# 10. januara

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

**10. januar/siječanj** (**10. 1.**) je 10. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 355 dana (356 u prijestupnoj godini).

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartut.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartčet.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |

## Događaji

* 49. pne. - Gaj Julije Cezar izgovorio „Kocka je bačena“ i prešao reku Rubikon, po jednoj varijanti današnja rečica Fiumicino u gornjoj Italiji, po drugoj Pisatelo kod Ravene, granica između Italije i Galije, što je označilo novo razdoblje u istoriji Rimskog carstva, počeo građanski rat protiv Pompeja i Senata koji je završen uvođenjem Cezarove diktature. Pripadnici republikanske opozicije ubili Cezara 44. pne..
* 1356. – na državnom saboru u Nirnbergu prihvaćen glavni deo Zlatne bule cara Karla IV, velikog ustavnog zakona nemačke carevine, koji je u svojim osnovama trajao do 1806.
* 1863. – u Londonu otvorena prva linija podzemne železnice u svetu.
* 1882. – počeo hercegovačko-bokeljski ustanak Srba i muslimana protiv Austro-Ugarske, kao odgovor na uvođenja zakona o vojnoj obavezi i regrutovanja. Ustanak, koji je potajno podržala Crna Gora, ugušen posle nekoliko meseci.
* 1889. – Francuska uspostavila protektorat nad Obalom Slonovače.
* 1920. – u Ženevi izabrano veće Lige naroda koje su činili Francuska, Italija, Japan, Velika Britanija. Kasnije članice Veća postale Nemačka i SSSR. Zbog političkog neuspeha Liga naroda prestala da postoji 1939, mada je formalno ukinuta 1946, kada je u Londonu održana prva sednica Generalne skupštine Ujedinjenih nacija.
* 1922. – Artur Grifit postao prvi predsednik Irske posle sticanja nezavisnosti te zemlje od Velike Britanije.
* 1934. – u Nemačkoj pogubljen Marinus van der Lube pošto je proglašen krivim za paljenje Rajhstaga 27. februara 1933.
* 1969. – Švedska kao prva zapadna zemlja uspostavila diplomatske odnose sa Severnim Vijetnamom.
* 1996. – Izrael pustio iz zatvora stotine Palestinaca nekoliko dana uoči prvih palestinskih nacionalnih izbora u Gazi i na Zapadnoj obali.
* 1997. – Arnoldo Aleman postao predsednik Nikaragve u prvoj demokratskoj i mirnoj smeni vlasti u modernoj istoriji te zemlje.
* 1997. – tokom antivladinih protesta u Sofiji demonstranti probili policijski kordon, upali u zgradu Parlamenta i demolirali je.
* 2001. – bivša predsednica Republike Srpske Biljana Plavšić predala se Međunarodnom sudu u Hagu pred kojim je optužena za genocid i druge zločine počinjene 1991. i 1992. tokom rata u Bosni. Uz garancije Vlade Srbije u septembru puštena da se brani sa slobode, a u oktobru 2002. priznala krivicu.
* 2002. – izraelski tenkovi i buldožeri srušili 73 palestinske kuće u Rafi, posle napada naoružanih Palestinaca na izraelske vojnike.

.

## Rođenja

* 1480. – Margarete od Austrije, austrijska princeza i vladarica Nizozemske.
* 1729. – Lazzaro Spallanzani, talijanski naučnik.
* 1775. – André-Marie Ampère, francuski fizičar i matematičar (u. 1836.).
* 1869. – Grigorij Rasputin, ruski mističar.
* 1876. – Thomas Alva Edison jr., američki istraživač.
* 1883. – Aleksej Nikolajevič Tolstoj.
* 1884. – Zdenka Marković, hrvatska književnica (u. 1974.)
* 1902. – Dobriša Cesarić, hrvatski pjesnik (u. 1980.).
* 1909. – Pavle Savić, srpski fizičar i hemičar (u. 1994).
* 1913. – Gustáv Husák, čehoslovački predsjednik (u. 1991.).
* 1919. – Janko Bobetko, general Hrvatske vojske i načelnik Glavnog stožera Oružanih snaga Republike Hrvatske od 1992. do 1995. godine († 2003.).
* 1934. – Leonid Kravčuk, bivši ukrajinski političar i prvi predsednik Ukrajine nakon sticanja nezavisnosti 1991. godine.
* 1939. – Sal Mineo, američki glumac.
* 1945. – Rod Stewart, britanski pjevač.
* 1948. – Nikola Plećaš, umirovljeni hrvatski i jugoslovenski košarkaš.
* 1949. – Linda Lovelace, američka porno-glumica (u. 2002.).
* 1949. – George Foreman, bivši američki profesionalni boksač.
* 1960. – Maja Sabljić, srpska glumica.
* 1970. – Alisa Marić, srpska šahistkinja šahovski velemajstor i bivši ministar sporta i omladine u Vladi Srbije.
* 1971. – Francisco Filho, brazilski kickboksač u superteškoj kategoriji i borac mješovitih borilačkih vještina (Mixed Martial Arts, MMA).
* 1976. – Remy Bonjasky, nizozemsko-surinamski kickboksač u superteškoj kategoriji.
* 1978. – Daniele Bracciali, talijanski tenisač.
* 1979. – Francesca Piccinini, talijanska odbojkašica.
* 1986. – Kirsten Flipkens, belgijska tenisačica.
* 1989. – Kristian Bjørnsen, norveški rukometaš.
* 1990. – Stefan Šćepović, srpski nogometaš.
* 1992. – Šime Vrsaljko, hrvatski nogometaš.

.

## Smrti

* 1778. – Karl fon Line, švedski prirodnjak (r. 1707).
* 1890. – Laza Lazarević, srpski pisac i lekar (r. 1851).
* 1917. – William Cody, poznat kao Buffalo Bill, jahač „Pony Expressa“ (r. 1846.).
* 1918. – Konstantin Jireček, češki povjesničar i sveučilišni profesor (r. 1854.).
* 1971. – Coco Chanel, francuska modna kreatorka (r. 1883.).
* 2011. – Boško Petrović, hrvatski jazz muzičar (r. 1935).
* 2016. – David Bowie, britanski rock muzičar (r. 1947.)
* 2018. – Predrag Lucić, hrvatski novinar (r. 1964.)

## Praznici i dani sećanja

* Svetih 20.000 mučenika Nikomidijskih.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar