Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Džafer Kulenović

| Džafer Kulenović
 |
| --- |
|  |
|

---

Ministar šumarstva i rudarstva Kraljevine Jugoslavije
 |
| Mandat 26. kolovoza 1939. – 27. ožujka 1941.
 |
| Premijer(i)
 | Dragiša Cvetković
 |
| Prethodnik
 | Ljubomir Pantić
 |
| Nasljednik
 | *ministarstvo ukinuto* |
|

---

Potpredsjednik vlade Nezavisne Države Hrvatske
 |
| Mandat 7. studenog 1941. – 8. svibnja 1945.
 |
| Prethodnik
 | Osman Kulenović
 |
| Nasljednik
 | *ukinuta država* |
|

---

 |
| Rođenje
 | 17. veljače 1891.  Kulen Vakuf, BiH (tada  Austro-Ugarska) |
| Smrt
 | 3. listopada 1956.  Damask, Sirija
 |
| Politička stranka
 | JMO (1919 - 1941) Hrvatski oslobodilački pokret
 |
| Zanimanje
 | političar, pravnik
 |
| Vjera
 | musliman-sunit
 |

**Džafer-beg Kulenović** (Kulen Vakuf, 17. februar 1891. - Damask, 3. oktobar 1956.) je bio bosanskohercegovački i jugoslavenski političar, poznat kao vođa Jugoslovenske muslimanske organizacije, a potom najviše rangirani musliman u vlastima NDH.

U Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenca se politički aktivirao i pristupio JMO, te je bio ministar u Vladi Kraljevini Jugoslaviji, prije početka Drugog svjetskog rata. Na čelo Jugoslovenske Muslimanske Organizacije je došao poslije smrti Dr. Mehmeda Spahe 1939. godine. Povodom sporazuma Cvetković-Maček Kulenović je tražio stvaranje posebne banovine Bosne i Hercegovine. Vlasti se nisu obazirale na njegove zahtjeve, izmedu ostalog i zato što su na preostalim područjima Bosne i Hercegovine u većini bili Srbi. Kulenović je postao ogorčen na Srbe, zbog njihove želje da "progutaju" Bosnu i Hercegovinu.

Došao je na poziciji zamjenika Predsjednika vlade Nezavisne Države Hrvatske 7. novembra 1941. godine i ostao na toj poziciji sve do kraja rata. Na toj poziciji je zamjenio svog starijeg brata Osmana Kulenovića (koji je nakon propasti NDH izručen jugoslavenskim vlastima i smaknut).

Poslije pada NDH, Kulenović se preselio u Siriju gdje je i živio do svoje smrti 3. oktobra 1956. u Damasku. Pred smrt je učestvovao u formiranju Hrvatskog oslobodilačkog pokreta.

Njegov sin, Nihad Kulenović, je nastavio rad u Pokretu, sve do svoje nasilne smrti u Minhenu, koja se tradicionalno pripisuje agentima UDBA-e.

## Povezano

* Vlada Nezavisne Države Hrvatske

## Reference
# Božidar Purić

|  |
| --- |
| Božidar Purić |
|
 |
| Biografija |
| Datum rođenja
 | 19. februar 1891.
 |
| Mesto rođenja
 | Beograd (Kraljevina Srbija)
 |
| Datum smrti
 | 28. oktobar 1977.
 |
| Mesto smrti
 | Čikago (Ilinois, SAD)
 |
|  |
| uredi  |

**Dr Božidar Purić** (19. februar 1891. godine u Beogradu – 28. oktobar 1977. godine u Čikagu), bio je srpski i jugoslovenski političar i diplomata.

Kao premijer i ministar inostranih dela emigrantske vlade Kraljevine Jugoslavije (od 10. avgusta 1943. do 1. juna 1944. godine) u Londonu, podržavao je četnike tokom Drugog svetskog rata.

Nakon rata, na beogradskom procesu 1946. godine, osuđen je u odsustvu od strane novih jugoslovenskih vlasti na 16 godina robije. Nije se vraćao u Jugoslaviju. Umro je u Čikagu 1977.

## Drugi svetski rat

U vreme borbe četnika i Nemaca protiv partizana, Purićeva vlada je 22. maja 1944. godine izdala naredbu protiv partizana, koja je u vidu letaka izbacivana iz aviona nad okupiranom Jugoslavijom:

> Svim vojnim obveznicima Kraljevine Jugoslavije naređuje se ovim putem da stupaju u oružane snage đenerala Draže Mihailovića, našeg vojnog ministra, radi organizovanja i vođenja oružanog otpora za oslobođenje Otadžbine. Svi vojni obveznici i građani Kraljevine Jugoslavije koji se sada aktivno bore u redovima Josipa Broza Tita dužni su da iste odmah napuste i stave se pod komandu đenerala Mihailovića, jer Josip Broz Tito nije ovlašćen od strane Kraljevske vlade da organizuje i vodi oružane formacije u zemlji. Naredba stupa na snagu odmah. Prestupnici će iskusiti kaznu po odgovarajućim pozitivnim zakonima Kraljevine Jugoslavije.
>
> – VK. br. 713 22. maja 1944. Kairo — Kraljevska Jugoslovenska vlada.

Purić je smenjen sa funkcije istog meseca, nakon formiranja vlade Ivana Šubašića, koja je podržala Narodnooslobodilačku vojsku Jugoslavije kao legitimnu oružanu silu (vidi Sporazumi Tito-Šubašić).

## Povezano

* Spisak ministara inostranih poslova Jugoslavije
* Spisak predsednika vlada Jugoslavije
* Saveznici i Jugoslavija
* Sporazumi Tito-Šubašić
* Beogradski proces

## Reference

## Vanjske veze

* „Dr Božidar Purić“ Arhivirano 2007-06-26 na Wayback Machine-u, kratka biografija na saju MIP-a.
* „Imenovanje Dr. Božidara Purića“ Arhivirano 2009-06-26 na Wayback Machine-u, Ambasada Republike Srbije u Sjedinjenim Američkim Državama.
* PAD PURIĆA
# David Sarnoff

David Sarnoff (1922)
**David Sarnoff** (27.2. 1891–12.12., 1971.) je američki poslovni čovjek koji je vodio Radio Corporation of America (RCA) od njenog osnutka 1919. do umirovljenja 1970 godine. Poznat po nadimku *General*, od te je tvrtke stvorio radio i elektronički imperij koji je postao jedna od najvećih kompanija na svijetu. Poznat je i kao televizijski pionir.

## Vanjske veze

* "Pushing Technology: David Sarnoff and Wireless Communications, 1911-1921," paper presented at 2001 IEEE Conference on the History of Telecommunications
* Biography in IEEE Virtual Museum
* David Sarnoff Library Arhivirano 2010-08-22 na Wayback Machine-u
* Sarnoff Corporation
# Max Ernst

| Max Ernst |
| --- |
| dadaizam, nadrealizam |
|  |
| Biografske informacije |
| Rođenje | (1891-aprila-02)2. aprila 1891. Brühl, Njemačka |
| Smrt | 1. aprila 1976. (dob: 84) Pariz |
| Nacionalnost | njemačka |
| Supružnik | Luise Straus (1918–27) Marie-Berthe Aurenche (1927–42) Peggy Guggenheim (1942–46) Dorothea Tanning (1946–76) |
| Opus |
| Polje | slikanje, kiparstvo, poezija |

**Maks Ernst** (2. 4. 1891. – 1. 4. 1976.), je bio nemački dadaista i nadrealistički umetnik.

Kolaži Maksa iz 1919-1920, predstavljaju bitnu fazu dadaističke umetnosti. Samim karakterom kolažnih elemenata kojima je bio naklonjen, Ernst se približio deskriptivnijem izražavanju. Pored toga, na njega je uticala trodimenzionalna prostorna perspektiva i sanjalački iluzionizam Đorđo de Kirikoa, a prilagođavanje njegovom načinu rada udaljilo je Ernsta od Arpovih ravnih crteža i obezbedilo prelaz koji je kasnije postao iluzionistička grana nadrealističkog slikarstva. Pokušaji Arpa i Ernsta da odu "iza slikarstva" - Arp sa svojim niskim, slikanim i mašinom rezanim reljefima, a Ernst sa svojim kolažima - ne predstavljaju toliko Dišanovski pokušaj anti-umetnosti, koliko odgovor na osećanje da je karakter predratnog slikarstva bio preterano hermetički i estetski. Njihov rad je stvorio osnovu (zajedno sa slikarstvom de Kirikoa) za tradiciju slikarstva-poezije koja je preživela u dadaizmu i nadahnula četvrt veka nadrealizma.

## Vanjske veze
# Sergej Prokofjev

Sergej Prokofjev
**Sergej Sergejevič Prokofjev** (rus. **Серге́й Серге́евич Проко́фьев**, Sonocovka, 23. travnja 1891 – Moskva, 5. ožujka 1953), ruski skladatelj i pijanist

Studirao je u Petrogradu, a od 1918. koncertrirao je po SAD-u i Europi. Definirali su ga kao kubista u glazbi, što je karakteristično za njegova ranija djela. Kasnije se približio ruskoj glazbenoj tradiciji 19. stoljeća i pojačao lirsku crtu i melodičnost.

**Djela: Opere :
	+ "Igrač"
	+ "Zaljubljen u tri naranče"
	+ "Plameni anđeo"
	+ "Vjenčanje u samostanu"
	+ "Rat i mir"

* Baleti:
	+ "Romeo i Julija"
	+ "Pepeljuga"
	+ "Priča o kamenom cvijetu"

* Simfonijska priča : "Peća i vuk"

* Filmska glazba za Ejzenštejnove filmove:
	+ "Aleksandr Nevski"
	+ "Ivan Grozni"
# Tihon Radovanović

| Tihon Radovanović |
| --- |
|  |
| Rođenje | 8. jul 1891. Mali Požarevac, Kraljevina Srbija  |
| Smrt | 8. februar 1951. Beograd, FNR Jugoslavija |

**Tihon** (svetovno *Tihomir Radovanović*; Mali Požarevac, 8. jul 1891 — Beograd, 8. februar 1951) je bio episkop zahumsko-hercegovački od 1934. do 1939. godine.

## Biografija

Rođen je 1891. u Malom Požarevcu od oca Dimitrija i majke Darinke i dobio ime Tihomir. Po završenoj osnovnoj školi istovremeno je pohađao gimnaziju i devetorazrednu Bogosloviju Svetog Save u Beogradu. Posle toga bio je izvesno vreme učitelj u selu Drlupa. Rukopoložen je u čin đakona 1913. godine od strane mitropolita Srbije Dimitrija i postavljen za parohijskog đakona pri Staroj crkvi u Kragujevcu.

U Prvom svetskom ratu je bio bolničar, odveden je u ropstvo u Hajnrihgrin. Nakon rata otišao je na studije na Bogoslovski fakultet u Atini (1918-1921), gde je diplomirao, a potom 1922. i doktorirao sa temom *„Evolucija mesijanske ideje u Starom zavetu“*. Doktorsku disertaciju je izradio tokom postdiplomskih studija u Lajpcigu.

Kada se vratio iz Atine postavljen je za suplenta Prve muške gimnazije u Beogradu. Izabran je potom 1924. godine za docenta na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu. Na toj dužnosti je ostao sve do 1930. godine kada je postavljen za sekretara Svetog arhijerejskog sinoda vršeći do 1932. i dužnost honorarnog profesora na katedri za Sveto pismo Starog zaveta.

Izabran je 1932. godine za vikarnog episkopa sremskog i hirotonisan 21. novembra 1932. u Sabornoj crkvi u Beogradu. Izabran je 1934. godine za episkopa zahumsko-hercegovačkog. Na ovoj dužnosti je ostao do 1939. kada je zbog bolesti po sopstvenoj molbi penzionisan.

Umro je 8. februara 1951. u Beogradu i sahranjen pored hrama Pokrova presvete Bogorodice u Beogradu.

## Dela

* *Uvod u starozavetne proroke*
* *Istorija prevoda Starog zaveta* (COBISS)
* *Palestinski kanon Starog zaveta* (COBISS)
* *Biblijska povesnica (Stari i Novi zavet) za učenike-ce I razreda srednjih škola* (COBISS)

## Literatura

* Sava Vuković: „Srpski jerarsi od devetog do dvadesetog veka“, Evro Beograd, Unireks Podgorica, Kalenić Kragujevac, 1996. godine; tekst „Dr Tihon (Radovanović) episkop zahumsko-hercegovački 1934-1939“, strane 493-494. (COBISS)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: **Irinej Đorđević** | **vikarni episkop sremski 1932 — 1934.** | Nasljednik: **Sava Gornjokarlovački** |
# August Cilić

| August Cilić |
| --- |
| glumac |
| Biografske informacije |
| Rođenje | 10. august 1891. Zagreb, Austro-Ugarska |
| Smrt | 30. marta 1963. (dob: 71) Zagreb, NR Hrvatska, FNRJ |
| Profesionalne informacije |
| Zanimanje | glumac |

**August Cilić** (Zagreb, 10. kolovoza 1891. - Zagreb, 30. ožujka 1963.), hrvatski glumac, komičar i redatelj Hrvatskog narodnog kazališta u Zagrebu i Hrvatskog narodnog kazališta u Varaždinu.

## Biografija

Od okupacije organizirano je radio za NOP. Članom KPJ postao je 1942. Na oslobođenom teritoriju je bio od 1944. Poslije oslobođenja bio je aktivan društveni radnik. Njegov je lik prikazan u desetoj epizodi televizijske serije Nepokoreni grad iz 1982. godine gdje ga je tumačio Špiro Guberina.

## Filmografija

* "Pustolov pred vratima" (1961.)
* "Jurnjava za motorom" (1959.)
* "Takva pjesma sve osvaja" (1958.)
* "U našeg Martina" (1958.)
* "Svoga tela gospodar" (1957.)
* "Jubilej gospodina Ikla" kao Leopold pl. Borovitza (1955.)
* "Kameni horizonti" kao stric Milja (1953.)
* "Ciguli Miguli" kao Valentin Žugec (1952.)
* "Lisinski" (1944.)
* "Dvorovi u samoći" (1925.)
* "Dvije sirotice" (1919.)
* "Matija Gubec" (1919.)

## Vanjske veze

* August Cilić na sajtu IMDb
# Rafael Leónidas Trujillo

Rafael Trujillo
*Rafael Leonidas Truhiljo Molina'* (španski: *Rafael Leónidas Trujillo Molina*, San Kristobal, 24. oktobar 1891. - Santo Domingo, 30. maj 1961.), predsednik i diktator Dominikanske Republike u razdoblju od 1930. do 1938. i 1942. do 1952.

## Biografija

U periodu kada je Dominikanska Republika bila okupirana od strane SAD, Truhiljo se pridružio Dominikanskoj nacionalnoj gardi (osnovanoj od strane Amerikanaca), u kojoj je vrlo brzo napredovao. Po američkom napuštanju Dominikanske Republike, Truhiljo biva postavljen za šefa policije, da bi 1927. godine bio postavljen za Generala nacionalne garde. Na predsedničkim izborima 1930. godine odnosi pobedu nad Horasiom Vaskezom, nakon čega uspostavlja tajnu policiju, koja je mučila i ubijala sve njegove neistomišnjenike i političke suparnike. Veliku podršku dugo je dobijao od SAD, kao antikomunistički lider u Latinskoj Americi.

Truhiljo je bio poznat po svojoj megalomaniji. Odmah po dolasku na vlast promenio je ime glavnog grada iz Santo Domingo u Sijudad Truhiljo, sebe je nazivao „dobročiniteljem“ i od sebe stvorio kult zasnovan na teroru. Kontrolisao je veći deo ekonomije zemlje, oduzimajući eksproprijacijom imanja i građevinske objekte od svojih suparnika. 1937. godine naredio je masakr 20.000 Haićana koji su živeli i radili u graničnoj oblasti između Dominikanske Republike i Haitija.
Uz pomoć dobro organizovane mreže doušnika uspeo je da spreči nekoliko pokušaja pobune protiv njega.

1938. godine navodeći primer sistema predsedničkih izbora u SAD (nemogućnost da jedna osoba bude izabrana više od dva predsednička mandata za redom), Truhiljo izjavljuje da svojom voljom a protiv volje svog naroda odbija da se kandiduje ponovo. Za novog predsednika postavljen je Hasinto Bienvenido Peinado, koji je tu funkciju obavljao samo formalno, dok je Truhiljo i dalje donosio sve odluke.

1942. Rafael Truhiljo vraća se na vlast i tu ostaje do 1952, kada vlast prepušta svom bratu Hektoru.

30. maja 1960. Rafael Leonidas Truhiljo ubijen je u Santo Domingu od strane grupe vojnih oficira i civila. Mnogi smatraju da je u pozadini ovog ubistva bila CIA, iako CIA u zvaničnom izveštaju navodi kako „nema aktivno učešće u ubistvu“ već samo „tihu vezu“ sa grupom koja je planirala i izvršila ubistvo.
# Genrih Jagoda

|  |
| --- |
| Genrih Grigorjevič Jagoda ruski: Генрих Григорьевич Ягода |
|
Genrih Jagoda godine 1936. |
|

---

narodni komesar za unutrašnje poslove (NKVD)
 |
| **Na dužnosti** 10. jul 1934 – 26. septembar 1936
 |
| Prethodnik
 | Vjačešlav Menžinjski
 |
| Nasljednik
 | Nikolaj Ježov
 |
|

---

 |
| Rođen/a
 | 1891 Ribinsk, Rusko Carstvo
 |
| Umro/la
 | 15. mart 1938. (dob: 46–47) Moskva, Ruska SFSR, SSSR
 |
| Državljanstvo
 | sovjetska
 |
| Politička stranka
 | Komunistička partija Sovjetskog Saveza
 |

**Genrih Grigorjevič Jagoda** (ruski: Ге́нрих Григо́рьевич Яго́да; 7. novembar 1891–15. mart 1938), rođen kao **Enoh Gerševič Jeguda** (ruski: Енох Гершевич Иегуда) bio je sovjetski političar i obavještajac, najpoznatiji kao direktor NKVD, sovjetske tajne policije od 1934. do 1936. Na to ga je mjesto postavio Josif Staljin, te je rukovodio obavještajno-policijskom operacijom koja će 1936. dovesti do prvog od moskovskih procesa temeljem kojih su osuđeni i pogubljeni Stari boljševici Lev Kamenjev i Grigorij Zinovjev, a što se tradicionalno smatra početkom Velike čistke. Jagoda je usprkos tog uspjeha, zbog koketiranja sa Staljinovim partijskim suparnicima u prošlosti i nesklonosti da se čistka intenzivira, brzo pao u Staljinovu nemilost te je smijenjen, uhapšen, a na kraju i osuđen kao izdajnik na Trećem moskovskom procesu 1938. Pogubljen je od strane svog nasljednika Nikolaja Ježova, koji će nakon nekoliko godina i sam doživjeti istu sudbinu.
# W. Averell Harriman

|  |
| --- |
| Ejverel Hariman |
|
 |
| Biografija |
| Datum rođenja
 | (1891-novembra-15)15. novembra 1891.
 |
| Mesto rođenja
 | Njujork (SAD)
 |
| Datum smrti
 | 26. jula 1986. (dob: 94)
 |
| Mesto smrti
 | Jorktaun Hajts (SAD)
 |
| Politička partija
 | Demokratska stranka
 |
| Diploma sa
 | Univerzitet Jejl
 |
|  |
| uredi  |

**Vilijam Ejverel Hariman** (engleski: *William Averell Harriman*; Njujork, 15. novembar 1891 — Jorktaun Hajts, 26. jul 1986) bio je američki političar i diplomata.

## Biografija

Rođen je 1891. godine u Njujorku. Završio je studije na Univerzitetu Jejl.

Bio je član Demokratske stranke, savetnik predsednika Ruzvelta u indrustrijskim i finansijskim pitanjima, šef američke delegacije na Moskovskoj konferenciji triju država 1941. godine, te ambasador u Moskvi i Londonu. Učestvovao je na konferencijama u Kazablanki, Teheranu i Potsdamu.

Bio je ministar trgovine, od 1950. posebni pomoćnik predsednika Trumana za međunarodna pitanja, zatim guverner države Njujork, posebni ambasador predsednika Kenedija, te pomoćnik državnog sekretara za poslove Dalekog istoka. Učestvovao je pri Moskovskom sporazumu o zabrani nuklearnih proba 1963. godine, te bio vođa američkog izaslanstva na mirovnim pregovorima sa Severnim Vijetnamom u Parizu 1968/69. godine.

## Dela

* „Mir s Rusijom?“
* „Specijalni poslanik“

## Reference
# Slavko Kolar

| Slavko Kolar |
| --- |
| Spomenik Slavku Kolaru u Čazmi. |
| Obrazovanje |
| Zanimanje | književnik i filmski scenarist |

**Slavko Kolar** (Palešnik pokraj Garešnice, 1. prosinca 1891. - Zagreb, 15. rujna 1963.) hrvatski književnik i filmski scenarist

## Djela

Slavko Kolar je za života objavio više od stotinu radova. U Sabranim djelima (izdanje Matice hrvatske iz 1970.) se brojkama navode:

* 47 pripovijedaka
* 6 kazališnih djela
* 4 filmska scenarija
* 1 televizijski scenarij
* 12 autobiografskih fragmenata
* 20 kritika, članaka i prikaza
* 10 dječjih pripovijedaka
* 8 agronomskih stručnih radova
* 30 intervjua, izjava i polemičkih priloga.

Uz to je u njegovoj posmrtnoj ostavštini pronađeno dosta neobjavljenih materijala.

## Povezano

* Popis djela Slavka Kolara
# Harold Alexander

| Harold Alexander
 |
| --- |
|  |
|

---

17. Generalni guverner Kanade
 |
| Mandat 12. travnja 1946. – 28. veljače 1952.
 |
| Prethodnik
 | Alexander Cambridge
 |
| Nasljednik
 | Vincent Massey
 |
|

---

 |
| Rođenje
 | 10. prosinca 1891.  London, Ujedinjeno Kraljevstvo
 |
| Smrt
 | 16. lipnja 1969.  Slough, Ujedinjeno Kraljevstvo
 |
| Supružnik
 | Lady Margaret Alexander
 |
| Vjera
 | anglikanac
 |

Feldmaršal **Harold Rupert Leofric George Alexander, 1. grof Alexander od Tunisa** (London, 10. prosinca 1891. - Slough, 16. lipnja 1969.), britanski vojskovođa i feldmaršal.

Zapamćen je kao vođa 15. britanske armije tijekom invazije Sicilije 1943. u sklopu Drugog svjetskog rata. Nakon rata služio je kao generalni guverner Kanade.

## Biografija

Alexander je rođen u dobro stojećoj aristokratskoj obitelji, školovanje je započeo u engleskim javnim školama ali se naknadno prebacio na Sandhurst gdje se školovao za vojnog časnika. Ugled je stekao svojim aktivnostima u Prvom svjetskom ratu u kojem je zaslužio brojna priznanja i odlikovanja. Upravo zbog toga i nakon rata nastavio je svoju vojnu karijeru u službi Britanske vojske u Europi i Aziji. U Drugom svjetskom ratu, Alexander je djelovao kao visokopozicionirani vojni zapovjednik u sjevernoj Africi i Italiji. On je zapovjedao 15. vojnim odsjekom na Siciliji i u Italiji prije nego je bio postavljen za Vrhovnog savezničkog zapovjednika Mediterana. Kralj George IV. imenovao ga je 1946. na prijedlog kanadskog premijera za generalnog guvernera Kanade. Kako je Alexander novu poziciju preuzeo sa velikim entuzijazmom ubrzo je osvojio i masovne simpatije Kanadskog stanovništva. Bio je posljednji guverner rođen izvan Kanade prije imenovanja Adrienne Clarkson 1999. godine.

Harold Alexander posjetio je jednom prilikom i borce na Srijemskom frontu u Jugoslaviji i tom prilikom je Združenom generalštabu Britanske armije 28. februara 1945. godine javio:

> Posetio sam partizansku borbenu liniju kod Šida. To je posebno organizovan front sa rovovima... Jugosloveni zaslužuju da im pomognemo, jer se bore sa ograničenim sredstvima s kojima raspolažu, da oteraju Nemce iz svoje zemlje.
>
>

## Broj primljenih počasti po državama

Ujedinjeno kraljevstvo: 43 primljene počasti

Britanske kolonije, dominoni i države pod formalnom upravom: 16 primljenih počasti

Engleska: 4 primljene počasti

SAD: 4 primljene počasti

Francuska: 1 primljena počast

Poljska: 1 primljena počast

Grčka: 1 primljena počast

SSSR: 1 primljena počast

posebne počasti: 4 primljene počasti

## Povezano

* Saveznici i Jugoslavija
# Léo Delibes

Maestro Kleman Filiber Leo Delib, Pariz, oko 1885. godine
**(Kleman Filiber) Leo Delib** (21. februar 1836. – 16. januar 1891.) bio je francuski kompozitor romantizma. Rođen je u Sen Žermen di Valu u Francuskoj. fgdg

Delib je rođen 1836. godine kao sin poštara i muzikalne majke, ali i kao unuk operskog pevača. Odgojili su ga uglavnom njegova majka i ujak, zbog rane očeve smrti. Godine 1871, sa 35 godina, Delib se oženio Leontinom Estel Danen. Delib je umro 20 godina kasnije, 1891. godine, i sahranjen je na groblju na Monmartru u Parizu.

## Život

Delibov portret
Od 1847. godine, Delib je studirao kompoziciju na Pariskom konzervatorijumu kao student Adolfa Adama. Godinu dana kasnije, počeo je sa časovima pevanja, mada je kasnije postao mnogo bolji orguljaš nego pevač. Bio je korepetitor i dirigent hora u Théâtre-Lyrique, drugi dirigent hora u Pariskoj operi (1864) i orguljaš u Sen Pjer de Šajou između 1865. i 1871. godine. Prva od njegovih mnogobrojnih opereta bila je *Deux sous le charbon*, napisana 1856. godine za Foli-Nuvel. Delib je dostigao pravu slavu 1870. godine sa uspehom svog baleta *Coppélia*; naziv tog baleta se odnosi na lutku, opisanu u delu, koja postaje živa. Ostali baleti uključuju *Sylvia* (1876) i *La Source* (1866), njegov prvi balet, koji je napisao sa Ludvigom Minkusom.

Delib je takođe komponovao razne opere, od kojih poslednja, *Lakmé* (1883), sadrži, među brojnim numerama, poznatu koloraturu poznatu kao *Légende du Paria* kao i *The Flower Duet*, barkarolu koju su reklame Britiš ervejza popularizovale 1990-ih godina. U to vreme, njegove opere su impresionirale Čajkovskog dovoljno da ga on oceni bolje od Bramsa.

Godine 1867, Delib je komponovao *Divertissement* *Le Jardin Animé* za oživljavanje baleta Žozefa Mazilijea/Adolfa Adama, *Le Corsaire*; napisao je masu, kantatu na temu Alžira; komponovao je operete i muziku za pozorište, kao što su igre za Igoov *Le roi s'amuse*, komad koji je Verdi pretvorio u *Rigoleto*. Neki muzikolozi veruju da je balet u Gunoovom *Faustu* zapravo komponovao Delib.

## Uticaj

Delibova dela su poznata po tome što su veoma uticala na kompozitore kao što su Čajkovski, Sen-San i Debisi. Njegov balet *Sylvia* bio je od posebnog interesa za Čajkovskog.

Isečak iz Delibove kompozicije: Prvih nekoliko taktova Picikata iz *Sylvia*
## Izvori

* BalletNotes (2001). "Leo Delib" Arhivirano 2011-05-01 na Wayback Machine-u. Dobavljeno 25. juna 2005.
* Mullany, Janet (2005). Leo Delib Arhivirano 2006-06-27 na Wayback Machine-u. Dobavljeno 25. juna 2005.
* All Music Guide (2001). Leo Delib Arhivirano 2007-03-11 na Wayback Machine-u Dobavljeno 25. juna 2005.

## Vanjske veze

* Easybyte - besplatna klavirska muzika
# Vasilijan Petrović

| Vasilijan (Petrović) |
| --- |
|  |
| Rođenje | 14. januar 1820. Temišvar, Habzburška monarhija  |
| Smrt | 18. januar 1891. Novi Sad, Austrougarska |

**Vasilijan** (svetovno *Vasilije Petrović*, Temišvar, 1/14. januar 1820 — Novi Sad, 5/18. januar 1891) je bio episkop Srpske pravoslavne crkve.

## Svetovni život

Vasilijan (svetovno *Vasilije Petrović*), rođen je 1/14. januara 1820. godine u Temišvaru. Gimnaziju je završio u rodnom mestu, filozofiju i prava u Budimpešti, a bogosloviju u Sremskim Karlovcima.

## Monaški život

Posle prijema monaškog čina postavljen je za konzistorijalnog beležnika u Temišvaru. Pošto je 1866. godine proizveden u čin arhimandrita, postavljen je za starešinu manastira Hopova, a kasnije za nastojatelja manastira Beočina.

Kada je episkop bački German (Anđelić) imenovan za patrijarha srpskog, arhimandrit Vasilijan je postao prvo administrator, a potom, 12. jula 1882. godine i episkop bački. Posle smrti patrijarha Germana, kao najbliži episkop Sremskim Karlovcima, postavljen je za administratora Karlovačke patrijaršije. Na ovom položaju se zadržao sve dok nije prošla jubilarna proslava petstogodišnjice Kosovske bitke. Proslavu je zabranila austrougarska vlast na području cele države. Ne želeći da se zameri vlastima, tim pre što je predstojao izborni sabor, episkop Vasilijan, kao administrator Mitropolije, nije uzeo učešća u ovoj proslavi, koja je, i pored zabrane, održana u manastiru Vrdniku (Ravanici), te je zbog toga
napadan i osuđivan.

Umro je u Novom Sadu između 17. i 18. januara 1891. godine.

## Izvori

* Sava Vuković: Srpski jerarsi Arhivirano 2013-12-02 na Wayback Machine-u

## Vanjske veze

* Zvanična stranica Eparhije bačke Arhivirano 2009-05-10 na Wayback Machine-u

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: **German (Anđelić)** | **episkop bački 1882 — 1891.** | Nasljednik: **German (Opačić)** |