Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Katolički kraljevi

Grb Katoličkih kraljeva
**Katolički kraljevi** (španjolski: *Reyes Católicos*) je zajednička titula koja se u historiji koristi za kraljicu Isabelu I i Ferdinanda II. Aragonskog. Titulu Katoličkih kraljeva je ovom kraljevskom paru dao papa Aleksandar VI. Ovaj kraljevski par vjenčao se 1469. godine u Valladolidu i tim brakom ujedinili dvije krune - Kastilje i Aragona - i praktično postavili prve temelje Kraljevine Španjolske koja će konačno biti formirana pod vladavinom njihovog unuka, Karla V. Vremenom će opravdati ovu titulu, prvo boreći se protiv Maura u Rekonkvisti, koja se zarvšava 1492. godine padom Granade, posljednjeg maurskog uporišta na Pirinejskom poluotoku.

Vladavina Katoličkih kraljeva se podudara s razdobljem prijelaza svijeta iz srednjeg vijeka u moderno doba. Uz podršku gradova i sitne vlastele, uspostavili su jaku centralističku monarhiju koja se mogla boriti protiv nezajažljivog apetita za vlašću crkvenih velikodostojnika i krupnih feudalaca. Osvajanjem Granade, Navare, Kanarskih otoka, Melille i drugih dijelova Afrike, uspjeli su ujediniti sav teritorij (osim Ceute) pod jednom jedinom krunom, onoga što se danas zove kraljevina Španjolska.

Kraljevi su vodili zajedničku vansjku politiku obilleženu diplomacijom Ferdinanda Katoličkog, koja je osigurala hegemoniju Španjolske u sljedećih nekoliko stoljeća.

Otkriće Amerike 1492. - iste godine kada je Rekonkvista konačno privedena kraju - označilo je novo poglavlje u povijesti Pirinejskog poluotoka i otvorilo je nove mogućnosti u gospodarstvu, znanosti i politici, stavljajući naglasak na prekooceansku ekspanziju koja će trajati nekoliko stoljeća.

Katolički kraljevi su imali petoro djece, preko čijih brakova je Izabela Katolička obsigurala političku sigurnost Španjolske koja se tada smatrala velikom silom na političkom, kulturnom i vjerskom planu.

* Izabela od Aragona i Kastilije *(Isabel de Aragón y Castilla)*, udana prvo za Alfonsa od Portugala, a potom i za Manuela I. od Portugala.
* Juan od Aragona i Kastilije *(Infante Juan de Aragón y Castilla)*, oženjen Margaritom od Austrije, umro rano, godine 1497.
* Juana I. od Kastilije *(Juana I de Castilla)*, pozanta u povijesti i kao Juana Luda, udala se za Filipa od Austrije (Filip Lijepi), koji je kasnije postao Filip I. od Kastilje, sina njemačkog cara, Maksimilijana I.
* Marija od Aragona i Kastilje *(María de Aragón y Castilla)*, udala se za Manuela I. od Portugala nakon što je njena sestra Izabela umrla.
* Katarina od Aragona *(Catalina de Aragón)*, udata za Henrika VIII. od Engleske.
# Novi vijek

| Ljudska historija This box: * prikaži
* razgovor
* uredi
 |
| --- |
| ↑ Kameno doba
 |
|
Pisana historija
 |
| * **Najstariji zapisi **Brončano doba **Željezno doba **Stari vijek **Srednji vijek **Rani novi vijek **Novi vijek **Najnovije doba**
 |
| ↓Budućnost
 |

Kolumbo u Novom svetu. Ovim događajem je počeo Novi vijek
**Novi vijek** (njemački: *Neuzeit*), rjeđe **moderna historija**, je naziv za historijsku epohu, odnosno period svjetske historije koji je slijedio srednji vijek, a čiji se početak tradicionalno smješta u 1492. godinu, odnosno vezuje za Kolumbovo otkriće Amerike. Dio historičara, pak, za početak novog vijeka uzima 1453. godinu, odnosno pad Carigrada. U svom najširem smislu se Novi vijek opisuje kao period koji traje do današnjeg dana.

U užem smislu se pod time podrazumijeva period koji je završio Oktobarskom revolucijom 1917. odnosno Prvim svjetskim ratom (1914–1918). Period koji ga slijedi se zove Najnovije doba ili savremena historija.

Novi vijek se ponekad dijeli i na dva perioda: rani novi vijek, koji je trajao od početka 16. do početka 18. vijeka, odnosno završio industrijskom revolucijom, te novi vijek u još užem smislu.

## Osnovne odlike

Novi vijek počinje otkrićima u oblasti nauke, tehnike, privrede i upoznavanja sopstvene planete. Nova tehnička otkrića kao što su pronalazak kompasa i durbina, ili izgradnja nove vrste brodova-karavela, omogućila su i ubrzala geografska otkrića.

## Značajni naučnici

Nauka u novom vijeku nije više pod direktnim uticajem crkve. Ističu se matematičari i astronomi Nikola Kopernik, Johan Kepler, Galileo Galilej i Đordano Bruno. Najpoznatiji filozofi su Rene Dekart i Frensis Bekon.

## Kultura

Razvija se kapitalizam čiji je nosilac građanska klasa. Broj pismenih ljudi povećava se zahvaljujući Johanu Gutenbergu koji je otkrio mašinu za štampanje. Arhivi za proučavanje historije novog vijeka su u Beču, Istanbulu, Veneciji i Vatikanu.
# David Silva

David Silva| David Silva 2012. godine |
| Lični podaci |
| Puno ime | David Josué Jiménez Silva |
| Datum rođenja | 8. siječnja 1986. |
| Mjesto rođenja |  Arguineguín, Španjolska |
| Nacionalnost | Španjolac |
| Državljanstvo |  španjolsko |
| Visina | 1.70m |
| Pozicija | centarfor |
| Omladinski pogoni |
|  |
| 1995 – 2000 2000 – 2004 |  UD San Fernando  Valencia CF |
|  |
| Profesionalni klubovi\* |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Godine** | **Klub** | **Uta. (gol.)** |
| 2004 – 2010 |  Valencia CF | 119 (21) |
| 2004 – 2005 | →  SD Eibar | 35 (5) |
| 2005 – 2006 | →  Celta Vigo | 34 (4) |
| 2010 – 2020 |  Manchester City | 309 (60) |
| 2020 – 2023 |  Real Sociedad | 74 (6) |
| **Nacionalna reprezentacija\*\ |
| **Godine** | **Reprezentacija** | **Uta. (gol.)** |
| 2006 – 2018 |  Španjolska | 125 (35) |

 |
| \* Nastupi i golovi u profesionalnim klubovima koji se računaju samo za službene utakmice i tačni su do .  |

**David Josué Jiménez Silva** (Arguineguín, 8. siječnja 1986.), bivši španjolski nogometaš i reprezentativac. Uglavnom je igrao kao playmaker na krilu, ali nekad i kao pomoćni napadač. Za reprezentaciju je debitirao 2006. godine te je bio član momčadi koje su osvojile europsku i svjetsku titulu. U svom matičnom klubu Valenciji igrao je u preko 150 utakmica i osvojio jedan Copa del Rey, da bi 2010. prešao u Manchester City s kojim je 2012. osvojio prvenstvo.