# 12. marta

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsr.
 |

**12. ožujka** (**12. 3.**) je 72. dan godine po gregorijanskom kalendaru (73. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 293 dana.

## Događaji

* 641. – Kineska princeza Ven Čeng udala se za vladara Tibeta, na osnovu čega je kasnije Kina polagala pravo na suverenitet nad tom južnom planinskom provincijom.
* 1537. – Turci zauzeli dalmatinsko utvrđenje Klis, koje je dugo odolevalo turskom nadiranju iz Bosne. U borbi poginuo i legendarni senjski kapetan i kliški knez Petar Kružić.
* 1848. – U Beču izbile velike studentske demonstracije protiv apsolutističkog režima kancelara Klemensa Metternicha, što je bio početak revolucije koja je potresla temelje Austrije i dovela do sloma Meternihovog apsolutizma.
* 1854. – Krimski rat: Velika Britanija i Francuska zaključile savez sa Otomanskim carstvom protiv Rusije.
* 1868. – Skinuta zabrana sa pravopisa Vuk Karadžić i dozvoljena njegova upotreba. Rešenje o tome doneo, na osnovu odluke kneza Mihaila Obrenovića, ministar prosvete Dimitrije Crnobarac, bečki i pariski doktor nauka.
* 1907. – U eksploziji ratnog broda "Jena" u francuskoj luci Tulon poginulo najmanje 118 ljudi.
* 1938. – Anschluss: Predvođene Adolfom Hitlerom, nemačke trupe umarširale u Austriju, čime je ta država pripojena Trećem rajhu.
* 1947. – Predsednik SAD Hari Truman u Kongresu proklamovao doktrinu o pomoći zemljama ugroženim komunizmom. Prva sredstva data Grčkoj i Turskoj.
* 1966. – Indonežanski parlament lišio Ahmeda Sukarna svih funkcija, uključujući položaj predsednika države, a general Suharto postao vršilac dužnosti šefa države.
* 1971. – Premijer Hafez al Asad na referendumu izabran za predsednika Sirije.
* 1978. – Partije levice, prvi put u istoriji Francuske, dobile apsolutnu većinu u prvom krugu parlamentarnih izbora.
* 1984. – U Velikoj Britaniji počeo generalni štrajk rudara.
* 1993. – U seriji eksplozija 13 podmetnutih bombi u indijskom gradu Bombaju poginulo najmanje 200 ljudi, a 1.100 ranjeno.
* 1999. – Poljska, Češka i Mađarska postale članice NATO, kao prve zemlje bivše članice Varšavskog ugovora koje su pristupile NATO.
* 2001. –.
	+ Uz posredovanje međunarodne zajednice predstavnici srpskih vlasti i pobunjenih Albanaca na jugu Srbije potpisali sporazum o prekidu vatre.
	+ U akciji uništavanja neislamskih kulturnih spomenika talibanske vlasti u Avganistanu uništile dva najveća kipa Bude u svetu, stara nekoliko hiljada godina.
* 2002. – Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija, na predlog SAD, usvojio rezoluciju u kojoj se prvi put pominje Palestina kao posebna država, pored Izraela.

.

## Rođenja

* 1685. – George Berkeley, irski filozof.
* 1824. – Gustav Kirchhoff, njemački fizičar i kemičar († 1887.).
* 1832. – Charles Cunningham, engleski kapetan († 1897.) .
* 1856. – Stepa Stepanović, jedan od najistaknutijih srpskih vojskovođa. († 1929.).
* 1863. – Gabriele D'Annunzio, talijanski pjesnik, dramaturg, političar († 1938.).
* 1881. – Mustafa Kemal Atatürk, turski oficir (paša) i političar; osnivač moderne Turske republike.
* 1888. – Vaslav Nižinjski, ruski plesač i koreograf.
* 1890. – Idriz I, libijski kralj.
* 1922. – Jack Kerouac, američki književnik († 1969.).
* 1925. – Georges Delerue, francuski skladatelj filmske muzike.
* 1928. – Paul Kuhn, njemački muzičar.
* 1928. – Edward Albee, američki dramski pisac.
* 1940. – Al Jarreau, američki pjevač.
* 1941. – Josip "Joško" Skoblar, hrvatski nogometaš i trener, bivši jugoslavenski reprezentativac i osvajač zlatne kopačke 1970/1971.
* 1943. – Ratko Mladić, bosansko-srpski general.
* 1946. – Liza Minnelli, američka glumica i pjevačica.
* 1947. – Kalervo Palsa, finski slikar ekspresionizma.
* 1950. – Javier Clemente, španjolski nogometni trener i igrač.
* 1956. – László Kiss, mađarski nogometaš i trener.
* 1959. – Milorad Dodik, bosanskohercegovački političar.
* 1960. – Jason Beghe, američki glumac.
* 1962. – Dražen Ričl Zijo, jugoslovenski muzičar; osnivač Crvene jabuke († 1986.).
* 1962. – Andreas Köpke, njemački nogometni reprezentativac.
* 1968. – Aaron Eckhart, američki glumac.
* 1973. – Tim Fischer, njemački šansonjer.
* 1981. – Katarina Srebotnik, slovenačka teniserka.
* 1986. – Josip Brezovec, hrvatski nogometaš.

.

## Smrti

* 604. – Grigorije I Veliki, rimski papa i jedan od četiri oca Katoličke crkve.
* 1502. – Franjo Vranjanin, talijanski kipar (\* oko 1430.).
* 1507. – Cesare Borgija, italijanski kondotjer i avanturista, uzor za Makijavelijevog *Vladaoca* (\*1475.).
* 1790. – András Hadik (Andreas Hadik), habsburški feldmaršal i grof (\* 1710.).
* 1914. – George Westinghouse, američki izumitelj.
* 1916. – Marie von Ebner-Eschenbach, austrijska književnica (\* 1830.).
* 1925. – Sun Jat Sen, kineski političar i revolucionar, 1. predsjednik republike Kine (r. 1866.).
* 1935. – Mihajlo Pupin, američko-srpski naučnik.
* 1942. – Žikica Jovanović Španac, jugoslovenski narodni heroj. (\* 1914.).
* 1942. – William Henry Bragg, engleski fizičar.
* 1951. – Alfred Hugenberg, njemački biznismen i političar.
* 1955. – Theodor Plievier, njemački književnik (\* 1892.).
* 1955. – Charlie Parker, američki jazz saksofonist i skladatelj (\* 1920.).
* 1964. – Jovan Bijelić, srpski slikar. (\* 1886).
* 1995. – Mija Aleksić, srpski glumac. (\* 1923.).
* 1999. – Jehudi Menjuhin, jedan od najvećih violinista XX veka.
* 2000. – Aleksandar Nikolić, jugoslovenski košarkaš i trener († 1924.).
* 2003. – Zoran Đinđić, srpski premijer, ubijen u atentatu. (\* 1952.)

.

## Blagdani/Praznici

* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
	+ Prepodobnog Prokopija Dekapolita.
	+ Prepodobnog Talaleja - isposnika sirijskog.
	+ Svetog Tita Pečerskog.
	+ Prepodobnog Stefana.
	+ Svetog mučenika Julijana Podagrika.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar