# 2. januara

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

**2. januar/siječanj** (**2. 1**) je 2. dan u godini po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 363 dana (364 u prijestupnoj godini).

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartut.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartčet.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |

## Događaji

* 366. – Alamani prelaze zaleđenu Rajnu u velikim količinama, vršeći invaziju Rimskog carstva.
* 533. – Merkurije postaje papa Ivan II, prvi papa koji usvaja novo ime pri uzdizanju.
* 1492. – Rekonkvista: Granada, poslednje mavarsko uporište u Španiji, se predaje pred kraljem Ferdinandom II Aragonskim.
* 1757. – Ujedinjeno Kraljevstvo zauzima Kalkutu u Indiji.
* 1788. – Džordžija postaje četvrta država da ratifikuje Ustav Sjedinjenih Država.
* 1793. – Rusija i Pruska dele među sobom Poljsku.
* 1799. – Trupe francuskog generala Napoleona Bonaparte ušle u Siriju.
* 1815. – Lord Bajron se oženio Anom Izabelom Milbank u Sihamu.
* 1818. – Osnovana britanska Institucija civilnih inžinjera.
* 1839. – Luj Dager, francuski pronalazač i začetnik fotografije0, snimio prvu fotografiju Meseca.
* 1859. – Erastus Bidl izdaje knjigu *The Dime Book of Practical Etiquette*.
* 1860. – Objavljeno otkriće planete Vulkan na sastanku Akademije nauka z Parizu.
* 1870. – Počinje pravljenje Bruklinskog mosta.
* 1871. – Amadeus I postaje kralj Španije.
* 1872. – Brigam Jong uhapšen zbog bigamije (25 žena).
* 1882. – Džon D. Rokfeler ujedinjuje svoje naftne firme u *Standard Oil* fondaciju.
* 1890. – Alis Senger postaje prva žena u osoblju Bele Kuće.
* 1900. – Džon Hej objavljuje Politiku otvorenih vrata da promoviše trgovinu sa Kinom.
* 1900. – Otvara se Čikago kanal.
* 1905. – Rusko-japanski rat: Rusija prinuđena da Japanu preda lučki grad Port Artur. Japanci su zarobili rusku flotu u luci tako što su potopili trgovačke brodove i zatvorili ulaz u luku.
* 1915. – Okončana petodnevna bitka kod Sarikamisa u Prvom svetskom ratu, tokom koje je ruska vojska nanela težak poraz vojsci Ahmet Paše. Turci su izgubili 77.000 od 95.000 vojnika.
* 1917. – Kraljevska banka Kanade preuzima Banku Kvebeka.
* 1921. – Prvi religiozni radio prenos (KDKA AM u Pitsburgu, Pensilvanija).
* 1921. – Otvara se DeJong muzej u Golden Gejt parku u San Francisku.
* 1923. – Ministar unutrašnjih poslova Sjedinjenih Država Albert Fol daje ostavku zbog Tipot Doum skandala.
* 1929. – Kanada i Sjedinjene Države sklapaju plan da sačuvaju Nijagarine vodopade.
* 1935. – Bruno Hauptman odlazi na suđenje zbog ubistva Čarlsa Lindberga mlađeg, sina avijatičara Čarlsa Lindberga.
* 1941. –.
	+ Drugi svetski rat: Nemačko bombardovanje znatno oštetilo Landaf katedralu, sagrađenu 1290. na obali reke Taf u Kardifu, Vels.
	+ Američka vlada objavila *Liberty ship*, program sa ciljem da se napravi 200 tovarnih brodova. Do kraja rata, biće sagrađeno preko 2.700 brodova.
* 1942. –.
	+ Drugi svetski rat: Japanske snage zauzimaju Manilu.
	+ Amerika mornarica otvara bazu za dirižable u Lejkherstu, Nju Džerzi.
* 1943. – Odstupajući pred sovjetskom Crvenom armijom, Nemci u Drugom svetskom ratu počeli povlačenje s Kavkaza.
* 1946. – U nemogućnosti da nastavi svoju vladu nad Albanijom posle Drugog svetskog rata, Kralj Zog je abdicirao, ali je zadržavo svoje pravo na tron.
* 1949. – Luis Munjos Marin postao prvi demokratski izabran Guverner Portorika.
* 1955. – U Panami ubijen predsednik, pukovnik Hose Antonio Remon. Nasledio ga prvi potpredsednik Hose Ramon Gisado, koji je bio na vlasti manje od dve sedmice. Oboren je pod optužbom da je učestvovao u zaveri u kojoj je ubijen predsednik Remon.
* 1957. – San Francisko i Los Anđeles berze se spajaju.
* 1959. –.
	+ CBS Radio ukida 4 sapunice: *Backstage Wife* *Our Gal Sunday*, *Road of Life* i *This is Nora Drake*.
	+ lansiran prvi vasionski brod ka Mesecu, sovjetska „Luna I“ bez ljudske posade.
* 1967. – Dr. Kristijan Barnard izvodi drugu uspešnu transplantaciju srca.
* 1971. – Na fudbalskom stadionu „Ajbroks park“ u Glazgovu poginulo 66 navijača kada se, tokom utakmice Seltika i Rendžersa, srušio deo tribine.
* 1974. – Ričard Nikson potpisuje akt po kome se smanjuje maksimalna brzina u SAD-u na 55 milja na čas kako bi se sačuvao benzin tokom OPEC embarga.
* 1979. – Sid Višes odlazi na suđenje za ubistvo Nensi Spandžen.
* 1980. – u Velikoj Britaniji počeo štrajk radnika u čeličanama, prvi od 1926. Štrajk je prekinut 2. 4.a.
* 1981. – Piter Satklif, jorkširski trbosek, uhapšen.
* 1983. – Mjuzikl *Eni* se izvodi poslednji put posle 2.377 predstava na Brodveju.
* 1991. – Šeron Prat Dikson se zaklinje kao major Vašington DC-a, postajući prvi Afrička američka žena da vodi grad te veličine i važnosti.
* 1992. –.
	+ Predsednici Srbije i Hrvatske, Slobodan Milošević i Franjo Tuđman, prihvatili su Sporazum o planu mirovnih operacija u Jugoslaviji, Vensov plan, kojim je prediviđena demilitarizacija zona u Hrvatskoj zahvaćenih ratom, povlačenje Jugoslovenske narodne armije iz tih oblasti i stavljanje tih zona pod zaštitu UN; vojni komandanti u Hrvatskoj prihvatili su prekid vatre radi raspoređivanja 10.000 pripadnika mirovnih snaga UN.
	+ Paragvaj postaje članica Konvencije u Bernu, ugovoru o autorskim pravima.
* 1994. – Više od 70 ljudi poginulo i najmanje 670 ranjeno, tokom dvodnevnih borbi sukobljenih islamskih frakcija u glavnom gradu Avganistana Kabulu.
* 1998. –.
	+ Vlasti Nigera uhapsile bivšeg premijera Hamu Amadua, pod optužbom da je učestvovao u zaveri u kojoj je ubijen šef države Ibrahim Bare Mainasara.
	+ Rusija počinje sa cirkulacijom novih rublji kako bi se obuzdala inflacija i promovisala samouverenost.
* 1999. – Brutalna snežna oluja zahvata Srednji zapad SAD-a, izazivajući 359mm snega u Milvokiju i 487mm u Čikagu. U Čikagu, temperature dostižu -25 °C, a prijavljeno je 68 smrti.
* 2002. –.
	+ Levi Mvanavasa postaje treći predsednik Zambije.
	+ Peronista Eduardo Dualde postao novi predsednik Argentine preuzevši težak zadatak da izvuče zemlju iz najveće ekonomske i finansijske krize u istoriji zemlje. To je bio peti izbor predsednika države u periodu od dve nedelje.
* 2003. – Komitet za zaštitu novinara, objavio da je u prethodnoj godini u svetu ubijeno 19 novinara, što je najmanji broj od 1985. godine, od kada se beleže njihova stradanja.
* 2004. – Stardast letelica uspešno prošla pored komete *Wild 2*, uzimajući uzorak koji će da se vrati na Zemlju dve godine kasnije.

.

## Rođenja

* 1642. – Mehmed IV, otomanski sultan (u. 1693).
* 1727. – Džejms Vulf, britanski general u Francuskom i indijskom ratu (u. 1759).
* 1752. – Philip Morin Freneau, američki književnik (u 1832.).
* 1777. – Kristijan Danijel Rauh, nemački vajar (u. 1857).
* 1816. – Bendžamin Hobson, medicinski misionar u Kini.
* 1822. – Rudolf Klausijus, nemački fizičar, doprineo termodinamici (u. 1888).
* 1836. – Mendele Mojker Sforim, ruski pisac (u. 1917).
* 1837. – Milij Balakirjev, ruski kompozitor, pijanista i dirigent (u. 1910).
* 1859. – Ana Zaher, austrijski hotelijer (u. 1930).
* 1861. ili 1862. – Mikhail Dolivo-Dobrovolsky, poljsko-ruski elektrotehničar (u. 1919.).
* 1870. – Ernst Barlah, nemački vajar, grafičar i pesnik (u. 1938).
* 1877. – Slava Raškaj, hrvatski slikar (u.1906).
* 1886. – Florens Lorens, kanadska glumica (u. 1938).
* 1896. – Dziga Vertov, ruski režiser (u. 1954).
* 1898. – Ljubinka Bobić, srpska glumica.
* 1905. – Majkl Tipet, engleski kompozitor (u. 1998).
* 1913. – Ana Li, engleska glumica (u. 2004).
* 1917. – Vera Zorina, igračica, glumica (u. 2003).
* 1920. – Isak Asimov, američki pisac naučne fantastike (u. 1992).
* 1930. – Julijus LaRosa, pevač.
* 1936. – Rodžer Miler, američki pevač kantri muzike (u. 1992).
* 1938. – Ian Brejdi, britanski serijski ubica.
* 1938. – Hans Herbjornsrud, norveški autor.
* 1939. – Konstance Vernon, igrač.
* 1940. – Džim Baker, američki televanđelista.
* 1942. – Hju Šelton, američki predsednik zajedničkih šefova osoblja.
* 1944. – Princ Norodom Ranarid, kambodžanski političar.
* 1945. – Slobodan Praljak, hrvatski filmski redatelj, političar i vojskovođa.
* 1947. – Džek Hana, američki zoolog.
* 1947. – Stjepan Tomaš, hrvatski pisac.
* 1949. – Kristofer Durang, američki pisac predstava.
* 1951. – Milan Šarić, matematičar.
* 1951. – Ivica Todorić, hrvatski industrijalac i poduzetnik, vlasnik Agrokora. Jedan od najbogatijih i najutjecajnijih ljudi u Hrvatskoj i na prostoru bivše SFR Jugoslavije.
* 1951. – Stipe Božić, hrvatski alpinist i putopisac.
* 1954. – Henri Bonila, američki političar.
* 1954. – Don Silva, pevačica (The Brides of Funkenstein, P-Funk).
* 1954. ili 1955. – Pavle "Pavo" Jurina, hrvatski trener i bivši hrvatski rukometaš. († 2011.).
* 1954. – Milovan Rajevac, srpski nogometni trener i bivši nogometaš.
* 1954. – Jasna Ornela Bery, bosanskohercegovačka filmska, TV i kazališna glumica.
* 1955. – Teks Brašir, američki glumac.
* 1959. – Kirti Azad, indijski igrač kriketa.
* 1961. – Gabrijel Karteris, američka glumica.
* 1961. – Tod Hejns, američki filmski režiser.
* 1961. – Gabrielle Carteris, američka glumica.
* 1961. – Zoran Lesendrić (Kiki), srpski rock glazbenik, skladatelj i producent.
* 1963. – Dejvid Koun, američki igrač bejzbola.
* 1964. – Pernel Vitaker, američki bokser.
* 1967. – Tia Karere, američka glumica.
* 1967. – James Marshall, američki glumac.
* 1968. – Cuba Gooding, Jr., američki glumac.
* 1969. – Kristi Tarlington, američki model.
* 1969. – Tomi Morison, američki bokser.
* 1972. – Tej Digs, američki glumac.
* 1974. – Triša Helfer, kanadska glumica i model.
* 1974. – Tomáš Řepka, češki nogometaš.
* 1975. – Dag Rob, američki pevač (Hubastenk).
* 1976. – Pas Vega, španska glumica.
* 1981. – Maxi Rodríguez, argentinski nogometaš.
* 1983. – Kate Bosworth, američka glumica.
* 1986. – Igor Marenić, hrvatski jedriličar, olimpijski, svjetski i europski prvak, sudionik Olimpijskih igara.
* 1988. – Marko Kešelj, srpski košarkaš.

.

## Smrti

* 1694. – Henri But, engleski političar (r. 1651).
* 1726. – Domeniko Zipoli, italijanski kompozitor (r. 1688).
* 1893. – Džon Obadaja Vestvud, britanski entomolog (r. 1805).
* 1904. – Džejms Longstrit, američki general Konfederacije (r. 1821).
* 1913. – Leon Teserank d Bort, francuski meteorolog (r. 1855).
* 1917. – Edvard Barnet Tejlor, engleski antropolog (r. 1832).
* 1918. – Edmon Rostan, francuski pisac.
* 1924. – Sabin Bering-Gold, engleski kompozitor i romanopisac (r. 1834).
* 1939. – Roman Dmovski, poljski političar (r. 1864).
* 1960. – Fausto Kopi, italijanski biciklista (r. 1919).
* 1963. – Dik Pauel, američki glumac (r. 1904).
* 1963. – Džek Karson, američki glumac (r. 1910).
* 1974. – Teks Riter, američki glumac i pevač (r. 1905).
* 1977. – Erol Garner, američki džez muzičar (r. 1921).
* 1982. – Ivana Lang, jugoslavenska kompozitorica, klavirska pedagoginja i pijanistica (r. 1912.).
* 1983. – Stjepan Draganić, književnik.
* 1986. – Una Merkel, američka glumica (r. 1903).
* 1986. – Bil Vik, bejzbol menadžer (r. 1914).
* 1993. – Rudi Supek, hrvatski filozof, sociolog i pedagog (r. 1913.).
* 1990. – Alan Hejl Junior, američki glumac (r. 1918).
* 1995. – Mohamed Sijad Bare, bivši predsednik Somalije .
* 1996. – Karl Targovnik, psihijatar i preživeo Holokaust (r. 1915).
* 2000. – Patrik O'Brajan, romanopisac (r. 1914).
* 2000. – Elmo R. Zamvolt Junior, američki admiral (r. 1920).
* 2000. – Net Ederli, američki muzičar i kompozitor (r. 1931).
* 2005. – H. Dejvid Dalkvist, pronalazač posuđa za kuvanje (r. 1918?).
* 2005 – Siril Flečer, britanski komičar (r. 1913).
* 2005 – Frenk Keli Fris, američki umetnik (r. 1922).
* 2005 – Ronald 'Bo' Gin, američki kongresmen iz Džordžije (r. 1934).
* 2005 – Meklin MekKarti, američki genetičar (r. 1911).
* 2005 – Edo Murtić, hrvatski slikar (r. 1921).
* 2017 - John Berger, britanski likovni umjetnik (r. 1926).

.

## Praznici i dani sećanja

* Osmi dan i deveta noć od Božića u zapadnom Hrišćanstvu.
* Katolicizam i Anglikanizam – dan svetog Bazila Velikog i Gregorija Nacijancena.
* Škotska – drugi dan Hogomanaj javnog praznika.
* Sveti Ignjatije Bogonosac; Sveti Danilo Drugi, Arhiepiskop srpski (Pretprazništvo Roždestva)

.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar