# Savezno izvršno vijeće

|  |
| --- |
| **SFRJ** |
|
Članak je dio serije:
**Politika i uprava SFRJ** |
|

---

 |
| * Ustav (1974)
* Zakon o udruženom radu (1976)
 |
| * Republike i pokrajine
* Društveno-političke zajednice SFRJ
	+ Zajednice opština
	+ Opštine
* Organizacija udruženog rada
* Samoupravna interesna zajednica
 |
| * Skupština SFRJ
	+ Savezno vijeće
	+ Vijeće republika i pokrajina
 |
| * Savezno izvršno vijeće
	+ Predsjednici
 |
| * Vrhovni sud Jugoslavije
 |
| * Ustavni sud Jugoslavije
 |
| * Društveno-političke organizacije
	+ SKJ
	+ SSRNJ
	+ SSOJ
	+ SSJ
	+ SUBNOR
 |
|  |
|

---

Druge države pogledaj • razgovor • uredi |

**Savezno izvršno vijeće** (akronim **SIV**; slovenski **Zvezni izvršni svet**, makedonski **Сојузен извршен совет**) je bio naziv za izvršni organ Savezne skupštine (zapravo vladu) SFR Jugoslavije od 1953. pa sve do njenog raspada 1990-ih. Sjedište Saveznog izvršnog vijeća bila je Palača federacije u Novom Beogradu.

## Historija

*SIV* je osnovan 1953., umjesto dotadašnje vlade Federativne Narodne Republike Jugoslavije.
U razdoblju od 1953. do 1963. godine funkciju predsednika *SIV* -a vršio je po tadašnjem ustavu, - predsjednik FNRJ (to je tada bio Tito), a od 1963. godine predsjednika *SIV*-a birala je Savezna narodna skupština. Od Ustava iz 1963. *SIV* je i zakonski postao najviše izvršno tijelo zemlje, a od Ustava iz 1974. broj članova *SIV*-a smanjen je od 29 na 19.

## Karakteristike

*SIV* je bio odgovoran za svakodnevni rad savezne administracije (provođenje zakona, nadzor nad radom savezne administracije), koristeći se smjernicama SKJ i vlastitih komiteta, *SIV* je bio glavni predlagač mjera i zakona, o kojima je poslije raspravljala od Savezna skupština . Na čelu *SIV*-a bio je predsjednik sa dva potpredsjednika, njih je na tu funkciju odabiralo Predsjedništvo SFRJ, a ratificirala Savezna skupština. Pored njih članovi *SIV*-a bili su dvanaest saveznih sekretara (ministra) to su bili sekretari; financija, vanjskih poslova, odbrane, rada, poljoprivrede, industrije i energetike, unutrašnjih poslova, vanjske trgovine, unutrašnje trgovine, prometa i veza, razvoja, prava i uprave). Sekretare pojedinih sekretarijata predlagao je premijer, a odobravala Savezna skupština. Četiri sekretara (ministra bez portfelja) dodana su od republika koje nisu imale savezne sekretare među 15 regularnih.

Palača Saveznog izvršnog vijeća u Novom Beogradu
Savezni sekretarijat za financije dodan je 1988., a sekretarijati za razvoj i domaću trgovinu 1989. Kod izbora predsjednika *SIV*-a nije se držalo do Titovog principa rotacije po republičkim ključevima, ali se kod izbora saveznih sekretara ipak koliko toliko vodilo računa o paritetnoj zastupljenosti republika.

Članovi *SIV*-a osnivali su razne komitete za rješavanje složenih problema i pripremu zakona i mjera koje su se posle odabravali u Saveznoj skupštini. Stalno je postojalo pet komiteta za najvažnija pitanja federacije, njihovi članovi bili su savezni ali i republički sekretari.

Zakone i mjere koje je predlagao *SIV*, - prolazili su nakon toga kroz proceduru usaglašavanja, koja je ponekad trajala i po godinu dana (i više), tek nakon toga su slani u odgovarajući dom Savezne skupštine na raspravu i izglasavanje.

Od 1970-ih *SIV* je uz samog Tita bio vodeća snaga u vođenju zemlje, i glavni arbitar u postizanju međurepubličkih kompromisa o spornim pitanjima, i drugo po snazi političko tijelo nakon SKJ. On je nakraju krajeva to bio i po definiciji, a njegovi savezni sekretari imali su ekskluzivni pristup stručnim informacijama potrebnim za izradu politike. *SIV* je imao zakonsko pravo na zakazivanje rasprava o zakonodavstvu i politici. Nakon Titove smrti, republike i pokrajine počele su više nego tvrdoglavo braniti svoje interese, pa je moć *SIV*-a da usaglasi stavove republika i pokrajina, oko nekih predloženih mjera, postala nemoguća misija. Tako da se *SIV* počeo sve više oslanjati na ustavom propisane privremene mjere, koje nisu mogle blokirati republičke delegacije.
Uskoro je takav način rada postao pravilo po kojem *SIV* djeluje, pa su mnogi privremeni zakoni i mjere, ostali na snazi ​​dugi niz godina. Nemoć *SIV*-a da ostvari međurepubličke kompromise, pojačala se tokom 1980-ih tako da nije mogao formulirati praktične uvjete dugoročnog programa ekonomske stabilizacije.

## Predsjednici Saveznog izvršnog vijeća

* Josip Broz Tito - 14. januar 1953. - 29. januar 1963.
* Petar Stambolić - 29. januar 1963. - 16. maj 1967.
* Mika Špiljak - 16. maj 1967. - 18. maj 1969.
* Mitja Ribičič - 18. maj 1969. - 30. juli 1971.
* Džemal Bijedić - 30. juli 1971. - 18. januar 1977.
* Veselin Đuranović - 14. februar 1977. - 16. maj 1982.
* Milka Planinc - 16. maj 1982. - 15. maj 1986.
* Branko Mikulić - 15. maj 1986. - 16. maj 1989.
* Ante Marković - 16. mart 1989. - 20. decembar 1991.

## Bibliografija

* Ratković, Borislav (1981.). *Vojni leksikon*. Beograd: Vojno izdavački zavod.
* Dragoljub Đurović: Zakon o osnovama sistema državne uprave i o Saveznom izvršnom vijeću i saveznim organima uprave, Sekretarijat za informacije Skupštine SFRJ, Beograd, 1978

## Reference

## Vanjske veze

* Federal Executive Council