# 5. maja

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsr.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartpet.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartpon.
 |

**5. maj/svibanj** (**5. 5.**) je 125. dan godine po gregorijanskom kalendaru (126. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 238 dana.

## Događaji

* 1855. – Crnogorski knez Danilo I Petrović doneo Opšti zemaljski zakonik, u koji su unete imovinske i poreske reforme.
* 1860. – Italijanski revolucionar Đuzepe Garibaldi sa svojih "1.000 crvenih košulja" isplovio iz Đenove prema Siciliji, koju je osvojio krajem jula.
* 1904. – Na brdu Volujica kod Bara postavljena radio-telegrafska stanica Markonijevog sistema, prva na Balkanu.
* 1912. – Dragutin Novak, prvi hrvatski pilot, pobjeđuje na aeromitingu u Grazu gdje doživljava pad.
* 1930. – Britanske vlasti u Indiji uhapsile Mahatmu Gandija zbog njegove kampanje građanske neposlušnosti.
* 1936. – Italijanske trupe pod komandom feldmaršala Pjetra Badolja okupirale Adis Abebu, prestonicu Etiopije.
* 1941. – Drugi svetski rat: U oslobođenu Adis Abebu, glavni grad Etiopije, ušao car te zemlje Haile Selasije I.
* 1945. – Drugi svetski rat: Sovjetske trupe u Drugom svetskom ratu ušle u mesto Pinemunde, odakle su Nemci ispaljivali rakete "Fau1" i "Fau 2".
	+ Trupe SAD oslobodile nemački nacistički koncentracioni logor "Mathauzen".
	+ Praški ustanak protiv njemačke nacističke vlasti.
* 1954. – General Alfredo Štresner vojnim udarom oborio predsednika Paragvaja Federika Čavesa, počevši tako tridesetčetvorogodišnju diktaturu.
* 1955. – Odlukom saveznika Savezna Republika Nemačka ponovo stekla suverenitet.
* 1961. – Iz Kejp Kanaverala lansiran kosmički brod "Merkjuri", prva kosmička letelica SAD s ljudskom posadom, kojim je upravljao Alen Bartlet Šepard.
* 1978. – Teroristička organizacija "Crvene brigade" saopštila da je ubila bivšeg premijera Italije Alda Mora, otetog u martu 1978. Njegovo telo nađeno dva dana kasnije u jednom automobilu u centru Rima.
* 1981. – Bobi Sends, prvi od 10 pripadnika IRA, umro u zatvoru "Mejz" u Severnoj Irskoj od posledica štrajka glađu.
* 1990. – U Zagrebu je održan 35. izbor za pjesmu Europe, Eurosong. Pobjednik je bio Talijan Toto Cutugno s pjesmom "Insieme:1992" (Zajedno:1992.).
* 1996. – U prisustvu španskog kralja Huana Karlosa, konzervativni lider, novi premijer Hose Maria Asnar, položio zakletvu, posle 13 godina vladavine socijalista.
* 1999. – Indonezija i Portugal potpisali dokument kojim je priznata nezavisnost Istočnog Timora.
* 2001. – Pripadnici pobunjeničke grupe "Unita" u Angoli kidnapovali 51 dečaka i 9 devojčica iz internata za ratnu siročad izvan Kaksita, severoistočno od Luande. Poginulo oko 200 civila.
* 2003. – Haški tribunal podigao optužnicu protiv bivšeg načelnika Državne bezbednosti Srbije Jovice Stanišića i bivšeg komandanta Jedinice za specijalne operacije Franka Simatovića, kojom se terete za učešće u zajedničkom zločinačkom poduhvatu uklanjanja nesrba u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovoni, od 1991. do 1995. Uhapšeni 13. marta u policijskoj akciji "Sablja" a posle podizanja optužnice izručeni sudu u Hagu.

* 2003 - Ruanda oslobodila više od 22.000 zatvorenika, uglavnom umešanih u masakr koji je 1994. počinila Hutska milicija, kada je ubijeno oko 800.000 etničkih Tutsija i umerenih Hutua. U zatvoru ostalo oko 80.000 ljudi, gde većina čeka suđenje.

* 2006. – Ugašeni RTS 3 i Radio 101.

.

## Rođenja

* 1747. – Leopold II., njemačko-rimski car, ugarsko-hrvatski i češki kralj.
* 1813. – Sören Kierkegaard, danski filozof.
* 1815. – Ežen Martin Labiš, francuski pisac komedija i vodvilja. .
* 1818. – Karl Marx, njemački filozof i političar.
* 1864. – Henryk Sienkiewicz, poljski književnik († 1916.).
* 1883. – Petar Konjović, srpski kompozitor i muzički pisac. († 1970)..
* 1919. – Georgios Papadopoulos, grčki diktator.
* 1920. – Boro Andov, makedonski pisac († 1983.).
* 1921. – Franjo Rupnik, hrvatski bivši nogometaš i državni reprezentativac († 2000.).
* 1960. – Svetislav Goncić, srpski glumac.
* 1960. – Vlasta Ramljak, hrvatska kazališna, televizijska i filmska glumica.
* 1968. – Dariusz Michalczewski, poljski bokser.
* 1975. – Ivica Pucar, hrvatski kazališni, televizijski i filmski glumac.
* 1976. – Juan Pablo Sorín, argentinski nogometaš i tv-komentator.
* 1979. – Dubravka Kovjanić, srpska filmska, televizijska i pozorišna glumica.
* 1989. – Chris Brown, američki R&B pjevač, pisac pjesama, plesač, redatelj spotova i glumac.

.

## Smrti

* 1705. – Leopold I, rimsko-nemački car. (\*1640)..
* 1821. – Napoléon Bonaparte, francuski car Napoléon I.
* 1941. – Kraljica Natalija Obrenović, kraljica Srbije 1882-1888. (\*1859).
* 1969. – Slavko Ježić, hrvatski književnik, književni povjesničar i prevoditelj (\* 1895.).
* 1977. – Ludvig Erhard, nemački državnik i ekonomista. .
* 1993. – Irving Hou, američki pisac i intelektualac. .
* 2003. – Valter Sisulu, jedan od veterana u borbi protiv belaca u Južnoj Africi.
* 2010. – Zvonimir Levačić, politički analitičar, filozof, TV voditelj, komičar i ministar obrane parodijskog projekta države Pešćenice (\* 1943.).

.

## Blagdani/Praznici

* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
	+ Prepodobnog Teodora Sikeota.
	+ Svetog mučenika Leonida.
	+ Prepodobnog monaha Vitalija.
	+ Sveštenomučenika Platona Banjalučkog

.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar