Indurain
* 1990.  Greg Lemond
* 1989.  Greg Lemond
* 1988.  Pedro Delgado
* 1987.  Stiven Rouč
 | * 1986.  Greg Lemond
* 1985.  Bernar Ino
* 1984.  Loran Finjon
* 1983.  Loran Finjon
* 1982.  Bernar Ino
* 1981.  Bernar Ino
* 1980.  Jop Zutemelk
* 1979.  Bernar Ino
* 1978.  Bernar Ino
* 1977.  Bernar Tevne
* 1976.  Lusjen van Impe
* 1975.  Bernar Tevne
* 1974.  Edi Merks
* 1973.  Luis Okanja
* 1972.  Edi Merks
* 1971.  Edi Merks
* 1970.  Edi Merks
* 1969.  Edi Merks
* 1968.  Jan Jensen
* 1967.  Rože Pinžeon
* 1966.  Lisjen Emar
* 1965.  Feliče Đimondi
* 1964.  Žak Anketil
* 1963.  Žak Anketil
* 1962.  Žak Anketil
 | * 1961.  Žak Anketil
* 1960.  Gastone Nenčini
* 1959.  Federiko Bajamontes
* 1958.  Šarli Gol
* 1957.  Žak Anketil
* 1956.  Rože Valkovjak
* 1955.  Lujson Bobe
* 1954.  Lujson Bobe
* 1953.  Lujson Bobe
* 1952.  Fausto Kopi
* 1951.  Igo Koble
* 1950.  Ferdinand Kibler
* 1949.  Fausto Kopi
* 1948.  Đino Bartali
* 1947.  Žan Robik
* 1940-1946. Trka nije održavana
* 1939.  Silver Maje
* 1938.  Đino Bartali
* 1937.  Rože Lapebje
* 1936.  Silver Mes
* 1935.  Romen Mes
* 1934.  Antonin Manj
* 1933.  Žorž Špešer
* 1932.  Andre Ledik
* 1931.  Antonin Manj
 | * 1930.  Andre Ledik
* 1929.  Moris de Vel
* 1928.  Nikolas Franc
* 1927.  Nikolas Franc
* 1926.  Lisjen Bis
* 1925.  Otavio Botekja
* 1924.  Otavio Botekja
* 1923.  Anri Pelisje
* 1922.  Firmin Lambo
* 1921.  Leon Skijer
* 1920.  Filip Tis
* 1919.  Firmin Lambo
* 1915-1918. Trka nije održavana
* 1914.  Filip Tis
* 1913.  Filip Tis
* 1912.  Odil Defre
* 1911.  Gistav Garigu
* 1910.  Oktav Lapiz
* 1909.  Fransoa Faber
* 1908.  Lisjen Pti-Breton
* 1907.  Lisjen Pti-Breton
* 1906.  Rene Potje
* 1905.  Luj Truselije
* 1904.  Anri Korne
* 1903.  Moris Garin
 |

### Statistika

Biciklisti ekipe T-Mobile, na Tur de Fransu 2005. godine
Najviše pobeda imaju Francuzi (36), Belgijanci (18), zatim Španci sa 12 pobeda. Ostali rezultati su navedeni u sledećoj listi:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

Statistika po zemljama
| **Država** | **broj pobeda** |
|  Francuska | 36
 |
|  Belgija | 18
 |
|  Španija | 12
 |
|  Italija | 10
 |
|  Luksemburg | 5
 |
|  Ujedinjeno Kraljevstvo | 4
 |
|  Sjedinjene Američke Države | 3
 |
|  Nizozemska | 2
 |
|  Švicarska | 2
 |
|  Danska | 1
 |
|  Njemačka | 1
 |
|  Irska | 1
 |
|  Australija | 1
 |

 |

Statistika po broju osvojenih etapa
| **Biciklista** | **broj pobeda** |
|  Edi Merks | 34
 |
|  Mark Kevendiš | 30
 |
|  Bernar Ino | 28
 |
|  Andre Ledik | 25
 |
|  Andre Darigad | 22
 |
|  Nikolas Franc | 20
 |
|  Fransoa Faber | 19
 |
|  Žan Alavoan | 17
 |
|  Žak Anketil | 16
 |
|  Šarl Pelisje | 16
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

Ukupan broj pobeda
| **Biciklista** | **broj pobeda** |
|  Žak Anketil | 5
 |
|  Edi Merks | 5
 |
|  Bernar Ino | 5
 |
|  Migel Indurain | 5
 |

 |

Pobede u klasifikaciji na poene
| **Biciklista** | **broj pobeda** |
|  Erik Zabel | 6
 |
|  Šon Keli | 4
 |
|  Edi Merks | 3
 |
|  Jan Jensen | 3
 |
|  Robi Makjuen | 3
 |

 |

Pobede u klasifikaciji brdskih etapa
| **Biciklista** | **broj pobeda** |
|  Rišar Virenk | 7
 |
|  Lusjen van Impe | 6
 |
|  Federiko Bajamontes | 6
 |
|  Edi Merks | 2
 |
|  Loran Žalaber | 2
 |

 |

## Galerija

* Poznat uspon ekstra kategorije, vrh Mon Vantu na slici.
* Majkl Rasmusen, osvajač tačkaste majice 2005. i 2006.
* Erik Zabel, šestostruki uzastopni osvajač zelene majice na Tur de Fransu.
* Fabijan Kančelara u žutoj majici na 1. etapi Tur de Fransa 2010.

## Povezano

* Điro d'Italija
* Vuelta a Espanja

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična prezentacija (`en`)
* Zvanična prezentacija (`fr`)
* Tour de France Quiz (`en`)