# 1687.

*Ovo je članak o godini 1687.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 16. vijek – **17. vijek** – 18. vijek
 |
| Decenija:
 |  1650-e  1660-e  1670-e  – 1680-e –  1690-e  1700-e  1710-e  |
| Godine:
 | 1684 1685 1686 – **1687** – 1688 1689 1690
 |

*Philosophiae Naturalis Principia Mathematica*

1687.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1687.. (MDCLXXXVII) |
| Ab urbe condita
 | 2440.
 |
| Islamski
 | 1098–1099.
 |
| Iranski
 | 1065–1066.
 |
| Hebrejski
 | 5447–5448.
 |
| Bizantski
 | 7195–7196.
 |
| Koptski
 | 1403–1404.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1742–1743.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1609–1610.
 |
| • *Kali Yuga* | 4788–4789.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4323–4324.
 |
| • 60 godina
 | Yin Vatra Zec (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11687.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1687** (**MDCLXXXVII**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u subotu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* januar - Austrijski dvor uputio svog predstavnika u Dubrovnik, kao znak protektorata. To je Dominiko Koradini koji će stupati u kontakte sa Hercegovcima.
* Nakon gubitka Budima, Osmanlije su osnovale Beogradski pašaluk, pod komandom muhafiza u rangu vezira i sa samostalnom defterhanom.
* februar/mart - Patrijarh Arsenije III boravi u Komarnu.
* mart - septembar - U Eperješu (Prešovu) pogubljena 24 protestanta (Antonio Caraffa na čelu vanrednog suda).

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 4. 4. - Kralj James II izdao Deklaraciju indulgencije koja predviđa slobodu religije i poništenje kaznenih zakona protiv katolika i nekih protestanata.
* 6. 5. - Higashiyama je novi japanski car (do 1709).
* maj-jun - Rusko-turski rat 1686.-1700. - Krimske bitke: neuspeli prvi rusko-kozački pohod prema Perekopu, do kojeg nisu ni stigli.
* 9-10. 6. - Hrvatski sabor izabrao svetog Josipa za nebeskog zaštitnika hrvatskog kraljevstva, odnosno hrvatskog naroda.
* jun, krajem - Dabrovi ratovi: Francuzi sa Huronskim saveznicima napali Senece.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 5. 7. - Objavljeni Njutnovi *Philosophiae Naturalis Principia Mathematica*, temelj moderne fizike.
* 23. 7. - Morejski rat: iskrcavanje mletačkih snaga kod Patrasa i zauzeće grada nakon što su poraženi Turci. Zatim padaju tvrđave Moreja i Rumelija na ulazu u Korintski zaliv, Lepanto, Korint, Kastel Torneze, Mistra.
* 4. 8. - Ivan Mazepa postaje hetman Levoobalne Ukrajine (do 1708) nakon što je potisnuo Ivana Samojloviča.
* 12. 8. - Mohačka bitka (kod Nađharšanja, "brda Zmajeva") je težak osmanlijski poraz: Karlo Lorenski je porazio vojsku velikog vezira Sari Sulejman-paše - dolazi do pobune u osmanskoj vojsci.
* 18. 8. - Mletački Senat dao 1.400 lira za restauraciju pravoslavne crkve sv. Nikole u Puli.
* 21. 8. - Mlečani, Francesco Morosini i Otto Wilhelm von Königsmarck, slomili Turke na Moreji (Peloponezu), kojima je ostala samo Monemvasija.
* 23. 8. - Mletačko-uskočki napad na Duvno, poginuo vojvoda Stojan Janković. Pre ovoga, Janković je napadao i Mostar, "popalio današnji Prethum, mahale Džabovinu i Rajevinju, ali preko stare ćuprije nije mogao preći".

Partenon 1838. (džamija mlađa od 1715)
* septembar - Mogulski vladar Aurangzeb potčinio Sultanat Golkonda, poslednji od Dekanskih sultanata.
* ca. rujan-listopad? - U Hrvatskoj oslobođeni, **Kostajnica**, **Novi na Uni**, **Zrin** (vojsku u užoj Hrvatskoj vodio ban Nikola Erdödy).
* 12. 9. - Austrijanci osvojili **Sombor**.
* septembar, polovinom - General grof Johann Heinrich von Dünewald, komandant austrijske vojske između Save i Drave osvojio Voćin (Šarengrad) kod Iloka.
* 18. 9. - Abaza Sijavuš-paša novi veliki vezir, nije u stanju smiriti vojsku (ubijen u februaru) - raniji vezir Sari Sulejman-paša je pogubljen.
* 21. 9. - Mlečani se iskrcali u Pireju (Porto Lion).
* 26. 9. - Partenon teško oštećen u mletačkoj opsadi.
* 28. 9. - Turski garnizon u Atini se predao nakon što je poražen pokušaj deblokade iz Tebe.
* septembar, krajem - Dinevald i grof Ivan Drašković osvojili **Valpovo** i **Osijek**. Srbi iz Srema i kaluđeri beže preko Save u Šabac i na Cer (vraćaju se godinu dana kasnije).
* 30. 9. - Mlečani (Girolamo Cornaro) i lokalni ljudi osvojili **Herceg Novi** nakon jednomjesečne opsade. Kasnije će zauzeti Carinu između Dubrovnika i Trebinja, i ući u Cavtat, zbog čega Dubrovčani pomažu Turcima.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* listopad - Seoba Hrvata iz Rame 1687.: uskočki odred prodro do Rame, franjevci i dio katolika odlaze za njima u Sinj, donose sliku Gospa Sinjska.
* oktobar - U Kataloniji počinje Pobuna Baretina (*Revolta dels Barretines*), revolt pretežno seoske sirotinje zbog kvartiranja vojnika nakon loše žetve.
* oktobar, polovinom - Dinevald osvaja **Orahovicu** i **Požegu**, ulazi u napušteni **Vukovar**, zatim u **Erdut**, Palanku i **Đakovo**.
* 27. 10. - Ugovor iz Balázsfalvija između Karla Lorenskog i Mihalja I Apafija: priznaje se nezavisnost Erdelja u zamenu za pomoć vojsci.
* oktobar, krajem - Dinevald zauzima **Cernik**, **Pakrac**, **Kamengrad**, **Belu Stenu** i **Kraljevu Veliku**.
* 31. 10. - Umro zagrebački biskup Martin Borković.
* 8. 11. - Sultan Mehmed IV zbačen (ranije se u Beogradu pobunili janičari i došli u Carigrad). Postavljen brat Sulejman II (do 1691). Mustafa Ćuprilić nakratko postao drugi vezir.
* 10. 11. - Ugarski sabor u Požunu *prihvata Habsburge za nasledne vladare*. Na ovom saboru je ukinut članak Zlatne bule Andrije II. (1222.) koji je dozvoljavao pobunu protiv neustavne kraljeve vlade - habsburški apsolutizam. Car obećava ugarskom i hrvatskom plemstvu da će krajišnici postati kmetovi.
* novembar/decembar - Kuči razbili jednu kaznenu ekspediciju skadarskog Sulejman-paše Bušatlije, previranje među istočnohercegovačkim plemenima.
* 4. 12. - Mletačka Republika uvodi novac *liretta* za Dalmaciju i Albaniju.
* 9. 12. - Mali carević Josip proglašen za ugarsko-hrvatskog kralja.
* 17. 12. - Osvojen **Eger**.
* decembar - Osvojen **Petrovaradin** (Maximilian II. Emanuel).
* zima 1687-88 - Hrišćani iz Srema i Bosne se preseljavaju u okolinu Darde u Baranji i oko Đakova.

### Kroz godinu

* Srbi iz temišvarskog kraja digli ustanak protiv Turaka, kapetan Novak Petrović sa 4.892 vojnika prelazi preko Tise u Bačku.
* 1687-89 - Srbi se u velikom broju preseljavaju u Bansku i Karlovačku vojnu granicu (okolina Petrinje, Skrada, Vojnića, Krstinje i Budačkog); zagrebački biskup ove godine naselio Srbe u Bović i Kirin.
* Pod vođstvom franjevaca opservanata, mnogi Bunjevci iz Primorja, Hercegovine i Bosne se doseljavaju u Suboticu i okolinu.
* Savatije Ljubibratić, zahumski i poluhercegovački mitropolit u Tvrdošu, se ističe u borbi protiv Osmanlija.
* Episkop Dionisije okupio hercegovačka plemena protiv Turaka uz Mlečane.
* Jegen-paša, bivši rumelijski beglerbeg se odmetnuo od novog sultana, zlostavlja stanovništvo u Makedoniji.

## Rođenja

* 27. 1. - Balthasar Neumann, arhitekta († 1753)

## Smrti

* 28. 1. - Johannes Hevelius, astronom (\* 1611)
* 3. 2. - François de Créquy, maršal Francuske (\* 1629)
* 19. 3. - René-Robert Cavelier de La Salle, istraživač, kolonijalista (\* 1643)
* 22. 3. - Jean-Baptiste Lully, kompozitor (\* 1632)
* 23. 8. - Stojan Janković, vođa uskoka (\* ca. 1635)
* 14. 10. - Sari Sulejman-paša, bivši veliki vezir
* 31. 10. - Martin Borković, zagrebački biskup (\* 1597)
* 14. 11. - Nell Gwyn, ljubavnica Charlesa II, glumica (\* 1650)

## Reference

Literatura
* Ferdo Šišić. *Hrvatska povijest. Drugi dio /Poglavlje V.*. (hr Wikizvor)
* Kenneth Meyer Setton. *Venice, Austria, and the Turks in the Seventeenth Century*. American Philosophical Society; 1991. ISBN 978-0-87169-192-7.
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5 (III-1)
* *Istorija srpskog naroda*, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)