# 1902.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 19. vijek – **20. vijek** – 21. vijek
 |
| Decenija:
 |  1870-e  1880-e  1890-e  – 1900-e –  1910-e  1920-e  1930-e  |
| Godine:
 | 1899 1900 1901 – **1902** – 1903 1904 1905
 |

1902.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1902.. (MCMII) |
| Ab urbe condita
 | 2655.
 |
| Islamski
 | 1319–1320.
 |
| Iranski
 | 1280–1281.
 |
| Hebrejski
 | 5662–5663.
 |
| Bizantski
 | 7410–7411.
 |
| Koptski
 | 1618–1619.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1957–1958.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1824–1825.
 |
| • *Kali Yuga* | 5003–5004.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4538–4539.
 |
| • 60 godina
 | Yang Voda Tigar (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11902.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1902** (**MCMII**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u utorak po 13 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).

## Događaji

### Januar/Siječanj

* 1. 1. - Nathan Stubblefield demonstrira bežični telefon u Murray, Kentucky, izgleda putem kondukcije kroz zemlju.
* 1. 1. - U Britanskoj Istočnoj Africi organizovani *King's African Rifles*.
* januar - Alfred Loisy piše *L'évangile et l'Eglise* što izaziva modernističku krizu u katoličkoj crkvi. Istog meseca, Friedrich Delitzsch drži predavanje u kome tvrdi da su delovi Starog zaveta pozajmljeni iz babilonskih mitova (→ panbabilonizam).
* 4. 1. - Stojan Danev bugarski premijer (do 1903)
* 5. 1. - Praizvedba "Dantonove smrti" Georga Büchnera.
* 7. 1. - Udova carica Cixi i ostatak dvora se vraćaju u Zabranjeni grad u Pekingu - započinje reformsku politiku.
* 13. 1. -  Ibn Saud povratio Rijad od Emirata Džabal Šamar - početak Treće saudijske države i trideset godina ratova za Ujedinjenje Saudi Arabije.
* 23. 1. - U mećavi na planini Hakkōda gine 199 japanskih vojnika.
* 28. 1. - Osnovan Karnegijev institut za nauku.
* 29. 1. - Socijaldemokratske novine *Vorwärts* objavljuju tajni dokument o Tirpitzovim planovima za naoružanje nemačke flote.
* 30. 1. - Sklopljena Anglo-japanska alijansa - traje do 1921-23, smatra se krajem britanske "Sjajne izolacije".
* 30. 1. - Scottova Ekspedicija Discovery otkrila Zemlju kralja Edwarda VII na Antarktiku.

### Februar/Veljača

* 1. 2. - U Kini zabranjeno ukalupljivanje ženskih stopala (zabrana ubrzo povučena, vraćena 1912).
* 4. 2. - U Parizu održan prvi Kongres osmanske opozicije (→ Mladoturci).
* 6. 2. - Talijanska vlada mobilizira željezničare da spriječi štrajk.
* 15. 2. - Otvoren Berlinski U-voz.
* februar - Guglielmo Marconi plovi brodom *SS Philadelphia* iz Britanije i sprovodi striktne eksperimente sa radio-talasima - kontakt na daljinama od 3.400 km noću i 1.100 km danju.
* 17. 2. - Izbori u Bugarskoj, ubedljiva pobeda Progresivnih liberala premijera Daneva.
* 22. 2. - Nemačka Gausova ekspedicija otkrila Zemlju cara Wilhelma II na Antarktiku.
* 25. 2. - Buri tjeraju britansku vojsku na povlačenje kod Klerksdorpa.

### Mart/Ožujak

* 5. 3. (20. 2. po j.k.) - Izvesni Rade Alavantić, karađorđevićevac iz Mitrovice (AU), pokušao da preuzme kontrolu nad žandarmima u Šapcu.
* 6. 3. - Osnovan Real Madrid CF.
* 7. 3. - Drugi burski rat: poslednja pobeda Bura, zarobljeni britanski general i 200 vojnika.
* 7. 3. - U Osmanskom carstvu zabranjene škole na jermenskom.
* mart - U Beogradu okršaj velikoškolaca i žandarma, nakon što su se prvi ražestili zbog toga što je Nikola Pašić glasao za vladin predlog zakona.
* mart - Lenjin objavio u Nemačkoj pamflet "Što da se radi" - potrebna je marksistička partija posvećenih revolucionara kao avangarda radničke klase.
* mart-april - Seljačka pobuna u poltavskoj i harkovskoj guberniji Ruskog Carstva, ugušila je vojska.

### April/Travanj

* 1. 4. - Puštena u promet prva dionica željezničke pruge Parenzana, Trst-Buje, u prosincu i Buje-Poreč (zatvorena 1935).
* 5. 4. - Tragedija na Ibroxu: 25 gledalaca fudbalske utakmice Škotska–Engleska u Glazgovu poginulo kada se srušila tribina.
* 7. 4. - Bugarsko-makedonski revolucionar Metodi Patčev poginuo u Kadinom Selu kod Prilepa.
* 8. 4. - Rusko-kineska konvencija o povlačenju ruskih trupa iz Mandžurije.
* 13. 4. - U Francuskoj novi automobilski rekord: 119 km/h (firma Gardner-Serpollet).
* 15. 4. - Ruski ministar unutrašnjih poslova Dmitrij Sipjagin ubijen od strane esera; nasleđuje ga Vjačeslav fon Pleve (do sopstvenog ubistva 1904) - peh za ministra finansija Vitea, koji je u lošim odnosima s novim ministrom.
* 18. 4. - Zemljotres u Gvatemali, 800 - 2.000 mrtvih.
* 18. 4. - Josif Džugašvili uhapšen prvi put u Batumiju, organizovao je radničke demonstracije.
* 23. 4. - Počinje erupcija Mont Peléea na Martiniqu, vulkan izbacuje pepeo.
* 25. 4. - Firma *Carl Zeiss* patentirala foto-objektiv Tessar.
* 30. 4. - Praizvedba Debussyjeve opere *Pelléas et Mélisande*.

### Maj/Svibanj

* 1. 5. - Prvomajske demonstracije u Sormovu, predgrađu Nižnjeg Novgoroda - događaji su inspiracija za roman Gorkoga "Mati".
* 1. 5. - 416 ljudi poginulo u tornadu u Dacci u Britanskoj Indiji.
* 5. 5. - Bosanski Srbi predali caru Franji Josipu i četvrti memorandum o svojim problemima.
* 6. 5. - Britanski parobrod *SS Camorta* stradao od ciklona u delti Iravadija, stradalo svih 737 putnika i članova posade.
* 7. 5. - Bitka kod Tita: Francuzi porazili Tuarege na jugu Alžira.
* 7. 5. - Erupcija vulkana La Soufrière na Svetom Vincentu - 1680 mrtvih.

Ruševine St. Pierra na Martiniqeu
* 8. 5. (Uzašašće) - Glavna erupcija Mont Peléea, 30 000 ljudi je poginulo od piroklastičnog toka proizašlog iz vulkana u mjestu St. Pierre na otoku Martinique na francuskim Karibima.
* 11. 5. - Parlamentarni izbori u Francuskoj, drugi krug: pobeda Bloka levice (socijalisti, radikali, umereni republikanci), Émile Combes premijer do 1905.
* 12. 5. - Počinje štrajk rudara antracita u istočnoj Pensilvaniji (do oktobra).
* 15. 5. - Počinje Bailundoanska pobuna u portugalskoj Angoli (poražena 1904).
* 17. 5. - Alfonso XIII počinje samostalnu vladavinu u Španiji (do 1931).
* 20. 5. -  Kuba dobila formalnu nezavisnost od SAD; stupio je na snagu njen prvi ustav, koji sadrži i Plattov amandman. Prvi predsednik je Tomás Estrada Palma, koji je do prošle godine bio državljanin SAD.
* 20. 5. - Još jedna jaka erupcija Mont Pelea, stradalo 2.000 spasilaca i drugih.
* 28. 5. - Čile i Argentina zaključili Majske paktove u vezi teritorijalnog spora i trke u naoružanju.
* 31. 5. - Mirom u Vereenigingu završen Drugi burski rat - Buri se moraju razoružati i zakleti na vernost britanskoj Kruni, formirane su kolonije Transvaal i Oranje (deo Južnoafričke Unije od 1910).
* 31. 5. - Bugarsko-ruska vojna konvencija: pomoć Bugarskoj u slučaju rumunskog napada (nije važila u ratu 1913).
* maj - U Srbiji nakratko pala Vujićeva vlada, Nikola Pašić dobio mandat u jednom trenutku.
* maj - U Kosovskoj Mitrovici otvoren ruski konzulat radi zaštite srpskog naroda, konzul je Grigorij Ščerbina.
* maj - Na izborima za srpski Narodno-crkveni sabor u Ugarskoj pobedila Radikalna stranka.

### Jun/Juni/Lipanj

Nedovršena Wardenclyffska kula
* 7. 6. - Italijani uzeli u posed koncesiju u Tjencinu od 46 ha (faktički do 1943).
* 12. 6. - Zakon o pravu glasa u Australiji: druga zemlja na svetu, posle Novog Zelanda, koja priznaje pravo biranja ženama na nacionalnom nivou i prva sa pravom da budu birane; ipak, pravo nemaju neki domoroci i drugi obojeni.
* jun - Nikola Tesla premešta laboratoriju u zgradu pored Wardenclyffske kule, koja se još uvek gradi - nedostaje mu novca jer J. P. Morgan više nije zainteresovan za projekat.
* jun - U Njujorku završena zgrada *Flatiron*.
* jun - Na Haitiju, gde treba biti izabran novi predsednik, izbija građanski rat između pristalica Anténora Firmina i Pierre Nord Alexisa.
* 17. 6. - Newlandsov zakon o reklamaciji: obezbeđeno finansiranje za projekte navodnjavanja sušnih zemalja u 20 zapadnih država SAD. Preko 600 brana će omogućiti navodnjavanje 4.000.000 hektara zemlje.
* 28. 6. - Posle nekoliko godina otezanja, za skopskog vladiku ustoličen Firmilijan Dražić iz SPC (trzavice Srbije i Bugarske).
* 28. 6. - Obnovljen Trojni savez Nemačke, Austrougarske i Italije - ali Italija ubzo postiže tajni sporazum sa Francuskom: biće podržana u Tripolitaniji, ostaće neutralna u slučaju nemačke agresije na Francusku.
* 28. 6. - U SAD donesen Spoonerov zakon: kupiti imovinu francuske Nove kompanije Panamskog kanala, ako se može sklopiti ugovor sa Kolumbijom (druga opcija je bila Nikaragvanski kanal, odbačena nakon što su proturene dezinformacije o tamošnjoj vulkanskoj aktivnosti).

### Jul/Juli/Srpanj

*Flatiron Building*
* 1. 7. - Kongres SAD doneo Filipinski organski zakon - predviđen izbor skupštine nakon perioda smirivanja i popisa (izabrana 1907).
* 1. 7. - Prvi broj liberalnog emigrantskog ruskog lista "Osvoboždenije"
* 4. 7. - Zvanični završetak Filipinsko-američkog rata, ali neke grupe nastavljaju borbu do 1913 - Filipini postaju neinkorporirana teritorija SAD.
* 6. 7. - Ubijena Maria Goretti (11), kanonizovana 1950.
* 10. 7. - Eksplozija u rudniku uglja Rolling Mill u Johnstown, Pennsylvania, 112 poginulih.
* 11. 7. - Britanski premijer Lord Salisbury se povlači, dolazi njegov nećak Arthur Balfour (do 1905).
* 14. 7. - U Sarajevu osnovano srpsko kulturno-prosvetno društvo "Prosvjeta", pružaće znatnu pomoć školovanju Srba.
* 14. 7. - Srušio se Zvonik Bazilike sv. Marka u Veneciji (obnovljen 1912).
* 17. 7. - Willis Carrier predstavio rešenje za kontrolu vlažnosti u jednoj litografskoj firmi - početak klimatizacije (masovnije tek posle Drugog svetskog rata).
* 21. 7. - Na Elbi blizu Hamburga potonuo parobrod *Primus*, 103 mrtvih.
* 25. 7. - Princ Mirko Dimitrije Petrović-Njegoš se oženio Natalijom Konstantinović, unukom Anke Obrenović - mogućnost nasleđenja prestola Srbije.
* leto - Britanac Edward Raymond Turner snima prve poznate filmove u boji.

### Avgust/August/Kolovoz

* 1. 8. - Eksplozija u rudniku Wollongong u Australiji, 96 mrtvih.
* 9. 8. - Krunisanje britanskog kralja Edwarda VII.
* 19. 8. - U "Srpskim novinama" od 6. avgusta po starom kalendaru objavljena prva prognoza vremena u Srbiji (Milan Nedeljković, osnivač astronomske i meteorološke opservatorije u Beogradu).
* 22. 8. - Osnovana auto-kompanija "Cadillac" - nastala iz ostataka *Henry Ford Company* nakon Fordovog povlačenja.
* 22. 8. - Jak zemljotres na severozapadu Kine, 2.500 stradalih.
* 27. 8. - Srpska vlada traži u Carigradu da se počne uvođenje reda i da se prestane sa povlašćivanjem "Arnauta", zahteve podržava ruska diplomatija.
* 29. 8. - Preko 9000 ljudi umire od kolere u Egiptu.
* 30. 8. - Nova erupcija Mont Peléea, još 1000 mrtvih.

### Septembar/Rujan

*Le Voyage dans la Lune*
* 1. 9. - Premijera Mélièsovog filma *Le Voyage dans la Lune*.
* 1 - 3. 9. - Protusrpske frankovačke demonstracije u Zagrebu, nakon prenesenog članka "Srbi i Hrvati" u zagrebačkom "Srbobranu" (novine kasnije transformisane u "Novi Srbobran", gl. urednik Svetozar Pribićević).
* 2. 9. - Incident *Markomannia*: haićanska topovnjača *Crête-à-Pierrot* zaplenila municiju sa nemačkog parobroda, što će dovesti do nemačke odmazde i samopotapanja Crête-à-Pierrota 6. 9. kako ga Nemci ne bi zarobili - admiral Hammerton Killick potonuo s brodom.
* 15. 9. - Italijanski premijer Zanardelli boravi u Sorrentu, u njegovu čast je napisana pesma *Torna a Surriento*.
* septembar - Alfred Thayer Mahan prvi put koristi izraz Srednji Istok za područje između Arabije i Indije, u članku u londonskoj Nacionalnoj reviji.
* 19. 9. - Booker T. Washington drži govor u crnačkoj Shiloh baptističkoj crkvi u Birmingham, Alabama, usled zabune dolazi do stampeda sa 115 mrtvih.
* 26. 9. - Ciklon pogodio istočnu obalu Sicilije, naročito Cataniju.

### Oktobar/Listopad

* 1. 10. - Osnovana prva zanatska škola u Srbiji - Građevinska škola u Beogradu.
* 1. 10. - Dakar postaje glavni grad Francuske Zapadne Afrike.
* 2. 10. - "Priču o zecu Petru" Beatrix Potter objavljuje veliko izdavačko preduzeće
* 10. 10. - Kralj Aleksandar Obrenović saznao da ni ove godine neće biti primljen u Rusiji - zavera protiv njega dobija definitivan zamah.
* 12. 10. - Fudbalska utakmica Austrija-Ugarska 5:0 - prva zvanična utakmica dve nacionalne reprezentacije van Britanije.
* 12. 10. - Miting Društva Srba iz Stare Srbije i Makedonije u Beogradu, osuđeni zločini nad srpskim narodom i turska vlada koja ih ne sprečava.
* 15. 10. - U Zagrebu osnovan prvi hrvatski mačevalački klub.
* 20. 10. (7. 10. po j.k.) - U Srbiji pad vlade Mihaila Vujića (povod novo otkazivanje posete Aleksandra i Drage Rusiji), novi predsednik ministarskog saveta je Pera Velimirović, takođe radikal.
* 24. 10. - Rat hiljadu dana u Kolumbiji zvanično završen potpisivanjem mira na plantaži Neerlandia (odn. definitivnim ugovorom 21. 11. na američkom brodu Wisconsin) - konzervativci su pobedili u ratu, ostaju na vlasti do 1930; rat se pominje u Márquezovim delima; Panama je bila glavno ratište u kasnijem delu rata.
* 24 - 26. 10. - Kolosalna erupcija (VEI 6) vulkana Santa María u Gvatemali, najmanje 5.000 mrtvih.
* oktobar-novembar - Vrhovni makedonsko-odrinski komitet pokušava dići Gornjodžumajski ustanak - organizacija je zabranjena u Bugarskoj. Ovo ubeđuje velike sile da intervenišu u korist pravoslavnih hrišćana.
* jesen? - Knjaz Nikola u pismu uverava kralja Aleksandra Obrenovića da ne stoji iza eventualnih planova princa Mirka, takođe mu iznosi mišljenja o susedima: "Jači smo mi Srbi od Bugara!... I njih i Hrvate strah je od nas, pa zato tutnje s njihovom Velikom Bugarskom i Velikom Hrvatskom".

### Novembar/Studeni

* 1. 11. - Tajni ugovor Italije i Francuske o razgraničenju interesnih sfera u severnoj Africi (Libija i Tunis).
* 11. 11. - U Sarajevu osnovano "Hrvatsko društvo za namještanje djece na zanate i u trgovinu", od 1904. "Napredak" (u Mostaru u rujnu osn. "Hrvatsko potporno društvo za siromašne đake i naučnike").
* 15. 11. - Otvoren Egipatski muzej u Kairu.
* 15. 11. - Francisco de Paula Rodrigues Alves novi predsednik Brazila (do 1906).
* 15. 11. - Anarhist Gennaro Rubino pokušao ubiti belgijskog kralja Leopolda II.

*Teddy bear*
* novembar - Na lovu u Misisipiju, predsednik Ruzvelt odbio da ustreli medveda kojeg su njegovi pratioci pretukli i vezali - događaj će biti tema karikatura a Morris Michtom je napravio punjenog medvedića, *teddy bear*-a (u isto vreme, Richard Steiff je u Nemačkoj napravio sličnu igračku).
* 19. 11. (6. 11. po j.k.) - Pala vlada Pere Velimirovića, za predsednika vlade postavljen general Dimitrije Cincar-Marković, raspuštena skupština (povratak ličnog režima kralja Aleksandra Obrenovića).
* 20. 11. - Uz britansku medijaciju povučena granica između Argentine i Čilea u patagonskim Andima.
* novembar - Porta objavila reformni program za rumelijske vilajete - Albanci se suprotstavljaju na Kosovu.

### Decembar/Prosinac

* 9. 12. - Otvara se Venecuelanska kriza 1902–1903. - britanska, nemačka i italijanska flota blokira Venecuelu jer ova ne plaća dugove.
* 10. 12. - Dovršena prva Asuanska brana na Nilu.
* 16. 12. - Andižanski zemljotres u današnjem Uzbekistanu odnosi preko 4.000 žrtava.
* 17. 12. - U Rusiji osnovana telegrafska agencija, *Torgovo-Telegrafnoe Agentstvo* ("Trgovačko-telegrafska agencija").
* 18. 12. - Prvi sastanak Odbora za obranu carstva u Londonu.
* 18. 12. - U Moskvi prikazan najpoznatiji komad Maksima Gorkog, "Na dnu".
* 21. 12. - General Pierre Nord Alexis postaje predsednik Haitija nakon pobede u građanskom ratu (do 1908).
* 25. 12. (12. 12. po j.k.) - Ruski ministar inostranih poslova Vladimir Lamsdorf se u Nišu sastao sa kraljem Aleksandrom, kako bi ublažio posledice otkazivanja posete; Lamsdorf je posetio i Sofiju, poručuje Srbiji i Bugarskoj da ostanu mirne u vezi Turske, tj. Makedonije.
* 29. 10. - Dragova doktrina: argentinski ministar šalje notu u Washington, predlaže da nijedna strana sila, uključujući SAD, ne bi smela koristiti silu u naplati dugova od latinoameričkih zemalja (usvojeno na Haškoj konferenciji 1907).
* 30. 12. - Ekspedicija Discovery: Scott, Shackleton i Wilson stižu uz velike teškoće do 82° južne geografske širine, do tada Najdaljeg juga.

### Kroz godinu

* Objavljena Domanovićeva "Stradija".
* Ivana Brlić-Mažuranić objavljuje prvo djelo "Valjani i nevaljani".
* Milan Rakić objavio prve pesme u "Srpskom književnom glasniku".
* Posvećena Bazilika Srca Isusova u Zagrebu.
* Izgrađena Subotička sinagoga.
* Vrijednost stare Hrvatsko-ugarske nagodbe (financijskog dijela) produljivana je do ove godine.
* Stjepan Radić dolazi u Zagreb, uređuje mjesečnik "Hrvatska misao", objavljuje knjigu "Hrvati i Srbi".
* Osnovan Glavni odbor četničke organizacije (dr Milorad Gođevac, Luka Ćelović, Vasa Jovanović, Žika Rafailović, Nikola Spasić i Ljuba Kovačević).
* Ali Fehmi Džabić otišao u Carigrad sa deputacijom - bosanska vlada ga proglasila neovlašćenim iseljenikom i zabranila mu povratak; borbu nastavlja Šerif Arnautović.
* Arhitektura: završena Kuća sa himerama u Kijevu.
* Ernest Rutherford i Frederick Soddy predstavili teoriju atomske dezintegracije - atomi nisu neuništivi, već se mogu raspasti.
* Léon Teisserenc de Bort i Richard Assmann nezavisno objavljuju da je atmosfera raslojena - otkriće stratosfere.

* Subotička sinagoga
* Bazilika Srca Isusova u Zagrebu
* Kuća sa himerama u Kijevu

## Rođenja

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 8. 1. - Georgij Maljenkov, sovjetski premijer († 1988)
* 9. 1. - Josemaría Escrivá, osnivač Opus Dei, katolički svetac († 1975)
* 10. 1. - Dobriša Cesarić, pjesnik († 1980.)
* 15. 1. - Nâzım Hikmet, turski pjesnik i dramatičar († 1963)
* 15. 1. - Saud ibn Abd al-Aziz, prvi kralj Saudi Arabije († 1969)
* 15. 1. - Karlo Štajner, jugoslovenski marksista († 1992)
* 16. 1. - Eric Liddell, trkač († 1945)
* 19. 1. - Georgije Ostrogorski, istoričar-vizantolog († 1976)
* 31. 1. - Tallulah Bankhead, američka glumica († 1968)
* 1. 2. - Langston Hughes, književnik († 1967)
* 4. 2. - Charles Lindbergh, američki avijatičar († 1974.)
* 10. 2. - Walter Houser Brattain, fizičar nobelovac († 1987)
* 23. 2. - Otokar Keršovani, hrvatski publicist († 1941.)
* 24. 2. - Nedeljko Gvozdenović, slikar, srpski akademik († 1988)
* 27. 2. - John Steinbeck, književnik nobelovac († 1968)
* 24. 3. - Thomas E. Dewey, američki političar († 1971)

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 3. 4. - Reinhard Gehlen, general Wehrmachta, šef BND († 1979)
* 29. 4. - Vladimir Ždanov, sovjetski general († 1964)
* 10. 5. - David O. Selznick, filmski producent († 1965)
* 21. 5. - Anatole Litvak, filmski režiser († 1974)
* 20. 6. - Marko Ristić, srpski pisac-nadrealista i diplomata († 1984)

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 1. 7. - William Wyler, filmski režiser († 1981)
* 4. 7. - Meyer Lansky, gangster († 1983)
* 27. 7. - Dragi Jovanović, kvisling († 1946)
* 28. 7. - Karl Popper, filozof († 1994)
* 6. 8. - Dutch Schultz, gangster († 1935)
* 8. 8. - Paul Dirac, fizičar nobelovac († 1984)
* 10. 8. - Norma Shearer, glumica († 1983)
* 13. 8. - Felix Wankel, pronalazač vrste rotacionog motora († 1988)
* 19. 8. - Ogden Nash, pesnik († 1971)
* 22. 8. - Leni Riefenstahl, nemačka režiserka i fotograf († 2003)
* 24. 8. - Fernand Braudel, istoričar († 1985)
* 24. 8. - Carlo Gambino, gangster († 1976)
* 11. 9. - Žarko Zrenjanin, narodni heroj († 1942)
* 12. 9. - Juscelino Kubitschek, predsednik Brazila († 1976)
* 14. 9. - Nikolaj Kamov, konstruktor helikoptera († 1973)
* 22. 9. - Ruholah Homeini, vrhovni lider Irana († 1989)
* 26. 9. - Albert Anastasia, gangster († 1957)
* 27. 9. - Milan Dedinac, književnik, dramaturg, upravnik JDP († 1966)
* 28. 9. - Vladimir Mjasiščev, konstruktor aviona († 1978)

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 1. 10. - Oktavijan Miletić, hrvatski filmski režiser (†.1987.)
* 6. 10. - Mihovil Logar, kompozitor i muzički pedagog († 1998)
* 26. 10. - Karlo Mrazović, revolucionar, narodni heroj, društveno-politički radnik († 1987)
* 2. 11. - Mafalda Savojska, italijanska princeza († 1944)
* 21. 11. - Marko Čelebonović, slikar († 1986)
* 21. 11. - Isaac Bashevis Singer, književnik († 1991)
* 21. 11. - Mihail Suslov, sovjetski političar († 1982)
* 28. 11. - Jelena Lapčević Bilbija, spiker Radio Beograda i pisac za decu († 1964)
* 5. 12. - Strom Thurmond, američki političar († 2003)
* 19. 12. - Ralph Richardson, britanski glumac († 1983)
* 20. 12. - Princ George, vojvoda od Kenta, član britanske kraljevske porodice († 1942)

## Smrti

### Januar/Siječanj – Jun/Lipanj

* 11. 1. - Marija Akačić, glumica (\* 1835)
* 16. 1. - Stevan R. Popović, srpski ekonomista, političar (\* 1834)
* 26. 1. - Kosta Taušanović, srpski radikalski političar (\* 1854)
* 8. 2. - Sergej Mosin, konstruktor oružja (\* 1849)
* 16. 2. - Hadži Zeka, osnivač Pećke lige (\* 1832)
* 18. 2. - Charles Lewis Tiffany, draguljar (\* 1812)
* 6. 3. - Moritz Kaposi, liječnik (\* 1837)
* 11. 3. - Friedrich Engelhorn, osnivač firme BASF (\* 1821)
* 21. 3. - Ago Mamužić, pisac i novinar (\* 1844)
* 23. 3. - Kálmán Tisza, bivši ugarski premijer (\* 1830)
* 25. 3. - Jovan Stefanović Vilovski, prvi srpski hidrolog (\* 1821)
* 26. 3. - Cecil Rhodes, britanski imperijalista (\* 1853.)
* 8. 4. - Jovan Živković, pravnik, političar, bankar (\* 1826)
* 15. 4. - Jules Dalou, skulptor (\* 1838)
* 20. 4. - Jakov Bajloni, srpski trgovac, industrijalac (\* 1839)
* 25. 4. - Aleksandar Podvinec, slikar (\* 1880)
* 4. 6. - Nikola Mašić, slikar (\* 1852)
* 19. 6. - Albert, kralj Saksonije (\* 1828)

### Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac

* 4. 7. - Swami Vivekananda, hindu verski vođa (\* 1863)
* 6. 7. - Maria Goretti, žrtva ubistva i najmlađa svetica Rimokatoličke crkve (\* 1890)
* 29. 7. - Mehmed-beg Kapetanović, bivši gradonačelnik Sarajeva (\* 1839)
* 29. 7. - Ljubomir Nedić, književni kritičar (\* 1858)
* 8. 8. - James Tissot, slikar (\* 1836)
* 30. 8. - Stevan Luković, novinar, književnik (\* 1877)
* 19. 9. - Marie-Henriette, kraljica-supružnica Belgijanaca (\* 1836)
* 23. 9. - John Wesley Powell, geolog, istraživač (\* 1834)
* 26. 9. - Levi Strauss, proizvođač džinsa (\* 1829)
* 28. 9. - Iosif Ivanovici, kompozitor (\* 1845)
* 29. 9. - Émile Zola, francuski književnik (\* 1840.)
* 29. 9. - William McGonagall, najgori pesnik engleskog jezika (\* 1825)
* 26. 10. - Elizabeth Cady Stanton, aktivistkinja za ženska prava (\* 1815)
* 30. 10. - Jovan Paču, kompozitor i pijanista (\* 1847)
* 22. 11. - Friedrich Alfred Krupp, industrijalac čelika (\* 1854)
* 22. 11. - Walter Reed, vojni lekar (\* 1851)
* 2. 12. - Richard Belcredi, bivši austrijski premijer (\* 1823)
* 4. 12. - Charles Dow, novinar, suosnivač Dow Jones (\* 1851)
* 7. 12. - Thomas Nast, američki karikaturist (\* 1840)
* 22. 12. - Richard von Krafft-Ebing, seksolog (\* 1840)
* 25. 12. - Dragutin Antun Parčić, hrvatski jezikoslovac (\* 1832.)

## Nobelova nagrada za 1902. godinu

* **Fizika**: Hendrik Antoon Lorentz i Pieter Zeeman (istraživanje uticaja magnetizma na radijacione pojave, → Zeemanov efekt)
* **Kemija**: Hermann Emil Fischer (rad na šećerima i sintezi purina, npr. kofeina)
* **Fiziologija i medicina**: Ronald Ross (otkriće načina prenosa malarije)
* **Književnost**: Theodor Mommsen (Istorijski spisi, naročito "Rimska istorija")
* **Mir**: Élie Ducommun i Charles Albert Gobat (lideri Međunarodnog mirovnog biroa)

## Umjetnost

* Novela Joseph Conrad - Srce tame
* Kip Romeo i Julia Augusta Rodina
* Roman Henry James - Krila golubice
* Arthur Conan Doyle - Baskervilski pas

## Reference