# 25. marta

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsr.
 |

**25. mart/ožujak** (**25. 3.**) je 84. dan godine po gregorijanskom kalendaru (85. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 281 dana.

## Događaji

* 1196. — Veliki župan Raške Stefan Nemanja predao vlast drugorođenom sinu Stefanu, koji je 1217. krunisan kao prvi srpski kralj, Prvovenčani. Najstariji sin Vukan kao veliki knez zadržao Zetu, Trebinje, Toplicu i Hvosno, a najmlađi sin Rastko se zamonašio pod imenom Sava, kasnije sveti Sava.
* 1655. — Christiaan Huygens otkrio Titan, najveći prirodni satelit Saturna.
* 1807. — U Velikoj Britaniji i Irskoj zabranjena trgovina robljem.
* 1821. — Grci na Peloponezu počeli ustanak protiv Turaka, koji je posle 12 godina završen priznavanjem nezavisnosti Grčke.
* 1844. — Proglašen Prvi srpski građanski zakonik, koji je odigrao značajnu ulogu u pravnom i društvenom životu Srbije.
* 1923. — Sletanjem aviona na liniji Pariz-Carigrad na aerodrom u Pančevu Jugoslavija postala deo tada malobrojne porodice država povezanih vazdušnim saobraćajem.
* 1924. — u Grčkoj sa prestola zbačen kralj Đorđe II, Grčka proglašena republikom.
* 1937. — Italija i Kraljevina Jugoslavija sklopile sporazum o međusobnoj miroljubivoj politici, "Uskršnji pakt".
* 1941. — Kraljevina Jugoslavija pristupila Trojnom paktu Nemačke, Italije i Japana. Protokol u Beču potpisali predsednik Vlade Dragiša Cvetković i ministar inostranih poslova Aleksandar Cincar Marković.
* 1957. — Zapadna Njemačka, Holandija, Luksemburg, Italija, Francuska i Belgija potpisali su Rimski ugovor kojim je osnovana Evropska ekonomska zajednica.
* 1975. — U Rijadu ubijen kralj Fejsal. Ubica, kraljev bratanac, princ Fejsal Musaid, javno pogubljen u Rijadu u junu, a novi kralj Saudijske Arabije postao Fejsalov brat Halid Ibn Abdul Aziz.
* 1991. — Raspad SFRJ: Prema nikad potvrđenim informacijama, predsednici Srbije i Hrvatske Slobodan Milošević i Franjo Tuđman se na tajnom sastanku u Karađorđevu dogovorili o podeli Bosne i Hercegovine i rušenju reformske Vlade Jugoslavije, na čelu s predsdnikom Antom Markovićem.
* 1993. — Višemesečni pregovori o Bosni i Hercegovini u Njujorku završeni neuspehom. Mirovni plan kopredsednika Međunarodne konferencije o Jugoslaviji Sajrusa Vensa i lorda Dejvida Ovena potpisali bosanski Hrvati i Muslimani, a lider bosanskih Srba Radovan Karadžić to odbio, smatrajući predložene mape neprihvatljivim za Srbe.
* 1994. — Neonacisti bacili bombu na sinagogu u Libeku, što se smatra prvim takvim incidentom od kraja Drugog svetskog rata u Nemačkoj.
* 1999. —
	+ Vlada SR Jugoslavije prekinula je diplomatske odnose sa SAD, Velikom Britanijom, Francuskom i Nemačkom zbog NATO-ovog bobardovanja. Posle prvih vazdušnih udara, u centru Beograda demolirani su kulturni centri SAD, Nemačke, Francuske i Velike Britanije.
	+ U požaru koji je zahvatio oko 30 vozila u tunelu ispod Mon Blana poginulo je najmanje 40 ljudi.
* 2002. — U snažnom zemljotresu u Afganistanu i severozapadnom Pakistanu poginulo je približno 1.800 ljudi.
* 2003. — Vlada Srbije odlučila da raspusti Jedinicu za specijalne operacije, čiji su pripadnici bili i osumnjičeni za ubistvo premijera Srbije Zorana Đinđića i druga ubistva.

.

## Rođenja

* 1347. — Sveta Katarina Sijenska, talijanska svetica († 1380.).
* 1611. — Evlija Čelebija, turski putopisac († 1682.).
* 1786. — – Giovanni Battista Amici, talijanski astronom.
* 1838. — Đuro Deželić, hrvatski književnik († 1907.).
* 1842. — Antonio Fogazzaro, talijanski književnik († 1911.).
* 1857. — Jovan Ilkić, srpski arhitekta koji je znatno uticao na razvoj arhitekture u Srbiji u poslednjoj četvrtini XIX i početkom XX veka († 1917.).
* 1867. — Arturo Toscanini, talijanski dirigent († 1957.).
* 1874. — Ivša Lebović, hrvatski političar i odvjetnik († 1936.).
* 1874. — Armin Schreiner, austro-ugarski i jugoslavenski industrijalac-bankar i židovski aktivist († 1941.).
* 1875. — Branislav Petronijević, jedan od najistaknutijih srpskih i jugoslovenskih filozofa.
* 1881. — – Béla Bartók, mađarski skladatelj.
* 1895. — Đuro Tiljak, hrvatski slikar († 1965.).
* 1907. — Spasenija Cana Babović, revolucionarka, partizanska fajterica i narodna heroina Jugoslavije.
* 1911. — Jack Ruby, američki vlasnik, upravitelj noćnog kluba i ubojica Lee Harvey Oswalda († 1967.).
* 1914. — Norman Borlaug, američki agronom, otac "Zelene revolucije" i dobitnik Nobelove nagrade za mir (u. 2009.).
* 1921. — – Simone Signoret, francuska glumica.
* 1925. — – Pierre Boulez, francuski skladatelj i dirigent.
* 1929. — - Joja Ricov, hrvatski književnik i profesor, antitotalitarist († 2017.).
* 1940. — Mina, talijanska pjevačka diva.
* 1942. — Aretha Franklin, američka jazz-pjevačica († 2018.).
* 1942. — – Richard O'Brien, britanski glumac i skladatelj.
* 1947. — Elton John, engleski pjevač i kantautor.
* 1953. — Vesna Pusić, hrvatska političarka.
* 1954. — Nenad Manojlović, jugoslovenski i srpski vaterpolista i trener († 2014.).
* 1958. — Rudolf Perešin, vojni pilot, stožerni brigadir Hrvatske vojske i pukovnik Jugoslavenske narodne armije († 1995.).
* 1962. — Marcia Cross, američka glumica.
* 1965. — Sarah Jessica Parker, američka glumica ("Sex & the City").
* 1973. — Admir Adžem, bosanskohercegovački nogometaš.
* 1976. — Vladimir Kličko, ukrajinski bokser.
* 1978. — Nikša Skelin, hrvatski veslač.
* 1981. — Felipe Massa, brazilski vozač f1.
* 1982. — Danica Patrick, američka vozačica automobila.
* 1986. — Edvin Čerimagić, bosanski producent hip-hop muzike

## Smrti

* 1625. — Giambattista Marino, italijanski književnik.
* 1751. — Frederik Prvi, švedski kralj (\* 1676.).
* 1801. — Novalis, njemački književnik (\* 1772.).
* 1902. — Jovan Stefanović Vilovski, srpski hidrolog i vojni povjesničar, član više naučnih društava (\* 1821.).
* 1914. — Frédéric Mistral, francuski pjesnik i dobitnik Nobelove nagrade za književnost (\* 1830.).
* 1918. — Claude Debussy, francuski skladatelji (\* 1862.).
* 1952. — Josip Binički, hrvatski pedagog i pisac (\* 1861.).
* 1961. — Dr Vojislav Kecmanović — Đedo, lekar, učesnik Balkanskih ratova i Narodnooslobodilačke borbe i prvi predsednik NR Bosne i Hercegovine (\* 1881.).
* 1975. — kralj Fejsal, kralj Saudijske Arabije.
* 1991. — Milutin Mića Tatić, srpski pozorišni, filmski i TV glumac. .
* 1995. — Krešimir Ćosić, hrvatski košarkaš, (\* 1948.).
* 2006. — Danilo Lazović, srpski glumac (\* 1951.)

.

## Blagdani/Praznici

* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
	+ Prepodobnog Teofana Ispovednika.
	+ Prepodobnog Simeona Novog Bogoslova.
	+ Svetog Grigorija Dvojeslova - papu rimskog.
	+ Prepodobni Simeon Novi Bogoslov; Sveti Grigorije Dvojeslov (Prvo bdenije).
* Grčki dan nezavisnosti.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar