Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Vasilije Popović (mitropolit)

*Za ostale upotrebe, pogledajte Vasilije Popović (razvrstavanje).*

| Vasilije (Popović)
 |
| --- |
|  |
| Datum rođenja
 | 1860.
 |
| Mesto rođenja
 | Majevac kod Dervente (Otomansko carstvo)
 |
| Datum smrti
 | 11. novembar 1938.
 |
| Mesto smrti
 | Okučani (Kraljevina Jugoslavija)
 |

**Vasilije** (Popović, Majevac kod Dervente, 1860 — Okučani, 11. novembar 1938) je bio mitropolit Srpske pravoslavne crkve.

## Svetovni život

Mitropolit Vasilije rođen je 1860. u Majevcu. Bogosloviju je završio u Beogradu.

Rukopoložen je u čin đakona 23. avgusta, a u čin prezvitera 25. avgusta 1884. Do izbora za arhijereja bio je paroh u Gradačcu i član konzistorije u Sarajevu.

Sveti arhijerejski sinod Carigradske patrijaršije izabrao ga je za mitropolita banjalučko-bihaćkog 10. jula 1908. Hirotonisan je 28. septembra iste godine u Hramu Silaska Svetog duha u Banjoj Luci.

Umro je u Okučanima 11. novembra 1938. Prvo je sahranjen u Hramu Roždestva Presvete Bogorodice u Rebrovcu, a nakon podizanja nove Saborne crkve u Banjoj Luci, posle Drugog svetskog rata, prenet je u ovu crkvu.

## Izvori

* Sava Vuković: Srpski jerarsi Arhivirano 2013-12-02 na Wayback Machine-u

## Vanjske veze

* Zvanična stranica Eparhije Banjalučke Arhivirano 2002-01-03 na Archive.is-u

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: **Evgenije (Letica)** | **mitropolit banjalučko-bihaćki 1908—1938.** | Nasljednik: **Platon (Jovanović)** |
# János Bolyai

|  |
| --- |
| **János Bolyai** |
|  |
|  |
| Rođenje
 | 15. decembar 1802.
 |
| Smrt
 | 27. januar 1860.
 |

**Janoš Boljaj** (mađarski: *Bolyai János*; 1802 — 1860) je mađarski matematičar. On jedan je od najznačajnijih matematičara na polju hiperboličke geometrije. Ova disciplina razvija se od prve polovine XIX veka, zahvaljujući radu Nikolaja Ivanoviča Lobačevskog.

## Biografija

Janoš je po profesiji bio vojni inženjer i imao je čin kapetana u austrijskoj vojsci. Njegov otac, Farkaš Boljaj, bio je Gausov prijatelj iz studentskih dana. U svojim pismima Gausu, on iznosi rezultate svog sina s područja hiperboličke geometrije. Gaus odgovara kako ne može da hvali rezultate mladog Janoša, jer bi time hvalio sebe, odajući mu time priznanje. Naime, Gaus je stvarno i sam došao do istih rezultata, ali nije smio da ih objavi, plašeći se odjeka koji bi ti radovi mogli izazvati u naučnim krugovima.

Prve rezultate Boljaj je objavio kao dodatak radu svog oca, a kasnije ih Farkaš Boljaj izdaje pod nazivom: "Prilog koji sadrži nauku o prostoru apsolutno istinitu, koja ne zavisi o istinitosti ili lažnosti Euklidovog V postulata, sa dodatkom, u slučaju lažnosti, geometrijske kvadrature kruga."

## Literatura

* Martin Gardner, *Non-Euclidean Geometry*, Chapter 4 of *The Colossal Book of Mathematics*, W.W.Norton & Company, 2001, ISBN 0-393-02023-1
* M. J. Greenberg, *Euclidean and Non-Euclidean Geometries: Development and History*, 3rd edition, W. H. Freeman, 1994
* Elemér Kiss: *Mathematical gems from the Bolyai chests. János Bolyai's discoveries in number theory and algebra as recently deciphered from his manuscripts*. Translated by Anikó Csirmaz and Gábor Oláh. Akadémiai Kiadó, Budapest; TypoTeX, Budapest, 1999. 200 pp. ISBN 963-05-7563-9;
* Tibor Weszely: *János Bolyai. Die ersten 200 Jahre*, Birkhäuser, 2013 (translated from Humgarian by Manfred Stern), ISBN 978-3-0346-0046-0

}-

## Vanjske veze

* Medijski sadržaji János Bolyai na Wikicommonsu.
* O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F. „János Bolyai – biografija”. *MacTutor History of Mathematics archive*.  (`en`)
* János Bolyai na sajtu Mathematics Genealogy Project (`en`)

* The Bolyai Memorial Museum
# Charles Goodyear

| Charles Goodyear |
| --- |
| **Charles Goodyear**, ilustracija članka u časopisu *Scientific American* 1891. |
| Rođenje | (1800-decembra-29)29. decembra 1800. New Haven, Connecticut  |
| Smrt | 1. jula 1860. (dob: 59) New York, New York |
| Nacionalnost | američko |
| Suprug/a | Clarissa Beecher (vj. August 1824) |
| Djeca | * Ellen M.P. Goodyear (kćer)
* Cynthia Goodyear (kćer)
* Charles Goodyear, Jr. (sin)
* Amelia P. Goodyear (kćer)
* Ann Goodyear (kćer)
 |
| Roditelji | * Amasa Goodyear (1. jun 1772 - 19. august 1841)
* Cynthia Bateman Goodyear
 |

**Charles Nelson Goodyear** (\* 29. prosinca 1800 u New Havenu, Connecticut; † 1. lipnja 1860 u New Yorku) bio je američki kemičar i izumitelj. Goodyear je otkrio vulkanizaciju gume s čime su postavljeni temelji za današnju industriju gume. 15. lipnja 1844 patentirao je postupak vulkanizacije a 1855 proizveo je prvi Kondom.

## Zanimljivost

38 godina nakon smrti Charlesa Goodyeara dva njemačka doseljenika (Frank i Charles Seiberling) osnovali su tvrtku za proizvodnju automobilskih guma i nazvali ju "Goodyear Tire". Ime je izabrano u njemu u čast.

## Reference

## Vanjske veze

* The Charles Goodyear Story Arhivirano 2008-05-09 na Wayback Machine-u
* Today in Science History – Goodyear's U.S. Patent No. 240: Improvement in the Process of Divesting Caoutchouc, Gum-Elastic, or India-Rubber of its Adhesive Properties, and also of Bleaching the Same, and Thereby Adapting it to Various Useful Purposes.
* *Booknotes* interview with Charles Slack on *Noble Obsession: Charles Goodyear, Thomas Hancock, and the Race to Unlock the Greatest Industrial Secret of the Nineteenth Century*, October 27, 2002. Arhivirano 2012-05-27 na Wayback Machine-u
* Iles, George (1912), *Leading American Inventors*, New York: Henry Holt and Company, pp. 176–218
* Goodyear GmbH & Co. KG: Biografie des Namensgebers Arhivirano 2009-02-10 na Wayback Machine-u (Memento vom 10. Februar 2009 im Internet Archive)
* *Der Kampf um die schwarze Formel* ein Beitrag der Sendereihe *Mission X* auf PHOENIX
* Artikel von/über Goodyear Charles Arhivirano 2012-07-01 na Wayback Machine-u im Polytechnischen Journal
# Alegorija

Vermeerova *Alegorija slikanja*
**Alegorija** (grč. drugo govoriti) je način prenesenog izražavanja u kojemu se metaforičko ili preneseno značenje ostvaruje u cijeloj slici ili cijeloj radnji; katkada i u cijeloj pjesmi.

## Primjeri

Alegorija pokazuje općenito i pojmovno u pojedinom, npr. ljubav prikazuje u liku Amora, dječaka sa strijelom; pravdu u liku djevojke zavezanih očiju, s vagom i mačem u rukama. Alegoriju se često definira kao produženu metaforu. To znači da alegorija nastaje kada se metafora proteže kroz cijelu misao, tj kroz sve dijelove izreke. Osnovna značajka alegorije, da ne mijenja značenje riječi nego samo predmet pjesničkog stvaranja, vidljivo dolazi do izražaja u basni, koja je u cjelini jedna alegorija.
# Mount Pleasant, Wisconsin

| Maunt Plezant *Mount Pleasant* |
| --- |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Sjedinjene Američke Države
 |
| Savezna država
 |  Viskonsin
 |
| Okrug
 | Rasin
 |
| Osnovan
 | 1835
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2010) | 26.197
 |
| Gustina stanovništva
 | 2,9 st./km²
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Vremenska zona
 | UTC-6, leti UTC-5
 |
| Nadmorska visina
 | 218 m
 |
| Površina
 | 91,56 km²
 |
| Kopnena površina
 | 87,36 km²
 |
| Vodena površina
 | 4,20 km²
 |
|   |
| Maunt PlezantMaunt Plezant (Sjedinjenih Država)
 |
| Ostali podaci
 |
| Pozivni broj
 | 262
 |
| FIPS kod
 | 54875
 |

**Maunt Plezant** (engleski: *Mount Pleasant*) je grad u američkoj saveznoj državi Viskonsin.

## Demografija

Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 26.197.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Grupa** | **2000.** | **2010.** |
| Belci
 | 0 (0,0 %)
 | 21.302 (81,3 %)
 |
| Afroamerikanci
 | 0 (0,0 %)
 | 1.752 (6,7 %)
 |
| Azijati
 | 0 (0,0 %)
 | 561 (2,1 %)
 |
| Hispanoamerikanci i Latinoamerikanci
 | 0 (0,0 %)
 | 2.181 (8,3 %)
 |
| Ukupno
 | 0
 | 26.197
 |

## Reference

## Literatura

* Morris, Richard B. (1996). *Encyclopedia of American History* (Seventh izd.). Collins Reference. ISBN 0062700553.
* Peter C. Mancall, Gary B. Nash, Allan M. Winkler, Charlene Mires, John W. Jeffries, ur. (2009). *Encyclopedia of American History*. Facts on File. ISBN 0816071365.
* Stanley I. Kutler (2002). *Dictionary of American History* (Third izd.). Charles Scribners & Sons. ISBN 0684805332.
* Paul S. Boyer (2001). *The Oxford Companion to United States History*. Oxford University Press. ISBN 0195082095.
* Michael Kazin, Rebecca Edwards, Adam Rothman, ur. (2011). *The Concise Princeton Encyclopedia of American Political History*. Princeton University Press. ISBN 0691152071.
* Kane, Joseph and Aiken, Charles (2004). *The American Counties: Origins of County Names, Dates of Creation, and Population Data, 1950-2000*. Scarecrow Press. ISBN 0-8108-5036-2.

## Vanjske veze

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak o temi: **Mount Pleasant, Wisconsin** |

* United States Census Bureau
# Dodge, Wisconsin

| Dodž *Dodge* |
| --- |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Sjedinjene Američke Države
 |
| Savezna država
 |  Viskonsin
 |
| Okrug
 | Trempelo
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2010) | 121
 |
| Gustina stanovništva
 | 0,218 st./km²
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Vremenska zona
 | UTC-6, leti UTC-5
 |
| Nadmorska visina
 | 295 m
 |
| Površina
 | 55,4 km²
 |
| Kopnena površina
 | 55,4 km²
 |
|   |
| DodžDodž (Sjedinjenih Država)
 |
| Ostali podaci
 |
| Pozivni broj
 | 608
 |
| ZIP kod
 | 54625
 |
| FIPS kod
 | 20275
 |

**Dodž** (engleski: *Dodge*) je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Viskonsin.

## Demografija

Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 121.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Grupa** | **2000.** | **2010.** |
| Belci
 | 0 (0,0 %)
 | 121 (100,0 %)
 |
| Afroamerikanci
 | 0 (0,0 %)
 | 0 (0,0 %)
 |
| Azijati
 | 0 (0,0 %)
 | 0 (0,0 %)
 |
| Hispanoamerikanci i Latinoamerikanci
 | 0 (0,0 %)
 | 0 (0,0 %)
 |
| Ukupno
 | 0
 | 121
 |

## Reference

## Literatura

* Morris, Richard B. (1996). *Encyclopedia of American History* (Seventh izd.). Collins Reference. ISBN 0062700553.
* Peter C. Mancall, Gary B. Nash, Allan M. Winkler, Charlene Mires, John W. Jeffries, ur. (2009). *Encyclopedia of American History*. Facts on File. ISBN 0816071365.
* Stanley I. Kutler (2002). *Dictionary of American History* (Third izd.). Charles Scribners & Sons. ISBN 0684805332.
* Paul S. Boyer (2001). *The Oxford Companion to United States History*. Oxford University Press. ISBN 0195082095.
* Michael Kazin, Rebecca Edwards, Adam Rothman, ur. (2011). *The Concise Princeton Encyclopedia of American Political History*. Princeton University Press. ISBN 0691152071.
* Kane, Joseph and Aiken, Charles (2004). *The American Counties: Origins of County Names, Dates of Creation, and Population Data, 1950-2000*. Scarecrow Press. ISBN 0-8108-5036-2.

## Vanjske veze

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak o temi: **Dodge, Wisconsin** |

* United States Census Bureau
# Monterey County, California

| Monterey County, California Monterey County
 |
| --- |
|  Položaj okruga u saveznoj državi Kalifornija |
|  |
| Savezna država | Kalifornija
 |
| Sedište |  |
| Godina osnivanja |  |
|  |
| Površina | km²
 |
| Stanovništvo | 415.057 (2010.) |
| Gustina naseljenosti | /km²
 |
|  |
| Veb stranica |  |
| FIPS kod | 6053
 |

**Monterey County, California** (engleski: *Monterey County*) je okrug u američkoj saveznoj državi Kalifornija.

## Demografija

Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 415.057, što je 13.295 (3,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Grupa** | **2000.** | **2010.** |
| Belci
 | 162.045 (40,3 %)
 | 136.435 (32,9 %)
 |
| Afroamerikanci
 | 15.050 (3,7 %)
 | 12.785 (3,1 %)
 |
| Azijati
 | 24.245 (6,0 %)
 | 25.258 (6,1 %)
 |
| Hispanoamerikanci i Latinoamerikanci
 | 187.969 (46,8 %)
 | 230.003 (55,4 %)
 |
| Ukupno
 | 401.762
 | 415.057
 |

## Reference

## Literatura

* Kane, Joseph and Aiken, Charles (2004). *The American Counties: Origins of County Names, Dates of Creation, and Population Data, 1950-2000*. Scarecrow Press. ISBN 0-8108-5036-2.
* Morris, Richard B. (1996). *Encyclopedia of American History* (Seventh izd.). Collins Reference. ISBN 0062700553.
* Peter C. Mancall, Gary B. Nash, Allan M. Winkler, Charlene Mires, John W. Jeffries, ur. (2009). *Encyclopedia of American History*. Facts on File. ISBN 0816071365.
* Stanley I. Kutler (2002). *Dictionary of American History* (Third izd.). Charles Scribners & Sons. ISBN 0684805332.
* Paul S. Boyer (2001). *The Oxford Companion to United States History*. Oxford University Press. ISBN 0195082095.
* Michael Kazin, Rebecca Edwards, Adam Rothman, ur. (2011). *The Concise Princeton Encyclopedia of American Political History*. Princeton University Press. ISBN 0691152071.

## Vanjske veze

* United States Census Bureau
# Long Beach, California

|  Long Beach
 |
| --- |
|  |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Sjedinjene Američke Države
 |
| Savezna država
 |  Kalifornija
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2010.) | 462.257
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Vremenska zona
 | UTC-8, leti UTC-7
 |
| Nadmorska visina
 | 0 m
 |
| Long Beach, California (Sjedinjenih Država)
 |
| Ostali podaci
 |
| Pozivni broj
 | 562
 |
| ZIP kod
 | 90801-90810, 90813-90815, 90822, 90831-90835, 90840, 90842, 90844-90848, 90853, 90888, 90899
 |
| FIPS kod
 | 43000
 |
| Web-stranica
 |  |

Long Beach
**Long Beach** je grad smješten u južnom dijelu američke federalne države Kalifornije na obali Pacifika. Nalazi se u Okrugu Los Angeles, oko 30 km (20 milja) južno od središta Los Angelesa. Long Beach se na svom jugoistočnom rubu graniči s Okrugom Orange.

Long Beach je 36. po veličini grad u SAD i peti najveći grad u Kaliforniji. Godine 2006. je procijenjeno da ima 466.718 stanovnika. Uz to je Long Beach najveći grad u državi koji istovremeno nije i sjedište okruga.

Luka Long Beach je jedna od najvećih svjetskih luka. U gradu se također nalazi značajna naftna industrija; nafta se buši i na području grada i ispred obale. Proizvodni sektor uključuju avio-industriju, proizvodnju dijelova za automobile, elektronike i namještaja. U njemu se nalaze sjedišta korporacija kao što su Epson America, Molina Healthcare i Scan Health Care. Long Beach je poznat po visokotehnološkoj i avio-industriji.

## Demografija

Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 462.257 stanovnika.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Grupa** | **2000.** | **2010.** |
| Belci
 | 152.899 (33,1%)
 | 135.698 (29,4%)
 |
| Crnci
 | 68.618 (14,9%)
 | 62.603 (13,5%)
 |
| Azijati
 | 55.591 (12,0%)
 | 59.496 (12,9%)
 |
| Hispanoamerikanci
 | 165.092 (35,8%)
 | 188.412 (40,8%)
 |
| Ukupno
 | 461.522
 | 462.257
 |

## Reference

## Literatura

* Morris, Richard B. (1996). *Encyclopedia of American History* (Seventh izd.). Collins Reference. ISBN 0062700553.
* Peter C. Mancall, Gary B. Nash, Allan M. Winkler, Charlene Mires, John W. Jeffries, ur. (2009). *Encyclopedia of American History*. Facts on File. ISBN 0816071365.
* Stanley I. Kutler (2002). *Dictionary of American History* (Third izd.). Charles Scribners & Sons. ISBN 0684805332.
* Paul S. Boyer (2001). *The Oxford Companion to United States History*. Oxford University Press. ISBN 0195082095.
* Michael Kazin, Rebecca Edwards, Adam Rothman, ur. (2011). *The Concise Princeton Encyclopedia of American Political History*. Princeton University Press. ISBN 0691152071.
* Kane, Joseph and Aiken, Charles (2004). *The American Counties: Origins of County Names, Dates of Creation, and Population Data, 1950-2000*. Scarecrow Press. ISBN 0-8108-5036-2.

## Vanjske veze

* City of Long Beach Web Site Arhivirano 2007-10-12 na Wayback Machine-u
* Travel Guide of Long Beach California with Weather Forecast & Map Arhivirano 2011-08-15 na Wayback Machine-u
# Dijalog

**Dijalog** (od starog Grčkog **"Dialogos"** što znači razgovor) predstavlja vođenje pismenog ili usmenog razgovora i protiv razgovora između dve ili više osoba. Njegova suprotnost je monolog, razgovor jedne osobe sa ili protiv sebe samog (pre svega kod drame).

## Historija

Svesna upotreaba **dijaloga** počinje kod **Sofista**, koji im služi za saznavanje, ili raspravljanje problema u smislu klasične **Dijalektike** (Teze i Antiteze). Literalno se može naći u Sokratovim dijalozima koje je objavio Platon, jedan od prvih vrhunaca dijalektike. U humanizmu dijalog doživljava svoj razvitak tek kod Erazma Roterdamskog i kod Urliha od Hutena

## Literatura

Kao literalno sredstvo o karakterisanju jedne figure i kod razvijanja radnje, dijalog određuje dramu, u lirici nalazi upotrebu kod forme prepričavanja, kao kod balade.

Jedna posebna forma epike je dijalog u romanu koji se kod Diderota, Vilanda, ili kod Fontane sastoji isključivo iz razgovora.
Kao literalna vrsta, dijalog je jedan tekst sa ulogama podeljen na više govornika. Kod Platona je to kao forma filozofske diskusije, Diskusija sa namerom dubokog uvida u jedno pitanje dospeti, uputiti. U dijalogu se susreću različiti pogledi jedan za drugim. Učesnici pokušavaju svoje namere drugima da nanesu, s tim što bi došli do uvida koji je jednoj pojedinačnoj osobi uskraćen.

Kao tekst forma služi dijalog naročito jednom živahnom prikazivanju, može li jedna tema bolje nego jedan jedinstveni tekst od različitih strana razjasniti i u datom momentu služiti, da lično mišljenje autora sakrije, možda kod lične zaštite i kod izbegavanja cenzure, (tako kod Davida Hume u njegovom dijalogu "o prirodnoj religiji") ili iz principijelnog nepoverenja protiv jedinstvene forme pisanih tekstova. (tako, po nekim interpretetima, Platon)
# Murphysboro, Illinois

*Za ostale upotrebe, pogledajte Murphysboro (razvrstavanje).*

| Murphysboro
 |
| --- |
|  Murphysboro (2017) |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Sjedinjene Američke Države
 |
| Savezna država
 |  Illinois
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2010.) | 7.970
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Vremenska zona
 | UTC-6, leti UTC-5
 |
| MurphysboroMurphysboro (Sjedinjenih Država)
 |

**Murphysboro** je град u američkoj saveznoj državi Ilinois. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 7.970 stanovnika.

## Demografija

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Grupa** | **2000.** | **2010.** |
| Belci
 | 10.444 (78,6%)
 | 6.247 (78,4%)
 |
| Crnci
 | 2.101 (15,8%)
 | 1.216 (15,3%)
 |
| Azijati
 | 137 (1,0%)
 | 43 (0,5%)
 |
| Hispanoamerikanci
 | 361 (2,7%)
 | 236 (3,0%)
 |
| Ukupno
 | 13.295
 | 7.970
 |

## Reference

## Literatura

* Morris, Richard B. (1996). *Encyclopedia of American History* (Seventh izd.). Collins Reference. ISBN 0062700553.
* Peter C. Mancall, Gary B. Nash, Allan M. Winkler, Charlene Mires, John W. Jeffries, ur. (2009). *Encyclopedia of American History*. Facts on File. ISBN 0816071365.
* Stanley I. Kutler (2002). *Dictionary of American History* (Third izd.). Charles Scribners & Sons. ISBN 0684805332.
* Paul S. Boyer (2001). *The Oxford Companion to United States History*. Oxford University Press. ISBN 0195082095.
* Michael Kazin, Rebecca Edwards, Adam Rothman, ur. (2011). *The Concise Princeton Encyclopedia of American Political History*. Princeton University Press. ISBN 0691152071.
* Kane, Joseph and Aiken, Charles (2004). *The American Counties: Origins of County Names, Dates of Creation, and Population Data, 1950-2000*. Scarecrow Press. ISBN 0-8108-5036-2.

## Vanjske veze