# 14. septembra

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsub.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartut.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartčet.
 |

**14. septembra/rujna** (**14. 9.**) je 257. dan godine po gregorijanskom kalendaru (258. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 108 dana.

## Događaji

* 1219. – Proglašena autokefalnost Srpske pravoslavne crkve, sa sedištem u manastiru Žiča, koju je kod vizantijskog cara Teodora I Laskarisa i nikejskog patrijarha Manojla I Haritopula izdejstvovao Sveti Sava (svetovno ime Rastko Nemanjić) potom prvi srpski arhiepiskop.
* 1262. – Kralj Kastilje Alfonso zauzeo luku Kadiz na obali Atlantskog okeana, okončavši petovekovnu mavarsku okupaciju grada.
* 1812. – Francuske trupe pod Napoleonom Bonapartom ušle u Moskvu, kojoj je u tom trenutku izbio veliki požar.
* 1829. – Potpisan Jedrenski mirovni ugovor kojim je okončan rusko-turski rat. Srbija na osnovu Jedrenskog mira 1830. dobila hatišerif o samoupravi, a Grčka nezavisnost.
* 1930. – Nacional-socijalistička partija Adolfa Hitlera postala druga partija po veličini u nemačkom parlamentu.
* 1939. – Helikopter „VS-300“ ruskog konstruktora Igora Ivanoviča Sikorskog, koji je emigrirao u SAD, izveo prvi uspešan let.
* 1959. – Sovjetska „Luna 2“ postala prvi vasionski brod koji se spustio na Mesec.
* 1960. –.
	+ U Kongu izvršen vojni udar pod vođstvom pukovnika Žozefa Mobutua, a premijer Patris Lumumba stavljen u kućni pritvor.
	+ Na sastanku predstavnika zemalja-proizvođača nafte u Bagdadu osnovana Organizacija zemalja izvoznica nafte, OPEK.
* 1975. – U Amsterdamu jedan nezaposlen učitelj nožem isekao „Noćnu stražu“, jednu od najcenjenijih Rembrantovih slika.
* 1992. – Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija usvojio rezoluciju o povećanju broja i proširenju mandata međunarodnih mirovnih snaga u Bosni i Hercegovini.
* 1996. –.
	+ Kambodžanski kralj Norodom Sihanuk dao oprost jednom od lidera Crvenih Kmera Jengu Sariju zbog njegove uloge u periodu „polja smrti“, kada je u Kambodži ubijeno između milion i dva miliona ljudi.
	+ U Bosni i Hercegovini održani prvi opšti izbori posle potpisivanja mirovnog sporazuma u Dejtonu u decembru.
* 1997. – U požaru u rafineriji nafte u Visakapatamu, na jugu Indije, poginulo najmanje 56 osoba, a istog dana u centralnom delu te zemlje poginuo 81 putnik kada se pet vagona ekspresnog voza survalo s mosta u reku.
* 2001. – Senat SAD usvojio rezoluciju kojom se predsedniku SAD Džordžu Bušu odobrava da „preduzme sve neophodne i odgovarajuće mere“ povodom napada 11. septembra. Predsednik Buš odobrio mobilizaciju 50.000 rezervista.

.

## Rođenja

* 1580. – Fransisko Gomes de Kevedo i Viljegas, španski pisac († 1645.)
* 1760. – Luigi Cherubini, talijanski skladatelj († 1842.).
* 1769. – Alexander von Humboldt, njemački prirodoslovac i istraživač († 1859.).
* 1817. – Theodor Storm, njemački književnik († 1888.).
* 1826. – Ljubomir Nenadović, srpski književnik. († 1895.).
* 1849. – Ivan Petrovič Pavlov, ruski fiziolog i dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1904.(† 1936.).
* 1852. – Simo Matavulj, srpski pisac. († 1908.).
* 1886. – Jan Masaryk, češki političar.
* 1910. – Rolf Liebermann, švicarski skladatelj.
* 1928. – Alberto Korda, kubanski fotograf († 2001.).
* 1931. – Ivan Klima, češki književnik.
* 1937. – Renzo Piano, talijanski arhitekt.
* 1943. – Ratomir "Rato" Tvrdić, umirovljeni hrvatski i jugoslovenski košarkaški reprezentativac.
* 1944. – Günter Netzer, bivši njemački nogometaš i reprezentativac.
* 1954. – Michael Patrick King, američki producent, reditelj i scenarista.
* 1956. – Kostas Karamanlis, grčki političar i državnik.
* 1957. – Zorica Đurković, jugoslavenska i srpska košarkašica.
* 1960. – Mirko Bašić, hrvatski rukometaš.
* 1965. – Dmitrij Medvedev, ruski političar.
* 1966. – Nikola Jurčević, hrvatski nogometaš i nogometni trener.
* 1974. – Sebastjan Cimirotič, slovenski nogometaš.
* 1979. – Ivica Olić, hrvatski nogometaš.
* 1983. – Amy Winehouse, engleska pjevačica († 2011.).
* 1985. – Sander Sagosen, norveški rukometaš.
* 1990. – Douglas Costa, brazilski nogometaš.

.

## Smrti

* 407. – Jovan Zlatousti, carigradski patrijarh, čuveni teolog i propovednik, hrišćanski svetac i jedan od četiri crkvena oca pravoslavne crkve;.
* 775. – Konstantin V Kopronim, vizantijski car (\*718.).
* 1321. – Dante Aligijeri, italijanski pesnik. (\*1265).
* 1712. – Giovanni Domenico Cassini, francuski astronom, matematičar i inženjer talijanskog podrijetla (\* 1625.).
* 1852. – Vojvoda Artur Velzli Velington, engleski feldmaršal.
* 1860. – Miloš Obrenović, srpski knez. Vođa Drugog srpskog ustanka (\*1815).
* 1901. – William McKinley, predsjednik SAD-a (\* 1843.).
* 1927. – Isadora Duncan, američka plesačica (\* 1878.).
* 1937. – Tomáš Masaryk, češki političar (\* 1850.).
* 1982. – Grace Patricia Kelly, američka glumica i monegaška princeza (\* 1929.).
* 1982. – Bešir Džemail, predsednik Libana.
* 2001. – Olga Ivanović, srpska glumica (\* 1921.).
* 2009. – Patrick Swayze, američki glumac (\* 1952.).

.

## Blagdani

* Prepodobni Simeon Stolpnik; Crkvena Nova godina

.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar