# 26. augusta

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartpon.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsub.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartut.
 |

**26. kolovoz/august/avgust** (**26. 8.**) je 238. dan godine po gregorijanskom kalendaru (239. u prestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 127 dana.

## Događaji

* 55. pne. - Julije Cezar napada Britaniju.
* 1071. – u bici kod Mancikerta Turci Seldžuci su porazili Vizantiju. Smatra se presudnim događajem odgovornim za kasniju propast Vizantije.
* 1346. – u Bitci kod Crécyja u Stogodišnjem ratu engleska vojska pod Edwardom III porazila je znatno nadmoćnije francuske teške oklopnike kralja Philippa VI. Englezi su u toj bici prvi put upotrebili samo pešadiju i ogromne lukove koji su izbacivali strele na izuzetno veliku daljinu.
* 1541. – turski sultan Sulejman II osvojio je Budim i anektirao Mađarsku koja je potom do 1686. bila turska provincija Budimski pašaluk.
* 1839. – osnovana je Prva beogradska gimnazija kroz koju su prošle mnoge istaknute ličnosti srpske istorije, nauke, umetnosti i kulture, među kojima Petar Karađorđević, Živojin Mišić, Stepa Stepanović, Jovan Cvijić, Mihajlo Petrović Alas, Jovan Skerlić.
* 1883. – počela je erupcija vulkana Krakatau na istoimenom indonežanskom ostrvu između Jave i Sumatre, u kojoj je tokom dva dana dve trećine ostrva odletelo u vazduh, a u ogromnim talasima na zapadnoj Javi poginulo 36.000 ljudi.
* 1896. – jermenski revolucionari napali su Otomansku banku u Carigradu, što je dovelo do trodnevnih sukoba sa vlastima u kojima je poginulo 6.000 Jermena. U suzbijanju jermenskih težnji za oslobođenje tokom 1895-96. turske vlasti ubile su oko 100.000 Jermena.
* 1914. – počela je bitka kod Tanenberga u Prvom svetskom ratu, u kojoj su Nemci tokom četiri dana gotovo uništili Drugu rusku armiju. Poginulo je više od 30.000 ruskih vojnika.
* 1920. – ratifikovan je 19. amandman Ustava SAD kojim su žene dobile pravo glasa.
* 1939. – jugoslovenski premijer Dragiša Cvetković i vođa Hrvatske seljačke stranke Vlatko Maček potpisali su sporazum kojim je ustanovljena Banovina Hrvatska, a lider HSS postao je potpredsednik jugoslovenske vlade.
* 1944. – Bugarska, koja je u drugom svetskom ratu bila na strani Sila osovine, saopštila je da istupa iz rata i zatražila primirje od Saveznika.
* 1945. – u Beogradu je održano treće zasedanje Antifašističkog veća nacionalnog oslobođenja (AVNOJ) na kojem je Veću promenjen naziv u Privremena narodna skupština. Doneta je i rezolucija o teritorijalnim pravima Jugoslavije na krajeve koji su posle Prvog svetskog rata priključeni Italiji.
* 1972. – otvorene su 20. olimpijske igre u Minhenu, upamćene po napadu pripadnika terorističke palestinske organizacije „Crni septembar“ na Olimpijsko selo i ubistvu 11 izraelskih sportista.
* 1986. – otrovni gas ubija 1700 ljudi u Kamerunu.
* 1990. – u eksploziji u jami „Dobrnja-jug“ rudnika Kreka u Tuzli, koja je izazvala dotada najveću katastrofu u jugoslovenskom rudarstvu, poginulo je 180 rudara.
* 1991. – počele su borbe u Vukovaru izmedju hrvatskih snaga i Jugoslovenske narodne armije. Nakon tromesečnih borbi, jedinice JNA ušle su 18. novembra u potpuno razrušeni grad.
* 1993. – predsednik Rusije Boris Nikolajevič Jeljcin osudio je invaziju armija Varšavskog pakta na Čehoslovačku 1968. i potpisao je sporazum o prijateljstvu sa Češkom.
* 1996. – južnokorejski sud osudio je bivšeg predsednika Južne Koreje Čun Du Hvana na smrt pod optužbom da je 1979. izveo vojni udar kojim je prigrabio vlast, a njegovog naslednika Ro Te Vua na 22,5 godine zatvora zbog podrške pučistima.
* 1997. – Frederik Vilem de Klerk, poslednji belac predsednik Južne Afrike, dao je ostavku na funkciju šefa opozicione Nacionalne partije i povukao se iz političkog života.
* 1999. – više od 60.000 Brazilaca, okupljenih na antivladinom mitingu ispred zgrade Kongresa, zatražilo je ostavku predsednika Fernanda Henrika Kardoza i kraj njegovog režima.
* 2000. – novi parlament Somalije u egzilu je, nakon devetogodišnje anarhije u toj zemlji, izabrao političkog veterana Abdikasima Salada Hasana za predsednika.
* 2001. – prvog dana akcije prikupljanja naoružanja od albanskih pobunjenika u Makedoniji, koja je po odobrenju NATO trajala oko mesec dana pod nazivom „Suštinska žetva“, etnički Albanci su predali dosta mašinki, ručnih minobacača i drugo teško naoružanje.

.

## Rođenja

* 1676. – engleski državnik Robert Volpol, prvi britanski premijer (1721-42) u modernom smislu. Politikom izbegavanja ratova i održavanja dobrih međudržavnih odnosa ojačao je prekomorsku trgovinu i finansijski položaj Velike Britanije.
* 1740. – francuski pronalazač Žozef Mišel Mongolfje, koji je sa bratom Žakom Etjenom 1783. konstruisao prvi vazdušni balon napunjen zagrejanim vazduhom.
* 1743. – rođen je francuski hemičar Antoan Lavoazje, osnivač moderne hemije. Formulisao je zakon o neuništivosti materije i otkrio proces oksidacije. Osumnjičen kao monarhista, pogubljen je giljotinom u maju 1794. tokom Francuske revolucije..
* 1867. – Milan Emil Uzelac, bio je hrvatski vojnik i vojni zapovjednik koji je bio vodeća ličnost u zrakoplovstvu Austro-Ugarske, Kraljevine SHS (Jugoslavije) i NDH. Bio je pravoslavne vjeroispovijesti (u. 1953.).
* 1880. – Guillaume Apollinaire, legendarni i kontroverzni francusko-italijanski pisac i dramaturg, poljskog porekla (u. 1918.).
* 1898. – Peggy Guggenheim, američka kolekcionarka umjetnosti (u. 1979.).
* 1899. – rođen je srpski pesnik Radojko Jovanović, poznat kao Rade Drainac, boem i buntovnik ("Modri smeh", „Erotikon“, „Lirske minijature“, „Dah zemlje“).
* 1914. – Julio Cortázar, argentinski književnik (u. 1984.).
* 1904. – Christopher Isherwood, britanski pisac.
* 1906. – Vjekoslav Afrić, hrvatski i jugoslavenski sineast (u. 1980.).
* 1906. – rođen je američki virusolog, poreklom poljski Jevrej, Albert Bruce Sabin, pronalazač vakcine protiv poliomielitisa (1955).
* 1928. – Vladimir Beara, hrvatski nogometni vratar (u. 2014.).
* 1931. – Bekir Misirlić, bosanskohercegovački slikar i skulptor.
* 1934. – Tom Heinsohn, američki je profesionalni košarkaški trener i igrač.
* 1947. – Wolfgang Petritsch, austrijski diplomat.
* 1952. – Michael Jeter, američki glumac.
* 1958. – Zlatko Vujović, bivši hrvatski nogometaš, jedan od slavnih igrača splitskog Hajduka.
* 1962. – Senad Bašić, bosanskohercegovački glumac.
* 1971. – Thalía, meksička glumica i pjevačica.
* 1971. – Carlos Pérez, kubansko-mađarski rukometaš.
* 1972. – Stéphane Risacher, francuski košarkaš.
* 1980. – Macaulay Culkin, američki glumac.
* 1980. – Chris Pine, američki glumac.

.

## Smrti

* 1666. – Frans Hals, Nizozemski slikar.
* 1712. – Denis Papin, francuski istraživač i izumitelj (r. 1647.).
* 1910. – umro je američki filozof i psiholog William James, tvorac personalističke verzije pragmatizma i jedan od utemeljivača američke naučne psihologije (r. 1842.).
* 1974. – Charles Lindbergh, američki avijatičar (r. 1902.).
* 1978. – Charles Boyer, francuski glumac (r. 1899.).
* 1992. – Đurđica Barlović, hrvatska pjevačica (r. 1950.).

.

## Blagdani

* Sveti mučenik Ipolit (Odanije Preobraženja)

.

## Vanjske veze

*

.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar