# 25. januara

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartut.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartčet.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |

**25. januar/siječanj** (25. 1.) je 25. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 340 dana (341 dan u prijestupnoj godini).

## Događaji

* 750. – Bitka na Zabu u kojoj ustanici na čelu sa As-Saffahom nanose odlučujući poraz omejadskom kalifu Marvanu II, poslije čega će As-Saffah postati kalif i uspostaviti Abasidski Kalifat.
* 1579. – severne nizozemske pokrajine Holandija, Zelandija, Utreht, Gelderlend, Frizija, Groningen i Overajsel proglasile su Utrehtsku uniju radi suprotstavljanja španskoj vlasti. Unija se 1581. otcepila od Španije, a Vestfalskim mirom 1648. dobila nezavisnost.
* 1831. – poljski parlament (Sejm) proglasio je nezavisnost Poljske i svrgnuo ruskog cara Nikolaja I s poljskog prestola. Veliki deo Varšavskog vojvodstva, pod nazivom Poljsko kraljevstvo priključen je 1815. Rusiji, a ruski car postao je i kralj Poljske. Rusi su u septembru ugušili poljski ustanak, ukinut je ustav i raspušten Sejm.
* 1878. – u rusko-turskom ratu potopljen je turski brod nakon što su ga Rusi pogodili torpedom. To je bio prvi brod pogođen i potopljen tim podvodnim oružjem.
* 1899. – u Požarevačkom zatvoru je umro srpski revolucionar i publicista Vasa Pelagić, jedan od prvih pobornika ideje socijalizma u Srbiji i na Balkanu. Bio je plodan i popularan pisac, a radovi objavljeni za njegovog života štampani su u 250.000 primeraka.
* 1904. – u Beogradu je počeo izlaziti dnevni list „Politika (novine)“, čiji je osnivač i prvi urednik bio Vladislav Ribnikar.
* 1919. – osnovana je Liga naroda, preteča Ujedinjenih nacija.
* 1924. – u francuskom gradu Šamoni otvorene su prve zimske Olimpijske igre.
* 1942. – Tajland je u Drugom svetskom ratu objavio rat Velikoj Britaniji i SAD.
* 1961. – predsednik SAD Džon Kenedi održao je u Stejt departmentu u Vašingtonu prvu konferenciju za novinare koju je televizija prenosila uživo. Kenedi je odgovorio na 31 pitanje.
* 1971. – general Idi Amin je vojnim udarom oborio s vlasti predsednika Ugande Miltona Obotea i potom se proglasio za predsednika.
* 1983. – kineske vlasti su preinačile u doživotnu robiju smrtnu kaznu izrečenu istog dana 1981. Mao Cedungovoj udovici Djang Ćin.
* 1991. – Skupština (Sobranje) Makedonije, jedna od tadašnjih republika SFR Jugoslavije usvojila je deklaraciju o nezavisnosti i platformu za pregovore o budućnosti Jugoslavije.
* 1993. – Mir Aimal Kansi izvodi teroristički napad ispred sjedišta CIA-e.
* 1996. – Parlamentarna skupština Saveta Evrope primila je Rusiju u članstvo te organizacije i pored oštrih kritika zbog ruskog vojnog angažovanja u Čečeniji.
* 1999. – u seriji zemljotresa u Kolumbiji, koji je pogodio regiju uzgajivača kafe, poginulo je oko 2.000 ljudi, a stotine hiljada ostalo je bez domova.
* 2000. – pripadnici Sfora uhapsili su u Višegradu Mitra Vasiljevića optuženog za ratne zločine pocinjene tokom rata u Bosni i Hercegovini (1992-95).
* 2001.godine DOS formirao Vladu Srbije,prvu posle desetogodišnje vlasti SPS-a.
* 2001. – izraelski i palestinski pregovarači su sopštili da su postigli izvestan uspeh u pregovorima oko granica buduće palestinske države.

.

## Rođenja

* 1708. – Pompeo Batoni, talijanski slikar.
* 1736. – Joseph-Louis de Lagrange.
* 1759. – Robert Burns, škotski pesnik.
* 1874. – William Somerset Maugham, engleski pripovjedač i dramatičar (u. 1965.).
* 1881. – Emil Ludwig.
* 1882. – Virginia Woolf, britanska književnica i idol feminističkog pokreta (u. 1941.).
* 1894. – Micheil Tschiaureli, gruzijski režiser.
* 1904. – Géza Fried, mađarski pijanist i skladatelj.
* 1905. – Sava Kovačević, partizanski komandant.
* 1917. – Jânio Quadros, brazilski političar i državnik.
* 1922. – Luigi Luca Cavalli-Sforza, talijanski naučnik i genetičar.
* 1926. – Youssef Chahine, egipatski režiser.
* 1927. – Antônio Carlos Jobim, brazilski kantautor i prvo ime bossa nove.
* 1933. – Corazon Aquino, filipinska političarka i državnica.
* 1935. – António Ramalho Eanes, portugalski političar i državnik.
* 1942. – Eusébio, portugalski nogometaš († 2014.).
* 1947. – Tostão, bivši brazilski nogometaš.
* 1947. – Krešimir Zubak, bosanskohercegovački političar.
* 1951. – Bill Viola, američki umjetnik video i instalacijskih djela.
* 1953. – Danica Maksimović, srpska glumica.
* 1953. – Staša Zajović, transnacionalna aktivistkinja za ljudska prava.
* 1957. – Luis Alfredo Garavito Cubillos, kolumbijanski serijski ubica.
* 1958. – Alessandro Baricco, talijanski književnik.
* 1958. – Zoran Cvijanović, srpski glumac.
* 1977. – Stefan Milenković, srpski violinist.
* 1978. – Andrija Zlatić, srpski reprezentativac u streljaštvu.
* 1980. – Xavi Hernández, španjolski nogometni reprezentativac.
* 1981. – Alicia Keys, američka soul-pjevačica.
* 1981. – Toše Proeski, makedonski pjevač.
* 1982. – Noemi, talijanska pjevačica.
* 1983. – Slobodan Nikić, srpski vaterpolista.
* 1983. – Giovanni Lapentti, ekvadorski teniser.
* 1984. – Robinho, brazilski nogometaš.
* 1985. – Acie Law, američki košarkaš.
* 1987. – Marija Kiriljenko, ruska tenisačica.
* 1988. – Tatiana Golovin, francuska teniserka.
* 1990. – Bobana Veličković, srpska reprezentativka u streljaštvu.

## Smrti

* 1925. – Ivan Vučetić (Juan Vucetich), hrvatski izumitelj daktiloskopije (\* 1858.).
* 1947. – Al Kapone, američki gangster.
* 1978. – Skender Kulenović, srpski/bosanski pisac.
* 1987. – Predrag Peđa Milosavljević, srpski slikar.
* 1987. – Asim Ferhatović, bosanski nogometaš.
* 1997. – Nikola Koljević, srpski političar iz Bosne i Hercegovine (\* 1936.).
* 2005. – Philip Johnson, američki arhitekta.

.

## Praznici i dani sećanja

* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
	+ Svetu mučenicu Tatijanu.
	+ Svetog mučenika Petra Avesalamita.
	+ Mlekopitatelnicu.
	+ Prepodobnu Mati Teodoru.
	+ Sveta mučenica Tatijana; Ikona Mlekopitateljica.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar