# 1500.

*Ovo je članak o godini 1500.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 14. vijek – **15. vijek** – 16. vijek
 |
| Decenija:
 |  1470-e  1480-e  1490-e  – 1500-e –  1510-e  1520-e  1530-e  |
| Godine:
 | 1497 1498 1499 – **1500** – 1501 1502 1503
 |

1500.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1500.. (MD) |
| Ab urbe condita
 | 2253.
 |
| Islamski
 | 905–906.
 |
| Iranski
 | 878–879.
 |
| Hebrejski
 | 5260–5261.
 |
| Bizantski
 | 7008–7009.
 |
| Koptski
 | 1216–1217.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1555–1556.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1422–1423.
 |
| • *Kali Yuga* | 4601–4602.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4136–4137.
 |
| • 60 godina
 | Yang Metal Majmun (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11500.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1500** (**MD**) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

Zbog izraza "време и времена и по времена" tj. "jedno vrijeme i dva vremena i polovicu vremena" (Knjiga Otkrivenja 12:14), mnogi hrišćani su smatrali da ova godina donosi smak sveta.

## Događaji

* 26. 1. - Vicente Yáñez Pinzón se iskrcao na brazilskoj obali, koju ne može prisvojiti za Španiju zbog Sporazuma iz Tordesiljasa; takođe je otkrio estuar Amazona (*Río Santa María del Mar Dulce* kako ga je on nazvao).
* 5. 2. - Ludovico Sforza se uz pomoć Švajcaraca vratio u Milano.
* 17. 2. - Bitka kod Hemmingstedta, danska vojska ne uspeva pokoriti tamošnju seljačku republiku.
* februar - Đurađ Crnojević došao u Crnu Goru, javio se skadarskom Feriz-begu.
* 9. 3. - Pedro Álvares Cabral krenuo sa 13 brodova druge Indijske armade (jedan brod izgubljen kod Zelenortskih ostrva).
* 17. 3. - Đurađ Crnojević na Porti, sultan Bajazit II mu daje jednu oblast u Anadoliji.
* 10. 4. - Kako bi se izbeglo međusobno ubijanje Švajcaraca, Sforcini plaćenici predaju Novaru francuskoj strani; pokušali da prokrijumčare i svog poslodavca ali jedan od njih ga izdao - "Novarska izdaja" - ostalih osam godina života će provesti u francuskom lagumu.
* 22. 4. - Cabralova flota videla obalu Brazila, Nicolau Coelho sutradan razmenio šešir sa Indijancima (ostaju u Brazilu do 3. 5., jedan brod se vraća u Lisabon da obavesti o otkriću).
* svibanj - Petar Gereb, gospodar Valpova u Slavoniji, novi je ugarski palatin.
* 29. 5. - U oluji kod Rta dobre nade stradala četiri Cabralova broda, poginuo Bartolomeu Dias.
* 14. 7. - Bitka na Vjedroši, odlučujuća moskovska pobeda nad Litvancima i Poljacima.
* 10. 8. - Diogo Dias, zalutali pripadnik Cabralove flote, otkrio Madagaskar.
* avgust - Otomansko-mletački rat (1499–1503): Bitka kod Modona, turski admiral Kemal Reis opet porazio mletačku flotu, nakon čega osvaja Modon i Koron, "dva oka Republike".
* 18. 8. - Ubijen Alfonsko Aragonski, muž Lucrezie Borgie.
* 23. 8. - Na Hispaniolu stigao Francisco de Bobadilla, novi guverner španskih poseda umesto smenjenog Kolumba, koji će na jesen biti u lancima poslan u Španiju.
* 13. 9. - Cabralova flota stigla u Kalikut.
* 25. 10. - Slavonski sabor u Križevcima, pripreme za rat sa Turcima, koji u ratu sa Mlečanima u Dalmaciji (okolica Nina, Zadra, Trogira i Splita) često upadaju i na ugarsko-hrvatske posjede.
* 30. 10. - Portugalski kralj Manuel I se oženio španskom princezom Marijom.
* 11. 11. - Granadski ugovor: Luj XII i Ferdinand II Aragonski se dogovorili da podele Napuljsko kraljevstvo.
* 16. 11. - Go-Kashiwabara (Katsuhito) novi je japanski car (do 1526).
* 17. 12. - Masakr u Kalikutu: arapski trgovci izazvali nerede u kojima je ubijeno preko 50 Portugalaca, Cabral na to odgovara 18 - 22. 12. pljačkanjem arapskih brodova i ubijanjem posada, kao i bombardovanjem Kalikuta (~600 mrtvih).
* 24. 12. - Špansko-mletačka vojska posle opsade uzela od Turaka tvrđavu sv. Đorđa na Kefaloniji.

### Tokom/tijekom godine

* Poljički vojvoda Žarko Dražojević uzvraća na turske upade u Dalmaciju provalama u Bosnu i Hercegovinu.
* Po definiciji odštampane poslednje inkunabule.
* Ismail I, lider sufijskog reda Safaviyya, započinje borbu u iranskom Azerbejdžanu.

## Rođenja

* 6. 1. - Ivan Avilski, katolički svetac i Doktor crkve († 1569)
* 24. 2. - Karlo V., car Svetog Rimskog Carstva († 1558)
* 12. 3. - Reginald Pole, poslednji katolički kenterberijski nadbiskup († 1558)
* 5. 7. - Paris Bordone, venecijanski slikar († 1571)
* 3. 11. - Benvenuto Cellini, italijanski umetnik († 1571)
* Mikša Pelegrinović, hrvatski pjesnik i plemić († 1562)
* ca. Rustem-paša Hrvat, veliki vezir († 1561)
* ca. Ljudevit Pasković, pjesnik iz Kotora († 1551)

## Smrti

* 29. 5. - Bartolomeu Dias, portugalski moreplovac (\* ca. 1450)
* 10. 4. - Mihail Marulos, grčki učenjak (\* ca. 1458)
* 21. 10. - Go-Tsuchimikado, japanski car (\* 1442)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)