# 1. juna

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartpet.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartpon.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartpon.
 |

**1. lipanj/jun** (**1. 6.**) je 152. dan godine po gregorijanskom kalendaru (153. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 213 dana.

## Događaji

* 1198. – Vizantijski car Aleksije III Anđeo odobrio srpskom velikom županu Stefanu Nemanji i njegovom sinu monahu Savi da na ruševinama Hilandariona podignu novi manastir Svete Gore, srpski manastir Hilandar.
* 1479. – Osnovan univerzitet u Kopenhagenu.
* 1562. – Rimski car Ferdinand I i turski sultan Sulejman II Veličanstveni potpisali mirovni sporazum kojim se Ferdinand odrekao Erdelja (današnji Banat) u korist turskog vazala Jovana Zapolje.
* 1671. – Turska je objavila rat Poljskoj.
* 1792. – Kentucky postaje 15. država SAD.
* 1796. – Tennessee postaje 16. država SAD.
* 1839. – Srpski knez Miloš Obrenović abdicirao u korist sina Milana i napustio Srbiju.
* 1869. – Španija donela novi ustav kojim je proglašena sloboda veroispovesti i štampe, uveden je sud sa porotom i građanski brak.
* 1880. – U SAD instalirana prva javna telefonska kabina u svetu, u zgradi "Jejl banke" u Nju Hejvnu.
* 1906. – Finska je kao prva zemlja na svijetu novim izbornim zakonom dala ženama pravo glasa i pravo da budu birane.
* 1941. – Drugi svetski rat: Nemci potukli britanske trupe i osvojili Krit, čime su obezbedili važnu bazu za operacije na Bliskom Istoku i u Severnoj Africi. Britanci su se povukli s velikim gubicima, a prilikom evakuacije poginulo je i oko 3.000 Australijanaca.
* 1944. – Jugoslovenski kralj Petar II Karađorđević potpisao je ukaz o imenovanju za predsednika jugoslovenske vlade u izbeglištvu bivšeg hrvatskog bana Ivana Šubašića.
* 1958. – General Šarl de Gol postao je francuski premijer u jeku krize oko budućnosti francuskih kolonija u severnoj Africi.
* 1964. – Osnovana Palestinska Oslobodilačka Organizacija(PLO).
* 1967. – Izašao novi album grupe Beatles - *Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band*.
* 1969. – Kandidat degolista Žorž Pompidu izabran je za predsednika Francuske nakon što je Šarl de Gol podneo ostavku.
* 1973. – Britanski Honduras promenio naziv u Belize.
* 1973. – Predsednik grčke vojne vlade Georgios Papadopulos ukinuo monarhiju i proglasio republiku.
* 1979. – Poslije devedeset godina ukinuta vladavina bijele manjine u Rodeziji, sada Zimbabve.
* 1980. – Američka kablovska TV mreža CNN počela sa radom.
* 1990. – Predsednici SSSR-a i SAD Mihail Gorbačov i Džordž Buš potpisali su sporazum o prestanku proizvodnje hemijskog oružja i o uništavanju tog oružja do kraja 1992.
* 1992. – Hrvatska postala članica UNESCO-a.
* 1993. – Smenjen predsednik SR Jugoslavije Dobrica Ćosić, prvi predsednik SRJ izabran u junu 1992.
* 1994. – Južna Afrika se nakon 33 godine ponovo vratila u Komonvelt.
* 1994. – Armando Kalderon Sol postao prvi predsednik Salvadora nakon gotovo desetogodišnjeg građanskog rata.
* 1997. – Na parlamentarnim izborima u Francuskoj pobedila je udružena levica, a premijer je postao lider Socijalističke partije Lionel Žospen.
* 2000. – Haški tribunal za zločine počinjene u Ruandi 1994. godine, osudio je belgijskog novinara na 12 godina zatvora jer je podsticao zločine u svojim radio emisijama.
* 2001. – Nepalski prestolonaslednik princ Dipendra ubio je u palati u Katmanduu svoje roditelje, kralja Birendru i kraljicu Ajsvaraju i još šest članova porodice, a potom izvršio samoubistvo. Državna komisija saopštila da je princ bio pod uticajem alkohola i droge.
* 2001. – U eksploziji bombe u noćnom klubu u Tel Avivu, koju je aktivirao palestinski bombaš samoubica, poginula je 21 osoba.
* 2003. – Predsednik Rusije Vladimir Putin doputovao je u posetu Velikoj Britaniji na poziv britanske kraljice Elizabete Druge.
* 2006. – izdata 6.06 (Dapper Drake) verzija Ubuntu Linuxa.
* 2016. - Otvaranje baznog tunela Gotthard, sa 57 km najdužeg železničkog tunela na svetu.

## Rođenja

* 1265. – Dante Alighieri, italijanski pjesnik.
* 1765. – Christiane von Goethe, žena Johanna Wolfganga von Goethea.
* 1780. – Karl Marija fon Klauzevic, pruski general. .
* 1803. – Mihail Ivanovič Glinka, ruski kompozitor. .
* 1815. – Otto I., kralj Grčke.
* 1875. – Paul Landowski, francuski kipar, poljskog podrijetla († 1961.).
* 1886. – Vladimir Becić, hrvatski slikar († 1954.).
* 1907. – Frenk Vitl, engleski pronalažač. .
* 1926. – Marilyn Monroe, američka glumica († 1962.).
* 1934. – Pat Boone, američki pop pjevač i glumac.
* 1937. – Morgan Freeman, US-američki glumac.
* 1941. – Dragoljub Ojdanić, bivši načelnik Generalštaba VJ i ministar odbrane SRJ.
* 1947. – Ron Dennis, britanski biznismen i ambasador.
* 1955. – Dušan Savić, srpski nogometaš.
* 1956. – Saúl Lisazo, argentinski glumac i bivši nogometaš.
* 1961. – Jasmin Repeša, hrvatski košarkaški trener i izbornik košarkaške reprezentacije.
* 1966. – Abel Balbo, argentinski nogometaš i trener.
* 1967. – Nives Ivanković, hrvatska kazališna, televizijska i filmska glumica.
* 1971. – Mario Cimarro, kubanski glumac i pevač.
* 1973. – Heidi Klum, njemački supermodel.
* 1978. – Aleksandar Šapić, srpski vaterpolista i političar.
* 1982. – Žastin Enan Arden, belgijska teniserka.
* 1985. – Tamara Todevska, makedonska pop-pevačica.
* 1986. – Žarko Marković, crnogorski rukometaš s katarskom putovnicom.
* 1988. – Javier Hernández (Chicharito), meksički nogometaš.

.

## Smrti

* 193. – Didije Julijan, rimski car (\* 133.).
* 1660. – Mary Dyer, engleski Kveker.
* 1815. – Louis Alexandre Berthier, francuski maršal.
* 1846. – Grgur XVI., Papa.
* 1860. – Charles Goodyear, američki inženjer i pronalazač vulkanizacije (\* 1800.).
* 1868. – James Buchanan, 15. predsjednik SAD.
* 1946. – Jon Antonesku, rumunski general. .
* 1948. – Jaša Prodanović, srpski političar i pisac. .
* 1952. – John Dewey, američki filozof, psiholog i reformator obrazovanja.
* 1953. – Emanuel Vidović, hrvatski slikar (\* 1870.).
* 1962. – Adolf Eichmann, njemački SS-rukovodilac (\* 1906.)
* 1970. – Giuseppe Ungaretti, talijanski pjesnik.
* 1987. – Rašid Karami, libanski premijer.
* 1997. – Zvonimir Golob, hrvatski pjesnik, esejist i kritičar (\* 1927.)
* 2008. – Yves Saint Laurent, francuski modni dizajner.

.

## Blagdani/Praznici

* Svjetski dan Mlijeka
* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
	+ Svetog mučenika Patrikija - episkopa bruskog.
	+ Svetog Jovana - episkopa gotskog.
	+ Svetog kneza Jovana Vologodskog.
	+ Duhovski ponedeljak

.
.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar