Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ambivalentnost

**Ambivalentnost** (ili **podeljenost**) je istovremeno postojanje u jednoj ličnosti sasvim suprotnih emocija, težnji i stavova u odnosu na neki objekt (osobu, predmet, ideju ili situaciju). Ambivalencija, pored univerzalnog ispoljavanja, naročito je izražena u slučajevima delovanja jakih emocija (ljubav – mržnja, potčinjavanje – pobuna, povlačenje – napad i sl.). U slučajevima patološke ambivalencije, izvesne osobe su potpuno sputane u donošenju bilo kakve samostalne odluke i preuzimanju odgovornosti.

## Reference
# Delirijum

| Delirijum |
| --- |
|  |
| Specijalnost | Psihijatrija, neurologija, psihologija |
| Klasifikacija i eksterni resursi |
| ICD-10 | F05 |
| ICD-9 | 293.0 |
| DiseasesDB | 29284 |
| eMedicine | med/3006 |
| MeSH | D003693 |

**Delirij** ili **delirijum** je stanje konfuzije, često praćeno halucinacijama, deluzijom, emotivnom labilnošću i anksioznošću. Obično je rezultat promena u cerebralnom metabolizmu usled intoksiniranja alkoholom ili drugim drogama, šokom ili vrućicom ili višestrukim etiologijama. Može nastati i tokom asptinencije od supstanci koje izazivaju jaku zavisnost.

## Literatura

## Vanjske veze

* Onternet mentalno zdravlje: delirijum Arhivirano 2006-04-27 na Wayback Machine-u
# Eholalija

**Eholalija** je stereotipno ponavljanje riječi ili fraza druge osobe. Eholalija je prisutna u autizmu, Tourretovom sindromu, u poremećajima u razvoju, shizofreniji, i povremeno u drugim oblicima psihopatologije. Ako je eholalija učinjena ne dobrovoljno, onda se smatra tikom.

Riječ *eholalija* dolazi iz Grčke riječi ἠχώ - Eho (Êkhố) što znači jeka i λαλιά (*laliá*) što znači govor ili pričanje.

## Neposredna eholalija

Neposredna eholalija je kada se riječ ili fraza odmah ponavljaju. u nekim slučajevima autizma ili Aspergerova sindroma to može biti način dobivanja na vremenu za razumijevanje jezika. Tako naprimjer se dijete može upitati "Želiš li jesti?", prvi odgovor je eholalija i dijete odgovara "Želiš li jesti?", nakon čega slijedi kratka pauza i zatim odgovara "Da, što ima za jesti?".

## Odgođena eholalija

Odgođena eholalija se opisuje kao jeka odnosno ponavljanje fraze ili riječi nakon nekog vremena. Osobe s autizmom koje ponavljaju reklame s televizije, omiljene fraze iz filmova ili opomene roditelja su primjeri odgođene eholalije.

## Reference
# Disocijativni simptomi

**Disocijativni simptomi** su psihofizičke reakcije na stres voljnim ili nevoljnim menjanjem funkcija i fokusa svesti, memorije, identiteta ili percepcije okruženja. Ovi simptomi uključuju odsustvo emotivne odgovornosti, smanjenu svest o okruženju, derealizaciju, amneziju, poremećaj identiteta, slabu koncentraciju i preokupiranost.

## Literatura
# Hiperaktivnost

**Hiperaktivnost** je povišena psihomotorna aktivnost kod dece koja ne mogu da miruju, isuviše su „živahna”, nestašna, bučna, lako menjaju interesovanja. Kod odraslih lica hiperaktivnost se sreće u različitim stresnim situacijama, a posebno kod nekih duševnih poremećaja kao što su histerija i manija.

## Literatura
# Halucinacija

| Halucinacija |
| --- |
|  |
| Specijalnost | Psihijatrija, medical psychology, Psihoterapija |
| Klasifikacija i eksterni resursi |
| ICD-10 | R44 |
| ICD-9 | 780.1 |
| DiseasesDB | 19769 |
| MeSH | D006212 |

**Halucinacija** je priviđenje, opažaj koji je proizišao bez odgovarajuće objektivne čulne stimulacije. Javlja se u nekim posebnim situacijama i u osobenim stanjima organizma kao što su: prevelika emotivna napetost, umor, nesanica, stanje intoksikacije. Najčešće su vizuelne i akustične halucinacije, mada se mogu javiti i u ostalim čulnim modalitetima. Najčešće su poznate halucinacije pod uticajem droga, ali i u verskim obredima ili religioznim zanosima. Zbog svoje specifičnosti razlikuju se od iluzije.

## Povezano

* Halucinogeni
* Fatamorgana
* Iluzija

## Literatura
# Hipomimija

Lice obolelog od Parkinsonove bolesti koje ilustruje hipomiju.
**Hipomimija** je znatno umanjenje i osiromašenje mimike koje daje ukočen i neprirodan izraz lica. U ekstremnom vidu sreće se kod katatone shizofrenije, gde je lice bolesnika „kameno”, ukočeno.

## Literatura
# Logoreja

**Logoreja** (logo- i -reja) znači neprestano, često brbljanje. Smatra se za neko blaže duševno oboljenje ili duševnu bolest.

Jednostavnije može da se kaže, "osoba koja brzo misli, i brzo govori"... Može da bude nepovezano, ali i ne mora.
# Megalomanija

**Megalomanija** ili ludilo veličine označava patološko precijenjivanje sebe samog, svojih sposobnosti i mogućnosti. Pogođena osoba smatra se važnim političkim ili vjerskim likom, reinkarnacijom velike ličnosti, bogom, prorokom, ili slično, kao što je superjunak. Javlja se primjerice u sklopu nekog psihotičnog poremećaja, manije, staračke demencije...

## Povezano

* Dunning-Krugerov efekt
* Narcizam
* Ponos

Ovaj članak, ili jedan njegov segment, izvorno je preuzet iz knjige Ivan Vidanović "*Rečnik socijalnog rada*" uz odobrenje autora.

## Vanjske veze

* Engleska Vikipedija o narcisoidnom poremećaju ličnosti
# Mutizam

**Mutizam**, **bezlasnost**, **mutavost**, ili **nemost** je vrsta poremećaja kod dece i odraslih koju karakteriše nesposobnost moći govora uz pokušavanje razumevanje govora drugih. U zavisnosti od uzroka, može, a i ne mora biti trajno stanje. Kod dece razlozi mogu biti razvojni, psihiloški, neurološki ili fizički, a kod odraslih koji su ranije mogli da govore, razlog može biti povreda, bolest ili oštećenje dela mozga potrebnog za govor tokom operacije.

## Reference
# Negativizam

**Negativizam** je iracionalna sklonost da se osoba ponaša suprotno od očekivanog ili traženog, čak i kada je to ponašanje protiv interesa tog lica. Kod dece od druge do četvrte godine javljanje negativizma predstavlja normalnu i prolaznu razvojnu pojavu. Negativizam se takođe upadljivo manifestuje u adolescenciji, kao apriorno suprotstavljanje svakoj vrsti autoriteta i zabrana, i kao antikonformizam.

Ovaj članak, ili jedan njegov segment, izvorno je preuzet iz knjige Ivan Vidanović "*Rečnik socijalnog rada*" uz odobrenje autora.

## Vanjske veze

* Rečnik psihoterapije o negativizmu Arhivirano 2009-02-07 na Wayback Machine-u
# Fobija

**Fobija** je izraženi trajni strah, najčešće prekomjeran ili neopravdan, a pojavljuje se u vezi očekivanja specifičnog objekta ili situacije.

Većina se ljudi boji npr. visine ili pauka, ali taj ih strah ne ometa u svakidašnjem životu. Takav strah postaje fobija kada ih onemogućuje u aktivnostima koje su do tada s lakoćom obavljali ili uživali u njima.

Termin fobija odnosi se na grupu simptoma prouzrokovanih određenim objektima ili situacijama.

*Specifična fobija*, nekad zvana jednostavna fobija je trajni, bezrazložni strah uzrokovan prisutnošću ili zamišljanjem specifičnog objekta ili situacije koja ne predstavlja realnu opasnost.

Izloženost objektu ili situaciji dovodi do trenutne reakcije u smislu visokog stupanja anksioznosti ili pak do pokušaja izbjegavanja objekta ili situacije.

Simptomi povezani s fobijom ili model izbjegavajućeg ponašanja vezano za određene objekte ili situacije može u značajnijoj mjeri utjecati na sposobnosti svakodnevnog funkcioniranja.

Odrasli sa specifičnom fobijom prepoznaju da je strah pretjeran i bezrazložan, ali usprkos tome ne mogu mu se oduprijeti.

Postoji više vrsta specifičnih fobija koji se temelje na strahu od različitih objekata ili situacija:

**Fobije od životinja**: primjerice strah od psa, zmije, insekata ili miševa. To je najučestalija specifična fobija.

**Situacijske fobije**: uključuju strah od specifične situacije, npr. strah od letenja avionom, vožnje automobilom, strah od liftova, strah od zatvorenog prostora.

**Fobije od prirodnog okoliša:** strah od visine, oluje, vode.

**Fobije od krvi - infekcija - ozljeda:** obuhvaća strah i od medicinskih zahvata.

**Ostale fobije:** strah od padanja, glasnih zvukova, strah od zamaskiranih osoba (npr. klaunova kod djece).

Osoba može imati više od jedne specifične fobije.

## Vrste fobija po abecednom redu

* Ablutofobija - strah od pranja i kupanja
* Agorafobija - strah od otvorenog prostora i javnih mjesta
* Aklufobija - strah od mraka
* Akrofobija - strah od visina
* Algofobija - strah od boli
* Arahnofobija - strah od pauka
* Aritmofobija - strah od brojeva
* Aviofobija - strah od letenja
* Autofobija - strah od samoga sebe
* Ergofobija - strah od rada
* Eritrofobija - strah od crvenjenja
* Fobofobija - strah od straha
* Fonofobija - strah od vlastitog glasa
* Genofobija - strah od seksa
* Glosofobija - strah od obraćanja javnosti
* Ksenofobija - strah od stranaca
* Ihitofobija - strah od riba
* Koprofobija - strah od izmeta
* Misofobija - strah od prljavštine, stalno pranje ruku
* Monofobija - strah od samoce
* Panofobija - strah od svega
* Patofobija - strah od bolesti
* Penterafobija - strah od punice
* Pogofobija - strah od brada
* Skotofobija - strah od mraka
* Tafefobija - strah od toga da budeš pokopan živ
* Trihofobija - strah od kose
* Tropofobija - strah od promjena

## Vanjske veze

Abecedni popis fobija možete naći na:

* Popis svih fobija Arhivirano 2014-01-14 na Wayback Machine-u
* Fobija attacchi di panico University of Turin research
# Monolog

**Monolog** je govor kojeg daje jedna osoba iznoseći pri tome vlastite misli naglas ili obraćajući se direktno publici, čitaocu ili liku.

## Upotreba monologa

Najčešće se javlja u dramama, animiranim crtanima i filmu. Također je moguće monologom nazvati i pjesmu koja je govor ili misli jedne osobe.

Monolog se često javlja u operskim arijama, recitalima ili drugim đelovima koji imaju funkciju sličnu onoj govornim monolozima u pozorištu.

Često postoje i u modernoj prozi 20. vijeka. U modernim vremenima monolog se koristi i kao i komični elemenat na bini i televiziji.

Ako lik govori monolog nije potpuno neophodno da bude sam na bini (ili u filmskoj sceni) ali niko od ostalih učesnika ne progovara.

## Tipovi dramskog monologa

U drami postoje dva glavna tipa monologa:

* *Eksterni monolog*: kada se glumac obraća ili drugoj osobi koja se trenutno ne nalazi na sceni ili publici.

* *Interni monolog*: kada glumac priča kao da se obraća samome sebi. To je introspekcija koja gledaocima otkriva unutrašnje motive. Često se koristi i u tehnici "lavina misli" (stream of consciousness).

Ako je glumac sam na bini monolog se može nazvati i *"solilokvij"*. Ovaj tip monologa se često koristi za izražavanje misli i ośećanja samog lika bez uvođenja treće osobe kao naratora. Solilokvij ne čuju ostali likovi iako se možda izgovara i ispred njih samih.

Pisani monolozi mogu imati i uputstva o načinu izvođenja i uređenju scene koje se nalazi na samom početku.

Monolog je bio značajna karakteristika francuske klasične drame. Monolozi Racinea su jako cijenjeni među francuskim glumicama.

Posebna vrsta monologa je *"dramski monolog"* koji ne treba mješati sa monologom koji se pojavljuje u drami. Naime, ovđe pjesnik iznosi poglede govornika, to je lika, obraćajući se slušaocu koji u pjesmi ne odgovara. Ovu tehiku je u najvećoj mjeri razvio Robert Browning. Govornik u pjesmi uopćeno govori o nekoj temi ali spontano otkriva i svoje karakterne crte. Ovako pjesnik ima mogućnost da izloži svoju temu u direktnoj konverzaciji sa čitaocem ili stavlja čitaoca na mjesto lika kojem se govornik obraća. Ovakva poezija kombinuje dramatski uticaj monologa sa bine sa sugestivnom upotrebom jezika. Na pisanim stranicama koje omogućavaju da se riječi ponovo isčitavaju i pomno analiziraju postoji mogućnost da se iznesu dublja značenja riječi.

Pojam "monolog" se također koristi za *narativni stih*, koji je ponekad komičan, ali obično dramatičan ili sentimentalan, i koji se najčešće izvodio u muzičkim salama i na kućnim zabavama u kasnim 19. vijeku i ranom 20. vijeku. Poznati primjeri uključuju: Zeleno oko žutog boga i Božićni dan u radionici.
# Tuga

*Za ostale upotrebe, pogledajte Tuga (razvrstavanje).*
Tužni dječak
**Tuga** je raspoloženje okarakterizirano osjećajima gubitka. Tužne osobe mogu postati tihe ili povučene.

Većina osoba plače kad su tužni, povuku se, postanu tihi i manje aktivni.
Tuga je suprotna sreći, a slična je osjećajima melankolije, jada, žaljenja.
# Neurologija

**Neurologija** je medicinska disciplina koja istražuje strukturu, funkcije i bolesti nervnog sistema. Posebno se bavi opisom i objašnjenjem kliničke slike bolesti prouzrokovane patološkim procesima i lezijama u određenim strukturama nervnog sistema ili poremećajima u njegovom funkcionisanju. Neurologija i psihijatrija se delom prepliću. Predmet interesovanja neurologa su centralni nervni sistem (mozak i kičmena moždina), kao i njima bliske strukture krvnih sudova, perifernih nerava i veza nerava sa muskulaturom.

Postoji posebna grana veterinarske neurologije koja se bavi neurologijom životinja.

## Patologija nervnog sistema

|  |  |
| --- | --- |
| Patologija mozga* Parkinsonova bolest
* Multipleks skleroza
* Alchajmerova bolest
* Demencija
* Koma
* Migrena
* Glavobolja
* Epilepsija
* Vaskularni šlog
* Ishemični šlog
* Hidrocefalija
* Moždani tumor

Patologija moždanih opni* Subarahnoidalno krvarenje
* Meningitis
* Meningioma

Patologija perifernog nervnog sistema* Algoneurodistrofija
* Mononeuropatija
* Multineuritis
* Polineuropatija
* Gilen-Barov sindrom

Patologija kranijalnih nerava* Klaster glavobolja
* Trigeminalna neuralgija
* Facijalna paraliza
 | Patologija produžene moždine* Multipleks skleroza
* Poliomijelitis
* Kompresija produžene moždine
* Mijelopatija kičmene moždine
* Amiotrofična lateralna skleroza
* Siringomijelitis
* Dečija kičmena amiotropija
* Spino-cerebralna degeneracija
* Infarkt produžene moždine
* Tumor kičmene moždine
* Infektivna mijelopatija

Mišićne patologije* Miopatija
* Urođena miotonija
* Miotonična distrofija
* Dišenova miopatija
* Mišićna distrofija
* Metabolička miopatija
* Miozitis i dermatomiozitis
* Mijastenija
 |

## Vanjske veze

* Evropsko udruženje neuroloških društava
* Nemačko udruženje neurologa
* Američka akademija neurologije
* Američki nacionalni institut za neurološka oboljenja i šlog
# Agnozija

| Agnozija |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| Specijalnost | neurologija, neuropsihologija, Psihijatrija, neuropsihijatrija |
| Klasifikacija i eksterni resursi |
| ICD-10 | R48.1 |
| ICD-9 | 784.69 |
| MeSH | D000377 |

**Agnozija** je nesposobnost prepoznavanja i shvatanja vizuelnih, taktilnih i slušnih sadržaja koji su prethodno bili poznati. U psihijatriji izraz agnozija se koristi za osobe koje su izgubile sposobnost prepoznavanja okoline zbog emocionalnih smetnji.

## Reference

*

Ovaj članak, ili jedan njegov segment, izvorno je preuzet iz knjige Ivan Vidanović "*Rečnik socijalnog rada*" uz odobrenje autora.

## Vanjske veze

* O agnoziji Arhivirano 2007-03-12 na Wayback Machine-u
# Apraksija

| Apraksija |
| --- |
|  |
| Specijalnost | psychomotor education, Radna terapija |
| Klasifikacija i eksterni resursi |
| ICD-10 | R48.2 |
| ICD-9 | 438.81, 784.69 |
| DiseasesDB | 31600 |
| MedlinePlus | 003203 |
| eMedicine | neuro/438 |
| MeSH | D001072 |

**Apraksija** je gubitak sposobnosti da se izvedu namerne ili nenamerne radnje. U zavisnosti od razloga koji leže u osnovi nemogućnosti izvođenja kompleksnih, koordinisanih, svrsishodnih pokreta, razlikuju se amnestička, ideomotorna i ideaciona apraksija.

## Reference
# Ataksija

| Ataksija |
| --- |
|  |
| Specijalnost | neurologija |
| Simptomi | * Nedostatak koordinacije
* Nerazgovjetan govor
* Problemi s jelom i gutanjem
* Pogoršanje fine motorike
* Poteškoće u hodanju
* Nenormalnosti hoda
* Nenormalnosti pokreta očiju
* Drhtanje
* Problemi sa srcem
 |
| Klasifikacija i eksterni resursi |
| ICD-10 | R27.0 |
| DiseasesDB | 15409 |
| MeSH | D001259 |

**Ataksija** je neurološki znak i simptom kojeg krakterizira gubitak koordinacije mišićnih pokreta, uzrokovan poremećajima dijela živčanog sustava

Ataksija se dijeli na:

* cerebelarna ataksija - uzrokovana poremećajem malog mozga
* senzorna ataksija - ataksija uzrokovana oštećenjem propriocepcije (somatosenzorni sustav), što je najčešće posljedica poremećaja u kralježničkoj moždini (dorzalne kolumne) koja prenosi podražaje u mozak
* vestibularna ataksija - nastaje poremećajem vestibularnog sustava

Ataksija može biti uzrokovana, lezijom (tumor, krvarenje, ishemija) središnjeg živčanog sustava, unosom određenih tvari (npr. etanol, nuspojave lijekova), deficitom vitamina B12, oštečenjem živaca
# Diplopija

| Diplopija |
| --- |
| lat. | *Diplopia* |
|  |
|  |
| Specijalnost | Oftalmologija |
| Klasifikacija i eksterni resursi |
| ICD-10 | H53.2 |
| ICD-9 | 368.2 |
| DiseasesDB | 31225 |
| eMedicine | oph/191 |
| MeSH | D004172 |

**Diplopija** predstavlja udvojeno (dvostruko) viđenje. Često predstavlja prvu manifestaciju pojedinih sistemskih poremećaja, pogotovo mišićnih ili neuroloških oboljenja.

## Uzrok nastanka

Poremećaji u razvoju binokularnog vida nastaju u prvim godinama života. U zrelom životnom dobu, kada je binokularni vid razvijen i utvrđen, svi okulomotorni poremećaji mogu da dovedu do neprijatnih dvostrukih slika, ali ne i do senzornih promena. Brojni su uzroci koji mogu izazvati diplopiju.

Monookularna diplopija (kod koje se duple slike javljaju samo na jednom oku) može nastati kod povrede rožnjače ili dužice, katarakte, keratokonusa, subluksacije očnog sočiva, oboljenja mrežnjače i dr.

Binokularna (prava) diplopija nastaje kod poremećaja rada binokularnog viđenja, paralizne razrokosti, kod operativnih zahvata pri ispravljanju refrakternih mana, posle operacije katarakte, stavljanja veštačkog sočiva i sl. Takođe, na diplopiju se povremeno žale histerične osobe, ljudi sa jakim migrenoznim glavoboljama, neurološkim oboljenjima, miastenijom gravis i dr.

## Klinička slika

Dvojno viđenje može biti konstantno ili intermitentno, može da se javi pri gledanju na blizinu ili na daljinu, odnosno pri gledanju na jedno oko (monookularna) ili na oba oka (binokularna). Duple slike su neprijatne, pa se organizam bori protiv njih na dva načina: neutralizacijom i abnormalnom retinalnom korespodencijom. Neutralizacija se sastoji u tome što lik „skrenutog“ oka ne stiže do centralnog nervnog sistema, a kod abnormalne retinalne korespodencije se postiže lažna simultana percepcija.

## Dijagnoza i lečenje

Ispitivanje diplopije se najjednostavnije izvodi probom sa svećom i crvenim staklom pred jednim okom. Zatim se rade oftalmološki pregled i neurološka ispitivanja da bi se uvideo uzrok nastanka diplopije, a po potrebi se rade i kompjuterizovana tomografija i nuklearna magnetna rezonanca.

Simptomatska terapija podrazumeva zatvaranje jednog oka gazom, flasterom ili drugim materijalom, dok se ne odstrani uzrok. Etiološka terapija zavisi od osnovnog oboljenja koje je uzrokovalo diplopiju.

## Izvori

* Diplopija Arhivirano 2010-09-22 na Wayback Machine-u, pristup 7. oktobar 2010. na osnovu dozvole.
# Konvulzija

| Konvulzija |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| Specijalnost | neurologija, Psihijatrija |
| Klasifikacija i eksterni resursi |
| ICD-9 | 780.3 |
| MeSH | D012640 |

**Konvulzija** je medicinsko stanje u kojem se telesni mišići brzo i uzastopno grče i opuštaju, što dovodi do nekontrolisanog trešenja tela. Pošto je konvulzija često simptom epileptičnog napada, termin *konvulzija* je ponekad koristi kao sinonim za *epileptični napad*. Međutim, ne dovode svi epileptični napadi do konvulzija, i sve konvulzije nisu uzrokovane epileptičnim napadima. Konvulzije su takođe konzistentne sa električnim šokom.

## Povezano

* Hipertenzija
* Paroksizmalni napad
* Epileptični napad

## Literatura
# Mamurluk

*Za ostale upotrebe, pogledajte Mamurluk (razvrstavanje).*

| Mamurluk |
| --- |
|  |
|  |
| Jutarnji mamurluk nakon sinoćnjeg pijančenja |
| Specijalnost | neurologija, Psihijatrija, narcology |
| Klasifikacija i eksterni resursi |
| ICD-10 | G44.83, F10 |

**Mamurluk** je stanje koje nastaje nakon pijančenja, odnosno nakon prekomjerne upotrebe alkoholnih pića. Obilježavaju ga dehidracija, glavobolja, letargija, žeđ, kao i drugi popratni simptomi. Mamurluk nastaje nakon stanja opitosti, odnosno nakon triježnjenja kada efekti pretjeranog konzumiranja alkohola prestaju da djeluju. Iako mamurluk može da nastupi u bilo koje doba, dešava se najčešće ujutro, nakon jučerašnjeg pijančenja. Pored fizičkih simptoma, mamurluk često prati i psihološki simptomi poput depresije i straha. Ljudski organizam razgrađuje između 8 i 9 grama alkohola (pola čašice rakije) u toku sat vremena, dok sve preko ovoga direktno utiče na mozak.

Oporavak od mamurluka se ubrzava rehidracijom organizma, odnosno unošenjem što više bezalkoholnih tekućina koje pomaže eliminaciji alkohola iz organizma.

## Reference

## Vanjske veze
# Endokrinologija

**Endokrinologija** je grana medicine koja se bavi poremećajima endokrinog sistema i njegovim specifičnim izlučevinama - hormonima.

## Povezano

* Dečja endokrinologija
* Neuroendokrinologija
* Reproduktivna endokrinologija
* Hormon

## Vanjske veze

* Endokrinologija (Britanski onlajn udžbenik) (`en`)
* Endotekst (Američki onlajn udžbenik) (`en`)
* Američko udruženje kliničkih endokrinologa (`en`)
* Udruženje posvećeno endokrinologiji (`en`)
# Gušavost

Žena sa strumom
**Struma** (*struma colloides cystica glandulae thyreoideae*) ili **gušavost** je povećanje štitne žlijezde usljed smanjenje sinteze hormona štitne žlijezde i hipotireoze. Nastaje zbog kompenzatorne hipersekrecije (povećanog lučenja) TSH iz prednjeg režnja hipofize usljed izostanka djelovanja hormona štitne žlijezde. Povećano lučenje TSH dovodi do hipertrofije i hiperplazije tireocita i nagomilavanja tireoglobulina u folikulima štitne žlijezde.
Na osnovu uzroka koji dovode do smanjenog stvaranja hormona štitne žlijezde, strume mogu biti:sporadične strume i endemske strume

## Sporadična struma

Javlja se najčešće kod žena u doba puberteta, kao posljedica nasljednog defekta u sintezi tireoidnih hormona. Ovo oboljenje se prenosi autosomno recesivno.

## Endemska struma

Javlja se na određenom geografskom području gdje više od 10% stanovništva ima simptome. Uzrokuje je nedovoljna količina joda u vodi i hrani. Jod je, naime, potreban za sintezu tireoidnih hormona. Uzrok endemske strume mogu biti i strumogene materije, tj. materije koje blokiraju metabolizam joda, a u većim količinama se nalaze u kupusu, karfiolu, kelju i repi, te prevelika upotreba ovih namirnica u ishrani, kombinovana sa nedostatkom joda, dovodi do izraženijih simptoma strume.
Ostali uzroci:

* Hašimoto tireoiditis
* Bazadovljeva bolest
* Juvenilna struma i congenitalni hypothyroidizam
* Neoplazme štitne žlijezde
* Thiroiditis (akutni, hronični) (E06)
* Popratni efekti liječenja medikamentima

## Morfološka podjela

Prema makroskopskom izgledu struma može biti:

* Difuzna koloidna struma
* Multinodozna koloidna struma
* Koloidni adenom
* Solotarna cista

### Difuzna koloidna struma

Difuzna koloidna struma (lat:*Struma colloides cystica diffusa*) makroskopski predstavlja pravilno, simetrično uvećanje štitne žlijezde. Histološki su svi folikuli približno podjednako uvećani.

### Multinodizna koloidna struma

Multinodizna koloidna struma (lat:*Struma colloides cystica polynodosa*) se makroskopski karakteriše čvorovima različite veličine, koji najvjerovatnije nastaju usljed različite osjetljivosti tireocita na djelovanje TSH koji se luči u povećanoj količini da bi se kompenzirala hipotireoza.

### Koloidni adenom

Koloidni adenom (lat:*Adenoma colloides glandulae thyreoideae*) obično je benigna hiperplazija žlijezde.
Tiroidni adenomi mogu uzrokovati hipertireozu zbog izlučivanja hormona, a ponekad se zamijeni s Gravesovom bolešću. Adenomi nisu autoimuna bolest, iako se mogu javiti kod bolesnika koji imaju Gravesovu bolest,a nisu rijetki ni kod pacijenata koji su se liječili radioaktivnim jodom.

## Vanjske veze

* endokrina hirurgija Arhivirano 2007-03-05 na Wayback Machine-u
* Fotogtafija pacijenta Arhivirano 2007-02-20 na Wayback Machine-u

Šablon:Endokrinologija