Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Atmosfera

**Atmosfera** može značiti:

* Zemljina atmosfera
* atmosfera (plinoviti omotač) nebeskog tijela
* standardna atmosfera, stara mjerna jedinica za tlak
* tehnička atmosfera, stara mjerna jedinica za tlak
* mješavina plinova ili umjetna atmosfera
* ambijent ili ugođaj
# Bohemija

**Bohemija** (*Bohemia*) je latinski naziv za Češku (Bohemsku Češku), regija u centralnoj Evropi.

**Bohemija** takođe može biti:

* Bohemija (zvanično Vojvodstvo Bohemija), naziv Bohemske Češke od 870. do 1198. godine
* Bohemija (zvanično Kraljevina Bohemija), naziv Bohemske Češke od 1198. do 1918. godine
* Nemačka Bohemija (zvanično Provincija Nemačka Bohemija)

## Povezano

* Češka (razvrstavanje)
* Bohemska, razvrstavanje
* Bohimija (engleski: *Bohemia*), naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
# 17. vijek

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum: | 2. milenijum
 |
| Vjekovi: | 16. vijek • 17. vijek • 18. vijek
 |
| Decenije: | 1600-e 1610-e 1620-e 1630-e 1640-e 1650-e 1660-e 1670-e 1680-e 1690-e
 |
| Kategorije: | Rođenja – Smrti Nastanci – Prestanci
 |

**17. vek** je razdoblje koje je trajalo od 1601. do 1700. godine.

| 1601
 | 1602
 | 1603
 | 1604
 | 1605
 | 1606
 | 1607
 | 1608
 | 1609
 | 1610
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1611
 | 1612
 | 1613
 | 1614
 | 1615
 | 1616
 | 1617
 | 1618
 | 1619
 | 1620
 |
| 1621
 | 1622
 | 1623
 | 1624
 | 1625
 | 1626
 | 1627
 | 1628
 | 1629
 | 1630
 |
| 1631
 | 1632
 | 1633
 | 1634
 | 1635
 | 1636
 | 1637
 | 1638
 | 1639
 | 1640
 |
| 1641
 | 1642
 | 1643
 | 1644
 | 1645
 | 1646
 | 1647
 | 1648
 | 1649
 | 1650
 |
| 1651
 | 1652
 | 1653
 | 1654
 | 1655
 | 1656
 | 1657
 | 1658
 | 1659
 | 1660
 |
| 1661
 | 1662
 | 1663
 | 1664
 | 1665
 | 1666
 | 1667
 | 1668
 | 1669
 | 1670
 |
| 1671
 | 1672
 | 1673
 | 1674
 | 1675
 | 1676
 | 1677
 | 1678
 | 1679
 | 1680
 |
| 1681
 | 1682
 | 1683
 | 1684
 | 1685
 | 1686
 | 1687
 | 1688
 | 1689
 | 1690
 |
| 1691
 | 1692
 | 1693
 | 1694
 | 1695
 | 1696
 | 1697
 | 1698
 | 1699
 | 1700
 |

---

## Glavni događaji i razvoji

* Tridesetogodišnji rat u Europi (1618 - 1648).
* 1648 - Westfalski mir kojim su uspostavljeni temelji međunarodnog prava u tadašnjoj Evropi.
* 1642 - 1660 - Engleska revolucija.
* 1683 - 1699 - Veliki bečki rat.
* 1688 - Slavna revolucija u Engleskoj u kojoj je svrgnut apsolutistički katolički kralj James II i uspostavljena ustavna monarhija.
* U Kini na vlast dolazi mandžurska dinastija Qing.
* Razvija se piratstvo na svjetskim morima, ponajviše na Karibima.

## Važnije osobe

* William Shakespeare, engleski pisac (1564 - 1616).
* Ivan Gundulić, hrvatski pisac (1589 - 1638).
* Baruch de Spinoza, nizozemski filozof (1632 - 1677).

## Izumi i otkrića

* 1608. - Teleskop (Hans Lippershey)
* 1642. - Računska mašina (Blaise Pascal)
* 1676. - Ole Rømer izveo prvo mjerenje brzine svjetlosti.
* 1687. - Objavljeni Newtonovi zakoni gibanja.

| Milenijum | Vijek
 |
| --- | --- |
| **4. pne.**:
 | 40. pne.
 | 39. pne.
 | 38. pne.
 | 37. pne.
 | 36. pne.
 | 35. pne.
 | 34. pne.
 | 33. pne.
 | 32. pne.
 | 31. pne.
 |
| **3. pne.**:
 | 30. pne.
 | 29. pne.
 | 28. pne.
 | 27. pne.
 | 26. pne.
 | 25. pne.
 | 24. pne.
 | 23. pne.
 | 22. pne.
 | 21. pne.
 |
| **2. pne.**:
 | 20. pne.
 | 19. pne.
 | 18. pne.
 | 17. pne.
 | 16. pne.
 | 15. pne.
 | 14. pne.
 | 13. pne.
 | 12. pne.
 | 11. pne.
 |
| **1. pne.**:
 | 10. pne.
 | 9. pne.
 | 8. pne.
 | 7. pne.
 | 6. pne.
 | 5. pne.
 | 4. pne.
 | 3. pne.
 | 2. pne.
 | 1. pne.
 |
| **1.**:
 |   1.
 |   2.
 |   3.
 |   4.
 |   5.
 |   6.
 |   7.
 |   8.
 |   9.
 | 10.
 |
| **2.**:
 | 11.
 | 12.
 | 13.
 | 14.
 | 15.
 | 16.
 | 17.
 | 18.
 | 19.
 | 20.
 |
| **3.**:
 | 21.
 | 22.
 | 23.
 | 24.
 | 25.
 | 26.
 | 27.
 | 28.
 | 29.
 | 30.
 |
| **4.**:
 | 31.
 | 32.
 | 33.
 | 34.
 | 35.
 | 36.
 | 37.
 | 38.
 | 39.
 | 40.
 |
# Kelvin

**Formuli za pretvaranje na kelvinova temperatura**
| Pretvaranje od
 | u
 | Formula
 |
| --- | --- | --- |
| kelvini | stupnjevi Farenhajta | °F = K × 1,8 − 459,67
 |
| stupnjevi Farenhajta | kelvini | K = (°F + 459,67) / 1,8
 |
| kelvini | stupnjevi Celzija | °C = K − 273,15
 |
| stupnjevi Celzija | kelvini | K = °C + 273,15
 |
| Primjedba: temperaturni intervali su različiti 1 K = 1 °C i 1 K = 1,8 °F Conversion calculator for units of temperature Arhivirano 2005-01-29 na Wayback Machine-u
 |

**Kelvin** (simbol: **K**) je jedinica za temperatura u sistemu jedinica SI. Određuje se na dva načina: nula kelvin je apsolutna nula, odnosno jedan kelvin iznosi 1/273,16 dio termodinamičke temperature trojne točke vode.

Temperaturna skala Celzija se konvertira u kelvine, tako da se 0 °C iznosi 273,15 kelvina, odnosno točka topljenja leda pri normalnim okolnostima.

Kelvin je ime dobio po britanskom fizičaru i inženjeru Williamu Thomsonu, Prvom barunu od Kelvina (1824-1907) .

## Pravopisna pravila

*Kelvin* se kao jedinica SI treba pisati bez oznake *stupanj* ili *stupnjevi*, odnosno simbola °, za razliku od *Celzija* ili *Farenhajta*. Kelvin je uvveden 1954 na (10-toj Generalnoj konferenciji za mjere i teđine (CGPM), Rezolucija 3, CR 79), i tada se koristio izraz "stupanj Kelvina" i simbol "°K", no "stupanj " je izbačen godine 1967 (13-ta CGPM, Rezolucija 3, CR 104).

Simbol za kelvin je uvijek veliko slovo "K". Uvijek se ostavlja interval među brojke i K, kao što je to slučaj kod svake SI jedinice. Primjeri:

Srednja temperatura na površini planete Venere je 737 K.
Led se topi pri 273,15 K.
## Koeficijenti konverzije

* Temodinamika
* Boltzmannova konstanta

## Konverzija temperatura

## Povezano

* Celzijus
* Fahrenheit

## Izvori

* BIPM brochure on the kelvin
# Njutn

U fizici, **njutn** (eng. *newton*; simbol: N) јe SI јedinica sile, nazvana po vitezu Isaku Njutnu za priznanje njegovih dela na polju klasične mehanike. Prvi put јe upotrebljena oko 1904, ali јe tek 1948 zvanično prihvaћena od strane Generalne konferenciјe težina i mera kao naziv za mks јedinicu za silu.

*Njutn* se definiše kao količina sile potrebne za ubrzanje mase јednog kilograma kroz јedan metar u sekundi na kvadrat.

Nkutn јe SI izvedena јedinica, koјa se sastoјi od **kg × m × s-2** u SI osnovnim јedinicama.

Pošto јedna definiciјa težine kaže da ona predstavlja delovanje sile izmeђu dva predmeta usled gravitaciјe , njutn јe takoђe јedinica za težinu. Masa јednog kilograma blizu Zemljine površine јe približno 9.81 njutn, mada se ova veličina razlikuјe za nekoliko desetina јednog procenta na Zemljinoј površini. Shodno tome, predmet mase **9.81-1** kg (≈101.94 grama) teži grubo 1 njutn.

## Vidi јoš

* Isak Njutn
* SI
* dina, јedinica za silu (zastarelog) CGS sistema, јednaka 10 µN.
* kilogram-sila
# Međunarodni biro za težine i mere

Logo
Karta država koje su potpisnice Konvencije o metru (2019)
/crveno su države-članice, roze pridružene države, a zeleno bivše države-članice/
**Međunarodni biro za tegove i mere** (francuski: Bureau International des Poids et Mesures, engleski: *International Bureau of Weights and Measures*), **BIPM**, jest organizacija za standarde, jedna od tri organizacije uspostavljene kako bi se održao Internacionalni sistem jedinica (SI) pod uslovima *Konvencije o metru*.

Bazira se na *Pavillon de Breteuil* u Sevru u Francuskoj, gde ima vanteritorijalni status.

Prema zvaničnom sajtu:

Zadatak BIPM-a je da osigura jednolikost jedinica za merenje širom sveta i njihovu mogućnost praćenja do Internacionalnog sistema jedinica (SI).
To čini sa autoritetom Konvencije o metru, diplomatskog sporazuma između pedesetjedne nacije (od 2005), i upravlja kroz brojne Konsultacione komitete, čiji su članovi nacionalne meteorološke laboratorije zemalja članica konvencije, kao i kroz sopstvene laboratorijeske radove.

BIPM sprovodi istraživanja vezana za mere. Organizuje i učestvuje u međunarodnim poređenjima nacionalnih standarda merenja, i sprovodi kalibracije za zemlje članice.

Ostale organizacije koje održavaju SI sistem su:

* Generalna konferencija tegove i mere (CGPM, Conférence générale des poids et mesures ili General Conference on Weights and Measures)
* Međunarodni komitet za tegove i mere (CIPM, Comité international des poids et mesures ili International Committee for Weights and Measures)

## Reference