Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 30. septembra

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsub.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartut.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartčet.
 |

**30. septembra/rujna** (**30. 9.**) je 273. dan godine po gregorijanskom kalendaru (274. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 92 dana.

## Događaji

* 1061. – Prvi put održan izbor za papu od strane kolegija kardinala; na njemu izabran Anselm od Lucce koji će biti poznat kao papa Aleksandar II.
* 1791. – U Beču je praizveden singspiel (što je ekvivalent za francuski naziv opera comique) "*Čarobna frula*" Wolfganga Amadeusa Mozarta.
* 1938. – Münchenskim sporazumom šefovi vlada Velike Britanije, Francuske i Italije suglasili su se sa zahtjevima Adolfa Hitlera za aneksiju sudetskog područja, misleći kako će spriječiti veliki europski rat. Pod pritiskom svih europskih sila češka je vlada bila prisiljena pristati na aneksiju.
* 1954. – Propalo je osnivanje Europske obrambene zajednice jer je francuska vlada odbila podrediti svoju vojsku europskoj vrhovnoj komandi.
* 1966. – Britanski protektorat Bechuanaland postao je nezavisan kao Republika Bocvana. Ta se zemlja ubraja među najveće proizvođače dijamanata na svijetu.

.

## Rođenja

* 1739. – Grigorij Aleksandrovič Potemkin, ruski feldmaršal, državnik, knez i miljenik Katarine Velike († 1791.).
* 1908. – David Oistrakh, sovjetski violinista i pedagog († 1974.).
* 1924. – Truman Capote, američki književnik († 1984.).
* 1947. – Bora Cvetković, hrvatski nogometaš srpskog porijekla, osvajač brončane medalje na Olimpijskim igrama u Los Angelesu 1984. godine.
* 1959. – Ettore Messina, talijanski košarkaški trener.
* 1962. – Frank Rijkaard, nizozemski nogometni izbornik i igrač.
* 1955. – Jorge Valdano, argentinski nogometaš i trener.
* 1964. – Monica Bellucci, italijanska glumica.
* 1968. – Anita Mančić, srpska glumica.
* 1970. – Dragan Mićanović, srpski glumac.
* 1976. – Vlatko Đolonga, hrvatski nogometaš.
* 1978. – Małgorzata Glinka-Mogentale, poljska odbojkašica.
* 1980. – Martina Hingis, švicarska tenisačica.
* 1980. – Dante Amaral, brazilski odbojkaš.
* 1981. – Igor Kunitsyn, ruski teniser.
* 1986. – Joan Cañellas, španjolski rukometaš.
* 1987. – Dragana Dabović (Čukvas), srpska glumica.
* 1997. – Max Verstappen, holandski automobilista i takmičar u formuli 1.

.

## Smrti

* 420. – Sveti Jeronim, katolički svetac (\* oko 347.).
* 1897. – Sveta Mala Terezija, katolička svetica (\* 1873.).
* 1942. – Hans-Joachim Marseille, njemački pilot u Drugom svjetskom ratu na zapadnim ratištima (\* 1919.).
* 1955. – James Dean, američki glumac (\* 1931.).
* 1989. – Oskar Davičo, srpski književnik (\* 1909.).
* 1990. – Patrick White, australijski pisac.
* 1991. – Toma Zdravković, srpski pevač narodne muzike (\* 1938.).
* 2005. – Mirko Sabolović, hrvatski romanopisac, književnik i scenarist (\* 1935.).
* 2014. – Martin Lewis Perl, američki fizičar (\* 1927.).

.

## Blagdani

* Sveti mučenici Vera, Nada i Ljubav i mati im Sofija

.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar
# Oktobar

**Oktobar** (lat. *October*, od *octo*: osam) ili **listopad**, deseti mjesec u godini. Ime je dobio kao osmi mjesec po rimskom računanju vremena.

U slavenskim jezicima, listopad je dobio ime po tome što je u tom mjesecu opadanje lišća u biljaka najveće.

## Vanjske veze
# Novembar

**Novembar** (lat. *November*, od *novem*: devet) ili **studeni**, jedanaesti mjesec u godini. Ime je dobio kao deveti mjesec po rimskom računanju vremena.

## Vanjske veze
# 0. januara

**0. januar** (**siječanj**) je pseudodatum, odnosno dan prije 1. januara (siječnja) u godišnjim efemeridama. Koristi se isključivo da bi se označio dan prije 1.1. a bez spominjanja prethodne godine.

## Izvori
# 30. februara

**30. februar** (**veljača**) je datum se pojavljuje u nekim kalendarima, nasuprot gregorijanskom kalendaru, gde februar ima samo 28 ili 29 dana.

## Švedski kalendar

Februar 1712. godine u švedskom kalendaru
Švedski realm (koji je u to vreme uključivao Finsku) planirao je da pređe sa julijanskog kalendara na gregorijanski početkom 1700. godine izostavljajući prestupne dane u narednih 40 godina. Tako, 1700. godina nije bila prestupna u Švedskoj – ali su i 1704. i 1708. bile prestupne godine, nasuprot planu. Zbog ovoga je švedski kalendar bio jedan dan ispred julijanskog, ali deset dana iza gregorijanskog. Julijanski kalendar je vraćen kada su, 1712. godine, dodata dva prestupna dana, zbog čega je godina dobila 30. februar. Taj datum odgovara 29. februaru u julijanskom kalendaru i 11. martu u gregorijanskom računanju. Ovaj švedski prelaz na gregorijanski kalendar je konačno postignut 1753. godine.

## Sovjetski revolucionarni kalendar

1929. godine, Sovjetski Savez uveo je revolucionarni kalendar, gde je svako *radni* mesec imao 30 dana, a preostalih 5 ili 6 dana su bili "bezmesečni" praznici. U ovom kalendaru, postojao je 30. februar u 1930. i 1931. godini; revolucionarni kalendar je napušten 1931. Međutim, gregorijanski kalendar se upotrebljavao i tokom ovog perioda u Sovjetskom Savezu.

## Rani julijanski kalendar

Sholastičar iz 13. veka, Sakrobosko, tvrdio je da je julijanski kalendar u februaru imao 30 dana u prestupnim godinama između 45. pne. i 8. pne., kada je Avgust skratio februar kako bi mesec koji je dobio ime po njemu, avgust, imao istu dužinu kao i jul, koji je dobio ime po Juliju Cezaru. Međutim, sve ostali istorijski dokazi vezani za julijanski kalendar tokom ovog perioda opovrgavaju Sakroboska, uključujući i dualne datume sa aleksandrijskim kalendarom.

## Veštački kalendari

Veštački kalendari takođe mogu imati trideset datuma u februaru. Na primer, u klimatskom modelu, statistika može da se uprosti tako što svih 12 meseci imaju 30 dana. Hadley Centre GCM je jedan primer.

## Trivija

* Američki predsednik Džordž V. Buš jednom je izjavio da se fiskalna godina završava "30. februara". Buš je pogrešio u mesecu: trebalo je da kaže "30. septembra", koji je datum kada se završava fiskalna godina Vlade SAD..
* Brajan Mjuir, NHL igrač, tvrdi da se rodio 30. februara.

## Reference

* *The Oxford Companion to the Year*. Bonnie Blackburn & Leofranc Holford-Strevens. Oxford University Press 1999. ISBN 978-0-19-214231-3. strane 98-99.

## Vanjske veze

* Prirodnjački almanah: 30. februar Arhivirano 2010-10-10 na Wayback Machine-u.
* 30 dana u februaru 1712..
* Promena kalendara - Švedska Arhivirano 2001-04-18 na Wayback Machine-u.
# 31. februara

**31. februar** (**veljača**) je fiktivni datum koji se koristi da bi se dao neki apstraktni primjer. Valja ga razlikovati od 30. februara koji je stvarni datum u pojedinim kalendarima.

## Povezano

* Metasintaktička varijabla.

.
# Doomsday pravilo

**Doomsday pravilo** ili **Doomsday algoritam** (doslovno *pravilo Sudnjeg dana*) je jedan od načina na koji se izračunava dan u tjednu za svaki datum. Ono omogućava vječni kalendar jer se gregorijanski kalendar pokreće u ciklusima od 400 godina.

## Izvori

* What is the day of the week, given any date?
* Doomsday Algorithm
* Finding the Day of the Week Arhivirano 2007-01-15 na Wayback Machine-u
* Poem explaining the Doomsday rule