# 1560.

*Ovo je članak o godini 1560.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1530-e  1540-e  1550-e  – 1560-e –  1570-e  1580-e  1590-e  |
| Godine:
 | 1557 1558 1559 – **1560** – 1561 1562 1563
 |

1560.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1560.. (MDLX) |
| Ab urbe condita
 | 2313.
 |
| Islamski
 | 967–968.
 |
| Iranski
 | 938–939.
 |
| Hebrejski
 | 5320–5321.
 |
| Bizantski
 | 7068–7069.
 |
| Koptski
 | 1276–1277.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1615–1616.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1482–1483.
 |
| • *Kali Yuga* | 4661–4662.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4196–4197.
 |
| • 60 godina
 | Yang Metal Majmun (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11560.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1560** (**MDLX**) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 3 - 9. 3. - Hrvatski sabor u Zagrebu, mjere za obranu zemlje, Turci opet upadaju.
* 16. 3. - Turci sa Une napali Vranograč ali dostignuti i razbijeni kod Žirovnice.
* 17. 3. - Amboaska zavera, hugenoti pokušali kidnapovati francuskog kralja Françoisa II i braću Guise - korak prema Hugenotskim ratovima.
* 22. 3. - Lenkovićevi ljudi rasuli tursku četu koja je harala Slunj.
* ožujak - Malkoč-beg opravlja Novigrad na Uni.
* svibanj - Turci upadaju s velikim četama u Hrvatsku, odvode ljude i stoku.
* 14. 5. - Bitka kod Djerbe, pored Tunisa: Osmanlije (Pijale paša i Dragut) potukle flotu evropskih zemalja.
* 6. 6. - Turci nakon eksplozije baruta u kuli zauzeli Novigrad u Cazinskoj krajini, prozvan Todorovo po Mihajlu Todoru/Tudoru koji ga je branio.
* jun - Bitka kod Okehazame u Japanu, Oda Nobunaga porazio mnogobrojnije snage Imagawe Yoshimotoa; među samurajima koji su se zatim pridružili Odi je i mladi Tokugawa Ieyasu.
* ljeto - Haramije u zasjedi kod Čazme ubile Džafer-bega Malkočbegovića, gradiškog kapetana, oženjenog sultanovom unukom i kćerkom velikog vezira Rustem-paše.
	+ O ovome govore sevdalinke "Otkako je Banjaluka postala" i "Zaplakala stara majka Džafer-begova"
* 6. 7. - Edinburški ugovor sklopljen između Škotske, Engleske i Francuske: iz Škotske se povlače francuske trupe koje su podržavale Mariju od Guisea; okončana franko-škotska *Auld Alliance* (trajala od 1295), završeni ratovi između Engleske i Škotske.
* 2. 8. - Livonski rat, bitka kod Ermesa: Rusi ubedljivo porazili Livonski red koji će ubrzo biti raspušten.
* 17. 8. - Protestantizam postaje državna vera u Škotskoj.
* 21. 8. - Totalno pomračenje Sunca vidljivo u delu Evrope; njegovo predviđanje će inspirisati mladog Tycho Brahea da se bavi astronomijom.
* rujan - Malkoč-beg sakupljao vojsku na Lijevču da osveti sina, ali ne može preduzeti veći napad.
* 29. 9. - Erik XIV postaje kralj Švedske (do 1568).
* listopad, početkom - Jajački ćehaja upada u kraj oko gornje Gline, na Petrovoj gori ga zaustavlja Herbard VIII. von Auersperg.
* 5. 12. - Umro francuski kralj Francois II, nasleđuje ga brat Charles IX (do 1574) uz regentstvo majke Katarine de Medici.

### Tokom/tijekom godine

* Pisar u manastiru Sv. Trojice kod Pljevalja: "tuge i tegote na hrišćane" s kojima se postupa kao sa "skotom nesmislenim".
* Srbi dolaze u unsku dolinu.
* Opatija: ranija benediktinska opatija pripada augustincima (do 1723).
* Napravljena najstarija sačuvana violina: Amati za Charlesa IX.
* U Napulju osnovana *Academia Secretorum Naturae*, možda prvo naučno društvo.
* Objavljena Ženevska biblija na engleskom.
* Pad s vlasti mogulskog državnika Bajram-hana.
* Pojačanje piraterije u Karibima: francuskim piratima protiv španskih brodova se ubrzo pridružuju holandski i engleski.
* Slika "Dečije igre" Breughela Starijeg.

## Rođenja

* 7. 8. - Elizabeta Báthory, "krvava grofica" († 1614)
* 3. 11. - Annibale Carracci, slikar († 1609)
* Baltazar Báthory, erdeljski političar († 1594)
* Markantun de Dominis, isusovac, matematičar, fizičar i filozof († 1624)
* pribl. - Baltazar Dvorničić Napuly, klerik i pravnik († 1634)

## Smrti

* 19. 4. - Philipp Melanchthon, reformator i humanista (\* 1497)
* 11. 6. - Marija od Guisea, regent Škotske (\* 1515)
* 7. 8. - Anastasija Romanovna, ruska carica (\* 1530)
* 29. 9. - Gustav Vasa, švedski kralj (\* 1496)
* 25. 11. - Andrea Doria, đenovski admiral (\* 1466)
* 5. 12. - François II, kralj Francuske (\* 1544)
* Juraj Bizanti, pjesnik iz Kotora (\* ca. 1490)
* Stańczyk, poljska dvorska luda (\* ca. 1480)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)