Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kanawha County, West Virginia

| Kanawha County, West Virginia Kanawha County
 |
| --- |
|  Položaj okruga u saveznoj državi Zapadna Virdžinija |
|  |
| Savezna država | Zapadna Virdžinija
 |
| Sedište |  |
| Godina osnivanja |  |
|  |
| Površina | km²
 |
| Stanovništvo | 193.063 (2010.) |
| Gustina naseljenosti | /km²
 |
|  |
| Veb stranica |  |
| FIPS kod | 54039
 |

**Kanawha County, West Virginia** (engleski: *Kanawha County*) je okrug u američkoj saveznoj državi Zapadna Virdžinija.

## Demografija

Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 193.063, što je 7.01 (-3,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Grupa** | **2000.** | **2010.** |
| Belci
 | 180.258 (90,1 %)
 | 170.969 (88,6 %)
 |
| Afroamerikanci
 | 13.955 (7,0 %)
 | 14.115 (7,3 %)
 |
| Azijati
 | 1.697 (0,8 %)
 | 2.000 (1,0 %)
 |
| Hispanoamerikanci i Latinoamerikanci
 | 1.172 (0,6 %)
 | 1.812 (0,9 %)
 |
| Ukupno
 | 200.073
 | 193.063
 |

## Reference

## Literatura

* Kane, Joseph and Aiken, Charles (2004). *The American Counties: Origins of County Names, Dates of Creation, and Population Data, 1950-2000*. Scarecrow Press. ISBN 0-8108-5036-2.
* Morris, Richard B. (1996). *Encyclopedia of American History* (Seventh izd.). Collins Reference. ISBN 0062700553.
* Peter C. Mancall, Gary B. Nash, Allan M. Winkler, Charlene Mires, John W. Jeffries, ur. (2009). *Encyclopedia of American History*. Facts on File. ISBN 0816071365.
* Stanley I. Kutler (2002). *Dictionary of American History* (Third izd.). Charles Scribners & Sons. ISBN 0684805332.
* Paul S. Boyer (2001). *The Oxford Companion to United States History*. Oxford University Press. ISBN 0195082095.
* Michael Kazin, Rebecca Edwards, Adam Rothman, ur. (2011). *The Concise Princeton Encyclopedia of American Political History*. Princeton University Press. ISBN 0691152071.

## Vanjske veze

* United States Census Bureau
# Savez komunista Makedonije

**Savez komunista Makedonije** (makedonski: Сојузот на комунистите на Македонија, SKM) je bila komunistička partija, odnosno republička organizacija Saveza komunista Jugoslavije u Makedoniji.

Osnovana je 19. marta 1943. godine u Tetovu pod nazivom **Komunistička partija Makedonije** (makedonski: Комунистичка партија на Македонија). Prvi sastav Centralnog komiteta su činili: Lazar Koliševski (politički sekretar), Mara Naceva (organizacioni sekretar), Cvetko Uzunovski, Kuzman Josifovski, Strahil Gigov i Bane Andreev.

Godine 1952. posle Šestog kongresa KPJ je promijenila ime u SKM.

Pre prvih višestranačkih izbora, održanih novembra 1990. godine, partija je promenila naziv u Savez komunista Makedonije - Partija za demokratski preobražaj (makedonski: Сојузот на комунистите на Македонија - Партија за демократска преобразба).

Na prvi višestranački izborima u Makedoniji, koji su održani 11. i 25. novembra 1990. godine, Savez komunista Makedonije-Partija za demokratski preobražaj osvojila je drugo mesto i 31 mandat u Sobranju.

Na kongresu, održanom aprila 1991. godine, partija je dobila novi naziv, pod kojim i danas deluje - Socijaldemokratski savez Makedonije ({{lang-mk|'Социјалдемократски сојуз на Македонија}§).

## Kongresi Komunističke partije Makedonije

* Prvi kongres 1948. godine
* Drugi kongres 1953. godine
* Treći kongres 1959. godine
* Četvrti kongres 1963. godine
* Peti kongres 1968. godine
* Šesti kongres 1974. godine
* Sedmi kongres 1978. godine
* Osmi kongres 1982. godine
* Deveti kongres 1986. godine
* Deseti kongres 1989. godine

## Lideri

* Sekretari Pokrajinskog komiteta KPJ za Makedoniju
	+ Metodije Šatorov (septembar 1940 - oktobar 1941)
	+ Lazar Koliševski (oktobar 1941 - mart 1943)
* **Sekretar Centralnog komiteta Komunističke partije Makedonije**
	+ Lazar Koliševski (mart 1943 - jul 1963)
* **Predsednik Centralnog komiteta Saveza komunista Makedonije**
	+ Krste Crvenkovski (juli 1963 - mart 1969)
	+ Angel Čemerski (mart 1969 - maj 1982)
	+ Krste Markovski (maj 1982 - 5. maj 1984)
	+ Milan Pančevski (5. maj 1984 - jun 1986)
	+ Jakov Lazaroski (juni 1986 - 1989)
	+ Petar Gošev (1989 - april 1991)
# Arhiepiskop

**Arhiepiskop** (arhibiskup, *arhipiskup*; grč. arhi- + episkop, slovenski *nadškof*), visoki čin u pravoslavnim i nekim drugim crkvama (odgovara nadbiskupu u Katoličkoj crkvi); poglavar arhiepiskopije; prvi među episkopima, pravoslavni episkop (vladika) sa sjedištem u centru crkvene pokrajine, nosi titulu mitropolita; prvi vladika; glavni episkop; starješina autokefalne crkve; počasna titula za episkopa.

Mada su svi episkopi jednaki po vlasti, radi očuvanja jedinstva crkava i radi uzajamne pomoći u otežanim okolnostima, još Apostolska pravila nekim episkopima daju pravo vrhovnog nadzora nad drugima. U 34. pravilu odlučeno je: episkopi svakog grada treba da znaju koji je prvi među njima, i da ga priznaju kao rukovodioca, pa ništa što je preko njihove vlasti ne treba da čine bez njegovog mišljenja.

Episkop aleksandrijski prvi je dobio titulu arhiepiskopa, vjerovatno zbog veličine njegove eparhije, jer je on upravljao crkvenim poslovima u čitavom Egiptu, Libiji (*Liviji*) i Pentapolju. Poslije uspostave patrijarhata, zvanje arhiepiskopa dobijali su oni mitropoliti koji su zadržali autokefalnost, tj. nisu bili zavisni od ovog ili onog patrijarha (na primjer, ciparski /*kiparski*/ arhiepiskop). I patrijarsi, i arhiepiskopi, i mitropoliti uvijek su se potpisivali jednostavno kao episkop ovog ili onog grada. U Rusiji je prvi episkop koji je dobio zvanje arhiepiskopa bio novgorodski, 1165. godine. Sada je to zvanje počasna titula i kao nagrada daje se episkopima.

Poglavar Srpske pravoslavne crkve nosi titulu **arhiepiskop pećki, mitropolit beogradsko-karlovački i patrijarh srpski**.

## Arhiepiskopi...

* Arkadije (arhiepiskop), arhiepiskop olonecki (1784-1870)
* Arsenije, arhiepiskop novgorodski i staroruski (IX/X. st.)
* Arsenije I, arhiepiskop, prvi nasljednik sv. Save (?-1266)
* Arsenije, Brjancev, arhiepiskop harkovski (1839-?)
* Atanasije Veliki, arhiepiskop aleksandrijski, sveti otac Crkve (293-373)
* Danilo II, arhiepiskop srpski i biograf (oko 1270-1337)
* Genadije, sveti, arhiepiskop novgorodski (?-1506)
* Georgije, arhiepiskop astrahanski (1840-?)
* Georgije Konisk, arhiepiskop bjeloruski (1717-1795)
* German, sveti, arhiepiskop kazanjski (?-1567)
* Irinej, arhiepiskop pskovski i riški (1753-1818)
* Irinej, arhiepiskop irkutski, nerčinski i jakutski (IX. st.)
* Lav (arhiepiskop), arhiepiskop ohridski (1037-56) - *EJ* (s.v. Ail)
* Makarije, pećki arhiepiskop i srpski patrijarh (?-1574)
* Makarios III, ciparski arhiepiskop i političar (1913-1977)
* Sava Nemanjić (Sveti Sava), arhiepiskop srpski (1175-1235)
* Teofilakt, arhiepiskop ohridski (oko 1084-1108) - *EJ* (s.v. Ail)
* Varlam, Denisov, arhiepiskop (1804-1873)
* Varlam, Petrov, arhiepiskop toboljski (?-1802)

## Izvori

* *ELZ*, *HER*, *HOL*, *Jurančič*, *MEP*, *RMS*, *RSANU*, *Vujaklija* (za prvi odlomak)
* *"Veliki pravoslavni bogoslovski enciklopedijski rečnik*" (tom I), Novi Sad, 2000. (za ostalo)
# Sarasota, Florida

| Sarasota engleski: *Sarasota* |
| --- |
|  |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Sjedinjene Američke Države
 |
| Savezna država
 |  Florida
 |
| Okrug
 | Sarasota
 |
| Osnovan
 | 1763.
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2010) | 51.917
 |
| Gustina stanovništva
 | 77,3 st./km²
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Nadmorska visina
 | 7 m
 |
| Površina
 | 67,2 km²
 |
| Kopnena površina
 | 38,6 km²
 |
| Vodena površina
 | 28,6 km²
 |
|   |
| SarasotaSarasota (Sjedinjenih Država)
 |
| Ostali podaci
 |
| Pozivni broj
 | 941
 |
| ZIP kod
 | 34230-34243
 |
| FIPS kod
 | 12-64175
 |

**Sarasota** (engleski: *Sarasota*) je grad u američkoj saveznoj državi Florida. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 51.917 stanovnika.

## Demografija

Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 51.917 stanovnika, što je 798 (1,5%) stanovnika manje nego 2000. godine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Grupa** | **2000.** | **2010.** |
| Belci
 | 36.786 (69,8%)
 | 34.052 (65,6%)
 |
| Afroamerikanci
 | 8.447 (16,0%)
 | 7.844 (15,1%)
 |
| Azijati
 | 536 (1,0%)
 | 691 (1,3%)
 |
| Hispanoamerikanci i Latinoamerikanci
 | 6.283 (11,9%)
 | 8.634 (16,6%)
 |
| Ukupno
 | 52.715
 | 51.917
 |

## Reference

## Literatura

* Morris, Richard B. (1996). *Encyclopedia of American History* (Seventh izd.). Collins Reference. ISBN 0062700553.
* Peter C. Mancall, Gary B. Nash, Allan M. Winkler, Charlene Mires, John W. Jeffries, ur. (2009). *Encyclopedia of American History*. Facts on File. ISBN 0816071365.
* Stanley I. Kutler (2002). *Dictionary of American History* (Third izd.). Charles Scribners & Sons. ISBN 0684805332.
* Paul S. Boyer (2001). *The Oxford Companion to United States History*. Oxford University Press. ISBN 0195082095.
* Michael Kazin, Rebecca Edwards, Adam Rothman, ur. (2011). *The Concise Princeton Encyclopedia of American Political History*. Princeton University Press. ISBN 0691152071.
* Kane, Joseph and Aiken, Charles (2004). *The American Counties: Origins of County Names, Dates of Creation, and Population Data, 1950-2000*. Scarecrow Press. ISBN 0-8108-5036-2.

## Vanjske veze

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak o temi: **Sarasota, Florida** |

* United States Census Bureau
# Christine Chubbuck

| Christine Chubbuck |
| --- |
|  |
| Rođenje | (1944-augusta-24)24. augusta 1944. Hudson, Ohio, SAD  |
| Smrt | 15. jula 1974. (dob: 29) Sarasota, Florida, SAD |
| Uzrok smrti | samoubistvo revolverom |
| Zanimanje | novinarka, TV-reporter, TV-voditeljica |
| Poslodavac | WVIZ, WTOG, WXLT-TV |
| Poznat/a po | prva ličnost koja je počinila samoubistvo uživo na televiziji |

**Christine Chubbuck** (24. august 1944 – 15. jul 1974) bila je američka televizijska novinarka, najpoznatija po tome što je počinila samoubistvo uživo na televiziji prilikom emitiranja vlastitog programa.

Rodom iz Ohioa, Chubbuck je 1965. diplomirala radio-difuznu djelatnost prije nego što se zaposlila na WXLT-TV (Channel 40), lokalnoj stanici (afiliranoj sa mrežom ABC) u gradu Sarasota na Floridi. Tamo je radila kao TV-repoter, a vlasnik ju je, zadovoljan njenim radom, promovirao u voditeljicu *Suncoast Digest*, talk show emisije posvećene lokalnim pitanjima koja se emitirala svakog jutra.

Na tom mjestu je 15. jula 1974. godine oko 9 sati ujutro pročitala jutarnje vijesti, a potom rekla "U skladu s politikom Channel 40 donošenja najsvježijih vijesti 'krvlju i iznutricama', i u boji, vidjet ćete prvi pokušaj samoubistva'. Nakon toga je izvadila revolver i sebi ispalila metak iza uha. Kada se srušila, osoblje je odmah zatamnilo ekran i pustilo telop. Chubbuck je odvedena u bolnicu gdje je 14 sati kasnije proglašena mrtvom.

## U popularnoj kulturi

Jedan od najmorbidnijih i najmračnijih događaja u historiji televizije je postao predmetom brojnih referenci u popularnoj kulturi, kao i navoda da je bio jedna od glavnih inspiracija Paddyju Chayeffskom za scenarij znamenitog filma *TV-mreža* iz 1976. godine, čiji je lik poludjeli TV-voditelj koji najavljuje vlastito samoubistvo u eteru. Chayefsky je, međutimn, tvrdio da je scenarij počeo pisati prije tog događaja.

O Christine Chubbuck je snimljen biografski film *Christine*, premijerno prikazan 2016. godine, a u kome njen lik tumači Rebecca Hall.

## Napomene

## Izvori

## Vanjske veze

* Christine Chubbuck na sajtu IMDb
* Christine Chubbuck na Find a Grave
* Christine Chubbuck: Tragedy In The News (2012)
* Christine Chubbuck: The Saga Continues (2016)
# Invazija Turske na Kipar

| Invazija Turske na Kipar
 |
| --- |
| Segment Kiparskog konflikta
 |
|  Podela Kipra
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Datum
 | 20. jul – 18. avgust 1974.
 |
| Lokacija
 | Kipar |
| Ishod
 | Turska pobeda
* Pad vojne hunte u Grčkoj
* Proglašenje nezavisnosti Turske Republike Severni Kipar
 |

 |
| Sukobljene strane
 |
| Turska • Kiparski Turci •   Turski pokret otpora (TMT) | Kipar Grčka •  EOAK-B paramilitarna organizacija Kiparskih Grka |
| Snage
 |
| 40.000 vojnika 150-180 tenkova
 | **Kipar:** 12.000 vojnika **Grčka:** 2.000 vojnika
 |
| Žrtve i gubici
 |
| 568 poginulih 2.000 ranjenih} Ukupno 3.500 žrtava
 | **Kiparski i Grčki:** 4.500–6.000 poginulih i ranjenih 2.000–3.000 nestalih
 |

**Invazija Turske na Kipar**, pokrenuta 20. 7. 1974, bio je turski vojni odgovor na državni udar na Kipru 1974. u kom je zbačen kiparski predsednik arhiepiskop Makarios III, a na vlast postavljen Nikos Sampson. Državni udar na Kipru naredila je vojna hunta u Grčkoj, a izvršila ga Kiparska nacionalna garda. Turska je upotrebila taj državni udar kao razlog za invaziju i okupaciju velikog dela ostrva.

U julu 1974. turske snage su napale i zauzele 3% ostrva, pre prekida vatre. U međuvremenu je vojna hunta u Grčkoj oborena i zamenjena demokratskom vladom. U avgustu 1974. Turska je nastavila napredovati osvajajući približno 40% ostrva. Linija razdvajanja nakon primirja avgusta 1974. postala je tampon zona Ujedinjenih nacija na Kipru i obično se naziva Zelenom linijom.

Više od četvrtine stanovništva Kipra proterano je iz okupiranog severnog dela ostrva, gde su Grci činili otprilike 80% stanovništva. Posle godinu dana približno 60.000 kiparskih Turaka pobeglo je s juga na sever ostrva. Turska invazija okončala se podelom Kipra duž Zelene linije koja i danas deli Kipar. Turska Republika Severni Kipar proglasila je 1983. nezavisnost, ali njenu nezavisnost priznaje jedino Turska.

## Reference

## Literatura

* *Foreign Press on Cyprus*. Public Information Office. 1979.
* Keefe (1980). *Cyprus, a country study*. Foreign Area Studies, American University. Pristupljeno 5. 12. 2012.
* Jentleson, Bruce W.; Paterson, Thomas G. (1997). *Encyclopedia of US foreign relations*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-511059-3.
* Çakmak, Haydar (2008). *Türk dış politikası, 1919-2008*. Platin. ISBN 978-9944-137-25-6.
* Weatherby, Joseph (2000). *The Other World: Issues and Politics of the Developing World*. Longman. ISBN 978-0-8013-3266-1.
# Njegošev mauzolej

Mauzolej
Spomenik Njegošu u Mauzoleju
**Njegošev mauzolej** nalazi se na Lovćenu u Crnoj Gori i posvjećen je Petru Drugom Petroviću Njegošu. Od Cetinja do mauzoleja vodi asfaltni put u dužini od 21 km. Podignut je po zamisli hrvatskog i jugoslavenskog vajara Ivana Meštrovića na mjestu na kome je prethodno srušena **Njegoševa zavetna crkva** koju je lično podigao još za života u slavu Svetog Petra Cetinjskog, oko 1845. godine, sa željom da u njoj bude sahranjen. Crkva je granatirana u oba svetska rata da bi konačno 1974. godine bila srušena uprkos protivljenju Mitropolije i vernika, i na njeno mjesto je podignut današnji mauzolej. Do mauzoleja vodi tunel sa stepeništem probijen u masivu Lovćena.

## Unutrašnjost

U predvorju Njegoševog mauzoleja stoje dvije kamene karijatide: majke i ćerke (ili Njegoševe majke i sestre - kako smatraju neki istoričari), teške po 7,5 tona. U pročelju mauzoleja smještena je figura Njegoša, izrađena od najljepšeg i najboljeg kamena teškog 28 tona, a nad njom se nalazi orao raširenih krila. Dolje u kripti mauzoleja nalazi se Njegošev grob. Počivalište, odnosno mermerni sarkofag sa posmrtnim ostacima Njegoša sagrađen je od bijelog mermera. Za ukrašavanje svoda utrošeno je 18 kg zlata. Na nadgrobnoj mermernoj ploči piše samo „Njegoš 1813. – 1851“, bez imena i oznaka vladičanskog dostojanstva.

2012. godine Mitropolija crnogorsko-primorska pokrenula je inicijativu za obnovu Njegoševe zavetne crkve na Lovćenu. Obnova se završavala u septembru 2013. godine i koštala je više od milion evra.

* Stara kapela
* Jezerski vrh
* Ulaz u Mauzolej
* Karijatide na ulazu
* Tunel kojim se stiže na Jezerski vrh

## Reference

## Vanjske veze

* Kako je srušen Njegošev zavet („Večernje novosti“, 7. jul 2013)
# Diktatura pukovnika

| Serija članaka o historiji Grčke  |
| --- |
| Heladski period
 | oko. 3200–1050. pne.
 |
| Egejska civilizacija
 | prije 1600. pne.
 |
| Mikenska Grčka
 | oko. 1600–1200. pne.
 |
| Mračno doba
 | oko. 1200–800. pne.
 |
| Antička Grčka
 | 776–323. pne.
 |
| Helenistička Grčka
 | 323. pne.–146. pne.
 |
| Rimska Grčka
 | 146. pne.–330 n.e.
 |
| Bizantska Grčka
 | 330. n.e.–1453.
 |
| Osmanska Grčka
 | 1453–1832
 |
| Moderna Grčka
 | poslije 1832.
 |
| Teme
 |
| Grčki jezik
 | Grčka književnost
 |
| Vojna historija
 | Imena Grka
 |

**Grčka vojna hunta** (1967—1974), poznatija i pod imenima **Režim pukovnika** (grčki: Το καθεστώς των Συνταγματαρχών) i u Grčkoj **Diktatura** (grčki: Η Δικτατορία) ili **Sedam godina** (grčki: Η Επταετία) odnosi se na seriju desničarskih vlada koje su u tih 7 godina vladale Grčkom. Razdoblje diktature trajalo je od 21. aprila 1967. godine, pa do 23. jula 1974. godine.

Vojna hunta bila je odraz preko 30 godina podeljenosti Grka i politike u državi. Iako su je tokom Drugog svetskog rata nacisti okupirali, od 1944. do 1949. trajao je građanski rat između monarhističkih snaga (pristalica kralja i diktature) s jedne strane, te komunističkih gerilaca s druge strane. Na Grčku je snažno uticala i Trumanova doktrina.

Nakon kraja građanskog rata, kralj se vratio na vlast, ali situacija se nije smirila.

Rano ujutru, 21. aprila 1967. samo nekoliko nedelja pre izbora za novu vladu, tenkovi su izašli na ulice Atine. Vođa puča bio je brigadir Stilijanos Patakos, a uz njega su bili i pukovnici Jorgos Papadopulos i Nikolaos Makerezos. Članova hunte na kraju je bilo pet. Valja naglasiti da je tokom vladavine hunte preko 10.000 ljudi uhapšeno. Ljudi su zatvarani po sumnjom za levičarsku političku ideologiju. Pravoslavlje je široko isticano i slavljeno. Kako su godine prolazile, vojska je postajala sve omraženija. Kralj je pokušao da sruši huntu, ali nije uspeo pa je pobegao 1967, a nakon pada hunte, monarhija je ukinuta referendumom iz 1973. godine. Huntu je tokom vladavine obilato finansirala vlada SAD kako bi bila efikasan „bedem zaštite protiv širenja komunizma“.

Jedan od njenih najgorih poteza bilo je krvavo gušenje ustanka na atinskoj Politehničkoj školi 17. novembra 1973. godine. Svrgnuli su kiparskog predsednika, arhiepiskopa Makariosa, a bili su i na rubu otvorenog rata sa Turskom. Pad hunte dogodio se 23. jula 1974. kada je tada slabo poznati general Fedon Gizikis poslao tenkove na ulice Atine i Soluna. Godinu kasnije predao je vlast građanskim političarima.

Januara 1975. godine, članovi hunte su uhapšeni i protiv njih je pokrenut sudski proces u avgustu. Isprva su Papadopulos, Makarezos i Joanides osuđeni na smrt, ali je kazna preinačena na doživotnu robiju. Pokušaj amnestije 1990. nije uspeo zbog masovnih demonstracija konzervativaca, socijalista i komunista.

## Povezano

* Državni udar u Grčkoj 1967.

## Reference
# Ante Bedalov

**Ante Bedalov** (Šibenik, 24. lipnja 1952. - Ušba, Kavkaz, 24. srpnja 1974) je bio hrvatski planinar i alpinist, iz Kaštel Kambelovca koji je tragično poginuo na Kavkazu.

Osim planinarenjem, Ante Bedalov je bio i veslač u splitskom Gusaru. Nakon što je završio ljetni tečaj GSS-a i pokazao penjački talent, počeo se, 1970., baviti alpinizmom, kao član AO Mosor, a kasnije je postao i član uprave PD Mosor. Ispenjao je više od stotinu smjerova. Od poznatijih uspona, vrijed istaknuti razne uspone na Dolomitima i Grossglockner. Penjao je i zimske smjerove, na Troglavu i Biokovu. U srpnju 1974 je svojim usponima u Elbrusu na Kavkazu ispunio uvjete za stjecanje naziva alpinist, no umro je nekoliko dana kasnije, na istoj planini. PSH mu je 1975 posthumno dodijelio status alpinista.

## Pogibija

Ante Bedalov poginuo je na Kavkazu 1974. godine, zajedno s kolegama Ursom Vrdoljakom, Nenadom Čulićem i Viktorom Tabakovićem. U njegovu čast je, od kaštelanske sekcije PD Mosor, 1980. godine osnovano Hrvatsko planinarsko društvo Ante Bedalov.

## Izvori

* HPD "Ante Bedalov" Ante Bedalov Arhivirano 2014-10-09 na Wayback Machine-u
# Užička republika (film)

| Užička republika |
| --- |
|  |
| Žanr | ratni drama |
| Režija | Živorad Mitrović |
| Producent | Boško Mitrović Mile Čitaković |
| Scenario | Ana Marija Car Arsen Diklić |
| Uloge | Boris Buzančić Marko Nikolić Božidarka Frajt Aljoša Vučković Rade Šerbedžija Branko Milićević Milutin Mićović Neda Arnerić |
| Muzika | Zoran Hristić |
| Fotografija | Predrag Popović |
| Montaža | Katarina Stojanović |
| Studio | Ineks film CFS Košutnjak TV Beograd |
| Premijera | 10. jula 1974 (1974-07-10) |
| Trajanje | 170 min. |
| Zemlja |  SFR Jugoslavija |
| Jezik | srpskohrvatski |

Užička republika je jugoslovenski partizanski film snimljen 1974. godine u režiji Žike Mitrovića. Radnja se odigrava 1941. godine u Srbiji i prikazuje kako je nakon sloma Kraljevine Jugoslavije u Aprilskom ratu i nemačke okupacije pod vodstvom komunista izbio masovni ustanak tokom koga su oslobođene Užice i stvorena prostrana slobodna teritorija koja će posle biti poznata kao Užička republika. Film u koji su utrošena ogromna finansijska i materijalna sredstva se često upoređivao sa ranijim partizanskim spektaklima kao što su *Bitka na Neretvi* i *Sutjeska*. Njegova je specifičnost mešanje segmenata koji prikazuju fiktivne sa segmentima koji prikazuju istorijske likove kao što su Josip Broz Tito i Draža Mihailović, potonji u crno-beloj tehnici koja "glumi" tadašnje filmske žurnale. Tita je glumio Marko Todorović, koji se često navodi kao jedan od najboljih tumača te uloge, te koji će je ponoviti u nekoliko televizijskih dokudrama 1980-ih.

Godine 1976. je proširena verzija prikazana na JRT u obliku istoimene televizijske miniserije.

## Uloge

| Glumac
 | Uloga
 |
| --- | --- |
| Boris Buzančić | Bora
 |
| Božidarka Frajt | Nada
 |
| Rade Šerbedžija | Četnički major Kosta Barac
 |
| Marko Nikolić | Klaker
 |
| Branko Milićević | Miša
 |
| Aljoša Vučković | kapetan Luka
 |
| Neda Arnerić | Jelena
 |
| Petre Prličko | pekar Pera
 |
| Mija Aleksić | majstor Toza
 |
| Ružica Sokić | Mira
 |
| Ivan Jagodić | Ilija
 |
| Marko Todorović | Josip Broz Tito
 |
| Žarko Jokanović | dečak sa hlebom
 |
| Dušan Vojnović | Sava
 |
| Milutin Mićović | Radovan
 |
| Bata Kameni |  |
| Miodrag Lazarević | pukovnik Dragoljub Mihailović
 |
| Vasa Pantelić | Dragi Simić
 |
| Bogoljub Petrović | Četnički kapetan Đorđević
 |
| Pavle Bogatinčević | Političar
 |
| Janez Vrhovec | Partizanski pop
 |
| Mile Rupčić | Slavko
 |
| Dragan Ocokoljić | Doktor
 |
| Petar Banićević | Nemački pukovnik
 |
| Danijel Obradović | Gavrilo, Radovanov otac
 |
| Dragan Spasojević | Dača
 |
| Franc Mostnav | Nemački general
 |
| Jan Hendriks | Nemački major
 |
| Karl Mener | pukovnik Helm
 |
| Gerd Ajhen | Nemački oficir
 |

## Vanjske veze

* *Užička republika* na sajtu IMDb
* Užička republika - filmska banka