# 1903.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 19. vijek – **20. vijek** – 21. vijek
 |
| Decenija:
 |  1870-e  1880-e  1890-e  – 1900-e –  1910-e  1920-e  1930-e  |
| Godine:
 | 1900 1901 1902 – **1903** – 1904 1905 1906
 |

1903.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1903.. (MCMIII) |
| Ab urbe condita
 | 2656.
 |
| Islamski
 | 1320–1321.
 |
| Iranski
 | 1281–1282.
 |
| Hebrejski
 | 5663–5664.
 |
| Bizantski
 | 7411–7412.
 |
| Koptski
 | 1619–1620.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1958–1959.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1825–1826.
 |
| • *Kali Yuga* | 5004–5005.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4539–4540.
 |
| • 60 godina
 | Yin Voda Zec (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11903.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1903** (**MCMIII**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 13 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).

## Događaji

### Januar/Siječanj

* 1. 1. - Kralj Edvard VII. proglašen indijskim carem.
* 9. 1. - Argentina i Čile potpisali protokol o razoružanju, nakon perioda trke u pomorskom naoružanju.
* 10. 1. - Poslednji vladar Sultanata Aceh, Alauddin Muhammad Da'ud Syah II, predao se Holanđanima; dugi Aceški rat se okončava sledeće godine.
* januar - Sastanak albanskih plemenskih vođa u Lučkom Mostu (?) kod Đakovice - okrivljuju Srbe za reforme, odlučuju da ubiju najviđenije a ostale oteraju.
* januar - Prikazan američki film *Life of an American Fireman*, prvi put iskorišćenja tehnika paralelne montaže.
* 18. 1. - Prva radio-emisija iz SAD u Englesku, Marconijeva stanica prenela poruku predsednika Roosevelta kralju Edwardu VII.
* 22. 1. - Hay–Herránov ugovor: SAD bi od Kolumbije uzele pojas zemlje na Panamskom zemljouzu u večni najam (Kolumbijci su odbili ratifikaciju).

### Februar/Veljača

* 3. 2. - Britanci u Kanou svladali nigerijske pobunjenike.
* 11. 2. - Aleksandar i Draga posetili grob Milana Obrenovića u Krušedolu. U Zemunu ih svečano dočekao hrvatski ban Kuen Hedervari.
* 11. 2. - Oxnardski štrajk u Kaliforniji - japanski i meksički radnici se udružili.
* 15. 2. - Morris i Rose Michtom predstavili prvog plišanog medu (*Teddy bear*) u SAD.
* 20. 2. - Osnovano društvo Gajret za muslimanske učenike u BiH; osnivači su Safvet-beg Bašagić i Edhem Mulabdić.
* 23. 2. - Potpisan Kubansko-američki ugovor - SAD dobiva područje u Zaljevu Guantánamo u vječni najam.
* 26 - 27. 2. - Oluja Ulysses pogodila Britanska ostrva, jedna od najjačih poznata (u Joyceovom romanu *Ulysses* se pominju stabla koje je oluja oborila u Dublinu).

### Mart/Ožujak

* 1. 3. - José Batlle y Ordóñez novi predsednik Urugvaja (1903-07 i 1911-15) - u prvom mandatu okončanje dugog građanskog rata i sekularizacija.
* 2. 3. - Skupina zagrebačkih sveučilištaraca održala javnu skupštinu u kojoj je tražila financijsku samostalnost Hrvatske i Slavonije (→ Narodni pokret).
* 14. 3. - Senat SAD-a ratificira ugovor sa Kolumbijom.
* mart - Počinju Radnički ratovi u Koloradu, niz štrajkova rudara zlata i srebra do sledeće godine, praćeni s dosta nasilja.
* 18. 3. - Turska vlada odobrila nemačkom kapitalu gradnju pruge Konya - Bagdad (Bagdadska željeznica).
* 25. 3. - Na novoj zgradi željezničke prometne uprave u zagrebačkoj Mihanovićevoj ulici postavljen natpis isključivo na mađarskom *Magyar Királyi Államvasutak* ("Mađarske kraljevske željeznice"), protivno Nagodbi.
* 27. 3. - Masovne studentske demonstracije u Zagrebu protiv uvođenja mađarskog i njemačkog kao službenih jezika su ugušene od strane vojske.
* mart - Albanci maltretiraju vučitrnske Srbe pod izgovorom potrage za oružjem.

### April/Travanj

* 2. 4. - Krvavi sukob između studenata i policije u Španjolskoj
* 3. 4. (kal.?) - U Beograd je uvezen prvi automobil.
* 5. 4. (23. 3. po j.k.) - U Beogradu demonstriraju trgovački pomoćnici, navodno protiv služiteljskih isprava; pridružuju im se i đaci i velikoškolci, dolazi do meteža sa žandarmima i vojskom, u pucnjavi gine pet osoba.
* 7. 4. (25. 3. po j.k.) - "Puč od 25. marta" - kralj Aleksandar Obrenović prethodne večeri suspendovao ustav na 45 minuta kako bi raspustio Skupštinu i promenio neke zakone.
* 8. 4. - Datum kada su ruske trupe trebale napustiti Mandžuriju - u Japanu će studenti demonstrirati zbog neaktivnosti svoje vlade.
* 9. 4. - Rusifikacija Finske: car Nikolaj suspendovao ustav Velikog Vojvodstva, guverner Nikolaj Bobrikov dobija diktatorska ovlašćenja.
* 10. 4. - U Kosovskoj Mitrovici ubijen ruski konzul Grigorij Ščerbina - pobunjeni Albanci su u sukobu sa Osmanskom državom i srpskom rajom nakon što je Porta započela s nasilnim uvođenjem reformi.

Kolodvor u Zaprešiću
* 11. 4. - Početak narodnog pokreta u Hrvatskoj: na kolodvoru u Zaprešiću izvješena mađarska državna zastava, u sukobu sa seljacima poginuo po jedan s obe strane - dolazi do antimađarskih nemira širom Hrvatske.
* 14. 4. - Bugari ubijaju 165 muslimana u Makedoniji (?).
* 16. 4. - Demonstracije u Zagrebu zbog događaja u Zaprešiću.
* 19 - 21. 4. - Kišinjevski pogrom Jevreja u ruskoj Besarabiji nakon krvne klevete.
* 28. 4. - 1. 5. - Solunski atentati: bugarska anarhistička grupa "Solunske čamdžije" podmetnule nekoliko bombi u osmanskom Solunu.
* 28. 4. - Manzikertski zemljotres na istoku Turske, 3.500 mrtvih.
* 29. 4. - Deo grada Frank u današnjoj kanadskoj provinciji Alberta, zatrpan velikim klizištem stenja, poginulo 70-90 ljudi.

### Maj/Svibanj

Solunski atentati: ruševine Osmanske banke u Solunu
* april/maj - Osnovan "SK Soko" najstariji fudbalski klub u Srbiji (od 1913 FK BASK).
* 1. 5. - Kralj Edward VII. u poseti Francuskoj, na koju će francuski predsednik Émile Loubet uzvratiti 6. jula - put ka *Entente cordiale*.
* 4. 5. - Goce Delčev poginuo u čarki sa Turcima blizu Banice kod Sera.
* 15. 5. - Streljan Victoriano Lorenzo, jedan od liberalnih lidera panamskog teatra kolumbijskog Rata hiljadu dana (1899-1902) - veliko nezadovoljstvo u Panami.
* maj - U Francuskoj prikazan film *La Vie et la passion de Jésus-Christ*, jedan od prvih dugometražnih filmova (44 minuta).
* 19. 5. - Osnovana *Buick Motor Company* (od 1908. deo General Motors).
* 20. 5. - Masovne demonstracije u Kraljevini Hrvatska-Slavonija protiv bana Hedervarija dovode do proglašenja opsadnog stanja u Zagrebu i demonstracija Slavena na ostalim područjima Austro-Ugarske . Nemogućnost povratka državne kontrole nad kraljevinom rezultira kratkotrajnim unapređenjem bana na poziciju premijera Ugarske 27. 6. 1903.
* 24. 5. - Kreće auto-trka Pariz-Madrid, poginulo osam osoba pa je trka prekinuta u Bordou, a vlasti su zaplenile vozila.
* 24. 5. - U Stuttgartu osnovano Nemačko motociklističko udruženje, od 1911. automobilski klub ADAC.
* 30. 5. - 1. 6. - Vrhunac demonstracija u Zagrebu, u akciju stupa i stajaća vojska.
* maj - Sekretar Carigradske patrijaršije razgovarao sa mitropolitima u Bosni (podsticaj vladi da obnovi pregovore sa srpskim narodnim prvacima).

### Jun/Juni/Lipanj

Majski prevrat
* 1. 6. (19. 5. po j.k.) - Izbori u Srbiji, koje opozicija uglavnom bojkotuje, daju Skupštinu napunjenu isključivo vladinim poslanicima (glasalo se listićima umesto kuglicama, po zakonima koje je proglasio kralj).
* 11. 6. (29. 5. po j.k.) - **Majski prevrat** u Srbiji - oficiri ubili srpskog kralja Aleksandra Obrenovića i kraljicu Dragu - kraj dinastije Obrenović. Takođe ubijena Dragina braća Nikola i Nikodije Lunjevica, predsednik vlade gen. Dimitrije Cincar-Marković, ministar vojni Milovan Pavlović, ranjen ministar unutr. poslova Velimir Todorović. Novi predsednik vlade je Jovan Avakumović.
	+ Velika Britanija i Holandija najupornije osuđuju ubistvo poslednjeg Obrenovića.
* 12. 6. - Rusifikacija u Jermeniji: zakon o nacionalizaciji imovine Armenske crkve, na šta će biti odgovoreno protestima i, nakon represije, kampanjom atentata na carske zvaničnike (imovina vraćena 1905).
* 14. 6. -  Otvaranje Kineske istočne železnice koja kroz Mandžuriju povezuje Čitu sa Vladivostokom, kao i sa lukom Port Artur.
* 14. 6. - Grad Heppner, Oregon stradao u bujici, poginulo 238 osoba.

Petar I Karađorđević
* 15. 6. - Srpska skupština vratila Karađorđeviće na presto.
* 16. 6. - Henry Ford je u Detroitu osnovao Ford Motor Company, jednog od najstarijih, najutjecajnijih i najpoznatijih svjetskih proizvođača automobila.
* 16. 6. - Izbori za nemački Rajhstag: SPD 31,8% glasova i 81 mandat a Centrum 19,8% glasova i 100 mandata itd. - udobnu većinu imaju zagovornici zaštitnih carina i flotnih zakona.
* 18. 6. (5. 6. po j.k.) - Skupština Srbije donela novi ustav (u suštini onaj iz 1888; opet jednodomni parlament itd.).
* 19. 6. - Benito Mussolini uhapšen u Bernu jer je zagovarao nasilan radnički štrajk (zabeležen kao opasan marksista).
* 25. 6. (12. 6. po j.k.) - Kralj Petar I Karađorđević položio zakletvu; novi mandat Avakumovićeve vlade.
* 27. 6. - Károly Khuen-Héderváry "pao na više": s pozicije hrvatskog bana odlazi za mađarskog premijera (samo do studenog).
* 27. 6. - Aida de Acosta prva žena koja je letela Santos-Dumontovim motorizovanim dirižablom u Parizu, odn. nekom motorizovanom letelicom.
* 28. 6. - U Minhenu osnovan *Deutsches Museum*, danas najveći muzej nauke i tehnologije na svetu.

### Jul/Juli/Srpanj

Prvi *Tour de France*
* 1 - 19. 7. - Održana prva biciklistička trka *Tour de France*, u šest dugačkih etapa.
* 4. 7. - Novi hrvatski ban je grof Teodor Pejačević (do 1907).
* 7. 7. - Austrougarskoj Vladi predat sporazum bosanske vlade i srpskih prvaka, stvar se oteže Kalajevom smrću.
* 7. 7. - Britanci zauzeli Kalifat Sokoto, priključen Protektoratu Severna Nigerija.
* 13. 7. - Umro Béni Kállay, zajednički ministar financija Austro-Ugarske i administrator BiH, naslediće ga grof Ištvan Burijan (do 1912) - liberalizacija.

Wardenclyffska kula
* 14. 7. - Teslina Wardenclyffska kula izbacuje električna pražnjenja narednih dana - ali J. P. Morgan ne nastavlja finansiranje i kula više neće funkcionisati.
* jul - Veliki generalni štrajk u južnoj Rusiji, tj. Transkavkaziji i Ukrajini (Kijev, Odesa, Tbilisi, Baku), sa preko 200.000 radnika.

Ford Model A
* 23. 7. - Prodat prvi Ford Model A, kupac je jedan zubar iz Čikaga.

### Avgust/August/Kolovoz

* 1. 8. (19. 7. po j.k.) - U Rusiji kanonizovan Serafim Sarovski.
* 2. 8. - Osnivački kongres Srpske socijaldemokratske partije i Radničkog saveza Srbije - predsednici glavne partijske uprave Dragiša Lapčević i Nikola Veličković, sekretari Kosta Jovanović i Radovan Dragović (od 13/26. 8. obnovljene "Radničke novine", zabranjene prošlog marta).
* 2. 8. -  Ilindenski ustanak u Makedoniji. Ustanici su postigli određene uspehe ali turska vojska ubrzo guši ustanak. Hiljade izbeglica iz regije našlo ubežište u Bugarskoj.
* 2 - 4. 8. - Na sastanaku u Schaffhausenu, Švajcarska, odlučeno da bude osnovan Savez oslobođenja, liberalna ruska grupa s ciljem ustavne monarhije (postoji 1904-05, → Ustavotvorno-demokratska partija).

Pio X.
* 4. 8. - Kardinal i patrijarh Venecije Giuseppe Melchiorre Sarto postaje papa Pio X. (do 1914).
* 6 - 15. 8. - Štrajk rudara u Senjskom rudniku, Srbija, zbog nesreće i otpuštanja radnika - prihvaćeni zahtevi štrajkača (6. avgust je kasnije postao Dan rudara u Srbiji).
* 7. 8. - Károly Khuen-Héderváry već podnosi ostavku - okončanje opstrukcije u saboru je nemoguće nakon što je otkriveno da je njegov prijatelj, riječki guverner, László Szapáry pokušavao podmititi opoziciju u tom pravcu.
* 10. 8. - Požar u Pariškom metrou, 84 poginulih.
* 12. 8. - Kolumbijski Senat odbija ugovor sa SAD o gradnji Panamskog kanala.
* 12. 8. - Japanski poslanik u Sankt Peterburgu predstavio predlog osnove za dalje pregovore po pitanju Koreje i Mandžurije (ruski odgovor 3. 10.).
* 12. 8. (30. 7. po j.k.) - Admiral Jevgenij Aleksejev postavljen na čelo novosnovanog Namesništva Dalekog Istoka, što obuhvata i Mandžuriju.
* avgust - U Koraćici kod Mladenovca ubijen liberalni političar Janićije Popović.
* 14 - 16. 8. - Skupština primorskih Srba u Splitu - Antun Puljezi iz Dubrovnika izabran za predsednika upr. odbora Srpske narodne stranke, Antun Fabris sekretar.
* 18. 8. - Još dvije "Zaprešićke žrtve" u prosvjedima protiv mađarske zastave.
* 30. 7. - 23. 8. - Drugi kongres RSDRP u Briselu i Londonu: Ruska socijal-demokratska radnička partija se podelila na boljševike ("većince") i menjševike ("manjince"). Lenjin je želeo ograničeno članstvo sa jezgrom "profesionalnih revolucionara" a Julius Martov šire članstvo.
* 23. 8. - Počinje VI cionistički kongres, poslednji na kome učestvuje Theodor Herzl - izložen je britanski ugandanski program, ponuda 13.000 kv. km u današnjoj Ugandi i Keniji kao privremeni jevrejski nacionalni dom.
* 28. 8. (15. 8. po j.k.) - U Beogradu osnovano Kolo srpskih sestara, kulturno-prosvetno i humanitarno društvo.
* 29. 8. - Ruski ministar finansija Sergej Vite gubi položaj nakon sukoba sa ministrom unutrašnjih poslova Pleveom oko zemljišne reforme.
* krajem avgusta - U Nišu ugušena vojna zavera protivnika majskih zaverenika.

### Septembar/Rujan

Izgrađena Zgrada Uprave fondova, danas Narodni muzej u Beogradu (slika iz 1914-15)
* 1. 9. - Makedonski pobunjenici digli u zrak mađarski parobrod, 29 mrtvih.
* 16. 9. - Britanski državni sekretar za kolonije Joseph Chamberlain podneo ostavku jer u vladi nema podršku za uvođenje carina.
* 21. 9. (8. 9. po j.k.) - Izbori u Srbiji, velika većina za radikale.
* 29. 9. - Pruska je prvi entitet koji zahteva obavezne vozačke dozvole.
* ca. septembar - U Turskoj se uvodi agnam, porez na krupnu stoku, što izaziva negodovanje Srba; Turci kupe oružje iz srpskih sela Donjeg Kolašina i pljevaljske kaze.

### Oktobar/Listopad

* 1. 10. - Nemac Reinhold Burger patentirao termos bocu.
* 1. 10. - Prvi moderni *World Series*, finale američkog bejzbola.
* 2. 10. - Sporazum iz Mürzstega između Austrougarske i Rusije za reformsku akciju u Kosovskom, Bitoljskom i Solunskom vilajetu Osmanskog carstva (Austrougarska je zainteresovana za prodor u Solun, u čemu su joj prepreka Srbija i Crna Gora).
* 4. 10. (21. 9. po j.k.) - Nova vlada u Srbiji, radikalno-samostalska, na čelu sa đen. Savom Grujićem (do sledećeg februara). Nema više predstavnika zaverenika.
* 6. 10. - U Zagrebu osnovan HAŠK, Hrvatski akademski športski klub.
* 10. 10. - Emmeline Pankhurst i njene kćerke osnovale Ženski društveni i politički savez radi kampanje za žensko pravo glasa u Britaniji.
* 14. 10. - Čelnik ruske Kavkaske administracije knez Grigorij Golicin ranjen u atentatu jermenskih nacionalista Hnčaka.
* 15. 10. - Osnovan Muzej grada Beograda.
* 20. 10. - Arbitraža povlači granicu između Aljaske (teritorija SAD) i Kanade, čije inostrane poslove vodi V. Britanija - smatra se da nezadovoljstvo u Kanadi podstiče tamošnji nacionalizam.

### Novembar/Studeni

* 2. 11. - SAD šalje tri ratna broda u Panamu
* 3. 11. -  Panama proglasila nezavisnost od Kolumbije uz ohrabrenje SAD.
* 3. 11. - István Tisza novi mađarski premijer, umesto Hedervaryja (do 1905).
* 6. 11. - SAD priznaje Panamu kao nezavisnu državu (do kraja godine i ostale velike sile, Srbija sledećeg juna).
* 7 - 8. 11. - Trumbić i Smodlaka u Dalmatinskom saboru: "narod će živjeti i poslije nje!" (Monarhije) "I van nje i izvan nje!!" - politika novoga kursa u Dalmaciji, za jedinstvo Srba i Hrvata (Supilo, Čingrija, Smodlaka, Trumbić).
* 11. 11. - Petrópoliski ugovor između Bolivije i Brazila: Brazil dobija područje Acre a Bolivija delić brazilske teritorije, novčanu isplatu i planiranu prugu.
* 18. 11. - Hay–Bunau-Varillin ugovor između SAD i Paname, stvorena Zona Panamskog kanala kao teritorija SAD (do 1979).
* 24. 11. - Sultan prihvatio predložene reforme u Makedoniji.
* 28. 11. - Petar Kočić pročitao javno u Beču svoju pripovetku "Jazavac pred sudom".

### Decembar/Prosinac

Let braće Wright
* 1. 12. - Prikazan kratki američki film "Velika pljačka vlaka", jedan od prvih vesterna, s mnogim inovativnim tehnikama (vestern *Kit Carson* prikazan u oktobru).
* 5. 12. - Otvorena zagrebačka Zvjezdarnica na Popovom tornju, prvi upravitelj Oton Kučera.
* 7. 12. - Umro skopski episkop Firmilijan Dražić, nasleđuje Sevastijan Debeljković (1904-05).
* 11. 12. - Kreće Britanska ekspedicija na Tibet (Britanci se plaše ruskog ulaska u tu zemlju).
* 15. 12. - Pregovori sa Burijanom o srpskoj crkveno-školskoj autonomiji u BiH, traju do 7. 1.
* 17. 12. - Braća Wright izveli prvi let motornim upravljanim zrakoplovom.
* 17. 12. - Braća Lumière prijavili sažetak patenta za *Autochrome*, proces kolor fotografije.
* 30. 12. - Požar u Čikaškom kazalištu Iroquois, gine 578 ljudi.
* decembar, krajem - Sukob (pljačkaške?) čete iz Srbije sa turskom patrolom kod Sjenice.
* 30. 12. (kalendar?) - Ozvaničen Ustav sv. Sinoda pravoslavne crkve u Crnoj Gori.

### Kroz godinu

* Bela Čikoš Sesija i Menci Klement Crnčić otvaraju Risarski i slikarski tečaj (kasnija Akademija likovnih umjetnosti).
* Kneževina Crna Gora podeljena na pet oblasti (8. 4.?).
* HE Jaruga na Krki, snaga 6 MW.
* Osnovana Srpska banka u Mostaru.
* Prikazan Meliesov film *Le Royaume des fées*.
* Predložen Thompsonov model atoma ("puding od šljiva").
* Osnovana firme *Harley-Davidson*, *Kraft Foods*, *Telefunken*.
* Prvi put dodeljena književna nagrada *Prix Goncourt*.
* Galerija BiH (→ Category:1903 photographs of Bosnia and Herzegovina)

* Baščaršija
* Mostar

## Rođenja

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 12. 1. - Igor Kurčatov, sovjetski nuklearni fizičar († 1960)
* 23. 1. - Jorge Eliécer Gaitán, kolumbijski političar († 1948)
* 1. 2. - Jovan Karamata, matematičar († 1967)
* 1. 2. - Omer Mujadžić, slikar, profesor († 1991)
* 8. 2. - Tunku Abdul Rahman, premijer Malezije († 1990)
* 9. 2. - Kosta Sivčev, konstruktor aviona († 1982)
* 11. 2. - Dušan Timotijević, novinar i filmski kritičar († 1967)
* 13. 2. - Georges Simenon, književnik († 1989)
* 18. 2. - Nikolaj Podgorni, predsednik Prezidijuma VS SSSR († 1983)
* 21. 2. - Raymond Queneau, književnik († 1976)
* 21. 2. - Anaïs Nin, književnica († 1977)
* 28. 2. - Vincente Minnelli, režiser († 1986)
* 9. 3. - Nada Purić, narodni heroj († 1941)
* 14. 3. - Mustafa Barzani, kurdski političar († 1979)
* 18. 3. - Galeazzo Ciano, fašistički diplomata, Mussolinijev zet († 1944)
* 21. 3. - Vlado Zečević, sveštenik i partizan († 1970)
* 24. 3. - Adolf Butenandt, njemački kemičar († 1995.)
* 25. 3. - Blagoje Parović-Šmit, revolucionar, španski borac († 1937)

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 19. 4. - Eliot Ness, agent Biroa za prohibiciju († 1957)
* 24. 4. - José Antonio Primo de Rivera, španski falangista († 1936)
* 25. 4. - Andrej Kolmogorov, matematičar († 1987)
* 2. 5. - Benjamin Spock, pedijatar († 1998)
* 3. 5. - Bing Crosby, pevač i glumac († 1977)
* 6. 5. - Đorđe Kosmajac, agent Specijalne policije († 1942)
* 8. 5. - Fernandel, francuski glumac († 1971)
* 29. 5. - Bob Hope, komičar i glumac († 2003)
* 6. 6. - Aram Hačaturjan, kompozitor († 1978)
* 8. 6. - Marguerite Yourcenar, belgijska spisateljica († 1987.)
* 11. 6. - Olga Karađorđević, kneginja Jugoslavije († 1997)
* 16. 6. - Ona Munson, američka glumica
* 19. 6. - Lou Gehrig, igrač bejzbola († 1941)
* 22. 6. - John Dillinger, pljačkaš banaka († 1934)
* 25. 6. - George Orwell, britanski književnik i novinar († 1950.)
* 27. 6. - Slaviša Vajner Čiča, narodni heroj († 1942)

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 1. 7. - Amy Johnson, avijatičarka († 1941)
* 2. 7. - Olav V, kralj Norveške († 1991)
* 2. 7. - Alec Douglas-Home, britanski premijer († 1995)
* 7. 7. - Steven Runciman, istoričar († 2000)
* 11. 7. - Rudolf Abel, sovjetski špijun († 1971)
* 26. 7. - Estes Kefauver, američki političar († 1963)
* 3. 8. - Habib Bourguiba, prvi predsednik Tunisa († 2000)
* 7. 8. - Louis Leakey, arheolog i naturalista († 1972)
* 27. 8. - Anka Butorac, narodni heroj († 1942)
* 3. 9. - Risto Ratković, književnik († 1954)
* 11. 9. - Frano Alfirević, hrvatski pjesnik, esejist i putopisac († 1956.)
* 11. 9. - Theodor Adorno, filozof († 1969)
* 13. 9. - Branimir Ćosić, srpski književnik († 1934)
* 13. 9. - Claudette Colbert, glumica († 1996)
* 25. 9. - Mark Rothko, slikar († 1970)

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 1. 10. - Vladimir Horowitz, američki pijanist ruskog porijekla († 1989.)
* 4. 10. - John Vincent Atanasoff, kompjuterski inženjer († 1995)
* 4. 10. - Ernst Kaltenbrunner, SS general, šef sigurnosne službe († 1946)
* 28. 10. - Evelyn Waugh, književnik († 1966)
* 30. 10. - Krunoslav Draganović, svećenik, povjesničar, emigrant († 1983)
* 7. 11. - Konrad Lorenz, austrijski prirodnjak, nobelovac za medicinu († 1989)
* 17.12. - Erskine Caldwell, američki književnik († 1987.)
* 4. 12. - Cornell Woolrich, američki pisac
* 11. 12. - Stanko Opačić Ćanica, učesnik NOB, društveno-politički radnik, golootočanin († 1994)
* 28. 12. - John von Neumann, matematičar († 1957)

## Smrti

### Januar/Siječanj – Jun/Lipanj

* 2. 1. - Bono Dobroslav Nedić, književnik (\* 1841)
* 3. 1. - Alois Hitler, Adolfov otac (\* 1837)
* 4. 1. - Aleksandar Aksakov, istraživač paranormalnog (\* 1832)
* 1. 2. - George Gabriel Stokes, matematičar i fizičar (\* 1819)
* 8. 2. - Franjo Miličević, bh. književnik i tiskar (\* 1835)
* 22. 2. - Hugo Wolf, kompozitor (\* 1860)
* 26. 2. - Richard Jordan Gatling, konstruktor oružja (\* 1818)
* 5. 3. - Dinko Politeo, novinar, političar (\* 1854)
* 14. 3. - Matija Ban, književnik, političar (\* 1818)
* 16. 3. - Roy Bean, pionir Divljeg zapada (\* ca. 1825)
* 28. 3. - Émile Baudot, pionir telekomunikacija (\* 1845)
* 4. 4. - Margaret Ann Neve, superstogodišnjakinja (\* 1792)
* 11. 4. - Gemma Galgani, katolička svetica (\* 1878)
* 17. 4. - Ivan Jesse Kujundžić, književnik (\* 1842)
* 28. 4. - Stevan Binički, oficir austrijske pa srpske vojske (\* 1840)
* 28. 4. - Josiah Willard Gibbs, fizikohemičar (\* 1839)
* 4. 5. - Goce Delčev, bugarsko-makedonski revolucionar (\* 1872)
* 4. 5. - Peko Pavlović, crnogorski vojvoda (\* 1828)
* 8. 5. - Paul Gauguin, francuski slikar i grafičar (\* 1848.)
* 20. 5. - Konstantin Vojnović, profesor, političar u Dalmaciji (\* 1832)
* 11. 6. - Majski prevrat:
	+ Aleksandar i Draga Obrenović (\* 1876 i 1864)
	+ Dimitrije Cincar-Marković, predsednik srpske vlade (\* 1849)
	+ Milovan Pavlović, srpski ministar vojni (\* 1842)

### Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac

* 13. 7. - Benjamin Kalaj, ministar financija AU, administrator BiH (\* 1839)
* 17. 7. - James McNeill Whistler, slikar (\* 1834)
* 20. 7. - Lav XIII., papa (\* 1810.)
* 21. 7. - Panta Srećković, istoričar i akademik (\* 1834)
* 1. 8. - Calamity Jane, žena s Divljeg zapada (\* 1852)
* 22. 8. - Robert Gascoyne-Cecil, lord Salisbury, bivši premijer UK (\* 1830)
* 4. 10. - Otto Weininger, filozof (\* 1880)
* 1. 11. - Theodor Mommsen, njemački povjesničar i političar, nobelovac za književnost († 1817)
* 13. 11. - Camille Pissarro, slikar (\* 1830)
* 7. 12. - Firmilijan Dražić, skopski episkop (\* 1852)
* 8. 12. - Herbert Spencer, filozof (\* 1820)
* 19. 12. - Uroš Trojanović, pesnik, novinar (\* 1882)
* 23. 12. - Ivo Benko, astronom (\* 1851)
* 28. 12. - Nikolaj Fjodorov, ruski religiozni mislilac i filozof (\* 1829)

## Nobelova nagrada za 1903. godinu

* **Fizika**: Antoine Henri Becquerel (otkriće "spontane radioaktivnosti"), Marie Curie i Pierre Curie (istraživanje radijacijskih pojava)
* **Kemija**: Svante Arrhenius (teorija elektrolitske disocijacije)
* **Fiziologija i medicina**: Niels Ryberg Finsen (lečenje *lupus vulgarisa* svetlosnom terapijom)
* **Književnost**: Bjørnstjerne Bjørnson (poezija)
* **Mir**: Sir William Randal Cremer (zagovornik međunarodne arbitracije)

## Reference

Literatura
* Dobrovšak, Ljiljana (2008). Zaposlenici na željeznicama u Hrvatskoj 1903. godine (PDF). hrcak.srce.hr