# 5. februara

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartčet.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |

---

**5. veljače/februar** (**5. 2.**) je 36. dan godine po gregorijanskom kalendaru.
Do kraja godine ima još 329 dana (330 u prijestupnoj godini).

## Događaji

* 1593. — Kralj Navare Anri odbacio kalvinizam i prešao u katoličanstvo kako bi kao Anri IV preuzeo presto Francuske.
* 1596. — Japanski šogun Hidejoši zabranio hrišćanstvo u Japanu i naredio da se pogubi 26 osoba koje su prešle u katoličku veru. To su bili prvi katolički "mučenici" Japanci.
* 1792. — Britanci zauzeli pola teritorije indijske države Majsor, nakon što su porazili vojsku sultana Tipu Sahiba.
* 1814. — U Beču objavljena "Mala prostonarodna slavenoserbska pesmarica" Vuka Karadžića, koja je označila početak upoznavanja Evrope sa srpskom narodnom poezijom.
* 1818. — Bivši Napoleonov maršal Žan Batist Bernadot postaje kralj Švedske i Norveške kao Karl XIV Johan (1818.-1844.) i osniva dinastiju Bernado koja vlada Švedskom do danas.
* 1885. — Belgijski kralj Leopold II proglasio afrički Kongo za lični posed pod nazivom "Nezavisna država Kongo".
* 1887. — U milanskoj Skali prvi put izvedena Verdijeva opera "Otelo".
* 1900. — Ruska carska vlada opozicijskim je studentima odredila prisilnu obvezu služenja u vojsci.

.

### 1901-1950

* 1917. — Usvajanjem novog ustava, Meksiko postao federativna republika od 28 saveznih država. Proklamovana je agrarna reforma i crkva je odvojena od države.

.

### 1951-2000

* 1958. — Gamal Abdel Naser izabran za prvog predsjednika Ujedinjene Arapske Republike (kasniji Egipat).
* 1971. — Apollo 14 sletio na Mjesec.
* 1971. — U Belfastu, tokom nemira, ubijen britanski vojnik, prvi od dolaska britanskih trupa u Severnu Irsku 1969.
* 1983. — U eksploziji bombe u prostorijama Palestinske oslobodilačke organizacije u Bejrutu poginule su 22 osobe.
* 1983. - U Lionu, posle izručenja iz Bolivije, uhapšen ratni zločinac Klaus Barbi, jedan od šefova Gestapoa u okupiranoj Francuskoj u Drugom svetskom ratu. Barbi, nazvan "dželatom iz Liona" skrivao se u Boliviji 32 godine.
* 1988. — Vrhovni sud SSSR ukinuo presudu kojom su u martu 1938. u vreme Staljinovih "čistki", osuđeni i potom ubijeni Nikolaj Buharin, Aleksej Rikov i niz drugih visokih sovjetskih partijskih i državnih rukovodilaca. Oni su potom posmrtno rehabilitovani.
* 1994. — Granata sa srpskih položaja ubija 66 osoba u centru Sarajeva.
* 1996. — Vlasti u Sarajevu uhapsile su i kasnije predale Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu srpske oficire Đorđa Đukića i Aleksu Krsmanovića, što je izazvalo ozbiljnu političku krizu u tek uspostavljenim kontaktima dva bosanska entiteta. General Đukić je umro u zatvoru a pukovnik Krsmanović je oslobođen optužbe.
* 1997. —.
	+ Tri najveće švajcarske banke osnovale su, pod snažnim međunarodnim pritiskom, fond od sto miliona švajcarskih franaka za žrtve holokausta. Pritisak je usledio nakon otkrića da su švajcarske banke sarađivale s nemačkim nacistima u Drugom svetskom ratu u skrivanju novca i dragocenosti od zatočenih i ubijenih Jevreja.
	+ U akcijama beogradske policije protiv mirnih protesta građana, zbog fasifikovanja izbornih rezultata, između 2. i 5. februara, uhapšeno je oko 100, a povređeno više od 300 demonstranata. Svakodnevne demonstracije su nastavljene.

.

### 21. stoljeće

* 2001. — U Njujorku počelo suđenje četvorici optuženih za postavljanje i aktiviranje bombi 1998. u dve američke ambasade u Africi, kada je život izgubilo 224 osobe.
* 2001 - U eksploziji u moskovskom metrou povređeno je najmanje 224 osoba.
* 2002. — Belgijski ministar inostranih poslova Luis Mišel, uputio izvinjenje zbog uloge njegove zemlje 1961 u atentatu na tadašnjeg kongoanskog lidera Patrisa Lumumbe. On je ponudio pomoć od 3,25 miliona dolara Fondu "Patris Lumumba" za promociju demokratije u toj zemlji.
* 2003. — Severna Koreja je saopštila da je ponovo pokrenula nuklearni reaktor u Jongbjonu. Ona je u decembru 2002. najavila niz akcija kojima će reaktivirati svoje nuklearne programe, uprkos činjenici da je dve godine ranije (1994) potpisala sporazum o njihovoj suspenziji.
* 2006. —.
	+ Iran odlučio da zabrani pristup svojim nuklearnim postrojenjima timovima IAA.
	+ Reprezentacija Francuske je novi evropski prvak u rukometu.

.

## Rođenja

* 1525. — Juraj II. Drašković, hrvatski teolog, državnik i kardinal iz velikaške obitelji Drašković († 1587.).
* 1715. — Baltazar Adam Krčalić, hrvatski povjesničar, teolog i pravnik († 1778.).
* 1812. — Georges-Charles de Heeckeren d'Anthès, francuski monarhist, oficir-gardist († 1895.).
* 1840. — John Boyd Dunlop, škotski izumitelj i veterinar, izumitelj pneumatske gume († 1921.).
* 1864. — Jagoda Truhelka, hrvatska književnica, autorica romana *Zlatni danci* († 1957.).
* 1878. — André-Gustave Citroën († 1935.).
* 1880. — Gabriel Voisin, francuski konstruktor aviona i automobila.
* 1887. — Albert Paris Gutersloh, austrijski književnik i slikar († 1973.).
* 1912. — Josip Palada, hrvatski tenisač († 1994.).
* 1914. — William S. Burroughs, američki pisac i slikar.
* 1915. — Robert Hofstadter, američki fizičar († 1990.).
* 1916. — Jorginho Guinle, brazilski plejboj († 2004.).
* 1919. — Andreas Papandreou, grčki političar i državnik.
* 1933. — Miloš Milutinović, bivši jugoslovenski nogometni reprezentativac i trener (u. 2003).
* 1943. — Dušan Uhrin, čehoslovački nogometni trener i nogometaš.
* 1945. — Bob Marley, reggae glazbenik († 1981.).
* 1945. — Duff McKagan, američki glazbenik i bassist benda Velvet Revolver.
* 1948. — Sven-Göran Eriksson, švedski nogometni trener.
* 1952. — Darko Domijan, hrvatski pjevač zabavne glazbe.
* 1956. — Zlatko Kramarić, hrvatski je političar, bivši gradonačelnik Osijeka.
* 1963. — Goran Jurić, bivši hrvatski i jugoslovenski nogometaš.
* 1965. — Gheorghe Hagi, nekadašnji rumunjski nogometaš i trener.
* 1965. — Quique Sánchez Flores, španjolski nogometaš i trener.
* 1966. — Rok Petrovič, slovenski alpski skijaš († 1993.).
* 1968. — Marcus Grönholm, bivši finski reli-vozač.
* 1975. — Giovanni van Bronckhorst, umirovljeni nizozemski igrač i bivši reprezenativac.
* 1979. — Mirko Hrgović, nogometni je reprezentativac Bosne i Hercegovine.
* 1982. — Rodrigo Palacio, argentinski nogometaš.
* 1984. — Carlos Tevez, argentinski nogometaš.
* 1985. — Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro, portugalski nogometaš.
* 1986. — Vedran Ćorluka, hrvatski nogometni reprezentativac.
* 1986. — Andreas Beck, bivši njemački teniser.
* 1992. — Neymar Jr., brazilski nogometni reprezentativac.

.

## Smrti

* 1922. — Eduard Slavoljub Penkala, hrvatski izumitelj i inženjer, izumitelj brojnih izuma među kojma se ističu penkala, termofor, kočnica, anodna baterija i deterdžent (\* 1871.).
* 1947. — Hans Fallada, njemački književnik (\* 1873.).
* 1957. — Ben Hardaway, američki crtač animiranog filma i producent (\* 1895.).
* 2020. — Kirk Douglas, američki glumac (\* 1916.).

## Blagdani

* Ustavni dan u Meksiku (1917.).

.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar