# 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 3. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 20. vijek – **21. vijek** – 22. vijek
 |
| Decenija:
 |  1980-e  1990-e  2000-e  – 2010-e –  2020-e  2030-e  2040-e  |
| Godine:
 | 2009 2010 2011 – **2012** – 2013 2014 2015
 |

 *Za ostale upotrebe, pogledajte 2012. (razvrstavanje).*

2012.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 2012.. (MMXII) |
| Ab urbe condita
 | 2765.
 |
| Islamski
 | 1433–1434.
 |
| Iranski
 | 1390–1391.
 |
| Hebrejski
 | 5772–5773.
 |
| Bizantski
 | 7520–7521.
 |
| Koptski
 | 1728–1729.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 2067–2068.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1934–1935.
 |
| • *Kali Yuga* | 5113–5114.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4648–4649.
 |
| • 60 godina
 | Yang Voda Zmaj (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 12012.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

**2012** (**MMXII**) je prijestupna godina koja počinje u nedjelju, po gregorijanskom kalendaru. To je 2012. godina naše ere (*Anno Domini*), 12. godina 3. milenijuma i 21-og vijeka i 3. godina 2010-ih.

* Međunarodna godina kooperativa.
* Međunarodna godina održive energije za sve.
* Godina Alana Turinga

U vezi godine postoje razna popularna verovanja ("Fenomen 2012."), povezani sa raznim tumačenjima značaja mezoameričkog kalendara Dugog brojanja.

## Događaji

### Januar/Siječanj

Most na Adi
* 1. 1. - Otvoren Most na Adi u Beogradu (kraj radova na mostu i prilazima predviđen 2013).
* 1. 1. - U Mađarskoj stupa na snagu kontroverzni novi ustav, prvi od 1949.
* 1. 1. - Vanredno stanje u delovima Nigerije, nakon napada islamističke grupe Boko Haram; takođe protesti zbog udvostručenja cene goriva.
* 1. 1. - Danska predsedava Evropskom unijom.
* 6. 1. - Eksplozija u Damasku, poginulo 26 osoba - vlast krivi bombaša-samoubicu, opozicija tvrdi da je inscenirana od vlasti.
* 6. 1. - Predsednik Srbije Tadić u Visokim Dečanima za Božić, praćen protestima pokreta Samoopredeljenje.
* 9. 1. - Proslava 20 godina Republike Srpske, predsednik Srbije Tadić odlikovan Ordenom Republike Srpske na lenti; policija prethodnog dana otkrila oružje u dvorani "Borik" (objavljeno 10. 1.).
* 11. 1. - U Teheranu ubijen nuklearni naučnik, četvrti takav napad u dve godine.
* 11. 1. - Članak "Šta je ostalo od velike Srbije" Andreja Nikolaidisa u E-novinama - autora optužuju za terorizam, Srbija uručila demarš Crnoj Gori 18. 1.

|  |
| --- |
|  |

* 12. 1. - Vjekoslav Bevanda (HDZ BiH) na čelu novog Vijeća ministara BiH, 14 mjeseci nakon parlamentarnih izbora.
* 12. 1. - Vojislavu Šešelju u Hagu ugrađen defibrilator.
* 13. 1. - Agencija *Standard & Poor's* degradirala kreditni rejting devet zemalja Eurozone - Francuska i Austrija izgubili najviši rejting AAA, Portugal i Kipar došli na *junk*.
* 13. 1. - U Burmi oslobođen 651 zatvorenik, među kojima i neki politički - još jedan korak političke liberalizacije u toj zemlji.

*Costa Concordia*
* 13. 1. - Italijanski kruzer *Costa Concordia* se uveče nasukao kod zapadne obale te zemlje, uz gubitak nekoliko života.
* 14. 1. - Sukob kosovske policije i pripadnika pokreta "Samoopredeljenje", koji sprovodi akciju "Srbija ne prolazi" na dva prelaza.
* 14. 1. - Tajvanski predsjednik Ma Ying-jeou, pristalica bližih odnosa s Kinom, osvojio drugi mandat na predsjedničkim izborima.
* 15. 1. - Navijači izazvali nasilje u Bukureštu, na protestima zbog ekonomske situacije u Rumuniji.
* 15 - 29. 1. -  Europsko prvenstvo u rukometu - Srbija 2012.: Danska 1, Srbija 2, Hrvatska 3.
* 16 - 29. 1. -  Evropsko prvenstvo u vaterpolu, u Eindhovenu: Srbija 1, Crna Gora 2, Hrvatska 9.
* 18. 1. - Wikipedia na engleskom jeziku i još neki sajtovi se zatamneli protestujući protiv najavljenih zakona SOPA i PIPA u SAD.
* 19. 1. - Savezne vlasti u SAD zatvorile *file-sharing* sajt *Megaupload.com* i uhapsile nekoliko zaposlenih pod optužbom piraterije - hakeri *Anonymous* odgovaraju napadima na neke institucije.
* 20. 1. - Vlada Srbije smenila upravnika Narodne biblioteke Srbije, Sretena Ugričića, nakon što je podržao apel Foruma pisaca "protiv medijske hajke na Nikolaidisa" (ministar u. p. Ivica Dačić pretio i zatvorom).
* 21.1. - 16-godišnja Nizozemka Laura Dekker postala najmlađa osoba koja je samostalno oplovila svijet.
* 22.1. -  Građani Hrvatske na referendumu sa gotovo dvotrećinskom većinom (66,3%) izglasali pristupanje Evropskoj Uniji (izlaznost 43,5%).
* 23. 1. - Inostrani ministri EU doneli odluku o embargu na iransku naftu (efektivno od 1. 7.), u vezi s tamošnjim nuklearnim programom - u Iranu se od ranije pominje mogućnost blokade Hormuškog tjesnaca u tom slučaju.
* 23. 1. - Gadafijevi lojalisti zauzeli Bani Walid (građanski rat zvanično završen 23. 10. prošle godine).
* 24. 1. - Napadnuti hrvatski navijači u Novom Sadu i Rumi, policija uhapsila organizatore.
* 26. 1. - Apelacioni sud u Beogradu prepolovio kazne ubicama francuskog navijača Brisa Tatona.
* 27. 1. - Počela registracija ćirilićnog domena *.срб*.
* 28. 1. - Janez Janša po drugi put premijer Slovenije (bio drugoplasirani na decembarskim izborima).
* 29. 1. - Sportski dan: Novak Đoković odbranio Australian Open "epskim" mečom sa Rafaelom Nadalom od 5h i 53min; evropsko zlato za srpske vaterpoliste i srebro za rukometaše; srebro za crnogorske vaterpoliste; europska bronca za hrvatske rukometaše.
* 30. 1. - Sirijski ustanak: vojska povratila neka predgrađa Damaska od opozicije (Arapska liga 28. 2. suspendovala posmatračku misiju usled pojačanja nasilja).
* 30. 1. - Zemlje EU, sa izuzetkom Velike Britanije i Češke, odobrile novi ugovor o fiskalnoj disciplini.
* 31. 1. - Srpska vlada otkupila smederevsku železaru od US Steel-a za $1.
* januar - februar - Arktička hladnoća u istočnoj i centralnoj Evropi odnosi stotine života (najviše u Poljskoj i Ukrajini); Split okovan ledom, sneg pao i u Libiji; vanredna stanja i saobraćajne blokade u mnogim zemljama (lavine na putevima i prugama, zaleđen Dunav...).

### Februar/Veljača

Rim pod snegom, 3. feb/velj. 2012.
* 1. 2. - U Beogradu startovao BusPlus sistem karata za gradski prevoz (do 2023, zatim Beograd Plus, od početka 2025. besplatno).
* 2. 2. - Egipat: sukob navijača na stadionu u Port Saidu sa 74 mrtva izaziva novu rundu nereda protiv vojnih vlasti.
* 2. 2. - Neuspeli pregovori vlade Srbije i MMF - zamrznut aranžman vredan 1,1 milijardu dolara.
* 4. 2. - Rusija i Kina stavile veto na rezoluciju SB UN kojom se osuđuje sirijski režim; izveštava se o velikom broju civilnih žrtava u napadu vojske na opoziciju u Homsu, centru pobune.
* 5. 2. - U Srbiji proglašena vanredna situacija zbog jake zime (ukinuta 22. 2., a u 23 opštine 26. 2.).
* 7. 2. - Sretko Kalinić i Željko Milovanović, povezani sa zemunskim klanom odn. ubistvom Ive Pukanića, pokušali pobeći iz zatvora u Beogradu.
* 7. 2. - Predsednik Maldiva Mohamed Nasheed podneo ostavku pod pritiskom vojske i policije.
* 9. 2. - U Španiji uhapšeni Luka Bojović, tražen u Srbiji u vezi sa brojnim ubistvima, Vladimir Milisavljević, povezan sa Đinđićevim ubistvom, i još dvojica "zemunaca".
* 10. 2. - Ministar obrazovanja, nauke i mladih Kantona Sarajevo Emir Suljagić podnio ostavku nakon upućene prijetnje.
* 11. 2. - Lavina u selu Restelica, opština Dragaš, KiM - poginulo 10 osoba iz jedne porodice.
* 11. 2. - U Hrvatskoj završeno europsko prvenstvo u futsalu: Španjolska 1, Hrvatska 4, Srbija 6.
* 12. 2. - Grčki parlament usvojio nove oštre mere štednje, preduslov za novi *bail-out* radi izbegavanja moratorijuma 20. 3.; u Atini neredi sa paljenjem zgrada.
* 12. 2. - Od snijega se urušio krov sarajevske "Skenderije", sutradan i dio krovne konstrukcije zapadne tribine stadiona Grbavica.
* 14. 2. - Premijera filma "U zemlji krvi i meda" u sarajevskoj Zetri.
* 14 - 15. 2. - Referendum o kosovskim institucijama u srpskim opštinama na severu Kosova.
* 17. 2. - Crnogorska vlada raskinula ugovor između Kombinata aluminijuma Podgorica i firme ruskog tajkuna Olega Deripaske.
* 17. 2. - Njemački predsjednik Christian Wulff podnio ostavku nakon optužbi za korupciju.
* 18. 2. - Berlinski filmski festival: nagrade publike za "Paradu" Srđana Dragojevića i "Marina Abramović: The Artist Is Present" ("Parada" će ostvariti rekordnu gledanost u regionu).
* 19. 2. - Od ledohoda oštećen veliki broj čamaca, pontona i splavova-restorana kod Zemuna.
* 21. 2. - Grčka dužnička kriza: dogovoren drugi bailout za Grčku vredan 130 milijardi eura.
* 21. 2. - Izbijaju protesti u Afganistanu, nakon što su američki vojnici zapalili nekoliko primeraka Korana u bazi Bagram.
* 24. 2. - Priština i Beograd postigli u Briselu dogovor o regionalnom predstavljanju ("fusnota").
* 26. 2. - 84. dodjela Oscara: Francuski nijemi film *The Artist* osvaja Oskara za najbolji film, ukupno pet nagrada od 10 nominacija, *Hugo* pet od 11.
* 26. 2. - Crni tinejdžer Trayvon Martin ubijen na Floridi od strane susedskog stražara, što će tokom sledećeg meseca izazvati veliku raspravu u vezi policijskog postupka i rasnih odnosa.
* 27. 2. - Jemenska revolucija: prema ranijem dogovoru Ali Abdulah Saleh odstupio s mesta predsednika, dolazi Abd al-Rab Mansur al-Hadi.
* 27. 2. - Australska premijerka Julia Gillard nadvladala pokušaj Kevina Rudda da se vrati na čelo laburista.

### Mart/Ožujak

* 1. 3. - Samit EU u Briselu: **Srbija dobila status kandidata za članstvo**; 25 zemalja potpisalo "fiskalni pakt" (bez Britanije i Češke, Irska najavila referendum), namenjen budžetskoj disciplini i sprečavanju dužničkih kriza .
* 1. 3. - Sirijska vojska ovladala Homsom, naročito četvrti Baba Amr, nakon dugog bombardovanja.
* 1. 3. - Osnovna stopa PDV-a u Hrvatskoj podignuta sa 23 na 25%.

1.3. Počelo suđenje Draganu Paravinji za teško ubojstvo Antonije Bilić.

* 2. 3. - Parlamentarni izbori u Iranu, pobedu odnosi konzervativnija struja verskog vođe Alija Hameneija; opozicioni Zeleni pokret nije učestvovao.
* 4. 3. - Vladimir Putin pobedio na predsedničkim izborima (prethodna dva mandata 2000-2008; inauguracija 7. 5.).
* 4. 3. - Eksplozije na skladištu municije u Brazzavillu, najmanje 250 mrtvih.
* 7. 3. - Požar u Baščaršiji uništio nekoliko lokala.
* 8. 3. - Napadnuta novinarka podgoričkih "Vijesti" Olivera Lakić.
* 9. 3. - Fikret Abdić pušten iz pulskog zatvora, nakon odsluženih 10 od 15 godina kazne za ratne zločine - pozdravljen od velikog broja zemljaka.
* 11. 3. - U selu Panjwai, provincija Kandahar, američki vojnik ubio 16 seljana.
* 13. 3. - U Srbiji za 6. maj raspisani skupštinski, pokrajinski i lokalni izbori, uključujući i na Kosovu (odustalo se od lokalnih izbora, sproveli ih sami kosovski Srbi).
* 13. 3. - U riječkom brodogradilištu "3. Maj" porinut tanker za prijevoz asfalta, nafte i kemikalija nosivosti 15.000 tona, prvi od ukupno četiri po porudžbi švedske tvrtke *Wisby Tankers*.
* 13. 3. - *Encyclopædia Britannica* objavila da prekida papirno izdanje.
* 15. 3. - Smenjen Bo Xilai, šef partije u Čungkingu, nakon što je njegov pomoćnik Wang Lijun zatražio azil u američkom konzulatu i optužio ga za korupciju.
* 18. 3. - Protestni miting u Podgorici povodom ekonomske situacije.
* 19. 3. - Željko Komšić, član Predsjedništva BiH, podnio ostavku na sve funkcije u SDP BiH.
* 21. 3. - Uspjeh od amerikanaca organiziranog državnog udara u Maliju protiv predsednika Touréa, nakon protesta zbog slabog postupanja vlade u vezi sa pobunom Tuarega na severu zemlje. Na vlast dolazi u SAD školovan kapetan Amadou Sanogo,a američke specijalne jedinice ulaze u državu [1].
* 22. 3. - Toulouse: u okršaju sa policijom nakon opsade stana, ubijen Mohammed Merah koji je u tri nedavna napada ubio trojicu vojnika, zatim rabina i troje dece pred jevrejskom školom.
* 25. 3. - Međuplemenski sukob u južnom libijskom gradu Sabha.
* mart - Učestali međuetnički incidenti sa Albancima u Makedoniji.

### April/Travanj

Azawad - tuareški pobunjenici
* 1. 4. - Mali: tuareški secesionisti (Azawad) i islamisti zauzeli stari grad Timbuktu (nezavisnost proglašena 6. 4., bez priznanja).
* 1. 4. - Požar u novosadskoj diskoteci "Kontrast", poginulo šestoro.
* 5. 4. - Predsednik Boris Tadić podneo ostavku kako bi 6. 5. bili održani i predsednički izbori.
* 7. 4. - Lavina zatrpala pakistansku vojnu bazu kod glečera Siačen na Himalajima, zatrpano 135 vojnika i civila.
* 8. 4. - Neredi u beogradskom Resniku povodom doseljavanja Roma iz Belvila, povređeno 12 policajaca.
* 11. 4. - Južnosudanske snage zauzele veliko naftno polje Heglig u Sudanu (povukli se ili proterani 20. 4.).
* 12. 4. - Sirijski ustanak: stupa na snagu primirje koje je dogovorio Kofi Annan, ali ubijanje se nastavlja.

Centar Hejdar Alijev u Bakuu, arh. Zaha Hadid

* 12. 4. - Masakr kod Železarskog jezera: nedaleko od Skoplja pronađena petorica ubijenih etničkih Makedonaca (nekoliko desetaka osumnjičenih uhapšeno 1. 5.).
* 12. 4. - U Srbiji pronađena ukradena Cézanne-ova slika "Dečak u crvenom prsluku" vredna 100 miliona.
* 12. 4. - MUP Hrvatske zabranio skup krajnje desnih stranaka u Zagrebu.
* 13. 4. - Neuspešno lansiranje severnokorejskog satelita, protivno rezolucijama UN.
* 16. 4. - Otvorena fabrika u Kragujevcu u kojoj će se proizvoditi Fiat 500L.
* 16. 4. - U Zagrebu počelo suđenje Ivu Sanaderu i HDZ povodom slučaja Fimi Media.
* 16. 4. - Počelo suđenje počinitelju napada u Norveškoj.
* 23. 4. - Nizozemski premijer Mark Rutte podnio formalnu ostavku nakon što Wildersova Stranka slobode odbila podržati politiku rezova njegove manjinske vlade, a na kojoj inzistira Evropska Unija.
* 27. 4. - Rumunjski parlament izglasao nepovjerenje premijeru Mihaju Razvanu Unguereanuu dva mjeseca nakon ostavke prethodnog premijera Emila Boca.
* april - Paori u Vojvodini blokirali neke puteve, tražili i dobili subvencije po hektaru umesto po prinosu.

### Maj/Svibanj

*Tokyo Skytree*, 634 metra
* 3. 5. - Lokalni izbori u Engleskoj, Škotskoj i Velsu - laburisti uspešniji od vladajućih konzervativaca (ipak, Boris Johnson ostaje gradonačelnik Londona).
* 6. 5. -  Izbori u Srbiji:
	+ *predsednički*: Tadić i Nikolić opet u drugom krugu;
	+ *skupštinski*: "Pokrenimo Srbiju" (Nikolić) 73, "Izbor za bolji život - Boris Tadić" 67, SPS-PUPS-JS 44 itd.; pokrajinski i lokalni (6. i 20. maja); naprednjaci i neke druge stranke se žale na nepravilnosti ("listići u kontejneru").
* 6. 5. - Izbori u Francuskoj: socijalista François Hollande pobedio predsednika Sarkozyja sa 51,62% (inauguracija 15. 5.).
* 6. 5. - Vanredni izbori u Grčkoj: Nova Demokracija 108 mandata (+17), SYRIZA 52 (+39), PASOK 41 (-119) itd. - usled nemogućnosti sastavljanja vlade novi izbori u junu.
* 9. 5. - Predsednik Barack Obama podržao istospolni brak.
* 9. 5. - Ruski putnički avion Suhoj Superdžet 100 pao tokom demonstracionog leta u Indoneziji, 44 mrtvih.
* 10. 5. - Eksplozija dve auto-bombe ispred zgrade vojne obaveštajne službe u Damasku, 55 poginulih - odgovornost preuzima slabo poznata organizacija povezana sa Al Kaidom.
* 11. 5. - Protest Albanaca u Skoplju zbog hapšenja osumnjičenih za masakr na Železarskom jezeru.
* 12. 5. - 12. 8. - Expo 2012 u Yeosu, Južna Koreja.
* 16. 5. - Početak suđenja Ratku Mladiću pred ICTY.
* 17. 5. - Građanski protest u Novom Sadu povodom presude Zoranu Petakovu - 100 dana zatvora zbog vređanja vladike bačkog (preinačeno sa 100.000 dinara).

Tomislav Nikolić, predsednik Srbije 2012 - 2017
* 20. 5. - Tomislav Nikolić (SNS) izabran za četvrtog predsednika Republike Srbije (zakletvu položio 31. 5.).
* 20. 5. - Pad sportskog aviona kod Banje Luke, 5 mrtvih.
* 20. 5. - Jak zemljotres kod Bologne (i još jedan na severu Italije 29. 5.).
* 20-21. 5. - Na 17. općem saboru HDZ-a izabrano novo vođstvo stranke; novi predsjednik je bivši ministar unutarnjih poslova Tomislav Karamarko.
* 22. 5. - Otvaranje *Tokyo Skytree*-a, sa 634 metra najvišeg tornja na svetu.
* 22. 5. - Demonstranti pretukli prelaznog predsednika Malija Dioncounda Traorea.
* 22. 5. - Zemljotres kod Pernika u Bugarskoj.
* 23. 5. - Zamrznuta međunarodna supervizija u Distriktu Brčko.
* 25. 5. - Sirijski ustanak: masakr u gradu Houla kod Homsa - preko 100 mrtvih uključujući veliki broj dece nakon napada vladinih snaga (ovi tvrde da je to delo terorista); sirijski diplomati zatim proterani iz nekih zapadnih zemalja.
* 25. 5. - SpaceX Dragon je prva komercijalna letelica koja pristaje uz Međunarodnu svemirsku stanicu.
* 25. 5. - Izgoreo krov nekadašnjeg beogradskog bioskopa "Kozara".
* 22 - 26. 5. - Eurosong 2012 u Bakuu - 1. mesto Loreen iz Švedske, Željko Joksimović iz Srbije 3. ("Nije ljubav stvar"), Maya Sar iz BiH 18. ("Korake ti znam").
* 28. 5. - Fudbaler Adem Ljajić isključen iz reprezentacije Srbije jer nije pevao himnu, a što je propisano ugovorom.
* 28. 5. - Izvešteno da je složeni malware "Flame" (ili "Flamer") bar dve godine aktivan u nekim bliskoistočnim zemljama, uključujući Iran.
* 30. 5. - Charles Taylor, bivši predsednik Liberije, osuđen na 50 godina zatvora zbog ratnih zločina u Sijera Leoneu.
* maj - Sporadični sukobi u Libanu između sunita i alavita (prelivanje sirijskog konflikta).

### Jun/Juni/Lipanj

Sky Office Tower u Zagrebu
* 1. 6. - Svetske berze najniže od početka godine, nakon objavljivanja loših cifri o zaposlenosti u SAD i proizvodnji u Evropi.
* 1. 6. - Sukob KFOR-a i lokalnih Srba tokom uklanjanja barikada kod Rudara i Dudinog Krša na severu Kosova.
* 1. 6. - Bela Kuća stavila biznismena Nasera Kelmendija na "crnu listu" zbog sumnje za trgovinu drogom.
* 2. 6. - Bivši egipatski predsednik Hosni Mubarak osuđen na doživotni zatvor zbog ubistava demonstranata 2011; neki visoki službenici su oslobođeni što izaziva proteste.
* 2 - 5. 6. - Proslava dijamantskog jubileja britanske kraljice Elizabete II (60 godina vladavine) - spektakularna parada brodova 3. 6..
* 3. 6. - Troje mrtvih u Idvoru, Srbija, od bombe nakon svađe oko ulaska u klub.
* 4. 6. - Guverner HNB Željko Rohatinski objavio da mu vlada neće dati treći mandat.
* 4. 6. - Ugašeno brodogradilište Kraljevica.
* 6. 6. - Drugi i poslednji tranzit Venere u ovom stoleću.
* 6. 6. - Svetski dan internet protokola IPv6 koji obezbeđuje 2128 mogućih adresa, umesto 232 kod IPv4.
* 7. 6. - Hrvatska ministrica zaštite okoliša Mirela Holy podnijela ostavku nakon što je u javnost proturen E-mail kojim poznanici, navodeći stranačke veze, nastoji sačuvati posao u Hrvatskim željeznicama.

7.6. Godisnjica nestanka Antonie Bilic

* 8. 6. - Srpski ministar spoljnih poslova Vuk Jeremić izabran za predsedavajućeg 67. zasedanja Opšte skupštine UN (2012-13, od septembra).
* 8. 6. - Beogradski advokat Nenad Vukasović napadnut kiselinom u svojoj kancelariji.
* 8. 6. - 1.7. -  UEFA Euro 2012 u Poljskoj i Ukrajini - Španija odbranila titulu.
* 9. 6. - Španija će prihvatiti 100 milijardi eura evropske pomoći za bankarski sektor (*Bankia* je 25. 5. od vlade zatražila 19 milijardi eura pomoći).
* 11. 6. - Inauguracija predsednika Srbije Nikolića, od ex-Yu zemalja došao samo predsednik Crne Gore Filip Vujanović (mandat Nikoliću teče od zakletve 31. 5.)
* 12. 6. - Ustavni sud Srbije zabranio Otačastveni pokret Obraz.
* 14. 6. - Raspušten egipatski parlament, nakon što je Ustavni sud proglasio izborni zakon neustavnim.
* 17. 6. - Marin Čilić dobio trofej AEGON Championships-a u londonskom Queen's club-u nakon što je David Nalbandian slučajno povredio linijskog sudiju.
* 17. 6. - Hrvatska vaterpolska reprezentacija osvojila Svjetski kup.

Brana Tri kanjona
* 17. 6. - Izbori:
	+ Grčka: Nova Demokracija 129 (+21), SYRIZA 71 (+19), PASOK 33 (-8) mesta itd..
	+ Francuska: socijalisti osvajaju apsolutnu većinu u parlamentu.
	+ Egipat: islamista Mohamed Morsi pobedio bivšeg Mubarakovog premijera Ahmeda Shafika (objavljeno 24. 6.); Vrhovni savet oružanih snaga izdaje Privremenu ustavnu deklaraciju kojom sebi daje vlast.
* 19. 6. - Eksplozija na poligonu Pasuljanske livade kod Ćuprije, poginulo dvoje kadeta Vojske Srbije.
* 20. 6. - Andonis Samaras (ND) je novi grčki premijer na čelu koalicione vlade (ND, Pasok i Demokratska levica) koja prihvata *bail-out* od EU.
* 22. 6. - Turski izviđački avion F-4 oboren u blizini sirijske obale.
* 22. 6. - Paragvajski Senat opozvao ljevičarskog predsjednika Fernanda Luga.
* 22. 6. - Na prometnoj raskrsnici beogradskog Dorćola eksplozijom uništen automobil i ubijen vozač.
* 23. 6. - Nesreća autobusa u Lici, poginulo osam čeških turista.
* 24. 6. - Kineski svemirski program: spoj letelice Shenzhou 9 i svemirske stanice Tiangong-1.
* 26. 6. - Savet ministara *odobrio početak pregovora* za priključenje Crne Gore Evropskoj uniji.
* 26. 6. - U Beogradu donesene presude za zločine u Lovasu 1991: 14-orica osuđena na ukupno 128 godina zatvora (ukinuto u januaru 2014).
* 28. 6. - Vrhovni sud SAD presudio da je "*Obamacare*" u skladu sa ustavom.
* 29. 6. - Radimir Čačić, potpredsjednik hrvatske vlade, osuđen uvjetno za prometnu nesreću u Mađarskoj.
* tokom mjeseca - Protesti u Banjoj Luci "Park je naš" (odbrana zelene površine); takođe i MANS u Podgorici.

### Jul/Juli/Srpanj

Higgsov događaj
* 1. 7. - Izbori u Meksiku, Enrique Peña Nieto iz PRI novi predsednik.
* 1. 7. - Stanovnici Lihtenštajna referendumom podržali pravo krunskog princa Alojza da stavlja veto na referendume (u protivnom bi on stavio veto).
* 2. 7. - Međunarodna upravljačka grupa donela odluku da se okonča međunarodno nadgledanje kosovske nezavisnosti; Međunarodna civilna kancelarija se zatvara u septembru (ostaju KFOR i EULEX).
* 2. 7. - Izgorelo pozorište "Bora Stanković" u Vranju (kolateralna žrtva zapaljenog kluba).
* 2. 7. - Spašeno 65 emigranata sa broda kod otoka Mljeta.
* 4. 7. - Naučnici CERN-a objavili otkriće čestice koja odgovara Higgsovom bozonu.
* 4. 7. - Uključena i poslednja turbina kineskog projekta Brana Tri kanjona, hidrocentrala je sa 22.500 MW instalisane snage najveća na svetu (brazilsko-paragvajska Itaipu ima veću godišnju proizvodnju).
* 5. 7. - BiH: Nova parlamentarna većina (SDP, SBB, oba HDZ-a) smjenila trojicu ministara iz SDA.

*The Shard*
* 5. 7. - U Londonu zvanično otvoren *The Shard*, sa 310 metara najviša zgrada u zapadnoj Evropi.
* 6. 7. - U Talinovcu kod Uroševca ubijen bračni par Jevtić.
* 6. 7. - Velike poplave u Krasnodarskom kraju Rusije, 155+ poginulih.
* 6. 7. - Rumunski parlament izglasao opoziv predsednika Basescua, ali na referendumu 29. 7. nedovoljan odziv.
* 7. 7. - Prvi izbori u Libiji od 1965, pobedio liberalni Savez nacionalnih snaga.
* 8. 7. - Boris Vujčić je novi guverner Hrvatske narodne banke.
* 11. 7. - Ustavni sud Srbije ocenio neustavnim neke odredbe ustava Vojvodine.
* 15. 7. - Srpski matematičar Teodor fon Burg osvojio četvrtu zlatnu medalju na matematičkoj olimpijadi u Argentini.
* 18. 7. - Tokom pobunjeničke ofanzive na Damask bombaš-samoubica ubio četvoricu visokih zvaničnika Asadovog režima, među kojima ministra odbrane Dawouda Raiju i Asadovog zeta.
* 18. 7. - Osam izraelskih turista ubijeno u napadu bombom na autobus u bugarskom Burgasu, Izrael optužuje Iran.
* 18. 7. - U Ljubuškom napadnuta novinarka Štefica Galić, nakon premijere filma "Neđo od Ljubuškog" o progonu i spasavanju Bošnjaka u tom gradu.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Ivica Dačić, premijer Srbije 2012-14
 |  | Aleksandar Vučić
 |

* 20. 7. - Pucnjava u Aurori 2012: 12+ ubijenih na premijeri *The Dark Knight Rises* u okolini Denvera.
* 20 - 26. 7. - Generalni sekretar UN Ban Ki-moon na turneji po zemljama ex-YU.
* 23. 7. - Preko 100 mrtvih u nizu eksplozija u Iraku - Al Qaeda najavljuje letnju ofanzivu.
* 27. 7. - Nova vlada Srbije: Ivica Dačić (SPS) premijer i unutrašnji poslovi, Aleksandar Vučić (SNS) prvi potpredsednik i odbrana, Mlađan Dinkić (URS) finansije i privreda itd.
* 27. 7. - 12. 8. -  Olimpijske igre u Londonu (zvanično otvaranje iza ponoći 27/28.).
	+ Zvezde igara: Michael Phelps i Usain Bolt.
	+ Medalje u sh. regionu: Hrvatska 3 z., 1 s. i 2 b.; Srbija 1 z., 1 s. i 2 b.; Crna Gora 1 s.
* 28. 7. - Rano ujutru zemljotres kod Zenice, M 4,6 (potresi se ponavljaju i sledećih dana).
* 28. 7. - Sirijska vojska počela kopneni napad na Alep.
* 31. 7. - Energetski kolaps u severnoj Indiji, 600 miliona ljudi bez struje.
* Najtopliji jul/srpanj od početka merenja u sh. regionu, takođe i velika suša.

### Avgust/August/Kolovoz

Spuštanje Curiosity-ja (umetnički prikaz)
* 4. 8. - U Novom Pazaru postavljena spomen-ploča Aćifu Hadžiahmetoviću.
* 6. 8. - *Mars Science Laboratory* - rover *Curiosity* - stigao na Mars.
* 6. 8. - Jorgovanka Tabaković (SNS) izabrana za guvernera Narodne banke Srbije; prethodnik Dejan Šoškić dao ostavku 2. 8. zbog izmena u Zakonu o Narodnoj banci koje je kritikovala i EU.
* 6. 8. - U centru za odvikavanje od narkomanije u Jadranskoj Lešnici štićenika ubio sveštenik Branislav Peranović, poznat po batinanju u "Crnoj Reci" (afera iz maja 2009).
* 7. 8. - Uhapšen bivši šef beogradske Agrobanke zbog spornih kredita i gubitaka od blizu 300 miliona eura.
* 12. 8. - Veliki šumski požar na Svetoj Gori zaustavljen 1300m od Hilandara.
* 16. 8. - Julian Assange dobio azil od Ekvadora, u čiju se londonsku ambasadu sklonio pre dva meseca (određeno mu izručenje Švedskoj).
* 16. 8. - Južnoafrička policija ubila 34 rudara-štrajkača kod rudnika platine Marikana, poziva se na samoodbranu.

Žarko i sušno leto u regionu
* 17. 8. - Tri članice moskovskog kolektiva *Pussy Riot* osuđene na dve godine zatvora zbog "huliganizma" (uhapšene u martu).
* 18. 8. - Pismo predsjednika Josipovića tjedniku "Novosti" - spor sa liderom SDSS Miloradom Pupovcem.
* 19. 8. - Pogibija troje gledalaca pri izletanju automobila na trci "Tara 2012" kod Bajine Bašte.
* 19. 8. - *FIBA Europe* košarkaški šampionat za mlađe od 18 u Litvi i Letoniji: Hrvatska 1, Srbija 3.
* 20. 8. - Umro Meles Zenawi, predsednik (1991-95) zatim premijer Etiopije.
* 23. 8. - Američka anti-doping agencija izjavila da će Lensu Armstrongu oduzeti sedam titula sa Tour de Francea.
* 27. 8. - Luka Modrić prelazi u Real Madrid CF za oko 40 miliona eura.
* 29. 8. - 9. 9. - Paraolimpijske igre u Londonu.
	+ Medalje: Srbija 2 z., 3 s.; BiH 1 z.; Hrvatska 2 s., 3 b..
* avgust/septembar - Veliki požari na planini Tari - jedni od mnogih ovog leta.

### Septembar/Rujan

* septembar - Publicitet oko virusa Zapadnog Nila u regionu.
* 2. 9. - Aeromitingom u Batajnici obeležena stogodišnjica srpskog vazduhoplovstva.
* 6. 9. - U francuskim Alpima ubijen irački Britanac aeronautički inženjer Saad al-Hilli i još troje (žena, tašta i biciklista u prolazu).
* 9. 9. - Bivši irački potpredsednik Tarik Al-Hašimi u odsustvu osuđen zbog organizovanja sunitskih odreda smrti.
* 10. 9. - Ukidanjem Međunarodne civilne kancelarije okončana nadgledana nezavisnost Kosova (ostaju EULEX i KFOR).
* 11. 9. - Napadnuta američka diplomatska predstavništva u Kairu i Bengaziju, navodno povodom filma "Nevinost muslimana" - u Bengaziju ubijen američki ambasador u Libiji i još troje članova osoblja, narednih dana nemiri u mnogim zemljama.
* 11. 9. - Japanska vlada nacionalizovala ostrva Senkaku na koja prava polažu i Kina i Tajvan - dolazi do protesta u Kini.
* 11. 9. - Požari u tekstilnoj fabrici u Karačiju i obućarskoj u Lahoreu, preko 300 mrtvih.
* ca. 12. 9. - Vladajuća nemačka partija CDU iznela sedam uslova za početak pregovora o pristupanju Srbije EU (većinom u vezi Kosova).
* 12. 9. - Vanredni izbori u Holandiji, kao najjača partija potvrđena Narodna partija za slobodu i demokratiju premijera Marka Ruttea; pad trećeplasirane partije Geerta Wildersa.
* 21. 9. - Demonstranti u Bengaziju zapalili sedište islamističke milicije.
* 23. 9. - Tuzlanski muftija Husein Kavazović izabran za novog reisa Islamske zajednice BiH (od 19. novembra).
* 25. 9. - Nenad Čanak, lider LSV, dao ostavku na poslaničko mesto nakon tuče ispred novosadske kafane.
* ca. 28. 9. - Zbog niza ubistava koalicionih vojnika od strane afganskih policajaca i vojnika, NATO obustavio zajedničke patrole.
* 29. 9. - Aleksandar Vučić izabran za predsednika SNS; Nikolić: Srbija će imati svoje uslove za evropske integracije.
* 30. 9. - Umro Boris Šprem, predsjednik Hrvatskog sabora (pogreb i dan žalosti 4. listopada).

### Oktobar/Listopad

Malala Yousafzai
* 1. 10. - PDV u Srbiji povećan sa 18 na 20%.
* 1. 10. - Izbori u Gruziji: pobeda "Gruzijskog sna" tajkuna Bidzine Ivanišvilija nad Ujedinjenim nacionalnim pokretom predsednika Mihaila Saakašvilija.
* 3. 10. - I ove godine iz bezbednosnih razloga zabranjena Parada ponosa u Beogradu.
* 3. 10. - U granatiranju turskog grada Akčakale na sirijskoj granici poginulo pet osoba, turski parlament sutradan odobrava eventualne vojne operacije.
* 4. 10. - Iz finansijskih razloga zatvoren Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine.
* 5. 10. - *Srpskohrvatska Wikipedija* ima 70.000 članaka.
* 6. 10. - Na Oplenac preneti knez Pavle Karađorđević, kneginja Olga i knežević Nikola.
* 7. 10. - Lokalni izbori u BiH, osvojena načelnička mjesta (nezvanično): SDA 34 (-2), SDS 27 (+11), SNSD 15 (-26), HDZ BiH 14 (-2), SDP BiH 11 (+3), DNS 4, SBB BiH 2
* 7. 10. - Predsednički izbori u Venecueli: Hugo Chavez osvojio još jedan šestogodišnji mandat.
* 8. 10. - Ukinut imunitet bivšem srpskom ministru Oliveru Duliću (oslobođen optužbi u junu '13).
* 9. 10. - Pakistan: talibani teško povredili 14-godišnju Malalu Yousafzai, aktivistkinju za školovanje devojčica.
* 10. 10. - Sirijski putnički avion na liniji Moskva-Damask prinuđen da sleti u Ankari pod sumnjom da prevozi oružje.
* 14. 10. - Felix Baumgartner skočio iz balona sa visine od 39.045 m, u slobodnom padu dostigao brzinu od 1.342 km/h, brže od zvuka (oboreni rekordi njegovog mentora Josepha Kittingera iz 1960).
* 14. 10. -  Parlamentarni izbori u Crnoj Gori 2012, relativna većina za koaliciju "Evropska Crna Gora" Mila Đukanovića.
* 15. 10. - Okvirni mirovni sporazum između filipinske vlade i Moro islamskog oslobodilačkog fronta, predviđeno osnivanje autonomnog Bangsamora.
* 16. 10. - Rasistički incidenti i tuča na utakmici U-21 Srbija-Engleska u Kruševcu.
* 19. 10. - Eksplozija u Bejrutu, poginuo Wissam al-Hassan, šef libanske obaveštajne službe, i još sedmoro - sledećih dana protesti i obračuni.
* 19. 10. - U Briselu prvi susret premijerâ Dačića i Thaçija.

19.10. Presuda Paravinji za tesko ubojstvo A.B. 40 god zatvora

* 21. 10. - Medijski napisi u Hrvatskoj da su osim izlistavanja telefonskih poziva i poruka članova obitelji Todorić dodati i telefoni bivšeg šefa tajne službe i njegovog zamjenika.
* ca. 21. 10. - Budističko-muslimanski sukobi u burmanskoj Državi Rakhine.
* 26. 10. - Windows 8 ušao u prodaju.
* 26. 10. - Bivši italijanski premijer Silvio Berlusconi nepravomoćno osuđen na četiri godine zatvora zbog utaje poreza, na šta on odgovara da se vraća u politiku.
* 29/30. 10. - Tropska oluja Sandy pustoši istočnu obalu SAD (kao uragan je prešla preko Jamajke, Kube i Bahama).

### Novembar/Studeni

* 1. 11. - Tomislav Nikolić i Aleksandar Vučić saopštili da su bili prisluškivani po nalogu MUP-a; sutradan i "incident na auto-putu" sa kolonom predsednika Nikolića (objavljeno 5. 11.).
* 4. 11. - Srbijanska TV Avala prekinula s emitovanjem jer joj oduzeta frekvencija - zamenjuje je Pink 2.
* 6. 11. - Izbori i referendumi u SAD:
	+ Barack Obama ostaje predsednik pobedivši izazivača Mitta Romneya sa 332 prema 206 elektora (50,6 prema 47,8% glasova).
	+ Kongres SAD: ostaje republikanska većina u Domu i demokratska u Senatu.
	+ Konsultativni referendum o statusu Puerto Rico-a: 54% za promenu sadašnjeg statusa, 61% za državu u SAD.
	+ U Marylandu i Maine-u podržani istospolni brakovi, u Koloradu legalizovan rekreativni kanabis, u Washingtonu i jedno i drugo.

Xi Jinping
* 8 - 14. 11. - Osamnaesti nacionalni kongres Komunističke partije Kine, izabrano novo rukovodstvo: nakon Hu Jintao-a, novi generalni sekretar i predsednik centralne vojne komisije je Xi Jinping.
* 9. 11. - Direktor CIA gen. David Petraeus podnio ostavku zbog vanbračne veze, a što je FBI otkrio istragom e-mailova.
* 10. 11. - Generalni direktor BBC-ja podneo ostavku nakon što je jedan konzervativni političar u TV emisiji lažno optužen za pedofiliju, a u kontekstu skandala sa pokojnim TV voditeljem Jimmy Savile-om.
* 10. 11. - Ruski "zviždač" Aleksandar Perepilični (44), koji je otišao živjeti u Britaniju nakon što je iznio optužbe da su ruski dužnosnici pokrali 230 milijuna $ iz ruske riznice, pronađen mrtav pod nepoznatim okolnostima.
* ca. 11. 11. - Nuriji i Devleti Pozderac dodeljene medalje "Pravednik među narodima" za spasavanje Jevreja u II svetskom ratu.
* 12. 11. - Akcija "Hipokrat" u Hrvatskoj, uhićena uprava tvrtke Farmal iz Ludbrega zbog davanja mita liječnicima.
* 13. 11. - Danas i sutra zemljotres kod Danilovgrada.
* 13. 11. - Sudar voza i građevinske mašine u tunelu kod Mojkovca - dvojica poginula, 46 povređenih.
* 14. 11. - Potpredsjednik vlade Radimir Čačić podnio ostavku nakon što je u Mađarskoj osuđen na zatvorsku kaznu zbog prometne nesreće.
* 14. 11. - Izraelska Operacija Stup od oblaka - ubijen Ahmed Jabari, lider vojnog krila Hamasa u Pojasu Gaze - sledi raketiranje Izraela i bombardovanje Gaze.
* 14. 11. - Protesti protiv ekonomske politike u 23 zemlje Evrope.

Oslobođeni Gotovina i Markač, zahlađenje između Srbije i Hrvatske
* 16. 11. - Drugostupanjskom presudom pred ICTY oslobođeni generali Gotovina i Markač.
* 20. 11. - Bivši premijer Ivo Sanader osuđen prvostupanjski na 10 godina zatvora zbog ratnog profiterstva i korupcije (presuda ukinuta srpnja 2015).
* 20. 11. - Pobunjenici zauzeli provincijski glavni grad Goma na istoku DR Kongo (povukli se 1. 12. prema sporazumu).
* 22. 11. - Egipatski predsednik Mohamed Morsi dao sebi proširena ovlašćenja što izaziva ulične proteste.
* 25. 11. - Prevremeni izbori za katalonski parlament, većinu imaju independističke stranke.
* 25. 11. - Novi lider Demokratske stranke je Dragan Đilas, gradonačelnik Beograda.
* 25. 11. - *Gangnam Style* najgledaniji video na *YouTube*-u, preko 816 miliona viđenja.
* 29. 11. - Ramuš Haradinaj ponovo oslobođen pred ICTY, kao i Brahimi i Baljaj.
* 29. 11. - Generalna skupština izglasala Palestini status posmatrača pri UN.
* 30. 11. - Protesti u Ljubljani i sukob sa policijom (u Mariboru nekoliko dana traju protesti protiv tamošnjeg gradonačelnika).

### Decembar/Prosinac

* 2. 12. - Borut Pahor je novi predsjednik Slovenije (drugi krug sa preds. Türkom, 67,4 prema 32,6%).
* 3. 12. - Tajfun *Bopha* odnosi preko 1000 života na Filipinima.
* 3. 12. - Objavljeno da je Catherine, Duchess of Cambridge u drugom stanju; priča će biti zasenjena samoubistvom bolničke sestre (7. 12.) koja je primila fingirani poziv jedne australijske radio stanice.
* 4. 12. - Milo Đukanović ponovo premijer Crne Gore.
* 4. 12. - Miting studenata protiv Haškog suda u Beogradu.
* 5. 12. - Pogreb Antonie Bilić u Drnišu
* 7. 12. - U ruskom gradu Anapa započela gradnja gasovoda Južni tok.
* 4 - 16. 12. -  Europsko prvenstvo u rukometu za žene - Srbija 2012.: Crna Gora 1, Srbija 4, Hrvatska 13.
* 8. 12. - U Zagrebu palo oko 40 cm snijega, najveća dnevna količina od 1955.
* 8. 12. - Konferencija UN o promeni klime u Kataru produžava Protokol iz Kjota do 2020.
* 9. 12. - Lionel Messi oborio rekord Gerda Müllera sa 86 golova u kalendarskoj godini.
* 9. 12. - Parlamentarni izbori u Rumuniji, ubedljiva pobeda vladajuće leve koalicije Victora Ponte.
* 10. 12. - Srbija: startovali integrisani prelazi kod Jarinja i na Merdaru.
* 12. 12. - Priveden srpski biznismen Miroslav Mišković i još devetorica u vezi malverzacija pri privatizaciji putarskih preduzeća.
* 12. 12. - Gen. Zdravko Tolimir prvostepeno osuđen na doživotni zatvor zbog genocida u Srebrenici.

Shinzō Abe
* 14. 12. - U osnovnoj školi Sandy Hook u Connecticutu ubijeno 20 dece i šest odraslih.
* 14. 12. - Standard & Poor's snizio kreditni rejting Hrvatske na BB+ (*junk*).
* 16. 12. - Parlamentarni izbori u Japanu: ubedljiva pobeda opozicione LDP.
* 16. 12. - Grupno silovanje mlade žene u delhijskom autobusu izaziva talas demonstracija u Indiji.
* 21. 12. - Demonstracije u Sloveniji pod nazivom "sveopšti narodni ustanak".
* 21. 12. - Početak novog ciklusa majanskog kalendara.
* 22. 12. - Referendumom u Egiptu podržan novi ustav predložen od skupštine pod dominacijom Muslimanskog bratstva.
* 24. 12. - Neredi u i oko Sobranja u Skoplju u vreme donošenja budžeta.
* 26. 12. - Shinzō Abe je ponovo japanski premijer (2006-07. i 2012-..., s najdužim stažom).

### Nepoznati datumi

* 2012-13 - Maksimum solarnog ciklusa.

## Rođenja

* 7. 1. - Blue Ivy Carter, kćerka Beyoncé i Jay-Z-ija
* 20. 2. - Aleksandar Popović, sin Severine Vučković
* 21. 2. - Javuz Sandal, sin Emine Jahović
* 23. 2. - Princeza Estelle, vojvotkinja od Östergötlanda, kćerka švedske prestolonaslednice Victorie

## Smrti

### Januar/Siječanj

* 2. 1. - Kiro Gligorov, jugoslovenski i makedonski političar (\* 1917)
* 3. 1. - Josef Škvorecký, češki književnik, (\* 1924)
* 12. 1. - Rauf Denktaş, kiparsko-turski političar (\* 1924)
* 13. 1. - Miljan Miljanić, fudbaler, trener, funkcioner (\* 1930)
* 24. 1. - Theo Angelopoulos, grčki režiser (\* 1935)
* 29. 1. - Nijaz Duraković, bosanskohercegovački i jugoslavenski političar (\* 1949)
* 29. 1. - Živan Saramandić, srpski operski pevač (\* 1939)
* 29. 1. - Oscar Luigi Scalfaro, bivši italijanski predsednik (\* 1918)
* 29. 1. - Predrag Dragić Kijuk, srpski književnik (\* 1945)
* 31. 1. - Veljo Samolov, srpski novinar (\* )

### Februar/Veljača

* 1. 2. - Wisława Szymborska, poljska pesnikinja (\* 1923)
* 3. 2. - Ben Gazzara, američki glumac (\* 1930)
* 5. 2. - Ante Vulin, hrvatski akademik i arhitekt (\* 1932)
* 9. 2. - Milan Zinaić, hrvatski povjesničar umjetnosti i likovni kritičar (\* 1947)
* 11. 2. - Whitney Houston, američka pjevačica (\* 1963)
* 14. 2. - Zlatko Crnković, hrvatski glumac (\* 1936)
* 15. 2. - Marko Ercegovac, srpski paleontolog (\* 1937)
* 16. 2. - Duško Antunović, hrvatski vaterpolist, trener i izbornik (\* 1947)
* 17. 2. - Milorad Bibić Mosor, hrvatski novinar i TV-voditelj (\* 1952)
* 23. 2. - Marko Ruždjak, hrvatski akademik i skladatelj (\* 1946)
* 27. 2. - Helga Vlahović, hrvatska novinarka, televizijska producentica i voditeljica (\* 1945)

### Mart/Ožujak

* 1. 3.. - Andrew Breitbart, američki bloger i aktivist (\* 1969.)
* 1. 3. - Blagoje Adžić, general JNA (\* 1932)
* 4. 3. - Šime Spaventi, hrvatski akademik (\* 1925)
* 6. 3. - Bartol Kaleb, hrvatski direktor RK Croatia Osiguranje Zagreb (\* 1945.)
* 6. 3. - Dalibor Paulik, hrvatski teatrolog i skladatelj (\* 1953)
* 6. 3. - Dragoslav Jakovljević Babea, srpski bokser (\* 1932)
* 7. 3. - Miodrag Mile Bogdanović, srpski pevač (\* 1923)
* 7. 3. - Tonka Štetić, hrvatska sopranistica i mezospranistica (\* 1923)
* 10. 3. - Jean Giraud (Mœbius), francuski strip umetnik (\* 1938)
* 10. 3. - Nik Zoričić, kanadski skijač (\* 1983)
* 11. 3. - Miomir Vukobratović, srpski inženjer i pionir ljudske robotike (\* 1931)
* 11. 3. - Vera Dedić, srpska glumica (\* 1931)
* 17. 3. - Šenuda III, koptski papa (\* 1923)
* 17. 3. - Jaye Radisich, australska političarka hrvatskog porijekla (\* 1976)
* 18. 3. - Ranko Mascarelli, hrvatski scenograf i kostimograf (\* 1945)
* 18. 3. - George Tupou V, kralj Tonge (\* 1948)
* 18. 3. - Imra Agotić, prvi zapovjednik Hrvatskog ratnog zrakoplovstva (\* 1943)
* 19. 3. - Verica Barać, predsednica Saveta za borbu protiv korupcije (\* 1955)
* 19. 3. - Đoko Grgac - Anarhist, inspiracija za Štulićevog "Jablana" (\* 1959)
* 20. 3. - Ante Jurić, hrvatski biskup, dugogodišnji nadbiskup Splitsko-makarski (\* 1922)
* 22. 3. - Vjekoslav Brešić, hrvatski slikar (\* 1926)
* 24. 3. - Dragutin Dimitrović, hrvatski političar (\* 1949)
* 27. 3. - Nebojša Dančević, jedan od Sedmorice mladih (\* 1941)

### April/Travanj

* 4. 4. - Dubravko Pavličić, hrvatski nogometaš (\* 1967)
* 9. 4. - Simo Nikolić, hrvatski jedriličar (\* 1941)
* 9. 4. - Neven Valent, hrvatski pjevač, osnivač i dugogodišnji ravnatelj festivala sv. Marka (\* )
* 11. 4. - Branka Mitić, srpska glumica (\* 1926)
* 11. 4. - Antun Crnić, hrvatski nogometaš (\* 1942)
* 16. 4. - Mærsk Mc-Kinney Møller, danski brodarski magnat (\* 1913)
* 20. 4. - Peter Carsten, nemačko-jugoslovenski glumac (\* 1928)
* 28. 4. - Milan N. Popović, srpski psihijatar i psihoanalitičar (\* 1924)
* 29. 4. - Žarko Beker, hrvatski crtač stripa, ilustrator i grafički dizajner (\* 1936)

### Maj/Svibanj

* 3. 5. - Nenad Šarić, hrvatski glazbenik (\* 1947)
* 5. 5. - Slobodan Budak, hrvatski pravnik i aktivist za ljudska prava (\* 1930)
* 5. 5. - Živan Cvitković, hrvatski pjevač i filmski i TV skladatelj (\* 1925)
* 9. 5. - Vera Babić, hrvatska političarka i zastupnica (\* 1948)
* 12. 5. - Martin Stanković, hrvatski znanstvenik, izumitelj 'Cedevite' (\* 1931)
* 15. 5. - Carlos Fuentes, meksički spisatelj i esejist (\* 1928)
* 17. 5. - Donna Summer, američka pjevačica (\* 1948)
* 20. 5. - Abdelbaset al-Megrahi, libijski obaveštajac, osuđen za Lockerbie (\* 1952)
* svibanj - Vladimir Pfeifer, pionir hrvatske prirodoslovne fotografije (\* 1937)
* 30. 5. - Stjepan Gredelj, srpski sociolog (\* 1953)
* 31. 5. - Radovan Bigović, srpski teolog (\* 1956)

### Jun/Juni/Lipanj

* 4. 6. - Ljubiša Rajić, srpski skandinavista (\* 1947)
* 5. 6. - Ray Bradbury, američki SF pisac (\* 1920
* 6. 6. - Nemanja Nešić, reprezentativac Srbije u veslanju (\* 1988)
* 7. 6. - Slavica Radović Nadarević, scenografkinja i kostimografkinja (\* 1965)
* 7. 6. - Josip Klima, hrvatski violinist i glazbeni pedagog (\* 1927)
* 8. 6. - Čedomir Popov, srpski istoričar (\* 1936)
* 9. 6. - Toma Jovanović, srpski glumac (\* 1929)
* lipanj - Anja Neidhardt, hrvatsko-njemačka bivša plivačica (\* 1936)
* 21. 6. - Bogumil Kleva, hrvatski glumac (\* 1937)
* 23. 6. - Neda Bajsić, hrvatska glumica (\* 1942)
* 29. 6. ? - Šukrija Omeragić, bosanski novinar (\* 1948)
* 30. 6. - Jicak Šamir, izraelski političar (\* 1915)

### Jul/Juli/Srpanj

* 3. 7. - Sergio Pininfarina, dizajner automobila (\* 1926)
* 4. 7. - Hrvoje Šošić, hrvatski profesor, pisac i političar (\* 1928)
* 8. 7. - Ernest Borgnine, američki glumac (\* 1917)
* 11. 7. - Dragovan Jovanović, srpski reditelj (\* 1937)
* 12. 7. - Boris Kamenar, hrvatski kemičar i akademik (\* 1929)
* 14. 7. - Ivo Vrtarić, hrvatski grafičar i multimedijalni umjetnik (\* 1949)
* 23. 7. - Mirjana Gross, hrvatska povjesničarka (\* 1922)
* 23. 7. - Sally Ride, američka astronautkinja (\* 1951)
* 24. 7. - John Atta Mills, predsednik Gane (\* 1944)
* 28. 7. - Slavko Komar, borac i društveno-politički radnik (\* 1918)
* 31. 7. - Gore Vidal, američki pisac i politički aktivista (\* 1925)

### Avgust/August/Kolovoz

* 1. 8. - Viktor Jakovčić, hrvatski violončelist (\* 1931)
* 5. 8. - Chavela Vargas, kostarikanska pjevačica (\* 1919)
* 7. 8. - Veljko Rogošić, hrvatski plivač (\* 1941)
* 14. 8. - Svetozar Gligorić, srpski šahista (\* 1923)
* 14. 8. - Maja Bošković-Stulli, hrvatska akademkinja (\* 1922)
* kolovoz - Vladimir Margitić, hrvatski arhitekt (\* 1939)
* 16. 8. - Ante Laušić, hrvatski povjesničar (\* 1940)
* 19. 8. - Tony Scott, engleski filmski redatelj (\* 1944)
* 20. 8. - Meles Zenawi, premijer Etiopije (\* 1955)
* 22. 8. - Milica Kljaić-Radaković, srpska glumica (\* 1928)
* 25. 8. - Neil Armstrong, prvi čovek na Mesecu (\* 1930)
* 25. 8. - Vesna Girardi-Jurkić, hrvatska arheologinja (\* 1944)
* 27. 8. - Ivica Horvat, hrvatski nogometaš (\* 1926)

### Septembar/Rujan

* 3. 9. - Griselda Blanco, kolumbijska mafijašica (\* 1943)
* 3. 9. - Sun Myung Moon, osnivač "Crkve ujedinjenja" (\* 1920)
* 5. 9. - Edis Bahtijarević, bosanski nogometaš (\* 1986)
* 11. 9. - Jadranka Fischer, hrvatska humanitarka (\* 1947)
* 11. 9. - Magomed Labazanov najstariji rus na svetu (\* 1890.)
* 15. 9. - Predrag Brzaković, srpski nogometaš (\* 1964)
* 18. 9. - Santiago Carrillo, španski političar (\* 1915)
* 25. 9. - Andy Williams, američki pjevač (\* 1927)
* 26. 9. - Vlado Vukmirović, hrvatski kazališni redatelj (\* 1928)
* 29. 9. - Srđan Radulović, srpski novinar (\* 1957)
* 30. 9. - Boris Šprem, hrvatski političar, predsjednik Sabora (\* 1956.)

### Oktobar/Listopad

* 1. 10. - Eric Hobsbawm, britanski istoričar (\* 1917)
* 1. 10. - Josip Cmrok, hrvatski akademski kipar i keramičar (\* 1932)
* 4. 10. - Božena Žumbor, poslovna žena i humanista (\* 1956)
* 5. 10. - Vojin Dimitrijević, srpski pravnik (\* 1932)
* 5. 10. - Zvonimir Husić, hrvatski književnik i pjesnik (\* 1934)
* 6. 10. - Ante Dželalija, gradonačelnik Drniša (\* 1944)
* 6. 10. - Chadli Bendjedid, bivši predsednik Alžira (\* 1929)
* 8. 10. - Mersad Berber, bosanski slikar (\* 1940)
* 14. 10. - Branko Črnac Tusta, frontmen KUD Idijota (\* 1955)
* 15. 10. - Norodom Sihanouk, bivši kralj Kambodže i političar (\* 1922)
* 17. 10. - Sylvia Kristel, holandska glumica (\* 1952)
* 21. 10. - Darko Komlinović, hrvatski novinar i glazbenik (\* 1965)
* 26. 10. - Joža Horvat, hrvatski književnik, moreplovac i putopisac (\* 1915)
* 27. 10. - Nada Ruždjak, hrvatska operna pjevačica (\* 1934)

### Novembar/Studeni

* 4. 11. - Blanka Zec, hrvatska operna umjetnica (\* 1924)
* 6. 11. - Milivoj Slaviček, hrvatski pisac (\* 1929)
* 6. 11. - Patrijarh bugarski Maksim (\* 1914)
* 8. 11. - Nikola Ivanda, hrvatski redatelj (\* 1975)
* 10. 11. - Jasenka Pavliša, hrvatska likovna umjetnica (\* 1945)
* 13. 11. - Branko Marušić, hrvatski pjevač (\* 1937)
* 16. 11. - Zdenka Anušić, hrvatska glumica (\* 1936)
* 20. 11. - Ivan Kušan, hrvatski književnik (\* 1933)
* 21. 11. - Mladen Bašić, hrvatski pijanist i dirigent (\* 1917)
* 23. 11. - Larry Hagman, američki glumac (\* 1931)
* 28. 11. - Dragutin Haramija, hrvatski političar i ekonomist (\* 1923)

### Decembar/Prosinac

* 1. 12. - Ksenija Jovanović, srpska glumica (\* 1928)
* 3. 12. - Zlata Petković, srpska glumica (\* 1954)
* 4. 12. - Branislav Milinković, srpski ambasador pri NATO-u (\* 1960)
* 4. 12. - Besse Cooper najstarija žena (\*1896)
* 5. 12. - Oscar Niemeyer, brazilski arhitekta (\* 1907)
* 9. 12. - Sir Patrick Moore, astronom i voditelj na BBC (\* 1923)
* 11. 12. - Ravi Shankar, indijski sitarista (\* 1920)
* 12. 12. - Slobodan Dušanić, srpski istoričar i akademik (\* 1939)
* 16. 12. - Gordana Lukač-Koritnik, prva hrvatska pravobraniteljica za ravnopravnost spolova i dugogodišnja aktivistica u različitim ženskim grupama (\* 1948)
* 16. 12. - Branko Matić, hrvatski glumac (\* 1919)
* 18. 12. - Hrizostom, episkop žički (\* 1939)
* 24. 12. - Ana Bešenić, hrvatska književnica (\* ?)
* 27. 12. - Mlađa Veselinović, srpski glumac (\* 1915)

## Nobelove nagrade

* **Fizika**: Serge Haroche i David J. Wineland (omogućavanje meranja i manipulacije pojedinačnih kvantnih sistema)
* **Kemija**: Robert Lefkowitz i Brian Kobilka (studija G protein spregnutih receptora)
* **Fiziologija ili medicina**: John B. Gurdon i Shinya Yamanaka (otkriće da zrele ćelije mogu biti pluripotentne)
* **Književnost**: Mo Yan (s halucinantnim realizmom spaja narodne priče, istoriju i savremeno)
* **Mir**: Evropska unija (preko šest decenija doprinosa napretku mira i pomirenja, demokratije i ljudskih prava u Evropi)
* **Ekonomija**: Alvin E. Roth i Lloyd Shapley (teorija stabilnih alokacija i praksa dizajna tržišta)

## Važniji pokretni dani

U judaizmu i islamu dan se računa od zalaska Sunca, tako da i navedeni važni dani počinju od sumraka prethodnog dana.

| Datum | Praznik/Blagdan | Religija/kultura
 |
| --- | --- | --- |
| 23. 1. | Kineska nova godina | Kina i dr. |
| 6. 2. | Festival lampiona | Kina i dr. |
| 8. 3. | Purim („kocke“) | judaizam |
| 8. 3. | Holi („festival boja“) | hinduizam |
| 20. 3. | Novruz | Iran i dr. |
| 1. 4. | Rama Navami (Ramin rođendan) | hinduizam |
| 6. 4. | *Hanuman Jayanti* (Hanumanov rođendan) | hinduizam |
| 7. 4. | Pasha | judaizam |
| 8. 4. | Uskrs | katolici, protestanti finski pravoslavci |
| 15. 4. | Uskrs | istočno hrišćanstvo |
| 27. 5. | Šavuot („bladgan sedmica“) | judaizam |
| 20. 7. | Ramazan, prvi dan | islam |
| 2. 8. | *Raksha Bandan* (ljubav braće i sestara) | hinduizam |
| 10. 8. | *Krishna Janmashtami* (Krišnin rođendan) | hinduizam |
| 19. 8. | Ramazanski bajram | islam |
| 17. 9. | Roš Hašana ("glava godine") | judaizam |
| 26. 9. | Jom Kipur (Dan pokajanja) | judaizam |
| 1. 10. | Sukot ("blagdan sjenica") | judaizam |
| 24. 10. | *Vijayadashami/Dusera* (pobeda dobra nad zlom / proslava žetve) | hinduizam |
| 25. 10. | Kurban bajram | islam |
| 13. 11. | *Diwali* (festival svetiljki) | hinduizam |
| 15. 11. | Islamska nova godina | islam |
| 9. 12. | Hanuka (festival svetlosti), prvi dan | judaizam |

## Vidi takođe:

Godišnji kalendar