# 1550.

*Ovo je članak o godini 1550.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1520-e  1530-e  1540-e  – 1550-e –  1560-e  1570-e  1580-e  |
| Godine:
 | 1547 1548 1549 – **1550** – 1551 1552 1553
 |

1550.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1550.. (MDL) |
| Ab urbe condita
 | 2303.
 |
| Islamski
 | 956–957.
 |
| Iranski
 | 928–929.
 |
| Hebrejski
 | 5310–5311.
 |
| Bizantski
 | 7058–7059.
 |
| Koptski
 | 1266–1267.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1605–1606.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1472–1473.
 |
| • *Kali Yuga* | 4651–4652.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4186–4187.
 |
| • 60 godina
 | Yang Metal Pas (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11550.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1550** (**MDL**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 7. 2. - Giovanni Maria Ciocchi del Monte izabran za papu pod imenom Julije III. (vl. do 1555) - izabran kao kompromisni kandidat u podeljenoj konklavi.
* 13. 2. - Na ugarskom saboru u Požunu određena komisija za uređenje granice Slavonije prema Kranjskoj, također određeno da izbjeglice iz Slavonije ne smiju biti zadržavane na posjedima u Ugarskoj ako se žele vratiti.

+ Antun Vrančić prešao u službu kralja Ferdinanda (ranije bio lojalan Zapoljinoj stranci).
* 7. 3. - Albrecht V. je novi bavarski vojvoda (do 1579).
* 13. 7. - Mirenje bana Nikole Zrinskog sa šurjakom Stjepanom Frankapanom, od kojeg dobija Ozalj i kastel Dubovac - ali ubrzo su ponovo u sporu.
* srpanj - Sultan Sulejman I traži od erdeljske kraljice Izabele, Petra Petrovića i erdeljskih staleža pogubljenje Jurja Utješenovića koji želi predati Erdelj kralju Ferdinandu.
* 20. 7. - I papa Julije III potvrđuje Isusovce (kao i Pavle III. 1540).
* septembar - Habsburzi zauzeli Mahdiju u Tunisu od Osmanlija.
* 5. 10. - Osnovan Concepción (Čile).
* 7. 11. - Na Islandu pogubljen biskup Jón Arason, nakon čega zemlja postaje sasvim luteranska.
* prosinac - Turci krše primirje - napadnuti Vinodol, Ivanić i okolica Jamnice, Kostajnice, Zrinja i Hrastovice.

### Kroz godinu

* Bosanski paša Ulama-beg dobio i Požeški sandžak.
* Podignuta Aladža džamija u Foči.
* Posle Prohorove smrti za ohridskog arhiepiskopa izabran raški mitropolit Simeon, ali ubrzo mora odstupiti pod grčkim pritiskom.
* ca. 1550-58 - Makarije, cetinjski mitropolit.
* Mletački poslanik Catarino Zeno prolazi našim krajevima (Sarajevo, Mileševa...) na putu za Carigrad; za Mileševu kaže da ima 50 monaha.
* Pominju se straže sa bubnjevima kod Niša koje upozoravaju putnike na hajduke.
* Osnovana Pustinja Blaca na Braču.
* Primož Trubar objavio u Nemačkoj prve knjige na slovenačkom.
* Prvi Nostradamusov almanah sa proročanstvima.
* Švedski kralj Gustav osnovao Helsinki (Helsingfors).
* Mongol Altan-han opsedao Peking, spalio predgrađa.
* 1550-51 - Valjadolidska debata duhovnjaka o odnosu prema domorocima Novog sveta - Bartolomé de las Casas ih brani a Juan Ginés de Sepúlveda misli da ih treba porobiti.
* Sredinom 16. st. počinje više od 100 godina sušnog perioda na Uskršnjem otoku (Rapa Nui), što je vodilo promenama u društvu.

## Rođenja

* 27. 6. - Charles IX od Francuske († 1574)
* 10. 9. - Alonso Pérez de Guzmán y Sotomayor, vojvoda od Medina Sidonije, komandant Armade († 1615)
* 4. 10. - Karl IX, kralj Švedske († 1611)
* John Napier, matematičar († 1617)
* prosinac - Antun Franjo Bartučević, diplomat († iza 1620).
* pribl.
	+ Ivan II. Drašković, hrvatski ban († 1613)
	+ Willem Barentz, moreplovac († 1597)
	+ John Davis (istraživač) († 1605)
	+ Martin Benetović, komediograf († 1607)

## Smrti

* 8. 3. - Ivan Božiji, svetac (\* 1495)
* Marko, prezviter budvanski
* Prohor (ohridski arhiepiskop)
* Vicko Buća, teološki pisac (\* 1475)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)