# 9. maja

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsr.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartpet.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartpon.
 |

**9. maj/svibanj** (**9. 5.**) je 129. dan godine po gregorijanskom kalendaru (130. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 236 dana.

## Događaji

* 1502. – Španski moreplovac Kristifor Kolumbo isplovio iz španske luke Kadis na četvrto i poslednje putovanje u Novi svet.
* 1788. – Parlament Velike Britanije ukinuo trgovinu robljem.
* 1877. – Rumunija proglasila nezavisnost, mesec dana pošto je sklopila savez s Rusijom protiv Otomanskog carstva.
* 1901. – U Melburnu otvoren prvi parlament Australije.
* 1911. – Grupa oficira, učesnici u dvorskom prevratu i ubistvu kralja Aleksandra Obrenovića 1903, u Beogradu osnovala tajnu organizaciju "Ujedinjenje ili smrt", odnosno "Crna ruka".
* 1926. – Amerikanci Ričard Berd i Flojd Benet prvi avionom preleteli Severni pol.
* 1927. – Kanbera postala glavni grad Australije, umesto Melburna.
* 1936. – Italija zvanično okupirala Abisiniju, danas Etiopiju, i italijanskog kralja Vitorija Emanuela III proglasila za cara Abisinije.
* 1945. – Drugi svetski rat: Nemački feldmaršal Vilhelm Kajtel u Berlinu potpisao završni dokument o kapitulaciji i okončanju neprijateljstava. U ime saveznika dokument su potpisali sovjetski maršal Georgij Žukov i britanski general Artur Teder.
* 1945. - ostrvo Gernzi oslobođeno od okupacije Nacističke Nemačke.
* 1946. – Kralj Vitorio Emanuele III abdicirao.
* 1948. – Komunistička partija Jugoslavije odbacila optužbe sovjetskih komunista protiv politike jugoslovenskog rukovodstva. Usledila Rezolucija Informbiroa i višegodišnji politički i ekonomski pritisak sovjetskog bloka na Jugoslaviju.
* 1950. – Ministar inostranih poslova Francuske Rober Šuman uputio poziv za pomirenje Francuske i Nemačke i predložio stvaranje Zajednice za ugalj i čelik, prethodnice Evropske unije. Šumanov plan 1951. potpisalo šest zemalja. Taj dan se obeležava kao Dan evropskih integracija.
* 1952. – Širom Jugoslavije održani masovni protesti zbog Londonskog sporazuma kojim je Zona "A" Slobodne teritorije Trst pripala Italiji.
* 1960. – SAD postale prva zemlja u kojoj su legalizovane pilule za sprečavanje začeća.
* 1976. – Ulrike Majnhof, vođa zapadnonemačke terorističke grupe "Bader-Majnhof", obesila se u zatvorskoj ćeliji.
* 1978. – U parkiranom automobilu u centru Rima nađeno telo bivšeg premijera Italije Alda Mora, kojeg su teroristi "Crvenih brigada" oteli 54 dana ranije.
* 1993. – Rat u BiH: Počeli sukobi hrvatske milicije HVO i pretežno muslimanske Armije BiH u Mostaru, što je dovelo do podele grada na muslimanski i hrvatski deo.
* 1995. – Na kraju trodnevne proslave 50. godišnjice završetka drugog svetskog rata u Evropi i Dana pobede, svetski lideri pozvali na globalno pomirenje. Centralne proslave održane u Parizu i Moskvi.
* 1996. – Joveri Museveni pobedio na prvim predsedničkim izborima u Ugandi posle 16 godina.
* 2001. –.
	+ Predsedniku Jugoslavije Vojislavu Koštunici u Njujorku uručena nagrada Instituta Istok-Zapad za svetskog državnika godine.
	+ U haosu koji je na stadionu u Akri, u Gani, nastao kada je policija bacila suzavac na razjarene navijače, 126 ljudi izgubilo život.
* 2002. – U eksploziji nagazne mine tokom proslave Dana pobede, u južnoj ruskoj republici Dagestanu u gradu Kaspijsk, poginule 42, povređeno 150 osoba.

.

## Rođenja

* 1800. – John Brown, borac za ukidanje ropstva u SAD.
* 1837. – Adam Opel, osnivač auto-firme "Opel".
* 1860. – J. M. Barrie, škotski književnik († 1937.).
* 1874. – Howard Carter, britanski arheolog.
* 1882. – Džordž Barker, američki slikar (†1965.).
* 1891. – Vladimir Čerina, hrvatski književnik († 1932.).
* 1924. – Bulat Okudzhava, ruski kantautor i šansonjer.
* 1945. – Jupp Heynckes, njemački nogometni trener i igrač.
* 1946. – Candice Bergen, američka glumica.
* 1949. – Billy Joel, američki kantautor.
* 1958. – Slobodan Ćustić, srpski glumac.
* 1963. – Sanja Doležal, hrvatska pjevačica i tv-voditeljica.
* 1963. – Gary Daniels, engleski glumac i umirovljeni kickboksač.
* 1968. – Masahiko Harada, japanski skakač skijaš.
* 1972. – Lisa Ann, američka porno-glumica.
* 1976. – Nenad Jestrović, bivši srpski nogometaš.
* 1977. – Marek Jankulovski, češki nogometaš, makedonskog porijekla.
* 1978. – Leandro Cufré, bivši argentinski nogometaš.
* 1983. – Gilles Müller, luksemburški teniser.
* 1988. – Nemanja Bjelica, srpski košarkaš.

.

## Smrti

* 1805. – Fridrih Šiler, nemački pesnik.
* 1850. – Žozef Gejlisak, francuski hemičar.
* 1931. – Albert Abraham Majklson, američki fizičar. (\*1859.).
* 1976. – Ulrike Meinhof, njemačka novinarka i jedna od suosnivača terorističke organizacije RAF (\* 1934.).
* 1981. – Margaret Lindsay, američka glumica.
* 1986. – Tenzing Norgaj, nepalski planinar. (\*1914).
* 2009. – Chuck Daly, američki profesionalni košarkaški trener (\* 1930.).
* 2010. – Lena Horne, američka pjevačica, glumica, plesačica i aktivistica za zaštitu ljudskih prava (\* 1917.).

.

## Blagdani/Praznici

* Evropska unija: Dan Evrope.
* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
	+ Sveštenomučenika Vasilija - episkop Amasijskog.
	+ Svetog Janićija Devičkog.
	+ Svetog Stefana - episkopa Permskog.
* Dan pobede nad fašizmom

.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar