# 1724.

*Ovo je članak o godini 1724.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 17. vijek – **18. vijek** – 19. vijek
 |
| Decenija:
 |  1690-e  1700-e  1710-e  – 1720-e –  1730-e  1740-e  1750-e  |
| Godine:
 | 1721 1722 1723 – **1724** – 1725 1726 1727
 |

Blenheimska palača.

1724.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1724.. (MDCCXXIV) |
| Ab urbe condita
 | 2477.
 |
| Islamski
 | 1136–1137.
 |
| Iranski
 | 1102–1103.
 |
| Hebrejski
 | 5484–5485.
 |
| Bizantski
 | 7232–7233.
 |
| Koptski
 | 1440–1441.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1779–1780.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1646–1647.
 |
| • *Kali Yuga* | 4825–4826.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4360–4361.
 |
| • 60 godina
 | Yang Drvo Zmaj (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11724.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1724** (**MDCCXXIV**) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u srijedu po julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 12. 1. - U Kini je zabranjena Sekta Nebeskog gospodara, tj. katolicizam: edikt cara Yongzhenga o zabrani propovijedanja, u oktobru protjerani misionari, osim onih u Pekingu.
* 14. 1. - Španski kralj Filip V abdicira u korist svog 17-godišnjeg sina Louisa I.
* 18. 1. (kalendar?) - Holandski brod *Fortuyn* nastavlja sa Rta Dobre nade put za Bataviju/Džakartu sa 225 ljudi - više nije viđen.
* 22. 1. - Generalni kapetan španske Rio de la Plate Bruno Mauricio de Zabala proterao Portugalce sa istočne obale, osniva grad *San Felipe y Santiago de Montevideo*.
* 24. 1. - Ruski car Petar Veliki u Sankt Peterburgu osniva Akademsku gimnaziju, od koje potiče današnji Petrogradski državni univerzitet.
* 8. 2. (28. 1. po j.k.) - Ukazom Petra Velikog osnovana Peterburška akademija nauka, prethodnica Ruske akademije nauke.
* 17. 2. - Senat Dubrovačke Republike naredio da se spale sve knjige Talmuda oduzete dubrovačkim Židovima.
* 18. 2. - Statut Beograda predviđa da se sa Dorćola, tj. Dunavskog (Nemačkog) Beograda, isele Srbi, koji odlaze u Srpsku ili Gornju varoš (oko dan. Saborne crkve) ili Novu donju varoš, tj. Savski Beograd (Sava-mahala, Savamala). Prema Stanju Kraljevine Srbije, u 15 distrikata ima 446 malih i velikih sela
* 20. 2. - Praizvedba Händlove opere *Giulio Cesare* u Londonu. U oktobru je izvedena i *Tamerlano*.
* 7. 3. - Umro je papa Inocent XIII.
* mart - Francuski *Code noir*, propisi u vezi robova, proširen je i na Lujzijanu u Americi.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* april - U Irskoj se širi prvo od Drapierovih pisama: Jonathan Swift se pod pseudonimom protivi nametanju privatno kovanog bakarnog novca u Irskoj, čiju ustavnu i finansijsku nezavisnost afirmira.
* 18. 5. (7. 5. po j.k.) - Koronacija supruge Petra Velikog, Katarine.
* 22. 5. - Totalno pomračenje Sunca, u sh. krajevima prekriveno najmanje 95% diska.
* 23. 5. - Car Petar I uputio kijevskom gubernatoru naredbu da se obezbede sredstva za život novopristiglim doseljenicima, Srbima iz Austrije - ljude sakuplja Jovan Albanez, 1724-25. je došlo oko 1.000 ljudi. Sveti sinod ruske crkve odlučio ove godine da se Srbima pošalje učitelj (Maksim Suvorov stiže 1726).

Benedikt XIII.
* 29. 5. - Kardinal Vincenzo Maria Orsini je izabran za papu Benedikta XIII. (do 1730). Bavi se duhovnim stvarima, dok administraciju vodi Niccolò Coscia.
* 23. 6. - Rusko Carstvo i Osmansko Carstvo sklapaju Carigradski sporazum kojim dogovoraju buduću podjelu Hotakijske Perzije, odnosno njenih područja na Kavkazu - ali ova je do 1735. povratila ranije izgubljene teritorije. Već za nekoliko dana osmanske trupe bagdadskog Ahmed-paše opsjedaju Hamadan i Erevan.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 16 - 17. 7. - Sukob između jezuitskih đaka i luterana u Thornu/Toruńu - luterani su demolirali jezuitski samostan - odmazda u decembru.
* leto - Razaslat ferman da se na skelama i prelazima hvataju oni koji su ostavili ralo i zaputili se u Carigrad; oko Skoplja je u julu i avgustu uhvaćeno 50 muslimana razbojnika - muslimanska sirotinja napušta selo i odlazi u gradove, fermani za njihovo vraćanje su donošeni još 1719-21. Kasnije: poslat je izveštaj o jednoj družini iz Skadra koja je ubila šest ljudi u Bosni.
* 31. 8. - Mladi španski kralj Louis I umire od velikih boginja, a zbog čega je njegov otac Filip V, čiji mlađi sin Ferdinand (11) još nije stekao punoljetnost, prisiljen ponovno preuzeti prijestolje (do 1746).
* 1. 9. - Osmanlije zauzele Hamadan - grad je opustošen, većina stanovnika je stradala. Sledi i Jerevan 28-og.
* 24. 9. - Osniva se Pariska berza - *Bourse de Paris* (od 2000. Euronext Paris). Pristup ženama je zabranjen do 1967.
* 24. 9. (kalendar?) - Melkiti u Damasku izabrali prokatoličkog kandidata Kirila VI Tanasa za antiohijskog patrijarha, ali vaseljenski patrijarh Jeremija III će poslati svog kandidata, Silvestra. Melkiti se tako dele na Antiohijsku pravoslavnu crkvu i Melkitsku grkokatoličku crkvu (papa je priznao 1729).
* 30. 9. - Osmanlije opsedaju Tabriz.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 2. 10. - Građanski rat u jarubidskom Omanu: pošto je zbacio svog brata Saif bin Sultana II, novi imam je Muhammad bin Nasir - dok se Saif ne vrati 1728.
* 11. 10. - Bitka kod Shakar Khede: Nizam-ul-Mulk je porazio Mubariz Khana, nakon čega ga mogulski vladar priznaje za guvernera Hajderabada (do 1748) - začetnik je dinastije Asaf Jahi koji su nizami do 1948.
* 11. 10. - Umro korejski kralj Gyeongjong, nasleđuje ga brat Yeongjo (do 1776).
* 15. 10. - Otvoren Teatro Nuovo u Napulju (prva zgrada stradala u požaru 1861, druga radi 1864-1935, treća od 1985).
* 15. 10. - Jansenista Cornelius van Steenoven je posvećen za nadbiskupa Utrechta - papa ovo osuđuje u februaru, ali Steenoven svejedno umire u aprilu. Početak Starokatoličke crkve u Nizozemskoj.
* novembar - Urinarna bolest Petra Velikog je fatalno pogoršana time što je, navodno, zagazio u ledenu vodu da bi spasao neke mornare (umire u februaru).
* 11. i 16. 11. - U Londonu obešeni Joseph Blake zvani Plavokoži i Jack Sheppard. Čovek koji ih je uhvatio, istovremeno i kriminalac, Jonathan Wild, oporavlja se od Blakeovog napada prošlog meseca (obešen sledećeg maja).
* 26. 11. - Willem Mons, kamerher ruske carice Katarine, pogubljen nakon optužbe za proneveru i da je njen ljubavnik - glava je sačuvana u špiritusu.
* 2. 12. (kalendar?) - Mitropolit beogradski Mojsije Petrović izdaje Uredbu od 57 disciplinskih pravila za ispravljanje neurednosti koje je zapazio u vizitaciji ove godine.
* 7. 12. - Torunjski tumult: pogubljena su desetorica luterana, na čela sa gradonačelnikom Johannom Gottfriedom Roesnerom. Protestantska crkva, škola i štamparija su predate katolicima.
* 14. 12. - U Kini je po treći put kreiran položaj vicekralja Zhilija, ostaje do 1912 (provincija Zhili, Čili, je oblast oko Pekinga).

### Kroz godinu

Canaletto: Veliki kanal u Veneciji \*  Medijski sadržaji Slikarstvo 1724 na Wikicommonsu.
* U požaru oštećena pravoslavna Stara crkva u Sarajevu. (opravljena 1730).
* U Beogradu osnovana civilna bolnica.
* Cetinjski manastir je obnovljen nakon razaranja 1712.
* Među krajišnicima u Slavoniji (Koprivnica, Đurđevačka, Ivanićka krajina) raste otpor plaćanju kontribucije (poreza), delegacija ide u Beč da zahteva poštovanje privilegija.
* Nemira je bilo i među graničarima u dan. Vojvodini, pa je teret smanjen. Mersi u Banatu osniva zemaljsku miliciju za zaštitu kolonista od hajdučije.
* Dovršena izgradnja Blenheimske palače u Engleskoj.
* Centar Banjaluke izgorio u požaru.
* Bodroška županija ukinuta i pripojena Bačkoj (u članku se kaže da Bačko-bodroška županija nastaje 1802).
* Počela eksploatacija Rudnika, gde su dovedeni Sasi iz Erdelja, vadi se i prerađuje srebro, olovo i željezo.
* Arsenije Jovanović izabran za koadjutora, tj. naslednika patrijarha Mojsija.
* Župna crkva Majke Božje Karmelske u Kuterevu.
* Fahrenheitova temperaturna skala.
* Američki jasen stigao u Evropu.

## Rođenja

* 23. 1. - Arsenije Glić, franjevac, pisac († 1773)
* 22. 4. - Immanuel Kant, njemački filozof († 1804)
* 7. 5. - Dagobert Sigmund von Wurmser, habsburški feldmaršal († 1797)
* 22. 5. - Marc-Joseph Marion du Fresne, istraživač († 1772)
* 2. 7. - Friedrich Gottlieb Klopstock, pjesnik († 1803)
* 10. 7. - Eva Ekeblad, znanstvenica († 1786)
* 1. 11. - Mihalj Šilobod, svećenik, matematičar († 1787)
* 12. 12. - Samuel Hood, 1. vikont Hood, britanski admiral († 1816)
* Dimitrije Sabov, osnivač gimnazije u Karlovcima († 1803)

## Smrti

* 7. 3. - Inocent XIII., papa (\* 1655)
* 12. 3. - Ajuka, kalmički han (\* 1642)
* 30. 5. - Petar Keglević, veliki župan Požege (\* ca. 1660)
* 13. 6. - Toma Kovačević, povjesničar, kanonik (\* 1664)
* 1. 7. - Johann Homann, kartograf (\* 1664)
* 31. 8. - Luis I, kralj Španije (\* 1707)
* 6. 10. - Charles Rivière Dufresny, komediograf (\* 1648)
* 29. 10. - William Wollaston, engleski filozof (\* 1659)

## Reference

Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)

## Vanjske veze