Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Apstinentska kriza

| Apstinentska kriza |
| --- |
|  |
| Specijalnost | Psihijatrija, narcology, psihologija |
| Klasifikacija i eksterni resursi |
| ICD-10 | F10.3-F19.3 |
| ICD-9 | 292.0 |
| eMedicine | article/819502 |
| MeSH | D013375 |

**Apstinentska kriza** je sinonim za psihičke i fizičke reakcije ljudi koji su prestali da koriste određene droge ili alkohol od kojih su postali zavisni. Kod pojedinaca se mogu javiti simptomi kao što su drhtavica, bol u digestivnom sistemu, delirijum tremens, strah ili napad panike, akutna anksioznost i nagla promena raspoloženja. Jačina i dužina trajanja apstinencijalnog sindroma zavisi od vrste droge koja se zloupotrebljava, dužine upotrebe, količine koja je korišćena i brzine kojom se osoba zavisnik nje lišava.

## Reference

## Vanjske veze

* Fact sheets, detox information and harm reduction strategies concerning illicit drugs
* Kako prepoznati narkomana
# Projekt MKULTRA

Dr. Sidney Gottlieb odobrava MKULTRA podprojekt u kojem se koristi LSD, dokument datiran 9. lipnja 1953.
**Projekt MKULTRA**, ili samo **MK-ULTRA**, je bila tajna šifra za nezakonitu, prikrivenu operaciju u režiji CIA-e kojom su se vodili pokusi nad ljudima. Pokuse je izvodio ured za znanstveno istraživanje. Program je započeo početkom 1950-ih, a trajao je barem do kasnih 1960-ih, te je koristio američke i kanadske državljane kao "pokusne kuniće".

Dosad objavljeni dokumenti upućuju na to da su se ti pokusi sastojali od pokušaja upravljanja mentalnim stanjima ljudi i mijenjanja funkcija mozga putem droga i ostalih kemikalija, hipnoze, deprivacije osjetila, izolacije, verbalnog i seksualnog zlostavljanja te različitih oblika mučenja.

Projekt MKULTRA je prvi put zadobio pažnju svjetske javnosti 1975. putem Kongresa SAD-a nakon istraživanja povjerenstva Church i Rockefeller o nezakonitim radnjama CIA-e i FBI-a. Istraživanje je otežano nakon što je 1973. ravnatelj CIA-e, Richard Helms, naredio da se svi dokumenti o MKULTRI unište; povjerenstvo Church i Rockefeller stoga se moralo osloniti na izjave svjedoka koji su sujedlovali u MKULTRI i dokumentima koji su preživjeli uništavanje podataka.

1977., zakon o slobodi informacija je omogućio otkrivanje 17.000 dokumenata povezanih sa projektom MKULTRA, koji je vodio do saslušanja u Senatu te godine. Do danas, većina informacija o ovom programu je deklasificirana.

Iako CIA navodi da su pokusi po uzoru na MKLUTRA napušteni, veteran CIA-e Victor Marchetti je izjavio u raznim intervjuima da ta organizacija rutinski provodi dezinformaciju za javnost te da se istraživanje kontrole uma nastavlja. U intervjuu 1977., Marchetti je izjavio da je službeni stav CIA-e o napuštanju MKLUTRE "lažna priča".

Tijekom svojeg govora u Senatu 1977, zastupnik Ted Kennedy je rekao sljedeće:

> Zamjenik ravnatelja CIA-e je otkrio da je preko 30 sveučilišta i institucija sudjelovalo u "iscrpnim pokusima i testiranju" u sklopu programa koji je uključio tajno testiranje droge nad neupućenim građanima "svih društvenih slojeva, visokih i niskih, američkih državljana i stranaca." Nekoliko ovih pokusa uključivalo je i davanje LSD-a "neupućenim građanima u društvenim situacijama." Barem jedna smrt, ona Dr. Franka Olsona, je izravno nastala zbog tih pokusa. I sama CIA je izjavila da su ovi pokusi imali malo znanstvenog smisla. Agenti koji su vršili nadzor nisi bili kvaificirani znanstveni promatrači.
>
>

## Izvori

## Vanjske veze

* Kratki dokumentarac o MKULTRI i smrti Franka Olsona Arhivirano 2010-04-21 na Wayback Machine-u
* Izabrani skenirani MKULTRA dokumenti
* PDF arhiv deklasificiranih dokumenata MKULTRA Arhivirano 2011-11-26 na Wayback Machine-u
# Cirkulatorni sistem

Pojednostavljeni prikaz ljudskog cirkulatornog sistema
**Cirkulatorni** ili **kardiovaskularni sistem** je sistem organa koji služi za cirkuliranje krvi kod većine životinja.

## Tipovi cirkulatornih sistema

### Otvoreni

Otvoreni cirkulatorni sistem jednostavnije je građen od zatvorenog i u pravilu je prisutan kod beskičmenjaka. Kod njih tjelesna tečnost jednim dijelom cirkulira kroz za to predviđene sudove, a dijelom izlazi iz njih i cirkulira kroz tjelesne šupljine, koje se nazivaju lakune. Tako tjelesna tečnost dolazi u kontakt sa ćelijama, opet ulazi u krvne sudove i tako protiče kroz organizam. Kod tih organizama zastupljena je hemolimfa, koja obavlja iste funkcije kao i limfa kod kičmenjaka.

Kod životinja sa otvorenim cirkulatornim sistemom prisutan je jedan krvni sud (obično leđni), koji ima sposobnost grčenja i opuštanja. To znači da on ima ulogu potiskivanja tjelesne tečnosti, tj. obavlja ulogu srca kod kičmenjaka. Međutim, po građi nije ni približno tako složen.

### Zatvoreni

Zatvoreni cirkulatorni sistem karakterizira kretanje tjelesne tečnosti kroz zatvoreni sistem kanala. Sastoji se od jako razvijenog pulzatornog organa (srca) i krvnih sudova. Zastupljen je kod nekih viših crva i svih svitkovaca (hordata). Najsloženiji je kod ptica i sisara. Kroz krvne sudove cirkulira krv, ali povremeno i limfa.

## Povezano

Cirkulatorni sistem čovjeka
# Metoksetamin

Metoksetamin
|  |
|  |
|  |
| Klinički podaci
 |
| AHFS/Drugs.com
 | Monografija |
| Identifikatori
 |
| CAS broj
 | 1239943-76-0 |
| ATC kod
 | nije dodeljen
 |
| ChemSpider
 | 24721792 |
| Hemijski podaci
 |
| Formula
 | C15H21NO2 |
| Mol. masa
 | 247,333
 |
| SMILES
 | eMolekuli & PubHem |
|

| InChI |
| --- |
| InChI=1S/C15H21NO2/c1-3-16-15(10-5-4-9-14(15)17)12-7-6-8-13(11-12)18-2/h6-8,11,16H,3-5,9-10H2,1-2H3 Key: LPKTWLVEGBNOOX-UHFFFAOYSA-NY |

 |
| Farmakoinformacioni podaci
 |
| Trudnoća
 | ?
 |
| Pravni status
 |  |

**Metoksetamin** je organsko jedinjenje, koje sadrži 15 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 247,333 *Da*.

## Osobine

| Osobina | Vrednost
 |
| --- | --- |
| Broj akceptora vodonika | 3
 |
| Broj donora vodonika | 1
 |
| Broj rotacionih veza | 4
 |
| Particioni koeficijent (*ALogP*) | 2,5
 |
| Rastvorljivost (*logS*, log(*mol/L*)) | -3,8
 |
| Polarna površina (*PSA*, *Å*2) | 38,3
 |

## Reference

## Literatura

* Hardman JG, Limbird LE, Gilman AG. (2001). *Goodman & Gilman's The Pharmacological Basis of Therapeutics* (10 izd.). New York: McGraw-Hill. DOI:10.1036/0071422803. ISBN 0-07-135469-7.
* Thomas L. Lemke, David A. Williams, ur. (2007). *Foye's Principles of Medicinal Chemistry* (6 izd.). Baltimore: Lippincott Willams & Wilkins. ISBN 0-7817-6879-9.

## Vanjske veze

* Methoxetamine
# Delovanje konoplje

Struktura tetrahirdokanabinola
Psihoaktivni sastojak konoplje je THC (tetrahidrokanabiol - eng. THS). THC spada u grupu prirodnih kanabinoida koji su analogni kanabinoidima koji se nalaze normalno u organizmu, a čija fiziološka uloga još nije definitivno poznata. Ulaskom u organizam THC se vezuje za odgovarajuće receptore na ćelijama - CB1 i CB2 (eng. CB1,CB2). CB1 receptori se primarno nalaze u centralnom nervnom sistemu (CNS), a CB2 u ćelijama imunog sistema.

Efekti konoplje nastupaju nakon nekoliko minuta, a traju u zavisnosti od kvaliteta, nekoliko sati. Efekti podrazumevaju osećaj dobrog raspoloženja, smirenosti, pojačane osetljivosti na različite nadražaje, itd. Konoplja se primenjuje i u terapiji mnogih bolesti.

## Napomene

## Vanjske veze

* Djelovanje Marihuane
* Kanabis na sajtu narkomanija.ba Arhivirano 2007-09-27 na Wayback Machine-u
# Hemijska klasifikacija

**Hemijski klasifikacioni** sistemi klasifikuju elemente ii jedinjenja na osnovu pojedinih hemijskih funkcionalnih ili strukturnih svojstava. Dok su strukturna svojstva uglavnom zavisna od samih materijala, funkcionalna svojstva i izvedene klasifikacije zavise u određenoj meri od tipa hemijskih interakcija sa partnerima na kojima se funkcija izvršava. Ponekead se koriste drugi kriteriji za formiranje hemijskih taksonomija, poput čisto fizičkih (e.g. molekulska masa), ili pak funkcionalnih svojstava koje su iznad hemijskog nivoa.

U nekim sistemima se ukrštaju različiti nivoi, čime se formiraju hijerarhije u kojima se domeni donekle nejasni. Dok su hemijske funkcije tesno zavisne od hemijske strukture, situacija postaje složenija kada se farmakološke funkcije uzmu u obzir, pošto se QSAR ne može razviti koristeći samo strukturne veličine.

## Fiziko-hemijska klasifikacija

Hemijska jedinjenja se mogu klasifikovati

* po molekulskoj masi
* po naelektrisanju: nenaelektrisana, pozitivno, negativno, parcijalno naelektrisana
	+ formalno naelektrisanje, oksidaciono stanje
* rastvorljivost
* pH vrednost

## Povezano

* Međunarodna unija za čistu i primenjenu hemiju

## Reference

## Vanjske veze

* Chemical Entities of Biological Interest
# Tiopropamin

Tiopropamin
|  |
|  |
| Klinički podaci
 |
| AHFS/Drugs.com
 | Monografija |
| Identifikatori
 |
| ATC kod
 | nije dodeljen
 |
| PubChem
 | 6484133 |
| ChemSpider
 | 4984575 |
| ChEMBL
 | CHEMBL95500Y |
| Hemijski podaci
 |
| Formula
 | C7H11NS |
| Mol. masa
 | 141,234
 |
| SMILES
 | eMolekuli & PubHem |
|

| InChI |
| --- |
| InChI=1S/C7H11NS/c1-6(8)5-7-3-2-4-9-7/h2-4,6H,5,8H2,1H3 Key: NYVQQTOGYLBBDQ-UHFFFAOYSA-NY |

 |
| Farmakoinformacioni podaci
 |
| Trudnoća
 | ?
 |
| Pravni status
 |  |

**Tiopropamin** je organsko jedinjenje, koje sadrži 7 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 141,234 *Da*.

## Osobine

| Osobina | Vrednost
 |
| --- | --- |
| Broj akceptora vodonika | 1
 |
| Broj donora vodonika | 1
 |
| Broj rotacionih veza | 2
 |
| Particioni koeficijent (*ALogP*) | 1,3
 |
| Rastvorljivost (*logS*, log(*mol/L*)) | -2,4
 |
| Polarna površina (*PSA*, *Å*2) | 54,3
 |

## Reference

## Literatura

* Hardman JG, Limbird LE, Gilman AG. (2001). *Goodman & Gilman's The Pharmacological Basis of Therapeutics* (10 izd.). New York: McGraw-Hill. DOI:10.1036/0071422803. ISBN 0-07-135469-7.
* Thomas L. Lemke, David A. Williams, ur. (2007). *Foye's Principles of Medicinal Chemistry* (6 izd.). Baltimore: Lippincott Willams & Wilkins. ISBN 0-7817-6879-9.

## Vanjske veze

* Thiopropamine
# Feniletilpirolidin

| Feniletilpirolidin
 |
| --- |
|  |
| Identifikacija
 |
| CAS registarski broj
 | 6273-83-2Y |
| PubChem
 | 411735 |
| ChemSpider
 | 364511Y |
| Jmol-3D slike
 | Slika 1
 |
|

| SMILES |
| --- |
| C(Cc1ccccc1)N2CCCC2 |

 |
|

| InChI |
| --- |
| InChI=1S/C12H17N/c1-2-6-12(7-3-1)8-11-13-9-4-5-10-13/h1-3,6-7H,4-5,8-11H2Y Kod: KLUCWWVQVUXBSE-UHFFFAOYSA-NY |

 |
| Svojstva
 |
| Molekulska formula
 | C12H17N
 |
| Molarna masa
 | 175.27 g mol−1 |
|

Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala

 |
| Infobox references
 |

**Feniletilpirolidin** je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 175,270 *Da*.

## Osobine

| Osobina | Vrednost
 |
| --- | --- |
| Broj akceptora vodonika | 1
 |
| Broj donora vodonika | 0
 |
| Broj rotacionih veza | 3
 |
| Particioni koeficijent (*ALogP*) | 2,7
 |
| Rastvorljivost (*logS*, log(*mol/L*)) | -2,9
 |
| Polarna površina (*PSA*, *Å*2) | 3,2
 |

## Reference

## Literatura

* Clayden Jonathan, Nick Greeves, Stuart Warren, Peter Wothers (2001). *Organic chemistry*. Oxford, Oxfordshire: Oxford University Press. ISBN 0-19-850346-6.
* Smith, Michael B.; March, Jerry (2007). *Advanced Organic Chemistry: Reactions, Mechanisms, and Structure* (6th izd.). New York: Wiley-Interscience. ISBN 0-471-72091-7.
* Katritzky A.R., Pozharskii A.F. (2000). *Handbook of Heterocyclic Chemistry*. Academic Press. ISBN 0080429882.

## Vanjske veze

* Phenylethylpyrrolidine
# Ksantin

*Ne treba miješati sa Ksanten.*

| Ksantin
 |
| --- |
|  |
|  |
| IUPAC ime
 |

|  |
| --- |
| 3,7-Dihydropurine-2,6-dione |

 |
| Drugi nazivi
 | 1*H*-Purin-2,6-diol
 |
| Identifikacija
 |
| CAS registarski broj
 | 69-89-6Y |
| PubChem
 | 1188 |
| ChemSpider
 | 1151Y |
| UNII
 | 1AVZ07U9S7N |
| DrugBank
 | DB02134 |
| KEGG
 | C00385 |
| ChEBI
 | 17712 |
| ChEMBL
 | CHEMBL1424Y |
| Jmol-3D slike
 | Slika 1
 |
|

| SMILES |
| --- |
| c1[nH]c2c(n1)nc(nc2O)O |

 |
|

| InChI |
| --- |
| InChI=1S/C5H4N4O2/c10-4-2-3(7-1-6-2)8-5(11)9-4/h1H,(H3,6,7,8,9,10,11)Y Kod: LRFVTYWOQMYALW-UHFFFAOYSA-NY

---

InChI=1S/C5H4N4O2/c10-4-2-3(7-1-6-2)8-5(11)9-4/h1H,(H3,6,7,8,9,10,11)

---

InChI=1S/C5H4N4O2/c10-4-2-3(7-1-6-2)8-5(11)9-4/h1H,(H3,6,7,8,9,10,11) Kod: LRFVTYWOQMYALW-UHFFFAOYSA-N |

 |
| Svojstva
 |
| Molekulska formula
 | C5H4N4O2 |
| Molarna masa
 | 152,11 g/mol
 |
| Agregatno stanje
 | beli prah
 |
| Tačka topljenja
 |
razlaže se

 |
| Rastvorljivost u vodi
 | 1 g/ 14,5 L @ 16 °C 1 g/1,4 L @ 100 °C
 |
| Y (šta je ovo?)
  (verifikuj)

Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala

 |
| Infobox references
 |

**Ksantin** (*ksantinska kiselina*, *3,7-dihidro-purin-2,6-dion*) je purinska baza koja se nalazi u većini ljudskih tkiva i fluida kao i u drugim organizmima. Brojni stimulansi su izvedeni iz ksantina, npr. kofein i teobromin.

Ksantin je proizvod na putu purinske degradacije.

* On se formira iz guanina posredstvom guaninske deaminaze.
* On se formira iz hipoksantina posredstvom ksantinske oksidoreduktaze.
* On se takođe formira iz ksantozina posredstvom purinske nukleozidne fosforilaze (PNP).

Ksantin se naknadno konvertuje u uričnu kiselinu dejstvom ksantiske oksidaze.

Avgusta 2011, objavljen je izveštaj baziran na NASA ispitivanjima meteorita nađenih na Zemlji koji sugeriše da je ksantin i srodni organski molekuli, među kojima su komponente DNK i RNK: adenin i guanin, možda mogu da budi formirani ektraterestrijalno u svemiru.

## Patologija

Ljudima sa retkim genetičkim poremećajem ksantinurijom nedostaje dovoljna količina ksantin oksidaze, te ne mogu da konvertuju ksantin do urične kiseline.

## Klinički značaj derivata ksantina

Derivati ksantina, poznati kolektivno kao *ksantini*, su grupa alkaloida koja je u širokoj upotrebi zbog njihovog dejstva kao blagi stimulanti i bronhodilatori, npr. za lečenje simptoma astme. U kontrastu sa drugim, potentnijim stimulansima, njihov glavni efekat se sastoji od suprotstavljanja dejstvu adenozina, što i čini u nekoj meri manje efektivnim stimulansima od simpatomimetički amina. Posledica širokodosežnosti njihovog dejstva je da oni imaju veoma ograničen terapeutski index, uglavnom se koriste za lečenje astme. Terapeutski nivoi su 10-20 ug/mL u krvi. Znaci toksičnosti su tremor, mučnina, nervoza, i tahikardija/arithmija.

## Reference

## Literatura

* Spiller, Gene A. (1998). *Caffeine*. Boca Raton: CRC Press. ISBN 0-8493-2647-8.

## Vanjske veze
# 2C-T

| 2C-T
 |
| --- |
|  |
|  |
| Identifikacija
 |
| CAS registarski broj
 | 61638-09-3Y |
| ChemSpider
 | 10438674Y |
| ChEMBL
 | CHEMBL127252Y |
| Jmol-3D slike
 | Slika 1
 |
|

| SMILES |
| --- |
| COc1cc(SC)c(OC)cc1CCN |

 |
|

| InChI |
| --- |
| InChI=1S/C11H17NO2S/c1-13-9-7-11(15-3)10(14-2)6-8(9)4-5-12/h6-7H,4-5,12H2,1-3H3Y Kod: UPZMYCMLLQTYEM-UHFFFAOYSA-NY

---

InChI=1/C11H17NO2S/c1-13-9-7-11(15-3)10(14-2)6-8(9)4-5-12/h6-7H,4-5,12H2,1-3H3 |

 |
| Svojstva
 |
| Molekulska formula
 | C11H17NO2S
 |
| Molarna masa
 | 227.32 g mol−1 |
|

Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala

 |
| Infobox references
 |

**2C-T** je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 227,323 *Da*.

## Osobine

| Osobina | Vrednost
 |
| --- | --- |
| Broj akceptora vodonika | 4
 |
| Broj donora vodonika | 1
 |
| Broj rotacionih veza | 5
 |
| Particioni koeficijent (*ALogP*) | 1,8
 |
| Rastvorljivost (*logS*, log(*mol/L*)) | -3,1
 |
| Polarna površina (*PSA*, *Å*2) | 69,8
 |

## Reference

## Literatura

* Clayden Jonathan, Nick Greeves, Stuart Warren, Peter Wothers (2001). *Organic chemistry*. Oxford, Oxfordshire: Oxford University Press. ISBN 0-19-850346-6.
* Smith, Michael B.; March, Jerry (2007). *Advanced Organic Chemistry: Reactions, Mechanisms, and Structure* (6th izd.). New York: Wiley-Interscience. ISBN 0-471-72091-7.
* Katritzky A.R., Pozharskii A.F. (2000). *Handbook of Heterocyclic Chemistry*. Academic Press. ISBN 0080429882.

## Vanjske veze

* 2C-T
# Alef (psihodelik)

| Alef (psihodelik)
 |
| --- |
|  |
| Identifikacija
 |
| CAS registarski broj
 | 61638-07-1Y |
| PubChem
 | 143828 |
| ChemSpider
 | 126887Y |
| ChEMBL
 | CHEMBL447830Y |
| Jmol-3D slike
 | Slika 1
 |
|

| SMILES |
| --- |
| COc1cc(SC)c(OC)cc1CC(C)N |

 |
|

| InChI |
| --- |
| InChI=1S/C12H19NO2S/c1-8(13)5-9-6-11(15-3)12(16-4)7-10(9)14-2/h6-8H,5,13H2,1-4H3Y Kod: COBYBOVXXDQRAU-UHFFFAOYSA-NY

---

InChI=1/C12H19NO2S/c1-8(13)5-9-6-11(15-3)12(16-4)7-10(9)14-2/h6-8H,5,13H2,1-4H3 |

 |
| Svojstva
 |
| Molekulska formula
 | C12H19NO2S
 |
| Molarna masa
 | 241.35 g mol−1 |
|

Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala

 |
| Infobox references
 |

**Alef (psihodelik)** je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 241,350 *Da*.

## Osobine

| Osobina | Vrednost
 |
| --- | --- |
| Broj akceptora vodonika | 4
 |
| Broj donora vodonika | 1
 |
| Broj rotacionih veza | 5
 |
| Particioni koeficijent (*ALogP*) | 2,1
 |
| Rastvorljivost (*logS*, log(*mol/L*)) | -3,5
 |
| Polarna površina (*PSA*, *Å*2) | 69,8
 |

## Reference

## Literatura

* Clayden Jonathan, Nick Greeves, Stuart Warren, Peter Wothers (2001). *Organic chemistry*. Oxford, Oxfordshire: Oxford University Press. ISBN 0-19-850346-6.
* Smith, Michael B.; March, Jerry (2007). *Advanced Organic Chemistry: Reactions, Mechanisms, and Structure* (6th izd.). New York: Wiley-Interscience. ISBN 0-471-72091-7.
* Katritzky A.R., Pozharskii A.F. (2000). *Handbook of Heterocyclic Chemistry*. Academic Press. ISBN 0080429882.

## Vanjske veze

* Aleph (psychedelic)
# 5-Metoksitriptamin

5-Metoksitriptamin
|  |
| (IUPAC) ime
 |
| 2-(5-Methoxy-1*H*-indol-3-yl)ethanamine |
| Klinički podaci
 |
| Identifikatori
 |
| CAS broj
 | 608-07-1 |
| ATC kod
 | ?
 |
| PubChem
 | 1833 |
| ChemSpider
 | 1767 |
| KEGG
 | C05659Y |
| ChEMBL
 | CHEMBL8165Y |
| Hemijski podaci
 |
| Formula
 | C11H14N2O |
| Mol. masa
 | 190.242 g/mol
 |
| SMILES
 | eMolekuli & PubHem |
|

| InChI |
| --- |
| InChI=1S/C11H14N2O/c1-14-9-2-3-11-10(6-9)8(4-5-12)7-13-11/h2-3,6-7,13H,4-5,12H2,1H3Y Key: JTEJPPKMYBDEMY-UHFFFAOYSA-NY |

 |
| Farmakoinformacioni podaci
 |
| Trudnoća
 | ?
 |
| Pravni status
 |  |

**5-Metoksitriptamin** (*5-MT*, *meksamin*) je derivat triptamina. On je blisko srodan neurotransmiterima serotoninu i melatoninu. Za 5-MT je pokazano da se prirodno javlja u telu u niskim nivoima. On je proizvod dekarboksilacije melatonina u epifizi.

5-MT deluje kao pun agonist 5-HT1, 5-HT2, 5-HT4, 5-HT6, i 5-HT7 receptora. On nema afinitet za 5-HT3 receptor. Njegov afinitet za 5-HT1E receptor je veoma slab u poređenju sa drugim 5-HT1 receptorima.

## Povezano

* 2-Metil-5-hidroksitriptamin
* 5-Benziloksitriptamin
* 5-Karboksamidotriptamin
* α-Metil-5-hidroksitriptamin

## Референце

## Литература

* Roth, Brian (2006). *The serotonin receptors*. Humana Press. str. 133. ISBN 9781588295682.
# Adamantan

| Adamantan
 |
| --- |
| Skeletal formula with numbering convention | Ball-and-stick model |
|  |
| IUPAC ime
 |

|  |
| --- |
| Adamantan |

 |
| Drugi nazivi
 | Triciklo[3.3.1.13,7]dekan
 |
| Identifikacija
 |
| CAS registarski broj
 | 281-23-2Y |
| PubChem
 | 9238 |
| ChemSpider
 | 8883Y |
| ChEBI
 | 40519 |
| ChEMBL
 | CHEMBL1614830Y |
| Jmol-3D slike
 | Slika 1 Slika 2
 |
|

| SMILES |
| --- |
| C1C3CC2CC(CC1C2)C3

---

C1C2CC3CC1CC(C2)C3 |

 |
|

| InChI |
| --- |
| InChI=1S/C10H16/c1-7-2-9-4-8(1)5-10(3-7)6-9/h7-10H,1-6H2Y Kod: ORILYTVJVMAKLC-UHFFFAOYSA-NY

---

InChI=1/C10H16/c1-7-2-9-4-8(1)5-10(3-7)6-9/h7-10H,1-6H2 Kod: ORILYTVJVMAKLC-UHFFFAOYAG |

 |
| Svojstva
 |
| Molekulska formula
 | C10H16 |
| Molarna masa
 | 136.23 g mol−1 |
| Agregatno stanje
 | beli do mrkog praha
 |
| Gustina
 | 1,08 g/cm3 (20 °C), čvrst
 |
| Tačka topljenja
 |
270 °C (543 K)

 |
| Tačka ključanja
 |
Sublimira

 |
| Rastvorljivost u vodi
 | Slabo je rastvoran
 |
| Rastvorljivost u drugi rastvarači
 | Rastvoran u ugljovodonicima
 |
| Indeks prelamanja (*n*D)
 | 1,568
 |
| Struktura
 |
| Kristalna rešetka/struktura
 | kubna, prostorna grupa Fm3m
 |
| Geometrija molekula
 | 4
 |
| Dipolni moment
 | 0 D
 |
| Opasnost
 |
| Opasnost u toku rada
 | Zapaliv
 |
| S-oznake
 | 24/25/28/37/45
 |
| Srodna jedinjenja
 |
| Srodna materije:
 | Memantin Rimantadin Amantadin
 |
| Y (šta je ovo?)
  (verifikuj)

Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala

 |
| Infobox references
 |

**Adamantan** je bezbojno, kristalno hemijsko jedinjenje sa kamforu sličnim mirisom. Njegova hemijska formula je C10H16. On je cikloalkan, a isto tako najjednostavniji dijamondoid. Molekuli adamantana se sastoje od tri cikloheksanska prstena u konformaciji „stolice“. On je jedinstven po tome što je krut i nepodložan stresu. Adamantan je najstabilniji među izomerima sa formulom C10H16, što obuhvata i donekle slične tvistane. Prostorni aranžman atoma ugljenika je isti kod adamantana i kristala dijamanta. Ime ovog jedinjenja je motivisano tom činjenicom. U grčki: adamantinos znači srodan sa čelikom ili dijamantaom.

Otkriće adamantana u nafti 1933 je pokrenulo novo polje hemije usmereno na studiranje sinteze i osobina poliedralnih organskih jedinjenja. Derivati adamantana su našli praktičnu primenu u lekovima, polimernim materijalima i termalno stabilnim lubrikantima.

## Reference

## Literatura

* Bagrii, E.I. (1989) (Russian). *Adamantanes: synthesis, properties, applications*. Nauka. str. 5–57. ISBN 5-02-001382-x.

## Vanjske veze
# Dibenzotiazepin

1,4-Tiazepin
Kvetiapin
**Dibenzotiazepini** su hemijska jedinjenja koja su derivati tiazepina sa dva benzo prstena.

Primeri dibenzotiazepina su kvetiapin i tianeptin.

## Reference

## Literatura
# Hemijska supstanca

Para i tečna voda su dva oblika iste hemijske supstance, vode.
**Supstanca** je oblik postojanja materije. Sastoji se od jedne vrste čestica - atoma. Atomi su složene građe. Sastoje se od protona, neutrona i elektrona i imaju svoju masu ili masu mirovanja koja je ravna nuli. Danas je poznato oko 17 milona različitih supstanci. Od tolikog broja supstanci, oko 100 hiljada ima praktičnu primenu. Neke supstance nalaze se u prirodi, dok se druge proizvode veštačkim putem. Svaka supstanca ima karakteristična svojstva po kojima se razlikuje od drugih supstanci, na primer: boju, miris, gustinu, temperaturu topljenja, temperaturu ključanja. Navedena svojstva supstanci, koja se određuju pomoću naših čula ili instrumenata, nazivaju se fizička svojstva. Hemijska svojstva supstanci ispoljavaju se pri njihovim reakcijama sa drugim supstancama. Osnovni zadatak hemije je izučavanje supstanci - njihove strukture, svojstava, kao i promena koje dovode do pretvaranja jednih supstanci u druge. Supstanca je osnovni deo materije

## Reference

## Vanjske veze

* eChemPortal substance and property search Arhivirano 2014-05-17 na Wayback Machine-u
# Euforija

**Euforija** je percepcija ekstremne sreće, ekscesivnog optimizma i povećane motorne aktivnosti. Ovakvo ponašanje je često patološko i indukovano je stanjima kakva su bipolarni afektivni poremećaj, manija, intoksinacija drogama i sl.

## Izvori

Ovaj članak, ili jedan njegov deo, izvorno je preuzet iz knjige Ivana Vidanovića Rečnik socijalnog rada uz odobrenje autora.

## Povezano

* emocije
* sreća