# 8. maja

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsr.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartpet.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartpon.
 |

**10. maj/svibanj** (**10. 5.**) je 128. dan godine po gregorijanskom kalendaru (131. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 237 dana.

## Događaji

* 1429. – Pobedom francuske vojske nad Englezima završena je opsada Orleana u Stogodišnjem ratu.
* 1783. – Zaharije Stefanović Orfelin izdao je u Beču knjigu "Iskusni podrumar", prvu knjigu o proizvodnji vina na srpskom jeziku.
* 1794. – U Parizu je, po nalogu Revolucionarnog suda, giljotinom pogubljen francuski hemičar Antoan Lavoazje, osnivač moderne hemije. Formulisao je zakon o neuništivosti materije i otkrio proces oksidacije.
* 1815. – Na brdu Ljubić, kod Čačka, Srbi su u Drugom srpskom ustanku potukli trostruko jaču tursku vojsku.
* 1852. – Potpisan je Londonski protokol kojim se garantuje integritet Danske.
* 1900. – Srpski fizičar Mihajlo Pupin patentirao je u Njujorku aparat za telefonske i telegrafske prenose na velike udaljenosti.
* 1902. – Od erupcije vulkana Mon Pelje na Martiniku u Karibima, uništen je grad Sen Pjer, a poginulo je više od 30.000 ljudi.
* 1921. – U Švedskoj je ukinuta smrtna kazna.
* 1945. – Drugi svjetski rat: Partizanske snage ušle u Zagreb.
* 1949. – Stvorena je Savezna Republika Nemačka, u čiji sastav su ušle dotadašnje zone pod američkom, britanskom i francuskom kontrolom, uspostavljene posle Drugog svetskog rata i poraza nacista. Formirana je privremena vlada na čelu sa Konradom Adenauerom.
* 1973. – U Južnoj Dakoti, u SAD, okončana je pobuna Indijanaca koji su 10 nedelja u opsadi držali malo prerijsko naselje.
* 1980. – U Beogradu je sahranjen predsednik SFRJ Josip Broz Tito. Sahrani su prisustvovali najviši predstavnici više od 120 zemalja, kao i 200 partija. Direktan prenos sahrane preuzele su televizijske stanice iz više od 40 zemalja.
* 1984. – Sovjetski olimpijski komitet odlučio je da bojkotuje Olimpijske igre u Los Anđelesu, optuživši vladu SAD za kršenje Olimpijske povelje.
* 1992. – U SR Jugoslaviji je penzionisano 38 generala, među kojima i načelnik Generalštaba Blagoje Adžić. Novi šef GŠ postao je general-pukovnik Života Panić.
* 1994. – Na parlamentarnim izborima u Mađarskoj pobedili su socijalisti Đule Horna.
* 1999. –.
	+ U vazdušnim udarima NATO-a na SR Jugoslaviju pogođena je ambasada Kine u Beogradu. Poginulo je četvoro kineskih državljana, a najmanje 10 ranjeno. Incident je ozbiljno poljuljao odnose SAD i Kine i usledili su masovni protesti u Kini.
	+ Pod nerazjašnjenim okolnostima ubijen je Fehmi Agani, najbliži saradnik lidera Demokratskog saveza Kosova i Metohije Ibrahima Rugove. Njegovo telo pronađeno je kod Lipljana na Kosovu.
* 2001. –.
	+ SR Jugoslavija je primljena kao punopravni član u Svetsku banku.
	+ Papa Jovan Pavle II okončao je svoju istorijsku posetu Siriji, čime je postao prvi papa koji je ušao u džamiju. Tu zemlju je napustio molitvom za mir između Jevreja i Arapa.
* 2003. –.
	+ U američkom Senatu jednoglasno je usvojen predlog o proširenju NATO-a za sedam bivših istočno-evropskih komunističkih zemalja (Letonija, Litvanija, Estonija, Slovenija, Slovačka, Bugarska i Rumunija).
	+ Marokanski kralj Muhamed je povodom rođenja svog sina, naslednika, oslobodio više od 9.000 zatvorenika, što je najveća amnestija u istoriji ove zemlje.

.

## Rođenja

* 1753. – Miguel Hidalgo y Costilla, meksički svećenik († 1811.).
* 1828. – Henry Dunant, švicarski filantrop, osnivač Crvenog križa († 1910.).
* 1859. – Johan Jensen, danski matematičar i inženjer. († 1925.).
* 1884. – Harry Truman, američki političar i državnik.
* 1899. – Alojzije Stepinac, kardinal i zagrebački nadbiskup,(† 1960.).
* 1903. – Fernandel, francuski glumac i pjevač († 1971.).
* 1923. – Sulejman Omerović, partizanski komandant i narodni heroj Jugoslavije.
* 1924. – Mario Mikulić, bosanskohercegovački slikar († 1991.).
* 1951. – Mike D'Antoni, američki profesionalni košarkaški trener, talijanskog porijekla.
* 1955. – Mladen Markač, bivši komandant specijalnih policijskih jedinica MUP-a Republike Hrvatske za vrijeme rata.
* 1956. – Jeff Wincott, američki filmski glumac.
* 1960. – Franco Baresi, talijanski nogometni reprezentativac.
* 1966. – Cláudio Taffarel, brazilski nogometni vratar.
* 1968. – Nevzet Nanić, komandir voda za specijalna dejstva "Gazije"; brat komandira Izeta Nanića.
* 1968. – Ivan Mikulić, hrvatski pjevač zabavne glazbe.
* 1971. – Elvis Fatović, bivši hrvatski vaterpolist i trener.
* 1972. – Darren Hayes, australski pop-pjevač.
* 1973. – Kam Heskin, američka glumica.
* 1975. – Enrique Iglesias, španjolski pop-pjevač.
* 1977. – Barbara Jelić Ružić, hrvatska odbojkašica.
* 1977. – Theodoros Papaloukas, grčki košarkaš.
* 1978. – Lúcio, brazilski nogometni reprezentativac.
* 1984. – Sandra Šarić, hrvatska tekvandoašica i bivša europska prvakinja.

.

## Smrti

* 685. - Papa Benedikt II. (\* ?).
* 1794. – Antoine Laurent de Lavoisier, francuski kemičar (\* 1743.).
* 1794. – Antoine Lavoisier, francuski hemičar.
* 1873. – John Stuart Mill, engleski filozof i ekonomist (\* 1806.).
* 1880. – Gustave Flaubert, francuski književnik.
* 1903. – Paul Gauguin, francuski slikar i grafičar (\* 1848.).
* 1904. – Eadweard Muybridge, američki fotograf (\* 1830.).
* 1947. – Harry Gordon Selfridge, američki magnat (\* 1858.).
* 1952. – Vilijem Foks, američki filmski producent. .
* 1988. – Robert A. Heinlein, američki SF pisac (\* 1907.).
* 1999. – Dirk Bogard, britanski filmski glumac.

.

## Blagdani/Praznici

* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
	+ Svetog apostola i jevanđelista Marka.
	+ Svetog Aniana - episkopa Aleksandrijskog
	+ Sveti apostol i jevanđelist Marko - Markovdan

.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar