Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Antiholinergijski agens

**Antiholinergijski** agens je supstanca koja blokira neurotransmiter acetilholin u centralnom i perifernom nervnom sistemu. Antiholinergici inhibiraju parasimpatetičke nervne impulse selektivnim blokiranjem vezivanja neurotransmitera acetilholina za njegove receptore u nervnim ćelijama. Nervna vlakna parasimpatetičkog sistema su odgovorna za tremore glatkih mišića u gastrointestinalnom traktu, urinarnom traktu, plućima, etc. Antiholinergici se dele u tri kategorije na osnovu njihovih specifičnih bioloških meta u centralnom i/ili perifernom nervnom sistemu: antimuskarinski agensi, ganglionski blokatori, i neuromaskularni blokatori.

## Farmakologija

Antiholinergici se klasifikuju po receptorima na koje deluju:

* *Antimuskarinski* agensi deluju na muskarinske acetilholinske receptore. Većina antiholinergijskih lekova su antimuskarinici.
* *Antinikotinski* agensi deluju na nikotinske acetilholinske receptore. Većina njih su nedepolarišući relaksanti skeletalnih mišića za hiruršku primenu, i strukturno su srodni sa kurareom.

## Primeri

Primeri antiholinergika u širokoj upotrebi:

* **Antimuskarinski agensi**
	+ Atropin
	+ Benzotropin (Kogentin)
	+ Biperiden
	+ Ipratropijum (Atrovent)
	+ Oksitropijum (Oksivent)
	+ Tiotropijum (Spiriva)
	+ Glikopirolat (Robionul)
	+ Oksibutinin (Ditropan, Driptan, Lirinel XL)
	+ Tolterodin (Detrol, Detrusitol)
	+ Hlorfenamin (Hlor-Trimeton)
	+ Difenhidramin (Benadril, Somineks, Advil PM, etc.)
	+ Dimenhidrinat (Dramamin)
	+ Orfenadrin
	+ Triheksifenidil
	+ Diciklomin (Dicikloverin)
* **Antinikotinski agensi**
	+ Bupropion (Ziban, Velbutrin) - Ganglionski blokator
	+ Heksametonijum - Ganglionski blokator
	+ Tubokurarin - Nedeplorišući relaksant skeletalnih mišića
	+ Dekstrometorfan - Supresant kašlja i ganglionski blokator
	+ Mekamilamin - Ganglionski blokator
	+ Doksakurijum - Nedeplorišući relaksant skeletalnih mišića

## Reference
# Adrenergik

**Adrenergik** je lek koji stimuliše adrenergičke nerve direktno oponašajući dejstvo norepinefrina, ili indirektno putem stimulacije oslobađanja norepinefrina. Adrenergički nervi oslobađaju norepinefrin kao neurotransmiter simpatičkog nervnog sistema. Simpatički sistem aktivira i priprema telo za energičnu mišićnu aktivnost i stres.

Adrenergici deluju na:

* Adrenergički receptor
* Adrenergički transporter

Oni mogu da budu:

* Adrenergički agonisti
* Adrenergički antagonisti
* Inhibitori preuzimanja noradrenalina

## Reference
# Antihistamin

**Antihistaminik** je naziv za supstancu koje deluje tako da inhibira otpuštanje ili delovanje biogenog amina histamina u telu.

## Primena

Antihistaminici se koriste u lečenju mnogih bolesti kao što su npr alergijske bolesti (urtikarija, polenska kijavica) ili ulkusna bolest.

## Način delovanja

Histamin deluje putem histaminskih receptora, među kojima razlikujemo 4 podtipa koji su različito razmešteni u telu, pa imaju i različite efekte. Tako možemo antihistaminike koji su u kliničkoj upotrebi podeliti na:

* Antagonisti H1-receptora: npr loratidin, kloropiramin
* Antagonisti H2-receptora: npr cimetidin, ranitidin
* Antagonisti H3-receptora H4-receptora su u fazi istraživanja.

## Generacije histaminika

Postoji nekoliko generacija antihistaminika. Sa svakom novom generacijom smanjuje se broj i snaga neželjenih efekata i mogućnost zavisnosti, kao i povećanje trajanja dejstva.

**Prva generacija Dimetinden (Fenistil)
* Klemastin (Bravegil, Klemastin, Klemastina fumarat, Rivtagil, Tavegil)
* Meclizin (Bonine, Bonamin, Antivert, Postafen, Dramamin)
* Prometazin (Phenergan, Promethegan, Romergan, Fargan, Farganesse, Prothiazine, Avomine, Atosil, Receptozine, Lergigan)
* Fenramin (Avila)
* Hlorfenamin
* Hloropiramin (Suprastin)
* Mebgidrolin (Diazolin)

**Druga generacija Terfenadin
* Cimetidin
* Ranitidin
* Astemizol (Gismanal)
* Azelastine (Alergodil)
* Akrivastine (Sempreks)
* Loratadin
* Cetirizin
* Ebastin

**Treća generacija** - aktivni metaboliti druge generacije

* Levocetirizin
* Desloratadin (Desloratadin, Aerius, Eden, Loratek ®)
* Feksofenadin (Alegra, Telfast, Fastofen, Tilfur, Feksadin, Feksofast)
* Norastemizol (u razvoju)

## Izvori
# Mioza

Mioza uslijed izazvana konzumacijom opijata.
**Mioza** je suženje zjenice oka. To je normalna reakcija na pojačanje svjetla, ali može biti prisutna i kod određenih patoloških stanja, izlaganja niskovalnom zračenju i uzimanja određenih lijekova.
Suprotnog značenja je midrijaza, dilatacija zjenice.

## Fiziologija fotomotornog refleksa

Svjetlost ulaskom u oko pogađa tri različita fotoreceptora na mrežnici: već poznate štapiće i čuniće koji oblikuju sliku i nedavno otkivene fotosenzitivne ganglske stanice. Gangljska stanica daje inforaciju o količini svjetlosti u okolini i reagira sporije od štapića i čunića. Signali iz ganglijske stanice imaju tri uloge: akutnu supresiju hormona melatoina, pokretanje tjelesnog cikardijalnog ritma i regulaciju veličine zjenice.
Fotoreceptori mrežnice prevode svjetlosni podražaj u električne impulse. Živci koji sudjeluju u promjeni veličine zjenice se spajaju na pretektalnu jezgru srednjeg mozga, premoštavajući lateralnu genikulatnu jezgru i primarnu vidnu koru. Iz pretektalne jezgre živci šalju aksone u Edinger-Westphalovu jezgru, čiji visceromotorni neuroni prolaze duž lijevog i desnog okulomotornog živca. Aksoni iz visceromotornih neurona (koji čine III kranijalni živac, zajedno sa somatomotornim udjelom iz Edinger-Westphalove jezgre) imaju sinapse s neuronima cilijarnog ganglija, čiji parasimpatički aksoni inerviraju mišić konstriktor zjenice, uzrokujući miozu. To se događa jer se simpatička aktivnost iz cilijarnog ganglija gubi i na taj način parasimpatikus nije inhibiran.

## Uzroci

### Dob

Sa starenjem zjenice postaju sve uže.

### Bolesti

* Hornerov sindrom (grupa poremećaja inervacije lica zbog oštećenja simpatičkog nervnog sistema).
* Pancoast tumor (tumor vrška pluća) zbog oštećenja uzlaznog simpatičkog puta koji normalno uzrokuje dilataciju zjenice.
* Krvarenje u most (intrakranijalno krvrenje).
* Klaster glavobolja s ptozom.

### Lijekovi

* Opioidi kao što su kodein, fentanil, morfij, heroin i metadon.
* Antipsihotici, uključujući haloperidol, tioridazin, olanzapin, quetiapin i drugi.
* Kolinergični agensi poput onih koji se upotrebljavaju u liječenju Alzheimerove bolesti i nervni plinovi; kolinergični lijekovi kao pilokarpin, karbakol (Miostat) i neostigmin.
* Neki kemoterapeutici za liječenje tumora, uključujući derivate kamtotekina.
* Mirtazapin, noradrenergik i specifični serotonergični antidepresiv.
* Trazodon
* Neki MAO inhibitori
* U nekim rijetkim slučajevima, kod izloženosti plinu iperitu.

### Miotici

Miotici uzrokuju konstrikciju zjenice (tj. miozu). Nasuprot tome, midrijatici uzrokuju dilataciju zjenice.
# ATC kod S

**ATC kod SSenzorni organi* su sekcija sistema za anatomsko terapeutsko hemijsku klasifikaciju. Ovaj sistem alfanumeričkih kodova je razvio WHO za klasifikaciju lekova i drugih medicinskih proizvoda.

Kodovi za veterinarsku upotrebu (ATCvet kodovi) se mogu formirati stavljanjem slova Q ispred humanih ATC kodova: **QS**...

Nacionalna izdanja ATC klasifikacije mogu da obuhvataju dodatne kodove koji nisu prisutni na ovoj listi.

## Reference
# ATC kod V

**ATC kod VRazno* su sekcija sistema za anatomsko terapeutsko hemijsku klasifikaciju. Ovaj sistem alfanumeričkih kodova je razvio WHO za klasifikaciju lekova i drugih medicinskih proizvoda.

Kodovi za veterinarsku upotrebu (ATCvet kodovi) se mogu formirati stavljanjem slova Q ispred humanih ATC kodova: **QV**...

Nacionalna izdanja ATC klasifikacije mogu da obuhvataju dodatne kodove koji nisu prisutni na ovoj listi.

## Reference
# Nutrijent

Ciklus nutrijenata u okeanima
**Nutrijent** je hemikalija koja je potrebna organizmu za život i rast, ili supstanca koja se koristi u metabolizmu organizma i koja se unesi iz okoline. Nutrijenti se koriste za formiranje i popravku tkiva, regulaciju telesnih procesa i kao izvor energije. Metodi unosa nutrijenata variraju, dok životinje i protisti konzumiraju hranu i vare je sistemom za varenje, većina biljki unosi nutrijente direktno iz zemljišta kroz korenje ili iz atmosfere.

Organski nutrijenti obuhvataju ugljene hidrate, masti, proteine (ili njihove gradivne blokove, aminokiseline), i vitamine. Neorganska hemijska jedinjenja kao što su dijetarni minerali, voda, i kiseonik se takođe smatraju nutrijentima. Nutrient se smatra „esencijalnim“ ako je neophodno da se unese iz spoljašnjih izvora, bilo zato što organizam ne može da ga sintetiše ili ga formira u nedovoljnim količinama. Nutrijenti koji su potrebni u veoma malim količinama su mikronutrijenti, dok su oni potrebni u velikim količinama makronutrijenti. Dejstvo nutrijenata je zavisno od doze.

## Povezano

* Ishrana
* Nutricionizam

## Reference

## Literatura

* Ensminger, Audrey H. (1994). *Foods & nutrition encyclopedia*. CRC Press. str. 527-. ISBN 978-0-8493-8980-1.
* SIZER, FRANCES; WHITNEY, ELLIE (12 November 2007). *NUTRITION: CONCEPTS AND CONTROVERSIES*. Cengage Learning. str. 26-. ISBN 978-0-495-39065-7. Pristupljeno 12. 10. 2010.
# Radiofarmakologija

Olovni kontejner za kapsule joda-123
**Radiofarmakologija** se bavi izučavanjem i pripremom **radiofarmaceutika**, radioaktivnih lekova. Radiofarmaceutici se koriste u polju nuklearne medicine kao markeri za dijagnozu i tretman mnogih bolesti. Niz radiofarmaceutika je baziran na tehnicijumu-99m (Tc-99m) koji poseduje brojna korisna svojstva kao gama-emitujući nuklid. Više od trideset lekova ima Tc-99m osnovu. Oni se koriste za snimanje i funkcionalna ispitivanja mozga, miokardijuma, štitne žlezde, pluća, jetre, žučne kese, bubrega, skeletona, krvi i tumora.

Termin radioizotop je tradicionalno korišten za označavanje svih radiofarmaceutika. Tehnički, međutim, mnogi radiofarmaceutici inkorporiraju radioaktivno markirajući atom u veći farmaceutski aktivan molekul, koji se lokalizuje u telu, i nakon toga radionuklidni marker se može laku detektovati gama kamerama ili uređajima za gama snimanje. Na primer u fludezoksiglukozi može da bude fluor-18 inkorporiran u dezoksiglukozu. Neki radioizotopi (na primer galijum-67, galijum-68 i radiojod) se direktno koriste kao rastvorne jonske soli bez daljih modifikacija. Taj tip upotrebe je zavistan od hemijskih i bioloških svojstava samog radioizotopa.

## Reference

## Literatura

* Malabsorption. In: The Merck Manual of Geriatrics, chapter 111.
* Leukoscan summary of product characteristics Arhivirano 2006-11-22 na Wayback Machine-u (Tc99m-Sulesomab).
* Schwochau, Klaus. *Technetium*. Wiley-VCH (2000). ISBN 3-527-29496-1

## Povezano

* Nuklearna medicina

## Vanjske veze

* National Isotope Development Center U.S. Government resources for isotopes - production, distribution, and information
* Isotope Development & Production for Research and Applications (IDPRA) U.S. Department of Energy program sponsoring isotope production and production research and development
# Heterozigot

**Heterozigot** ili heterozigotnost je prisustvo različitih genskih alela (A1A2 ili Aa) na istom genskom lokusu na paru homologih hromozoma.

## Reference

## Povezano

* Mendelovi zakoni
* Autozomno-recesivno nasleđivanje
* Autozomno-dominantno nasleđivanje
* Interakcije gena
# Alel

**Aleli** su različiti oblici jednog istog gena. Geni koji obrazuju alele nazivaju se polimorfni geni, za razliku od monomorfnih koji imaju samo jedan alelni oblik. Aleli jednog gena mogu biti u različitim međusobnim odnosima - interakcijama. Postoje recesivni i dominantni aleli.

## Reference

## Povezano

* Mendelovi zakoni
* Interakcija gena
* Autosomno-dominantno nasleđivanje
* Autosomno-recesivno nasleđivanje
* X-vezano nasljeđivanje
* Genetička struktura populacije

## Vanjske veze

* ALFRED: The ALlele FREquency Database Arhivirano 2011-11-02 na Wayback Machine-u
* EHSTRAFD.org - Earth Human Short Tandem Repeat Allele Frequencies Database Arhivirano 2009-07-13 na Wayback Machine-u
# Gen

*Za ostale upotrebe, pogledajte Gen (razvrstavanje).*
Hemijska struktura gena kao delova DNK
Mozaička građa eukariotskih gena
**Gen** je fizička i funkcionalna jedinica nasleđivanja, koja prenosi naslednu poruku iz generacije u generaciju, a čini ga celovit deo DNK potreban za sintezu jednog proteina ili jednog molekula RNK. Geni su nanizani duž kromosoma. Gen za određeno svojstvo uvek se nalazi na istom mestu na kromosomu koje se naziva genski lokus.

Geni su linearno raspoređeni delovi kromosomske DNK (vidi sliku). NJihova veličina (broj nukleotida DNK) i i raspored na kromosomima su stogo određeni. Građa gena je ustvari građa same DNK i ogleda se u tačno određenom redosledu nukleotida (A, T, C i G). Promena tog redosleda, manjak ili višak nukleotida rezultira u promeni funkcije gena i naziva se genska mutacija (tačkasta mutacija).

## Podela gena

Prema funkciji koju obavljaju, gene možemo podeliti na:

* strukturne i
* regulatorne.

**Strukturni geni** su:

* geni koji nose šifru za protein (prepisuju se na i-RNK) i
* geni koji se samo prepisuju u RNK (t-RNK, r-RNK).

**Regulatorni geni** se ne prepisuju već se za njih vezuju molekuli koji regulišu određene procese u organizmu. Znanja o regulatornim genima su još uvek nedovoljna. Pripadaju im geni koji:

* učestvuju u replikaciji,
* učestvuju u kretanju kromosoma u deobi,
* kontrolišu krosing-over i telomere koje doprinose stabilnosti kromosoma.

Telomere predstavljaju neku vrstu zaštitne *kape* kromosoma jer ne reaguju sa krajevima drugih kromosoma i nisu osetljive na dejstvo egzonukleaza.

## Egzoni i introni

Skup svih gena u jednoj haploidnoj ćeliji je genom. Količina DNK u genomu eukariota daleko premašuje zbir gena koji kodiraju sve proteine prisutne u ćelijama. To znači da deo genoma sadrži nizove nukleotida koji ne nose šifru za sintezu proteina. Segmenti gena koji sadrže informaciju za sintezu proteina su nazvani egzoni, a nekodirajući nizovi između njih su introni (vidi sliku).

Dakle, geni eukariota imaju mozaičku građu: deo gena koji nosi šifru ispresecan je delovima koji ne nose šifru (vidi sliku). Kod prokariota introni ne postoje već su njihovi geni neprekinuti nizovi kodirajućih nukleotida.

Biološki značaj introna i njihova funkcija su još uvek nerazjašnjeni. Nekodirajući delovii genoma našli su praktičnu primenu u krimnologiji i sudskoj medicini poznatu kao genetički otisci prstiju.

## Vanjske veze

* BioNet Škola Arhivirano 2008-10-25 na Wayback Machine-u
* The Dolan DNA Learning Center
* DNA Interactive
* DNA From The Beginning
# Gamet

**Gameti** su polne ćelije koje se stvaraju putem mejoze\* te sadrže haploidan broj hromozoma.

* redukciona deoba, smanjuje se broj hromozoma na pola u odnosu na majku ćeliju

Kod jednoćelijskih životinja, protozoa, gameti mogu biti:

* izogameti, koji su međusobno isti; proces njihovog spajanja naziva se izogamija;
* anizogameti se međusobno razlikuju i morfološki i po ponašanju (po veličini i izgledu):
	1. mikrogameti su sitniji, pokretni (imaju bičeve, muški gameti slični spermatozoidima višećelijskih životinja;
	2. makrogameti su krupni i liče na jajne ćelije višećelijskih životinja.

Proces spajanja anizogameta naziva se anizogamija.

Kod višećelijskih životinja obrazuju se dve vrste gameta:

* spermatozoidi i
* jajna ćelija.

Jajne ćelije(ženski gameti) stvaraju se u ovarijumima(jajnicima), spermatozoidi(muški gameti) stvaraju se u testisima(semenicima).
Kako se ovarijumi i testisi razvijaju u različitim jedinkama - ženkama, odnosno mužjacima to je polni dimorfizam. Kod malog broja jedinki oba tipa polnih organa stvaraju se u jednoj jedinki (kišne gliste, mekušci, metilji, pantljičare) to se naziva hermafroditizam, odnosno dvopolnost. Iako se u jednom telu stvaraju oba pola oplođenje je najčešće između dve jedinke (mada postoji i samooplodnja-partenogeneza)

* Jajne ćelije su obično krupne i nepokretne, a spermatozoidi sitni i pokretni.

## Vanjske veze

* Bionet škola Arhivirano 2011-04-07 na Wayback Machine-u
# Ploidija

Hipotetska haploidija i diploidija – Haploidna i diploidna hromosomska garnitura
**Ploidija** je pojam koji obuhvata stanje brojnosti kompleta genoma u hromosomskoj garnituri. Ploidije jedara gameta je haploidija jer sadrži samo jedan genom, t.j. jednostruki hromosomski set, što se označava kao *n*. Sljedstveno tome, spajanjem gameta sa po jednim genomom (*n*) nastaju diploidne tjelesne ćelije, tj. diploidija. Pojava tri i više haploidnih garnitura u ćeliji je poliploidija, koja može biti:

* triploidija,
* tetraploidija,
* pentaploidija i
* heksaploidija]], a zabilježene su i
* septaploidija,
* oktoploidija i više razine ploidije.

Veći kompleti hromosomskih garnitura od diploidnih (triplioddni i više) u jednom genomu označavaju se kao poliploidija, a pripadajuće jedinke su poliploidi.

## Reference

## Povezano

* Haploid
* Aneuploidija
* Poliploid
* Hromosomska garnitura
* Genom
# Genotip

**Genotip** je genska konstitucija nekog organizma koja može da se odnosi na:

* jedan par alela (uži smisao genotipa)
* celovitu naslednu osnovu (sve gene koje taj organizam poseduje), što predstavlja širi smisao genotipa.

Pojam genotipa uveo je Wilhelm Johannsen 1909. godine.

Genotip zigota, nastalog spajanjem polnih ćelija, sadrži proporcionalno jednak broj majčinih i očevih gena, samo što su se ti geni drugačije iskombinovali u genotipu potomka. Kakav će biti efekat genotipa nafenotip zavisi ne samo od genetičke osnove već i od dejstva faktora sredine u kojoj se novi organizam razvija.

Kod diploidnih organizama genski aleli se u jedru telesnih ćelija uvek nalaze u paru:

* jedan se nalazi na hromozomu koji vodi poreklo od majke
* drugi se nalazi na hromozomu od oca.

## Vanjske veze

* Bionet škola Arhivirano 2014-02-24 na Wayback Machine-u
# Homozigot

**Homozigot** ili homozigotnost je prisustvo jednakih genskih alela (A1A1 ili aa ili AA) na paru homologih hromozoma. Recesivan alel ispoljava svoje dejstvo samo u homozigotnom stanju.

## Reference

## Povezano

* Mendelovi zakoni
* Autozomno-recesivno nasleđivanje
* Autozomno-dominantno nasleđivanje
* Interakcije gena

## Vanjske veze

* "Online Mendelian Inheritance in Man" (OMIM)
# Domaća ovca

| Domaća ovca
 |
| --- |
|  |
| Domaće ovce
 |
| Status zaštite
 |
| **Status zaštite: Odomaćeni** |
| Naučna klasifikacija
 |
| Carstvo:
 | Animalia  |
| Koljeno:
 | Chordata  |
| Razred:
 | Mammalia  |
| Red:
 | Artiodactyla  |
| Porodica:
 | Bovidae  |
| Rod:
 | *Ovis*  |
| Vrsta:
 | O. aries  |
| Trojni naziv
 |
| Ovis gmelini aries Linnaeus, 1758. |

**Ovce** (latinski: *Ovis gmelini aries*, rjeđe samo *Ovis aries*) su domaće životinje, grupirane u rod *Ovis*, unutar porodice šupljorožaca (*Bovidae*).

Ovca je četveronožna životinja, tijelo joj prekriva vuna. Biljojed je i preživač. Razvila se iz divljeg muflona.
Mužjak se zove **ovan**, ženka ovca, a mladunče **jagnje**. Žive u stadu. Gospodarska je vrsta, koja se uzgaja zbog vune, mesa, mlijeka, sira itd.
Poznati sirevi od ovčjeg mlijeka su: Roquefort, feta, Liptauer, kačkavalj, paški sir, livanjski sir itd.

Postoji mnogo pasmina ovaca kao što su: merino, pramenka, Suffolk ovca, virtemberška ovca, solčavsko-jezerska ovca, Romanovska ovca, mediteranska ovca, istočno-frizijska ovca, sardinijska ovca itd. Hrvatske pasmine su: lička pramenka, paška ovca, creska ovca, istarska ovca i dubrovačka ruda. Ova posljednja je vrlo ugrožena, jer je ostalo pokoje manje stado. Psi koji čuvaju ovce, zovu se ovčari. Najpoznatiji su njemački ovčar, škotski ovčar, tornjak itd., a u Slavoniji je posebno cijenjen hrvatski ovčar.

Najviše ovaca ima u Kini, zatim u Australiji, Europskoj Uniji, Rusiji, Indiji, Iranu, Sudanu, Novom Zelandu, Argentini, Urugvaju i Čileu.

Janje je simbol u kršćanstvu. Isus se naziva Dobrim pastirom i Jaganjcem Božjim (lat. Agnus Dei). Biblijske osobe Abraham, Jakov, Mojsije, David i drugi, bili su pastiri. Ovca se često smatra slabo inteligentnom. George Orwell u satiričnoj noveli „Životinjska farma”, koristi ovce kao simbol neobrazovane mase ljudi u revolucionarnoj Rusiji, kojima je lako manipulirati.
Prva klonirana ovca, zove se Dolly.
# Hibrid

**Hibrid** može značiti:

* hibrid (biologija), u botanici i zoologiji *hibridom* se označava sjeme ili živo biće nastalo križanjem roditelja različitih uzgojnih linija, pasmina ili vrsta.
* hibrid (molekularna biologija), U molekularnoj biologiji za spajanje jedne uzdužne polovine vrpce DNK ili RNK s drugom komplementarnom polovinom vrpce.
* Hibridni automobil, auto koji ima dva ili više izvora napajanja
# Populacija

Distribucija ljudske populacije u 1994.
**Populacija** (((lat.)): narod) je osnovna biološka jedinica grupne promjenljivosti – prirodni oblik postojanja praktično svih vrsta živih bića i osnovna cjelina evolucijskih procêsâ. Zanemarujući rijetke izuzetke, populacija se, u biološkom smislu, definiše kao prostorno i vremenski ograničena grupa istovrsnih organizama koji su primarno povezani sistemom reprodukcijskim odnosa. Potrebno je, međutim, istaknuti da u primjeni na izvjesne posebne primjere ova opća definicija nailazi na određene poteškoće.

Savremena nauka populacije opisuje sa dva osnovna polazišta – u biološkom i statističkom smislu. Biološki gledano, populaciju možemo shvatiti kao prostorno i vremenski relativno jasno ograničen sistem sklapanja reproduktivnih veza. Uobičajeno je da se takve grupe jedinki označavaju terminom *lokalna populacija*.

Kada je riječ o ljudskim populacijama, s obzirom na stupanj zatvorenosti lokalne populacije, odnosno zavičajne vezanosti i migracijske aktivnosti stanovništva, postoje značajne razlike između seoskih (*ruralnih*) i gradskih (*urbanih*) sredina. Tako, naprimjer, u različitim dijelovima svijeta, susrećemo gotovo apsolutno zatvorene ruralne populacije, tj. takve lokalne populacije u kojima je ogromna većina do sada registrovanih brakova sklopljena među osobama iste zavičajne pripadnosti. Takve ljudske grupe mogu biti primjer biološki tipičnih populacija. Istovremeno, u urbanom stanovništvu je veoma teško definirati granice lokalne populacije. Praktično, ona je difuzno uklopljena u sistem populacija određenih užih i širih regiona. Na taj način postoji teorijska mogućnost održavanja reproduktivnih veza među svim dijelovima svjetskog stanovništva, pa se biološki pojam populacije može odnositi i na cjelokupno čovječanstvo.

U standardnom statističkom smislu, bilo koju grupu slučajno ili selektivno posmatranih ljudi (proučavani uzorak) možemo nazvati populacijom. Rezultate takvih zapažanja i analiza treba, međutim, jasno razlučiti od odgovarajućih podataka reprezentativnog karaktera i, po mogućnosti, povezati ih sa stvarnim ili mogućim stanjem u prirodnom sistemu reproduktivnih odnosa. Kako u biološkom tako i u statističkom smislu, pod populacijom se podrazumijeva i svjetsko stanovništvo (pučanstvo) u cjelini ili u određenim područjima; (de)populacijom se, također, označavaju i procesi naseljavanja, odnosno raseljavanja posmatranih regiona i rasta sveukupnog čovječanstva ili njegovih pojedinih dijelova.

## Reference

## Povezano

* Ekologija
* Genetika
* Evolucija
* Medicina
* Demografija
* Stanovništvo

## Vanjske veze