Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Žandarmerija

Pripadnici italijanske žandarmerije - karabinjeri - na zadatku čuvanja reda u Firenci.
**Žandarmerija** ili **oružništvo** u najširem smislu označava vojne ili paravojne formacije čiji je primarni zadatak obavljanje policijskih, odnosno poslova unutarnje sigurnosti. Ovisno o državi, žandarmerija može biti biti dio vojske, policije ili potpuno samostalna formacija. U raznim državama se za nju koriste razni nazivi kao što su **unutrašnja vojska**, **poljska policija**, **streljačka policija** i **karabinjeri**. Izvor zabune ponekad može izazvati činjenica da neke države za žandarmeriju koriste izraz vojna policija.

Na prostoru bivše Jugoslavije žandarmerija trenutno postoji u Srbiji. Prije toga je postojalo poljsko oružnistvo (*Feldgendarmerie*) u Austrijskom Carstvu, odnosno Austro-Ugarskoj. Žandarmerija je postojala i u Kneževini, a kasnije i Kraljevini Srbiji, pa je sličnu instituciju dobila i Kraljevina Jugoslavija. Oružništvo je postojalo u NDH. Za vrijeme i neposredno nakon drugog svjetskog rata FNR Jugoslavija je imala paravojnu formaciju Korpus narodne obrane Jugoslavije (KNOJ). 1991. godine je Hrvatska, neposredno pred izbijanje rata, formirala paravojnu formaciju Zbor narodne garde koji će kasnije prerasti u Hrvatsku vojsku.

## Povezano

* Evropske žandarmerijske snage
* Karabinjeri
* Narodna naoružana policija
* Obalna straža SAD
# Hồ Chí Minh (grad)

Gradska vijećnica
**Hồ Chí Minh** (vijet.  Thành phố Hồ Chí Minh, ranije  Saigon) je najveći grad u Vijetnamu. U svojoj dugoj historiji, bio je poznat pod brojnim imenima kao što je *Prey Nokor*, kada je bio važna kmerska morska luka prije nego što su ga osvojili Vijetnamci u 17. vijeku. Pod imenom *Saigon* bio je glavni grad francuske kolonije Indokine a kasnije i nezavisne republike Južni Vijetman u periodu od 1955 - 1975. godine. Južni Vijetnam je bila kapitalistička antikomunistička država, a borila se protiv komunističkog Sjevernog Vijetnama i Viet Conga tokom Vijetnamskog rata uz podršku SAD i drugih država. Saigon su okupirale sjeverovijetnamske snage 30. aprila 1975. godine, kada je rat i završen pobjedom komunista. Grad je spojen 2. jula 1976. godine sa obližnjom provincijom Gia Định i zvanično je preimenovan u *Ho Chi Minh grad* po vijetnamskom vođi Hồ Chí Minhu (mada se i danas često koristi stari naziv Sài Gòn).

U šire područje Ho Chi Minha, koje čini metropolsko područje grada, ulaze i manji okolni gradovi Thủ Dầu Một, Dĩ An i Biên Hòa, a ukupni broj stanovnika metropole je preko 9 miliona, što čini najveće naseljeno područje u Vijetnamu. Prema procjenama broj gradskog stanovništva do 2025. godine mogao bi narasti do 13,9 miliona. Metropolsko područje grada Ho Chi Minha obuhvata najveći dio jugoistočne regije kao i provincije Tiền Giang i Long An, a nakon što se zvanično konstituira obuhvatat će prostor oko 30.000 km2 sa stanovništvom od preko 20 miliona do 2020. godine.

Prema podacima Mercer Human Resource Consulting, Economist Intelligence Unit i ECA International, Ho Chi Minh je rangiran na 132. mjestu najskupljih gradova svijeta za strane radnike.

## Reference
# Vojvodstvo Parma

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Vojvodstvo Parma** Ducato di Parma e Piacenza |
| Vazalna zemlja Svetog Rimskog Carstva
 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| [[Papinska Država|←]]   | **1545. – 1859** |   → |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Zastava
 | Grb
 |

 |
| Lokacija  |
| **Glavni grad** | Piacenza, Parma
 |
| **Jezik/ci** | talijanski
 |
| **Religija** | katolička
 |
| **Politička struktura** | Vazalna zemlja Svetog Rimskog Carstva
 |
| **Historija** |  |
|  • diploma cara Svetog Rimskog Carstva
 | 16. septembar 1545.
 |
|  • Ujedinjenje Italije
 | 3. decembar 1859
 |
| **Valuta** | parmska lira
 |

 |

**Vojvodstvo Parma** (talijanski: *Ducato di Parma e Piacenza*), bilo je dio Svetog Rimskog Carstva u Sjevernoj Italiji, koje je uz manje prekide za Napoleonskih ratova egzistiralo od 1545. do 1859. godine.

## Historija

Vojvodstvo Parma nastalo je 1545. kad je papa Pavao III Farnese gradove Parmu i Piacenzu, zajedno sa njihovom okolicom, izdvojio iz Papinske Države i uzdigao taj teritorij u rang vojvodstva, kako bi osigurao tron i titulu svom nezakonitom sinu Pieru Luigiju Farneseu. Kad je Pier Luigi umro 1547. nastavili su vladati njegovi nasljednici kao vojvode sve do 1731. kad je umro posljednji muški nasljednik iz porodične dinastije Farnese. Tada je Vojvodstvo dano španjolskim Bourbonima, točnije Don Carlosu (budućem kralju Carlosu III) koji je vladao Parmom kao Vojvoda Carlo I.

Osim jednog kratkog prekida, španjolski Bourboni vladali su Vojvodstvom sve do 1808. kada ga je formalno anektiralo Prvo Francusko Carstvo, kao jedan od svojih departmana pod imenom Taro (Département du Taro). Na Bečkom kongresu je 1814. odlučeno da se vojvodstvo preda Napoleonovoj supruzi Mariji Louisi. Kad je ona umrla 1847. Vojvodstvo Parma i Piacenza vraćeno je Bourbonima, čija je vladavina uzdrmana revolucionarnim događanjima i atentatom na posljednjeg vojvodu Carla III. Nakon njega vladala je njegova žena Luisa Maria Bourbonska, kao regent umjesto svog maloljetnog sina Roberta. Ona je zbog silnih pritisaka prenijela svoje ovlasti na privremenu vladu 9. juna 1859. koja je utrla put ujedinjenju Vojvodstva sa Kraljevina Pijemont-Sardinija u martu 1860. To je isto bilo privremeno jer je 1861. došlo do Ujedinjenja Italije.

## Povezano

* Dinastija Farnese

## Reference

## Vanjske veze

* *Duchy of Parma and Piacenza* (na portalu Encyclopædia Britannica) (`en`)
# Vojvodstvo Modena

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Vojvodstvo Modena i Reggio** Ducatus Mutinae et Regii |
| Vazalna zemlja Svetog Rimskog Carstva
 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| [[Kraljevina Italija|←]]   | **1452. – 1859. prekid 1796-1814.** |   → |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Zastava
 | Grb
 |

 |
| Lokacija  |
| **Glavni grad** | Modena
 |
| **Jezik/ci** | talijanski
 |
| **Religija** | katolička
 |
| **Politička struktura** | Vazalna zemlja Svetog Rimskog Carstva
 |
| **Historija** | Novi vijek
 |
|  • Osnivanje
 | 1452
 |
|  • Cispadanska Republika
 | 1796.
 |
|  • Obnova
 | 1814.
 |
|  • Ujedinjenje Italije
 | 1859.
 |

 |

**Vojvodstvo Modena i Reggio** (talijanski: *Ducato di Modena e Reggio*), bilo je dio Svetog Rimskog Carstva u Sjevernoj Italiji, koje je egzistiralo od 1452. do 1796. i uz manji prekid za Napoleonskih ratova ponovno od 1814. do 1859.

## Historija

Član talijanske Dinastije Este **Borso Este** dobio je od cara Svetog Rimskog Carstva Friedricha III 1452. titulu Vojvode od Modene, a od pape Pavla II i titulu vojvode od Ferrare 1471.
Nakon svađa sa papama 1597. izgubili su Vojvodstvo Ferrara koje je anektirano u Papinsku Državu.

Dinastija Este nastavila je vladati Vojvodstvom Modena u Emiliji sve do 1796. i Napoleonskih ratova, kad je okupirana od napoleonove vojske i postala dijelom Cispadanske Republike.

Posljednji vojvoda iz Dinastije Este **Ercole III** postao je i vladar bivše austrijske domene u jugozapadnoj Njemačkoj - Breisgau. u koji je pobjegao.
Kad je on umro 1803. titulu Vojvode od Modene naslijedio je njegov zet, austrijski nadvojvoda Ferdinand Este-Austrijski (**Francesco IV**) stric cara Franza II

Nakon sloma Napoleona Vojvodstvo Modena je obnovljeno 1814. sa habsburškim vojvodom **Francescom IV**.
Uvećano je za teritorije Masse i Carrare, nasljedne domene carice Marije Terezije.

Habsburški vojvode bili su nakratko svrgnuti 1831. i 1848., ali su se ubrzo vratili.
Nakon Austrijsko-sardinijskog rata protiv Austrijskog Carstva 1859., Modenski vojvoda **Francesco V** je ponovno bio prisiljen pobjeći, ovaj put za trajno.
U decembru 1859. Vojvodso Modena se udružilo sa Toskanom i Parmom kako bi formirali Ujedinjene Provincije Centralne Italije, koje su se u martu 1860. ujedinile sa Kraljevinom Sardinijom.

## Povezano

* Dinastija Este

## Reference

## Vanjske veze

* *Duchy of Modena* (na portalu Almanach de Gotha) (`en`)
# Savoie

*Za ostale upotrebe, pogledajte Savoie (razvrstavanje).*
Položaj Savoje u Evropi
Zastava Savoje
**Savoja** (francuski: *Savoie*, italijanski: *Savoia*) je povijesna pokrajina u istočnoj Francuskoj. Obuhvata otprilike teritoriju zapadnih Alpa između Ženevskog jezera na severu i Dofena na jugu.

Istorijska oblast Savoja je nastala kao feudalna teritorija porodice Savoja od 11. do 14. veja. Ova istorijska tertorija je danas podeljena između Francuske, Italije i Švajcarske.

Zvanično postavljena 1003. od Rudolfa III od Burgundije, dinastija Savoja je postala najdugovečnija vladarska dinastija Evrope. Ona je vladala grofovijom Savoja do 1416. a zatim Savojskim vojvodstvom od 1416. do 1714.

Teritorija Savoje je pripojena Francuskoj 1792. za vreme Prve francuske republike, pre nego što je vraćena Kraljevstvu Pijemont-Sardinija 1815. Savoja je, zajedno sa grofovijom Nicom konačno referendumom pripojena Francuskoj, za vreme Drugog francuskog carstva, kao deo političkog sporazuma (sporazum iz Torina) između francuskog cara Napoleona III i sardinijskog kralja Vitorija Emanuela II čime je počeo proces ujedinjenja Italije. Dinastija Vitorija Emanula, dinastija Savoja, je zadržala svoje teritorije u Pijemontu i Liguriji i postala je vladarska dinastija Kraljevine Italije.
# Menton

**Menton** se može odnositi na

* Mentone, Alabama
* Mentone, Indiana
* Mentone, California
* Mentone, Texas
* Menton, grad u Francuskoj koji se ponekad piše *Mentone*
* Menton (jedinjenje)
# Savoie (departman)

|  |
| --- |
| **Savoja Savoie** |
|

|  |
| --- |
| Logo |

 |
| Položaj |
| **Region** | Rona-Alpi
 |
| **Prefektura** | Šamberi
 |
| **Površina** | 6.028 km2 |
| **Stanovništvo** (2011) |  |
|  • **broj** | 414.959
 |
|  • **gustina** | 69 st./km2 |
| **Broj okruga** | 3
 |
| **Broj kantona** | 37
 |
| **Broj opština** | 305
 |

**Savoja** (francuski: *Savoie*) je departman u istočnoj Francuskoj. Pripada regionu Rona-Alpi, a glavni grad departmana (prefektura) je Šamberi. Departman Savoja je označen rednim brojem 73. NJegova površina iznosi 6.028 km². Po podacima iz 2010. godine u departmanu Savoja je živelo 414.959 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 69 stanovnika po km².

Ovaj departman je administrativno podeljen na:

* 3 okruga
* 37 kantona i
* 305 opština.

## Demografija

Demografija| 1999. | 2011. |
| --- | --- |
| 373.258 | 418.949 |

## Reference

## Literatura

* Alexandra Hughes, Alex Hughes, Keith A Reader, Keith Reader, ur. (2001). *Encyclopedia of Contemporary French Culture* (Routledge; Routledge World Reference edition izd.). ISBN 0415263549.
* Robb, Graham (2008). *The Discovery of France: A Historical Geography*. W. W. Norton & Company. ISBN 0393333647.
* Ardagh, John (1991). *France* (Cultural Atlas of izd.). Facts on File. ISBN 081602619X.
* Jones, Colin (1999). *The Cambridge Illustrated History of France* (Cambridge Illustrated Histories izd.). Cambridge University Press. ISBN 0521669928.
* Sowerwine, Charles (2009). *France since 1870: Culture, Society and the Making of the Republic* (2nd izd.). Palgrave Macmillan. ISBN 0230573398.
* Roberts, William J. (2004). *France: A Reference Guide from the Renaissance to the Present (European Nations)* (European Nations izd.). Facts on File. ISBN 0816044732.

## Povezano

* Spisak departmana Francuske po gustini naseljenosti
* Spisak departmana Francuske po površini
* Spisak departmana Francuske po broju stanovnika

## Vanjske veze
# Haute-Savoie

|  |
| --- |
| **Gornja Savoja Haute-Savoie** |
|

|  |
| --- |
| Logo |

 |
| Položaj |
| **Region** | Rona-Alpi
 |
| **Prefektura** | Ansi
 |
| **Površina** | 4.388 km2 |
| **Stanovništvo** (2011) |  |
|  • **broj** | 738.088
 |
|  • **gustina** | 168 st./km2 |
| **Broj okruga** | 4
 |
| **Broj kantona** | 34
 |
| **Broj opština** | 294
 |

**Gornja Savoja** (francuski: *Haute-Savoie*) je departman u istočnoj Francuskoj. Pripada regionu Rona-Alpi, a glavni grad departmana (prefektura) je Ansi. Departman Gornja Savoja je označen rednim brojem 74. NJegova površina iznosi 4.388 km². Po podacima iz 2010. godine u departmanu Gornja Savoja je živelo 738.088 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 168 stanovnika po km².

Ovaj departman je administrativno podeljen na:

* 4 okruga
* 34 kantona i
* 294 opština.

## Demografija

Demografija| 1999. | 2011. |
| --- | --- |
| 631.679 | 746.994 |

## Reference

## Literatura

* Alexandra Hughes, Alex Hughes, Keith A Reader, Keith Reader, ur. (2001). *Encyclopedia of Contemporary French Culture* (Routledge; Routledge World Reference edition izd.). ISBN 0415263549.
* Robb, Graham (2008). *The Discovery of France: A Historical Geography*. W. W. Norton & Company. ISBN 0393333647.
* Ardagh, John (1991). *France* (Cultural Atlas of izd.). Facts on File. ISBN 081602619X.
* Jones, Colin (1999). *The Cambridge Illustrated History of France* (Cambridge Illustrated Histories izd.). Cambridge University Press. ISBN 0521669928.
* Sowerwine, Charles (2009). *France since 1870: Culture, Society and the Making of the Republic* (2nd izd.). Palgrave Macmillan. ISBN 0230573398.
* Roberts, William J. (2004). *France: A Reference Guide from the Renaissance to the Present (European Nations)* (European Nations izd.). Facts on File. ISBN 0816044732.

## Povezano

* Spisak departmana Francuske po gustini naseljenosti
* Spisak departmana Francuske po površini
* Spisak departmana Francuske po broju stanovnika

## Vanjske veze
# Alpes-Maritimes

|  |
| --- |
| **Primorski Alpi Alpes-Maritimes** |
|

|  |
| --- |
| Logo |

 |
| Položaj |
| **Region** | Provansa-Alpi-Azurna obala
 |
| **Prefektura** | Nica
 |
| **Površina** | 4.299 km2 |
| **Stanovništvo** (2011) |  |
|  • **broj** | 1.078.729
 |
|  • **gustina** | 251 st./km2 |
| **Broj okruga** | 2
 |
| **Broj kantona** | 52
 |
| **Broj opština** | 163
 |

**Primorski Alpi** (francuski: *Alpes-Maritimes*) je departman u jugoistočnoj Francuskoj. Pripada regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, a glavni grad departmana (prefektura) je Nica. Departman Primorski Alpi je označen rednim brojem 06. NJegova površina iznosi 4.299 km². Po podacima iz 2010. godine u departmanu Primorski Alpi je živelo 1.078.729 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 251 stanovnika po km².

Ovaj departman je administrativno podeljen na:

* 2 okruga
* 52 kantona i
* 163 opština.

## Demografija

Demografija| 1999. | 2011. |
| --- | --- |
| 1.078.729 | 1.081.244 |

## Reference

## Literatura

* Alexandra Hughes, Alex Hughes, Keith A Reader, Keith Reader, ur. (2001). *Encyclopedia of Contemporary French Culture* (Routledge; Routledge World Reference edition izd.). ISBN 0415263549.
* Robb, Graham (2008). *The Discovery of France: A Historical Geography*. W. W. Norton & Company. ISBN 0393333647.
* Ardagh, John (1991). *France* (Cultural Atlas of izd.). Facts on File. ISBN 081602619X.
* Jones, Colin (1999). *The Cambridge Illustrated History of France* (Cambridge Illustrated Histories izd.). Cambridge University Press. ISBN 0521669928.
* Sowerwine, Charles (2009). *France since 1870: Culture, Society and the Making of the Republic* (2nd izd.). Palgrave Macmillan. ISBN 0230573398.
* Roberts, William J. (2004). *France: A Reference Guide from the Renaissance to the Present (European Nations)* (European Nations izd.). Facts on File. ISBN 0816044732.

## Povezano

* Spisak departmana Francuske po gustini naseljenosti
* Spisak departmana Francuske po površini
* Spisak departmana Francuske po broju stanovnika

## Vanjske veze
# Pony Express

| Pony Express
 |
| --- |
| Ilustracija *Pony Expressa*Ilustracija *Pony Expressa* |
|  |
| **Država** |  SAD
 |
| **država** | Missouri Nebraska Wyoming Utah Nevada Kalifornija
 |
| **osnovan** | april 1860.
 |
| **banrotirao** | oktobar 1861.
 |
|  |

**Pony Express** [ˈpoʊni ɛkˈspɹɛs], poštanski servis u Sjedinjenim Američkim Državama, koji su održavali kuriri konjanici između St. Josepha u Missouriju do Sacramenta u Kaliforniji od aprila 1860. do oktobra 1861.

Iako je vrlo brzo bankrotirao - *Pony Express* ostao je zapamćen kao romantična epizoda u historiji Divljeg Zapada, ponajviše zbog svojih diviniziranih jahača kurira Williama Codya (poznatog kao Buffalo Bill) i Roberta Haslama (Pony Bob). Ali i zbog objektivnih razloga, jer su jahači *Pony Expressa* prevaljivali ogromna prostranstva Velike nizine, Stjenovitih planina i Sierra Nevade, kraja u kom su vladali Indijanci i divlje zvijeri, što je sve zahtjevalo, hrabrost i izazivalo divljenje.

## Historija

Kad su se od polovice 19. vijeka počela širiti naselja kolonista po udaljenom dalekom zapadu, pojavila se i potreba za brzim poštanskim servisom. Pisma i paketi, slani sa istoka u to vrijeme, stizali su za prosječno 24 dana do zapadne obale, ili parobrodima oko Južne Amerike ili sporim putničkim kočijama, koje su održavale vezu sa udaljenim gradovima Divljeg Zapada. Kako je to bilo vrijeme pred početak građanskog rata kad su brze vijesti postala nasušnja potreba, - ukazala se potreba da se izmisli brži način dostave.

Na nagovor senatora iz Kalifornije *William M. Gwina* toga se prihvatila kompanija Russell, Majors & Waddell, odnosno njihova specijalizirana podružnica *Central Overland California and Pikes Peak Express Company*. Oni su osmislili servis - prijenosa poštanskih pošiljaka - kuririma konjanicima.

*Pony Express* skratio je tako rok isporuke na samo deset dana.

Karta rute Pony Expressa
Iako se to činilo nemoguće, jer je udaljenost koju je trebalo proći iznosila preko 3 200 km, sistemom međustanica, koje su se nalazile na svakih 16 do 24 km, na kojima su njihovi jahači mjenjali konje - omogućili su svojim jahačima da dnevno prevaljuju po 120 do 160 km, i predaju torbu slijedećem jahaču. Za potrebe servisa izgradili su (ili unajmili) preko 157 stanica raspoređenih po Missouriju, Nebraski, Wyomingu, Utahu i Nevadi i Kaliforniji na kojima su njihovi kuriri, razmjenjvali poštu i mijenjali konje.

*Pony Express* bio je i neobično pouzdan, u 16 mjeseci svog rada, izgubili su samo jednu poštansku vreću, ipak sve to nije ih spasilo od bankrota, jer su bili preskupi u konkurenciji sa novoizmišljenim telegrafom, koji je 24. oktobra 1861. uspostavio transkontinentalnu liniju do Kalifornije.

## Izvori

## Vanjske veze

* *Gold rush* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
# St. Joseph, Missouri

| Sent Džozef *St. Joseph* |
| --- |
|  |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Sjedinjene Američke Države
 |
| Savezna država
 |  Misuri
 |
| Okrug
 | Bjukanan
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2010) | 76.780
 |
| Gustina stanovništva
 | 6,6 st./km²
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Vremenska zona
 | UTC-6, leti UTC-5
 |
| Površina
 | 115,95 km²
 |
| Kopnena površina
 | 113,93 km²
 |
| Vodena površina
 | 2,02 km²
 |
|   |
|   |
| Sent DžozefSent Džozef (Sjedinjenih Država)
 |
| Ostali podaci
 |
| Pozivni broj
 | 816
 |
| ZIP kod
 | 64501-64508
 |
| FIPS kod
 | 64550
 |

**Sent Džozef** (engleski: *St. Joseph*) je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.

## Demografija

Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 76.780, što je 2.79 (3,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Grupa** | **2000.** | **2010.** |
| Belci
 | 66.741 (90,2 %)
 | 65.053 (84,7 %)
 |
| Afroamerikanci
 | 3.722 (5,0 %)
 | 4.585 (6,0 %)
 |
| Azijati
 | 351 (0,5 %)
 | 674 (0,9 %)
 |
| Hispanoamerikanci i Latinoamerikanci
 | 1.929 (2,6 %)
 | 4.414 (5,7 %)
 |
| Ukupno
 | 73.990
 | 76.780
 |

## Reference

## Literatura

* Morris, Richard B. (1996). *Encyclopedia of American History* (Seventh izd.). Collins Reference. ISBN 0062700553.
* Peter C. Mancall, Gary B. Nash, Allan M. Winkler, Charlene Mires, John W. Jeffries, ur. (2009). *Encyclopedia of American History*. Facts on File. ISBN 0816071365.
* Stanley I. Kutler (2002). *Dictionary of American History* (Third izd.). Charles Scribners & Sons. ISBN 0684805332.
* Paul S. Boyer (2001). *The Oxford Companion to United States History*. Oxford University Press. ISBN 0195082095.
* Michael Kazin, Rebecca Edwards, Adam Rothman, ur. (2011). *The Concise Princeton Encyclopedia of American Political History*. Princeton University Press. ISBN 0691152071.
* Kane, Joseph and Aiken, Charles (2004). *The American Counties: Origins of County Names, Dates of Creation, and Population Data, 1950-2000*. Scarecrow Press. ISBN 0-8108-5036-2.

## Vanjske veze

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak o temi: **St. Joseph, Missouri** |

* United States Census Bureau
# Velika Kaniža

| Velika Kaniža Nagykanizsa |
| --- |
|  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Zastava** |  **Grb** |

 |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Mađarska
 |
| **Županija** | Zala
 |
| **Kotar** | Velikokaniški
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 148.40
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2001.)
 |
|  - **Grad** | 51.102
 |
|  - **Gustoća** | 866
 |
|  |
| **Poštanski broj** | 8800
 |
| **Pozivni broj** | 93
 |
| **Službene stranice** [1]
 |

**Velika Kaniža** (mađ. *Nagykanizsa* – Nađkaniža, njem. *Großkirchen, Groß-Kanizsa*; ili samo **Kaniža**, mađ. *Kanizsa* – Kaniža) je grad u Zalskoj županiji u Mađarskoj.

## Geografija

Grad Velika Kaniža se nalazi u zapadnom dijelu Mađarske na rijeci Kaniži, blizu ušća rijeke Mure u rijeku Dravu. Grad je nastao na valovitom području između ovih graničnih rijeka i jezera Balaton, koje se nalazi na sjeverno od grada putu prema Budimpešti.

## Historija

Prvi spomen naselja sa današnjim imenom veže se za godinu 1245. Na ovom mjestu je vlastelinska obitelj Kanižaj izgradila zamak. Značaj grada posebno je narastao u toku prvih osmanskih osvajanja u Panonskoj nizini, kada je grad bio važno utvrđenje u južnom dijelu tadašnje Ugarske. 1571. godine Turci su osvojili utvrđenje i ovo mjesto je ostalo pusto sve do 1690. godone, kada su Turci potisnuti na Balkan.

Poslje prelaska utvrđenja u ruke Habsburgovaca ovo već odavno pusto mjesto se naseljava Nemcima, Hrvatima i Srbima. Po prestanku ratnih djelovanja utvrđenje je uništeno 1702. godine, ali je naselje opstalo do danas.

18. stoljeće je obilježeno naglim razvojem grada, naročito otvaranjem školskih ustanova, na kojima su učili mnogi poznati ljudi tog doba. Druga faza naglog razvoja dogodila se 1860.-ih godina dolaskom željeznice. Ova željeznička pruga imala je za tadašnju Ugarsku posebnu važnost, pošto je spajala glavni grad Budimpeštu sa državnom lukom, Rijekom. Ovo je potaklo razvoj prve industrije i mnogih gradskih ustanova (npr. gradska bolnica).

Poslje Prvog svjetskog rata Velika Kaniža je postala pogranični grad, što je doprinjelo njenom opadanju. Nekada važna pivarska industrija je tada propala. Na sreću, opadanje je spriječeno otkrićem nafte u okolici grada. Grad je postao središte naftne industrije u Mađarskoj.

Poslje Drugog svjetskog rata nastavljena je industrijalizacija grada, a naročito je bila važna 1965. godina, kada je osnovana tvornica za proizvodnju žarulja, danas jedna od najvećih u svijetu. U ovo vrijeme došlo je i do širenja javnih prostora u gradu i nastankia novih trgova i velikog parka sa umjetnim jezerom, koje je danas poznati rekreacijski centar.

## Gradovi prijatelji

|  |  |
| --- | --- |
| * Izrael, Acco
* Hrvatska, Čakovec
* Austrija, Gleisdorf
* Bugarska, Kazanlk
 | * Rumunjska, Covasna
* Njemačka, Puchheim
* Finska, Salo
* Kina, Shijiazhuang
 |

## Galerija

* Jezero Csonakazo
* Panorama grada
* Centar grada

## Vanjske veze

* Službena stranica
* Kalcsicsfa Ltd. Arhivirano 2011-08-31 na Wayback Machine-u