# 1516.

*Ovo je članak o godini 1516.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1480-e  1490-e  1500-e  – 1510-e –  1520-e  1530-e  1540-e  |
| Godine:
 | 1513 1514 1515 – **1516** – 1517 1518 1519
 |

1516.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1516.. (MDXVI) |
| Ab urbe condita
 | 2269.
 |
| Islamski
 | 921–922.
 |
| Iranski
 | 894–895.
 |
| Hebrejski
 | 5276–5277.
 |
| Bizantski
 | 7024–7025.
 |
| Koptski
 | 1232–1233.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1571–1572.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1438–1439.
 |
| • *Kali Yuga* | 4617–4618.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4152–4153.
 |
| • 60 godina
 | Yang Vatra Miš (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11516.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1516** (**MDXVI**) bila je prijestupna godina koja počinje u utorak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* januar - Juan Díaz de Solís otkrio Rio de la Platu i ubrzo poginuo od Charrúa urođenika.
* 18. 1. - Umro beogradski arhiepiskop Maksim i bivši despot Đorđe Branković, sahranjen u svojoj zadužbini Krušedolu - ovim se završavaju mnogi srpski letopisi i spiskovi stare gospode, mada se titula despota koristi još par decenija (manastir i Maksimove mošti uništene 200 godina kasnije, tokom Austrijsko-turskog rata).
* 23. 1. - Umro Fernando II. Aragonski, nasleđuju ga kćerka Juana I. Kastiljska ("Luda") i unuk Karlo (koji stiže 1517. iz Flandrije).

Ludovik II. (vl. 1516-26)
* 13. 3. - Umro češki i ugarsko-hrvatski kralj Vladislav II., nasleđuje ga maloletni sin Ludovik II. (do 1526).
* 17. 3. - Nakon Giulianove smrti, Lorenzo II de' Medici postaje gospodar Firence (do 1519)
* 29. 3. - U Veneciji propisano da Jevreji žive u getu.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 23. 4. - Po naredbi vojvode Wilhelma IV., u bavarskom Ingolstadtu ustanovljen *Reinheitsgebot*, Zakon o čistoti piva.
* 26. 4. - Nakon Ahmed-paše Hercegovića, novi veliki vezir je Hadum Sinan-paša Borovinić.
* 5. 5. - Papa Lav X. daje Vojvodstvo Urbino svom sinovcu Lorenzu de' Mediciju, na račun Francesca Della Rovere (vratiće se 1521).
* svibanj - Sabor u Budimu odlučuje da uz mladog kralja vlada Državno vijeće baruna, prelata i nižeg plemstva (nisu prihvaćeni ni skrbnici koje je Vladislav odredio, ni izbor gubernatora).
	+ Selim I nudi mir Ugarskoj, ali papa Lav X. odvraća i poziva evropske vladare na pomoć Hrvatskoj.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* jul - Sultan Selim I kreće na mamelučku Siriju.
* 9. 8. - Dansko-ruski ugovor o prijateljstvu, protiv Šveđana i Poljaka.
* 13. 8. - Noyonski ugovor označava kraj Rata Cambraiske lige: španski kralj Karlo priznao francuskom François I pravo na Milano a ovaj njemu na Napulj.
* 18. 8. - Bolonjski konkordat - francuski kralj putem prava imenovanja veledostojnika kontroliše crkvu u zemlji.
* 24. 8. - Bitka kod Mardž Dabika - osmanska pobeda nad Mamelucima, čiji sultan Al-Ashraf Qansuh al-Ghawri umire; Selim I zatim trijumfalno ulazi u Alep.
* 9. 5. - Turski korsar  *Curthogoli* sa 12 do 15 jedrenjaka na ulazu u Jadran - jedan od prvih pomena turskih gusara.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

Damask (1511)
* 3. 10. - Selim I ušao bez otpora u Damask (ostaje osmanski do 1918, s izuzetkom Ibrahim-pašinog perioda 1832-40).
* 28. 10. - Bitka kod Han Junisa, vezir Borovinić porazio Mameluke kod Gaze.
* 4. 12. - Kraj Rata Cambraiske lige: Briselski mir između Francuske i Svetog Rimskog Carstva - Francuskoj priznat Milano, Veneciji veći deo carskih poseda u Lombardiji (sledeća runda Talijanskih ratova sledi 1521).
* 16. 12. - Sultan Selim I kreće iz Damaska prema Egiptu.

### Kroz godinu

* Braća Oruč Reis i Hajrudin Barbarosa uzeli Alžir i Džidžel Špancima.
* Portugalac Rafael Perestrello je prvi koji se iskrcao na glavno kinesko kopno kod Kantona.
* *Utopija* Thomasa Morea.
* Erazmo Roterdamski objavio novi grčki prevod Novog zavjeta.
* Jakob Fugger osnovao *Fuggerei*, najstariji kompleks socijalnog stanovanja još uvek u upotrebi.
* Leonardo Da Vinci odlazi u Francusku.
* Martin Waldseemüllerova *Carta marina navigatoria* je prva tiskana pomorska karta.
* Zapis popa Vuka iz Sarajeva: "pravoslavne vere hrišćanske u ovoj zemlji [je] velika oskudica, tako da se ništa ne nalazi".

## Rođenja

* 18. 2. - Mary, kraljica Engleske i Irske († 1558)
* 26. 3. - Conrad Gessner, švajcarski naturalista († 1565)
* 13. 8. - Hieronymus Wolf, nemački istoričar († 1580)
* Manco Inca Yupanqui, vladar Inka († 1544)

## Smrti

* 18. 1. - Đorđe Branković (despot), monah Maksim, arhiepiskop beogradski (\* 1461)
* 20. 1. - Juan Díaz de Solís, španski moreplovac, istraživač (\* 1470)
* 23. 1. - Fernando II. Aragonski, vladar Aragona itd. (\* 1452)
* 13. 3. - Vladislav II., kralj Češke i Ugarske-Hrvatske (\* 1456)
* 17. 3. - Giuliano II de' Medici, vladar Firence (\* 1479)
* 9. 8. - Hieronymus Bosch, holandski slikar (\* ca. 1450)
* 24. 8. - Al-Ashraf Qansuh al-Ghawri, egipatski sultan (\* ca. 1441)
* 13. 12. - Johannes Trithemius, nemački učenjak i kriptograf (\* 1462)
* Paskoje Miličević, dubrovački hrvatski arhitekta (\* ca. 1440)
* ca. Giovanni Bellini, italijanski slikar (\* ca. 1430)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)