# 14. januara

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

**14. januar/siječanj** (**14. 1.**) je 14. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 351 dan (352 dana u prijestupnoj godini).

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartut.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartčet.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |

## Događaji

* 1784. – SAD ratifikovale mirovni ugovor s Velikom Britanijom, čime je i formalno okončan Američki rat za nezavisnost.
* 1809. – Velika Britanija i Španija sklopile savez protiv francuskog cara Napoleona I.
* 1826. – u Pešti osnovana Matica srpska na inicijativu Jovana Hadžića i uz pomoć bogatih srpskih trgovaca iz Pešte i Budima. Književno i kulturno društvo odigralo ogromnu ulogu u procvatu nauke i kulture Srba u Vojvodini, ubrzo po osnivanju počelo da izdaje „Letopis Matice srpske“, najstariji srpski književni časopis. 1864. Matica preseljena u Novi Sad.
* 1867. – u okviru balkanskih nacionalno-oslobodilačkih saveza protiv Otomanskog carstva, Vlada Srbije u Bukureštu s bugarskim revolucionarnim komitetom sklopila sporazum o stvaranju zajedničke države koja bi se zvala Bugaro-Srbija ili Srbo-Bugarska, a za vladara bio predviđen srpski knez Mihailo Obrenović.
* 1907. – zemljotres razorio grad Kingston na Jamajci i usmrtio oko 1.000 ljudi.
* 1943. – u Kazablanki počela konferencija lidera savezničkih snaga u Drugom svetskom ratu Ruzvelta, Čerčila i De Gola. Na konferenciji koja je završena 26. 1.a zaključeno da sile Osovine moraju bezuslovno kapitulirati i preciziran datum iskrcavanja saveznika u Italiji.
* 1953. – Narodna skupština Jugoslavije izglasala ustavni zakon kojim je uvedeno društveno vlasništvo i samoupravljanje proizvođača. Umesto vlade i ministarstava uvedena izvršna veća i državni sekretarijati. Prvi predsednik Saveznog izvršnog veća postao Josip Broz Tito.
* 1969. – lansiran sovjetski vasionski brod „Sojuz 4“ s kosmonautom Vladimirom Šatalovim, dan kasnije „Sojuz 5“ u kom su bili Boris Voljanov, Aleksej Jelisejev i Jevgenij Krunov. Dva broda se potom spojila, kosmonauti Jelisejev i Krunov prešli u „Sojuz 4“. To je bilo prvo spajanje vasionskih brodova s ljudskom posadom u Zemljinoj orbiti.
* 1991. – u Tunisu ubijena tri bliska saradnika Jasera Arafata, među kojima Abu Ijad, jedan od osnivača Palestinske oslobodilačke organizacije.
* 1996. – predsednik Gvatemale Alvaro Arsu pozvao, preuzimajući dužnost šefa države, levičarske gerilce da počnu pregovore o okončanju 35-godišnjeg građanskog rata.
* 2000. – pet bosanskih Hrvata Zoran, Vlatko i Marjan Kupreškić, Vladimir Šantić i Drago Josipović proglašeni krivim pred Međunarodnim sudom za ratne zločine u Hagu za masakr 116 Muslimana u Ahmićima u Bosni 1993. Osuđeni na zatvorske kazne od pet do 25 godina. Kupreškići 23. 10. 2001. proglašeni nevinim i oslobođeni, a ostaloj dvojici kazna smanjena.

.

## Rođenja

* 83. pne. - Marko Antonije, rimski vojskovođa i državnik.
* 1507. – Katarina od Španjolske, austrijska hercoginja i španjolska princeza.
* 1683. – Gottfried Silbermann.
* 1811. – Fran Kurelac, hrvatski književnik i filolog (u. 1874.).
* 1816. – Antun Nemčić, hrvatski književnik (u. 1849.).
* 1818. – Zacharias Topelius, finsko-švedski pjesnik.
* 1850. – Pierre Loti, francuski književnik.
* 1861. – Mehmed VI., sultan Osmanskog carstva.
* 1863. – Richard F. Outcault, američki crtač i karikaturist, "otac" modernog stripa († 1928).
* 1875. – Albert Schweitzer, alzaško-njemački liječnik, protestantski teolog, filozof i glazbenik († 1965.).
* 1892. – Miloš Đurić, srpski klasični filolog (u. 1967).
* 1896. – John Dos Passos, američki književnik (u. 1970.).
* 1897. – Vaso Čubrilović, bosanski istoričar (u. 1990).
* 1919. – Giulio Andreotti, talijanski političar i državnik.
* 1923. – Mihajlo "Bata" Paskaljević, bio je srpski glumac (u. 2004.).
* 1925. – Yukio Mishima, bio je pseudonim koji je koristio Kimitake Hiraoka, japanski pisac i dramatičar (u. 1970.).
* 1931. – Caterina Valente, talijanska pjevačica i zabavljačica.
* 1941. – Faye Dunaway, američka glumica 70-ti.
* 1941. – Milan Kučan, slovenački političar i državnik, prvi predsjednik samostalne Republike Slovenije.
* 1948. – Carl Weathers, američki filmski i televizijski glumac.
* 1953. – Radmila Živković, srpska glumica.
* 1962. – Pavel Sukosyan, ruski rukometaš.
* 1965. – Désirée Nosbusch, luksemburška TV-voditeljica i glumica.
* 1970. – Edin Mujčin, bivši bosansko-hercegovački nogometaš.
* 1970. – Marco Pantani, biciklist.
* 1971. – Lasse Kjus, norveški alpski skijaš.
* 1971. – Antonios Nikopolidis, grčki nogometaš.
* 1972. – Ratko Štritof, bivši hrvatski vaterpolist.
* 1973. – Giancarlo Fisichella, talijanski vozač f1.
* 1982. – Víctor Valdés, španski fudbalski golman.

.

## Smrti

* 1742. – Edmund Halej, engleski astronom i geofizičar (r. 1656).
* 1753. – George Berkeley, irski filozof (r. 1685.).
* 1874. – Johann Philipp Reis, njemački znanstvenik, fizičar i konstruktor (r. 1834.).
* 1898. – Luis Kerol, engleski pisac i matematičar (r. 1832).
* 1949. – Ivan Bjelovučić (Juan Bielovucic), hrvatski zrakoplovac (r. 1889.).
* 1957. – Humphrey Bogart, američki glumaca (r. 1899).
* 1978. – Kurt Gödel, matematičar.
* 1991. – Mihailo Stevanović, srpski filolog (r. 1903).
* 2010. – Ante Babaja, hrvatski filmski redatelj i scenarist (r. 1927.).

.

## Praznici i dani sećanja

* 1840. – u kneževini Srbiji za školsku slavu proglašen Savindan (tada 26. 1. po novom kalendaru), praznik u spomen na srpskog prosvetitelja i zaštitnika školstva, Svetog Savu. Prva proslava Svetog Save održana 1812. u Zemunu, a himna Svetom Savi prvi put izvedena 1839. u Segedinu.
* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
	+ Obrezanje Isusa Hrista.
	+ Svetog Vasilija Velikog, arhiepiskopa Kesarijskog.
* Srpska i berberska nova godina.
	+ Obrezanje Gospodnje; Sveti Vasilije Veliki (Nova godina).

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar