# Makarios III

|  |
| --- |
| Makarios III |
|
Makarios u New Yorku 1962. |
| Biografija |
| Datum rođenja
 | 13. august 1913.
 |
| Mesto rođenja
 | selo Panaja pored Pafosa (Kipar)
 |
| Datum smrti
 | 3. august 1977.
 |
| Mesto smrti
 | Nikozija (Kipar)
 |
| Veroispovest
 | Kiparska pravoslavna crkva
 |
| Profesija
 | sveštenik
 |
| Mandat(i) |
| 1. predsjednik Kipra
 |
| 14. decembar 1959. — 15. februar 1974.
 |
| Naslednik
 | Nikos Sampson
 |
| 2. predsjednik Kipra
 |
| 7. decembar 1974 — 3. august 1977.
 |
| Naslednik
 | Spiros Kiprianu
 |
| Arhiepiskop Kipra
 |
| 18. septembar 1950 — 3. august 1977.
 |
| Prethodnik
 | Makarios II
 |
| Naslednik
 | Hrisostomos I
 |
| uredi  |

**Makarios III** (13. august 1913., selo Panaja pored Pafosa -3. august 1977., Nikozija) bio je arhiepiskop Kiparske pravoslavne crkve i prvi
predsjednik nezavisnog Kipra, koji je vladao zemljom od 1959. do svoje smrti 1977.

## Biografija

Makarios (rođen kao *Mihail Hristodulu Muskos*) bio je sin siromašnog pastira, kao talentirano dijete nakon bazičnog školovanja na Kipru, teologiju je studirao na Atenskom i Bostonskom univezitetu.
Po povratku u zemlju 1946. rukopoložen je za sveštenika, ubrzo nakon 1948. postao je episkop Larnake, a već 1950.i arhiepiskop Kiparske pravoslavne crkve.

I on je u mladosti bio zanešen enozisom (ujedinjenje sa Grčkom, usto je i imao kao arhiepiskop tradicionalnu ulogu još od vremena osmanske vladavine zaštitnika kršćana.
Protivio se prijedlozima britanske vlade o dekolonizaciji Kipra, sa obaveznim članstvom u Commonwealthu, ali i pritiscima iz Turske da se otok podjeli i tako zaštiti turska manjina.
Makarios se u februaru 1954. sastao s grčkim premijerom Aleksandrosom Papagosom i dogovorio grčku načelnu podršku za enosis.

Britanci su ubrzo posumnjali da je on zapravo lider gerilskog EOKA, pukovnika Jorgosa Grivasa, ali su se prevarili jer je Makarios bio protivnik nasilja i oružane
borbe, uvjeren da se razgovorom i pregovorima može postići puno više. Zbog tog je 1955.-56. pregovarao sa britanskim kolonijalnim guvernerom. Pregovori su
naprasno prekinuti u mart 1956., a Makarios je uhapšen pod optužbom za pobunu, pa je deportiran na Sejšele.
U martu 1957. je pušten iz pritvora; ali mu nije dopušten povratak u zemlju, zbog tog je otputovao u Atenu, a tek sljedeće godine na Kipar. U februaru 1959]]. Po povratku prihvatio je
britanske zahtjeve, pa je nakon tog Kipar postao nezavisan.

Za predsjednika nove republike izabran je 13. januar 1959. zajedno sa turskim potpredsjednikom.
Za njegova prvog mandata Kipar je 1960. primlјen u Ujedinjene narode
Ali mu je protekao je trvenjima i sukobima između Grka i Turaka, naročito nakon januara 1963., kad su se u to umješalei i Grčka i Turska.
Iako je ispočetka zastupao isključivo grčke interese, odtad se posvetio integraciji dviju etničkih grupa, mjerama koje su Turci konstantno odbacivali.
U januaru 1967. bio je prisiljen prihvatiti privremenu administraciju kiparskih Turaka, nad turskom manjinom, koja je tako stavljena izvan nadležnosti federalne vlade.

I pored svih etničkih trvenja u februaru 1968. je ponovno je izabran za predsjednika.
Njegov drugi mandat protekao je u jalovim pregovorima između dviju etničkih grupa, koji su zapeli oko pitanja lokalne samouprave i autonomije.
Veliki udar priredili su mu 1972. i 1973. kiparski episkopi koji su zatražili njegovu ostavku, ali je i pored toga ponovno izabran za predsjednika 1973.

Njegov treći mandat počeo je sa neuspjelim državnim udarom u julu 1974. kog je isplanirala Grčka vojna hunta iz Atene, a izvela Nacionalna garda kiparskih Grka, čiji su oficir većinom bili iz Grčke, i htjeli na taj način provesti enozis.

Makarios je uspio pobjeći na Maltu, a nakon tog u London, Turska je izvršila Invaziju na Kipar i proglasila Tursku Republiku Sjeverni Kipar na sjeveru.

Makarios koji se zakleo da će učiniti sve da Kipar ostane jedinstven, vratio se u domovinu u januaru, nakon pada grčke vojne hunte.

Makarios je velike nade polagao u Pokret nesvrstanih, još kao arhiepiskop je 1955 sudjelovao na Bandunškoj konferenciji u Indoneziji, gde se
zauzeo za dekolonizaciju, razoružanje i pravo naroda za samoopredelјenje.
Na temelјima te konferencije niknuo je Pokret nesvrstanih.
Sudjelovao je i na prvoj konferenciji Pokreta nesvrstanih u Beogradu 1961. kao jedan od osnivača tog pokreta.

Preživio je četiri neuspela atentata, u januaru i oktobru 1969, martu 1970. i oktobru 1973.

## Izvori

## Vanjske veze

* *Makarios III* (`en`)