# 1884.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 18. vijek – **19. vijek** – 20. vijek
 |
| Decenija:
 |  1850-e  1860-e  1870-e  – 1880-e –  1890-e  1900-e  1910-e  |
| Godine:
 | 1881 1882 1883 – **1884** – 1885 1886 1887
 |

1884.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1884.. (MDCCCLXXXIV) |
| Ab urbe condita
 | 2637.
 |
| Islamski
 | 1301–1302.
 |
| Iranski
 | 1262–1263.
 |
| Hebrejski
 | 5644–5645.
 |
| Bizantski
 | 7392–7393.
 |
| Koptski
 | 1600–1601.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1939–1940.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1806–1807.
 |
| • *Kali Yuga* | 4985–4986.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4520–4521.
 |
| • 60 godina
 | Yang Drvo Majmun (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11884.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1884** (**MDCCCLXXXIV**) bila je prijestupna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom, odn. prijestupna godina koja počinje u nedjelju po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).

## Događaji

### Januar/Siječanj

* 2. 1. - Prvi pozorišni komad u Crnoj Gori - "Balkanska carica" knjaza Nikole Petrovića.
* 4. 1. - U Londonu osnovano socijalističko Fabijansko društvo.
* 6. 1. - Hermenegildo Capelo i Roberto Ivens na čelu portugalske ekspedicije koja istražuje prostor između Angole i Mozambika.
* 9. 1. - Objavljen intervju u kome Charles George Gordon napada politiku britanskog premijera Gladstona koji želi evakuirati Sudan, u kome traje Mahdijev rat.
* 18. 1. - Dr. William Price pokušava kremirati svog umrlog sina.
* januar (po j.k.) - Izbori u Srbiji, većina za vladu (radikalska opozicija onemogućena u radu posle gušenja Timočke bune prošlog novembra).

### Februar/Veljača

* 1. 2. - Prvo izdanje *Oxford English Dictionary*.
* 4. 2. - Mahdijev rat, Prva bitka kod El Teba - Osman Digna porazio Bejker-pašu blizu crvenomorske obale (Digna ipak poražen krajem meseca u Drugoj bici kod El Taba).
* februar - Rusija anektirala oazu Merv u današnjem Turkmenistanu.
* 18. 2. - Charles George Gordon stigao u Kartum, kuda ga je britanska vlada poslala na inisistiranje javnog mnenja.
* 19. 2. (7. 2. po j.k.) - Milutin Garašanin novi predsednik vlade u Srbiji (do 1887), umesto Nikole Hristića koji se protivio kraljevim naprednjacima.
* 26. 2. - Britansko-portugalski sporazum: priznanje portugalskog suvereniteta na ušću Konga u zamenu za slobodnu plovidbu - sporazum počiva na istorijskim pretenzijama što će na Berlinskoj konferenciji biti odbačeno u korist principa efektivne okupacije.

### Mart/Ožujak

* 6 - 24. 3. - Tonkinska kampanja — Kampanja Bắc Ninh: Francuzi porazili kinesku armiju i osvojili vijetnamski grad.
* 13. 3. - Počela desetomesečna mahdistička Opsada Khartouma; istog dana bitka kod Tamaia, Digna poražen uz značajne gubitke na britanskoj strani.
* 13. 3. - Bitka kod Tamaia: Osman Digna ponovo potučen na istoku Sudana; vojnici iz naroda Hadendoa (*Fuzzy-Wuzzy*) se istakli hrabrošću.
* mart - Muslimanski modernisti Jamal ad-Din al-Afghani i Muhammad Abduh izdaju novine "Najjača veza" u Parizu.
* 21. 3. - Zakonom Waldeck-Rousseau odobreno stvaranje sindikata u Francuskoj.
* 25. 3. - Konferencija srpskih notabiliteta u Budimpešti: odbačen Bečkerečki program slobodoumne stranke iz '69, prihvataju Nagodbu iz '67; osnovana Stranka notabiliteta (Nika Maksimović, Svetislav Kasapinović i dr.).
* 28. 3. - U Berlinu osnovano privatno Društvo za nemačku kolonizaciju, od jeseni deluje u današnjoj Tanzaniji.

### April/Travanj

* 4. 4. - Ugovor iz Valparaísa između Čilea i Bolivije okončava Pacifički rat, ozvaničen bolivijski gubitak izlaza na more i rudnika nitrata.
* 13. 4. - Kikindska konferencija - skupština srpskih birača: dolazi do podele zbog usvajanja novog programa Miletićeve stranke koja menja ime u Srpska narodna stranka (obrisano "slobodoumna"). Stranka će se nakon ovoga podeliti na radikale (Jaša Tomić, novine "Zastava") i liberale (Mihailo Polit-Desančić).
* 14. 4. - Umro crnogorski mitropolit Visarion Ljubiša.
* april - U Rusiji zabranjen književni magazin Otečestvenjije zapiski.
* 20. 4. - Papina enciklika *Humanum genus* osuđuje masoneriju odn. filozofski naturalizam, narodni suverenitet i separaciju države i crkve.
* 21. 4. - Američki biznismen Minor Cooper Keith sklopio ugovor sa kostarikanskom vladom: spojiće prugom prestonicu San José sa atlantskom lukom Limón u zamenu za 3.200 kv.km zemlje (5% teritorije) i 99-godišnje upravljanje prugom (završena 1890); Keith već gaji banane, 1899. će biti suosnivač *United Fruit Company*.
* 24. 4. - Početak Njemačkog kolonijalnog carstva: Vlada odlučuje staviti pod zaštitu njemačke trgovačke interese u zaljeva Angra Pequena, kasniji Lüderitz, Namibija (zastava istaknuta 7. 8.). Bizmark se ranije protivio kolonijalizmu, dajući prednost evropskim poslovima.
* 28. 4. (16. 4. po j.k.) - Austrougarski nadvojvoda Rudolf i nadvojvotkinja Stéphanie u kratkoj poseti Beogradu.

### Maj/Svibanj

* 8. 5. - U zatočeništvu u Taifu ubijen bivši veliki vezir Mithat-paša.
* 11. 5. - Tjencinski sporazum predviđa povlačenje kineske vojske iz Tonkina u zamenu za sveobuhvatni ugovor sa Francuskom.
* 15. 5. - Grupa nezavisnih umetnika izlaže u Parizu, u julu osnivaju Društvo nezavisnih umetnika.
* maj - Sprečen skup nove (provladine) Srpske narodne stranke u Uljmi, intervenisala žandarmerija i vojska, krvoproliće.
* 16. 5. - Angelo Moriondo patentirao espresso mašinu.

### Jun/Juni/Lipanj

*Edison Machine Works*, prvo Teslino radno mesto u Americi
* 3. 6. (22. 5. po j.k.) - Bugari zauzeli bregovsku karaulu na (bivšem) delu srpske teritorije na desnoj obali Timoka.
* 3. 6. - Etiopsko-britanski ugovor, car Johanes IV dobija neke ustupke jer Britanci imaju probleme u Sudanu.
* 5. 6. - Građanski rat među Zuluima: Dinuzulu kaCetshwayo, Cetshwayov naslednik, uz pomoć Bura porazio Zibhebhu kaMaphithaa.
* 6. 6. - Nikola Tesla stiže u Njujork gde se zapošljava u *Edison Machine Works*.

Francuska Indokina
* 6. 6. - Ugovor iz Huếa: francuski protektorat nad Tonkinom i Annamom (do 1949. s pauzom u vreme Drugog svetskog rata; Kočinkinu na krajnjem jugu imaju od 1862).
* 8. 6. - Na prijedlog Mihovila Pavlinovića, Dalmatinski sabor donio odluku da se sa strankama razgovara na hrvatskom jeziku i da se nitkog ne smije primiti u državnu službu ako uz talijanski jezik ne dokaže i poznavanje hrvatskoga jezika.
* 9. 6. - Srbija prekinula diplomatske odnose sa Bugarskom, nakon što ova nije pristala na ultimatum za povlačenje sa bregovskog imanja i da ukloni srpske emigrante sa granice.
* 13. 6. - Statut o osnivanju parohijskih škola u Rusiji, pod jurizdikcijom Svetog sinoda - do 1903. broj škola će se uvećati sa 5.517 na 44.421.
* 13 - 19. 6. - Izbori za Ugarski sabor, uobičajena pobeda vladinih liberala (izabrano 8 Srba, tri čista vladinovca, samo jedan pravi narodnjak, Miša Dimitrijević u Titelu).
* 16. 6. - Prvi školski rat u Belgiji se okončava: klerikalac Jules Malou postaje premijer i poništava sekularizaciju obrazovanja.
* 16. 6. - Na njujorškom Coney Island otvorena *Switchback Railway*, prvi tobogan (vlak smrti, *roller coaster*).
* 17. 6. - Francuski protektorat u Kambodži: pokušaj zbacivanja kralja Norodoma, pojačan protektorat.
* 23. 6. (11. 6. po j.k.) - Novi ili izmenjeni zakoni u Srbiji, kao posledice Timočke bune: umanjena sloboda štampe, otežano osnivanje stranaka i držanje zborova, sužena samouprava opština, predviđeno je njihovo uvećanje (najmanje 500 poreskih glava), umesto "sejmena" uvedena žandarmerija kao redovan kadar.
* 23. 6. - Uveden parlamentarizam u Norveškoj (tada u uniji sa Švedskom).
* 23. 6. - Francuzi tvrde da su ih Kinezi sačekali u zasedi kod Bắc Lệa na severu Vijetnama - gnev u Parizu vodi ka ratnoj opciji.
* 26. 6. - Reformisan poreski sistem u Srbiji; uveden monopol na trgovinu duvanom.

### Jul/Juli/Srpanj

* 2. 7. - Osnovana Narodna banka Srbije, pod imenom Privilegovana narodna banka Kraljevine Srbije; prvi guverner Aleksa Spasić.
* 5 i 14. 7. - Uspostavljeni nemački protektorati u Togolandu i Kamerunu (prvi guverner Gustav Nachtigal).
* 6. 7. - U Nemačkoj donesen zakon o nezgodama na radu.
* 11. 7. - Liberal Petko Karavelov po drugi put na čelu bugarske vlade (do 1886).
* 14. 7. - Britanski Somaliland: Britanci se instalirali u Berberi (kolonija traje 1884-1940. i 1941-60).
* 20. 7. - Pobuna naroda Massingire u portugalskom Mozambiku.
* 27. 7. - U Francuskoj ozakonjen razvod, ukinut u vreme Restauracije 1816.

### Avgust/August/Kolovoz

Železnička stanica u Beogradu
* 1. 8. - Francuski funkcioner Léonce Lagarde preuzima položaj guvernera Teritorije Obock - kasnije sklapa ugovore sa lokalnim poglavarima, iz čega nastaje Francuska Somalska Obala (od 1977. Džibuti).
* 3. 8. - Završen je železnički most u Beogradu na reci Savi, a narednog meseca puštena je u saobraćaj pruga Zemun-Beograd. Most je razaran u oba svetska rata i potom obnavljan.
* 5. 8. - Počeli radovi na pijedestalu za Kip slobode.
* 5. 8. -  Buri osnovali *Nieuwe Republiek* na zemlji koju im je dao Dinuzulu kaCetshwayo (traje do 1888).
* 5. 8. - Keelunška kampanja: Francuzi se iskrcavaju na severu kineskog Tajvana, ali se već sutradan moraju povući.
* 7. 8. - Istaknuta njemačka zastava u zaljevu Angra Pequena, kasniji Lüderitz, čime nastaje Njemačka Jugozapadna Afrika (do 1915).
* 12. 8. - Mitrofan Ban imenovan za crnogorskog mitropolita (do 1920).
* avgust - Počinje Građanski rat u Kolumbiji (1884-85), koji će dovesti do transformacije Sjedinjenih Kolumbijskih Država u centralizovaniju Republiku Kolumbiju 1886.
* 23 - 26. 8. - Bitka kod Fuzhoua je početak Kinesko-francuskog rata, francuski Dalekoistočni eskadron uništio kinesku Fukiensku flotu.
* 28. 8. - Hrvatski Sabor prihvatio zakonsku osnovu uređenja srpske crkveno-školske autonomije i upotrebe ćirilice, ali Kuen odlaže potvrdu do '87.
* 30. 8. -
	+ Završio se mandat Jovanu Radanoviću a počeo Stevanu Peci Popoviću kao gradonačelniku Novog Sada
	+ Nakon četiri godine gradnje, svečano je otvorena zgrada Beogradske železničke stanice.

### Septembar/Rujan

* 3. 9. - Bogati filantrop Gregorio Pacheco je novi predsednik Bolivije (do 1884), ulazi u savez sa konzervativcima koji ostaju na vlasti do 1899.
* 4. 9. (23. 8. po j.k.) - Novi univerzitetski statut u Rusiji, ukinuta autonomija univerziteta, zabranjena studentska udruženja.
* 5. 9. - Iz manastira Ždrebaonika u Bjelopavlićima, u manastir Kosijerevo prenesene mošti Sv. Arsenija, drugog srpskog arhiepiskopa i učenika Sv. Save.
* 10. 9. - Pušten je u promet konjski tramvaj u Osijeku.
* 15. 9. (3. 9. po j.k.) - Iz Beograda je krenuo prvi putnički voz na pruzi Beograd-Niš, prvoj u Srbiji, započetoj 21. juna 1881. Ispraćaju voza, iskićenog cvećem i srpskim trobojkama, pored velikog broja građana, prisustvovali su ugledni gosti iz Beča, Budimpešte i Pariza. Voz je krenuo u 8:30, a u Niš je stigao u 18:23. Istovremeno otvorena austrougarska pruga Subotica-Zemun-Beograd.
* 15. 9. - Karl Koller prezentirao kokain kao lokalni anestetik u operacijama oka.
* septembar - Bitka na "Bojnoj planini" u Queenslandu, preko 200 Aboridžina Kalkadoona ubijeno iz odmazde za ranija ubistva naseljenika.
* 15 - 17. 9. - Sastanak tri cara, ruskog, nemačkog i austrougarskog, u Skjernjevicama, u ruskoj Poljskoj.
* 16 - 19. 9. - Izbori za hrvatski sabor, pobjeda Narodne stranke; među novoizabranima je i Josip Frank kao samostalni zastupnik.
* 29. 9. - Spajanjem dve ranije partije, u Ugarskoj osnovana Partija nezavisnosti i '48.

### Oktobar/Listopad

Grinički meridijan
* 1. 10. - Keelunška kampanja: Francuzi uspevaju zauzeti tvrđavu Keelung, ali se zatim nalaze pod opsadom do aprila.
* 4. 10. - Srpska vlada dogovorila inostrani zajam od nominalnih 40 miliona dinara za isplatu zaostalih dugova; strane banke kontrolišu prodaju taksenih marki (zalog za vraćanje duga).
* 7. 10. - Gustavo Bianchi i još dvojica italijanskih istraživača ubijeni u Afarskoj depresiji.
* 8. 10. - Bitka kod Tamsuija: Kinezi porazili Francuze koji su se iskrcali na severu Tajvana.
* 13. 10. - Konferencija o međunarodnom meridijanu u Washingtonu, DC - određeno da početni meridijan prolazi kroz Griničku opservatoriju (→ Grinički meridijan, Univerzalno vrijeme).
* 16. 10. - Srpski samostalci pokrenuli "Srbobran" u Zagrebu (opoziciono prema Kuenovoj vladi).

Mitraljez Maksim
* oktobar - U Srbiji izašao radikalski list "Odjek".
* oktobar - Ugarska vlada zabranila uvoz svinja iz Srbije - razočaranje u austrofilsku politiku.
* oktobar - Članovi Srpske samostalnog kluba u Hrvatskom saboru će istovremeno biti i članovi provladinog Kluba Narodne stranke.
* oktobar - Hiram Maxim predstavio prototip mitraljeza kasnije prozvanog "Maksim".
* 18. 10. - Nakon smrti Muteese I, novi kralj Bugande je Mwanga II, proganjaće misionare i hrišćane.
* 23. 10. - Na Borneu dolazi do Mandorske pobune Kineza i Dajaka protiv holandske vlasti, što vodi nestanku kineske Republike Lanfang.
* 28. 10. - Izbori u Nemačkoj: katolički Centar ostaje najveća partija, socijaldemokrati udvostručili broj mesta, uprkos Bizmarkovim naporima da ih oslabi.
* 31. 10. - Chichibuski incident: velika seoska buna u Japanu, ugušena desetak dana kasnije.

### Novembar/Studeni

Berlinska konferencija
* 2. 11. - Temišvar postaje prvi evropski grad s električnom uličnom rasvjetom.
* 3. 11. - Nemačka Nova Gvineja: pod okriljem Nemačke novogvinejske kompanije istaknuta nemačka zastava na Novoj Gvineji (Zemlja Kajzera Vilhelma, severoistočni deo ostrva) i Bizmarkovom arhipelagu.
* 4. 11. - Njujorški guverner Grover Cleveland izabran s malom razlikom za predsjednika SAD kao prvi demokrat nakon građanskog rata (odn. od 1856).
* 6. 11. - Teritorija Papua (jugoistočni deo Nove Gvineje) postaje britanski protektorat, uz finansijsku pomoć australskih kolonija.
* 6 - 12. 11. - Katovička konferencija grupa Hovevei Zion iz raznih zemalja: podrška jevrejskim naseljima u Palestini.
* 8. 11. - Budući patrijarh srpski Dimitrije izabran za episkopa niškog.
* 9. 11. - U Zagrebu otvorena Strossmayerova galerija starih majstora.
* 15. 11. - Počinje Berlinska konferencija (nazvana i Kongoanska ili Zapadnoafrička konferencija) o regulisanju evropske kolonizacije i trgovine u Africi - traje do februara, smatra se formalizacijom Utrke za Afriku (→ Novi imperijalizam).
* 17. 11. - Osnovano prvo Velosipedsko (biciklističko) društvo u Beogradu.
* 19. 11. - Bitka kod Yu Oca: Francuzi porazili Armiju crne zastave na severu Vijetnama.
* 24. 11. - Opsada Tuyên Quanga: Kinezi započinju neuspešnu opsadu grada u severnom Vijetnamu (do marta).
* 25. 11. - Prvi tečaj engleskog na Velikoj školi u Beogradu.

### Decembar/Prosinac

Porfirio Díaz, predsednik Meksika do 1911.
* 1. 12. - Porfirio Díaz po treći put predsednik Meksika: period *Porfiriato* označen stabilnošću i modernizacijom ali i represijom i siromašenjem seljaštva - biće zbačen u revoluciji 1911.
* 1. 12. - U Nemačkom Rajhu stupa na snagu zakon o zdravstvenom osiguranju.
* 1. 12. - Otvoren prvi Salon nezavisnih umetnika u Parizu, Georges Seurat izložio "Kupače kod Asnièresa".
* 2. 12. - U današnjoj Tanzaniji umro Mirambo, poglavica Njamvezija.
* 4. 12. - Carl Peters sklopio ugovor sa poglavicom regiona Uzagara - prethodnica Nemačke Istočne Afrike.
* 4. 12. - Gapsinski puč: projapanski oficiri u Koreji izvode udar koji kineski garnizon suzbija.

Završavanje Washingtonovog spomenika
* 6. 12. - Washingtonov spomenik završen postavljanjem aluminijumskog vrha, trenutno najvećeg izlivenog komada aluminijuma na svetu, koji sada ima vrednost sličnu srebru. Spomenik je sa 169 m najviša građevina na svetu do podizanja Ajfelove kule 1889.
* 6. 12. - Tzv. Treći reformski akt proširuje pravo glasa u UK na 60% muškaraca (u Engleskoj i Velsu 2/3, u Irskoj 1/2).
* 10. 12. - U UK i Kanadi objavljen Twainov roman *Adventures of Huckleberry Finn*.

### Kroz godinu

"Kupači u Asnièresu", Georges Seurat
* Prvo električno osvetljenje u Srbiji proradilo u pogonu Vojno-tehničkog zavoda u Kragujevcu.
* U okviru Pamučne industrije u Dugoj Resi napravljena i mala hidroelektrana.
* Prvi hotel na Jadranu je "Kvarner" u Opatiji.
* Modra špilja na Biševu otvorena za javnost nakon što je miniranjem otvoren ulaz.
* Ponovo otvoren Papinski hrvatski zavod svetog Jeronima (pod imenom *Collegium Hieronymium pro chroatia gente*).
* Osniva se prva moderna solana u Tuzli.
* U Zavidovićima osnovana firma *Eissler und Ortlieb* za eksploataciju šume u bazenu Krivaje.
* Austrougarska vlada osnovala pravoslavnu bogosloviju u Reljevu kod Sarajeva.
* Stevan Stojanović Mokranjac nastavlja svoje studije u Rimu koje je privremeno prekinuo godinu dana ranije.
* Episkop Nikodim Milaš izdaje jedno od svojih važnijih dela *Krmčija Savinska*.
* Panika 1884. u SAD (deo Depresije 1882-85).
* Britanci uspostavili Protektorat Naftnih reka u delti Nigera.
* U Francuskoj je osnovano Centralno društvo za poboljšanje rasa pasa.
* Nauka i tehnika
	+ George Eastman patentirao film u rolni.
	+ Lewis Waterman patentirao naliv-pero.
	+ Jacobus Henricus van 't Hoff objavio "Studije hemijske dinamike".
	+ Svante Arenijus opisao u doktorskoj disertaciji na Univerzitetu u Upsali mehanizam kretanja čestica prema katodi ili anodi.
	+ Ludwig Boltzmann reformulirao Stefan-Bolcmanov zakon.
	+ Engelsova knjiga "Poreklo porodice, privatne imovine i države".

## Rođenja

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 12. 1. - Texas Guinan, glumica, preduzetnica († 1933)
* 13. 1. - Sophie Tucker, glumica, komičarka, pevačica († 1966)
* 23. 1. - George McManus, crtač stripa († 1954)
* 28. 1. - Auguste Piccard, fizičar, pronalazač, istraživač († 1962)
* 28. 1. - Jean Piccard, hemičar, inženjer, balonista († 1963)
* 31. 1. - Theodor Heuss, prvi predsednik SR Nemačke († 1963)
* 1. 2. - Jevgenij Zamjatin, književnik († 1937)
* 4. 2. - Veljko Petrović, srpski književnik († 1967)
* 6. 2. - Stjepan Bojničić, hrvatski glumac († 1927)
* 12. 2. - Max Beckmann, umetnik († 1950)
* 12. 2. - Marie Vassilieff, slikarica († 1957)
* 23. 2. - Casimir Funk, proučavalac vitamina († 1967)
* 13. 3. - Đuro Basariček, hrvatski političar († 1928.)

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 4. 4. - Isoroku Yamamoto, japanski admiral († 1943)
* 7. 4. - Bronisław Malinowski, antropolog († 1942)
* 1. 5. - Irinej Ćirić, episkop bački († 1955)
* 8. 5. - Harry Truman, predsednik SAD († 1972)
* 14. 5. - Claude Dornier, nemački proizvođač aviona († 1969)
* 20. 5. - Leon Schlesinger, filmski producent († 1949)
* 27. 5. - Max Brod, pisac († 1968)
* 28. 5. - Edvard Beneš, predsednik Čehoslovačke († 1948)
* 13. 6. - Anton Drexler, nemački političar († 1942)
* 14. 6. - Mihajlo Petrović, srpski pilot († 1913)
* 16. 6. - Milutin Uskoković, srpski pisac († 1915)
* 18. 6. - Édouard Daladier, premijer Francuske († 1970)
* 21. 6. - Claude Auchinleck, britanski feldmaršal († 1981)
* 30. 6. - Franz Halder, nemački general († 1972)

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 7. 7. - Lion Feuchtwanger, književnik († 1958)
* 12. 7. - Amedeo Modigliani, talijanski slikar židovskog podrijekla († 1920.)
* 19. 7. - Sava Gornjokarlovački, episkop SPC, sveštenomučenik († 1941)
* 21. 7. - Ivan Đaja, srpski biolog i fiziolog († 1957)
* 23. 7. - Emil Jannings, glumac († 1950)
* 13. 8. - Stjepan Ivšić, jezikoslovac († 1962)
* 27. 8. - Vincent Auriol, predsednik Francuske († 1966)
* 6. 9. - Sekula Drljević, crnogorski političar († 1945)
* 23. 9. - Borivoje Mirković, general JV († 1969)
* 24. 9. - Vojislav Jovanović - Marambo, diplomata, književnik († 1968)
* 24. 9. - Hugo Schmeisser, projektant oružja († 1953)
* 24. 9. - İsmet İnönü, turski general i predsednik († 1973)

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 8. 10. - Walther von Reichenau, nemački feldmaršal († 1942)
* 11. 10. - Eleanor Roosevelt, Prva dama SAD († 1962)
* 27. 10. - Miloje Milojević, srpski kompozitor († 1946)
* 4. 11. - Jelena Karađorđević, najstarije dete Petra Karađorđevića († 1962)
* 4. 11. - Harry Ferguson, inženjer, izumitelj († 1960)
* 8. 11. - Hermann Rorschach, psihijatar († 1922)
* nov. - Miloš Moskovljević, lingvista, filolog, političar († 1968)
* 22. 11. - Jovan Hadži, biolog, akademik († 1972)
* 23. 11. - Smail-aga Ćemalović, mostarski gradonačelnik († 1945)
* 3. 12. - Rajendra Prasad, prvi predsednik Indije († 1963)
* 20. 12. - Eduard Miloslavić, hrvatski patolog († 1953)
* 25. 12. - Dušan Popović, novinar, publicista, prevodilac, političar († 1918)
* 25. 12. - Evelyn Nesbit, glumica, model († 1967)
* 30. 12. - Hideki Tōjō, japanski general i premijer († 1948)

## Smrti

### Januar/Siječanj – Jun/Lipanj

* 6. 1. - Gregor Mendel, začetnik klasične genetike (\* 1822)
* 14. 1. - Philippe Suchard, proizvođač čokolade (\* 1797)
* 8. 2. - Cetshwayo kaMpande, bivši kralj Zulua (\* ca. 1826)
* 17. 2. - Sidonija Erdödy Rubido, operna pjevačica, sopran (\* 1819)
* 17. 2. - Heinrich Berghaus, kartograf (\* 1797)
* 19. 3. - Nestor Popović, episkop niški (\* 1833)
* 28. 3. - Prince Leopold, Duke of Albany, najmlađi sin kraljice Viktorije (\* 1853)
* 6. 4. - Emanuel Geibel, njemački književnik (\* 1815)
* 14. 4. - Visarion Ljubiša, crnogorski mitropolit (\* 1823)
* 22. 4. - Marie Taglioni, balerina (\* 1804)
* 23. 4. - Andrija Vuković, inženjer, arhitekta (\* 1812)
* 2. 5. - Mihail Rajevski, ruski sveštenik, naučnik (\* 1811)
* 4. 5. - Marija Ana Savojska, udovica cara Ferdinanda I (\* 1803)
* 12. 5. - Bedřich Smetana, češki skladatelj (\* 1824.)
* 13. 5. - Cyrus McCormick, projektant mehaničke žetelice (\* 1809)
* 16. 5. - Ignac Kristijanović, kajkavski književnik (\* 1796)
* 13. 6. - Jan Arnošt Smoler, lužičkosrpski filolog (\* 1816)
* 19. 6. - Johann Gustav Droysen, historičar (\* 1808)
* 21. 6. - Alexander van Oranje-Nassau, holandski prestolonaslednik (\* 1851)
* 26. 6. - Jacques-Joseph Moreau, psihijatar, istraživač droga (\* 1804)

### Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac

* 1. 7. - Allan Pinkerton, američki detektiv (\* 1819)
* 10. 7. - Karl Richard Lepsius, egiptolog (\* 1810)
* 10. 7. - Paul Morphy, šahista (\* 1837)
* 8. 8. - Miroslav Tirš, filozof, osnivač Sokolskog pokreta (\* 1832)
* 14. 8. - Đorđe Karađorđević, zet Miše Anastasijevića (\* 1827)
* 10. 9. - George Bentham, botaničar (\* 1800)
* 12. 10. - Emerih Lindenmajer, lekar u Srbiji (\* 1806)
* 17. 10. - Dimitrije Matić, filozof, političar (\* 1821)
* 31. 10. - Marie Bashkirtseff, slikarica (\* 1858)
* 11. 11. - Alfred Brehm, zoolog (\* 1829)
* 25. 11. - Hermann Kolbe, hemičar (\* 1818)
* 24. 12. - Jovan Mašin, lekar u Srbiji, svekar Drage Lunjevica (\* 1820)

### Kroz godinu

* Đorđe Brkić, geolog (\* 1832)

## Reference

## Povezano

* Bejzbol 1884