# 1946.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 19. vijek – **20. vijek** – 21. vijek
 |
| Decenija:
 |  1910-e  1920-e  1930-e  – 1940-e –  1950-e  1960-e  1970-e  |
| Godine:
 | 1943 1944 1945 – **1946** – 1947 1948 1949
 |

1946.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1946.. (MCMXLVI) |
| Ab urbe condita
 | 2699.
 |
| Islamski
 | 1365–1366.
 |
| Iranski
 | 1324–1325.
 |
| Hebrejski
 | 5706–5707.
 |
| Bizantski
 | 7454–7455.
 |
| Koptski
 | 1662–1663.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 2001–2002.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1868–1869.
 |
| • *Kali Yuga* | 5047–5048.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4582–4583.
 |
| • 60 godina
 | Yang Vatra Pas (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11946.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1946** (**MCMXLVI**) bila je redovna godina koja počinje u utorak.

## Događaji

### Januar/Siječanj

* 1. 1. - Japanski car Hirohito objavljuje reskriptom da nije božanskog porekla i da Japanci nisu viša rasa (ili je to zapadno tumačenje dokumenta).
* 2. 1. - U nemogućnosti da nastavi svoju vladu nad Albanijom posle Drugog svetskog rata, Kralj Zog je abdicirao, ali je zadržavo svoje pravo na tron.
* 3. 1. - Monnetov plan: u Francuskoj osnovana Generalna planska komisija na čelu sa Jeanom Monnetom za poticaj ekonomskom oporavku.
* 4. 1. - Regalije Svetog rimskog carstva vraćene u Beč.
* 7. 1. - Zapadne sile su priznale Austriju u granicama iz 1937.
* 10. 1. - Projekat Diana - radarski zraci odbijeni od Meseca nazad na Zemlju, čime je izmerena njihova razdaljina i dokazana mogućnost komunikacije u svemiru.
* 10. 1. - U Londonu održano prvo zasedanje Generalne skupštine Ujedinjenih naroda, sa predstavnicima 51 nacije. Za prvog predsednika izabran Paul-Henri Spaak (u oktobru prelaze u Njujork).

Amblem NR Albanije
* 11. 1. - Ustavotvorna skupština u Tirani je proglasila Narodnu Republiku Albaniju (Socijalistička Republika 1976-92), lider je Enver Hoxha, do smrti 1985.
* 11. 1. - Vojni udar na Haitiju, nakon štrajkova i nemira: mulatski predsednik Élie Lescot beži iz zemlje, vlast uzima Vojno izvršno veće (Lavaud, Estimé, Magloire).
* 12. 1. - Sovjeti u Bugarskoj ne uspevaju da ubede Nikolu Petkova i Kostu Lulčeva da se vrate u vladu Otadžbinskog fronta.
* 13. 1. - Kineski građanski rat: postignut sporazum o primirju, ali rat se nastavlja u junu.
* 15. 1. - Austrijski alpinisti Heinrich Harrer i Peter Aufschnaiter stigli u Lhasu - Harrer će napisati knjigu "Sedam godina na Tibetu".
* januar - Talas štrajkova u SAD: rad je obustavljalo 174.000 radnika u električnoj industriji, 93.000 u mesnoj, 750.000 u čeličanama. Taft-Hartleyjev zakon će dogodine ograničiti moć sindikata.
* januar - Indijski provincijski izbori su polarizovani između Indijskog nacionalnog kongresa i Muslimanske lige, koja je potvrđena kao zastupnik muslimana Britanske Indije (rezultati verifikovani u martu).

Prvi Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija
* 17. 1. - U Londonu održano prvo zasedanje Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija - prvim pitanjem se bavi dva dana kasnije, iranskim protestom zbog odužene sovjetske okupacije iranskog Azerbejdžana.
* 19. 1. - Prvi let raketnog eksperimentalnog aviona Bell X-1.
* 20. 1. - Na Majevici likvidiran četnički vojvoda Radivoje Kerović.
* 20. 1. - Charles de Gaulle daje ostavku na čelu Privremene vlade Francuske republike, nadajući se da će se uskoro vratiti s većom moći - na scenu se vraća tek 1958, biće prvi predsednik Pete republike 1959-69, a u međuvremenu se smenjuju 24 administracije Privremene vlade i Četvrte republike.
* 22. 1. - Iranska kriza: u kurdskom delu Irana proglašena autonomna Mahabadska Republika (neće doživeti kraj godine).
* 22. 1. - Karpatska Rutenija, pod sovjetskom okupacijom od 1944, i zvanično postaje deo SSSR - Zakarpatska oblast Ukrajinske SSR.
* 24. 1. - Prvom rezolucijom Generalne skupštine UN, koju su inicirale SAD, Velika Britanija i Kanada, osnovana je Komisija za atomsku energiju UN (aktivna do 1949, raspuštena 1952).
* 25. 1. - Počinje proterivanje Nemaca iz Čehoslovačke: do oktobra odlazi preko dva miliona.
* 29. 1. - Osnovana Centralna obaveštajna grupa (od 1947. CIA).

Amblem FNRJ
* 31. 1. - Ustavotvorna skupština je donela Ustav Federativne Narodne Republike Jugoslavije - po uzoru na Ustav Sovjetskog Saveza, ojačana vlada na račun skupštine.
	+ FNRJ je "zajednica ravnopravnih naroda" koji žive zajedno na osnovu prava na samoopredeljenje, uključujući pravo na otcepljenje. Čine je šest narodnih republika. NR Srbija ima u svom sastavu Autonomnu pokrajinu Vojvodinu i Autonomnu kosovsko-metohijsku oblast.
	+ Kao vrhovni organ državne vlasti je označena Narodna skupština FNRJ, koja ima Savezno veće i Veće naroda, bira sebi Prezidijum (predsednik Ivan Ribar), imenuje i razrešava Vladu FNRJ.
	+ Ustav je značajno izmenjen Ustavnim zakonom 1953.
* 31. 1. - U Mađarskoj je statutom ukinuta monarhija i uvedena republika - ustav narodne republike je donesen 1949, nakon komunističkog preuzimanja vlasti (→ taktika salame).
* 31. 1. - Eurico Gaspar Dutra je novi predsednik Brazila (do 1951) - time Vargasova era smenjena Četvrtom republikom (do vojnog udara 1964).
* januar - Od 126 miliona dolara UNRRA-ine pomoći, u Jugoslaviju je otišlo 36 miliona (NYT, 9. 4.)

### Februar/Veljača

Ivan Ribar i Tito 1943 - sada predsednik prezidijuma skupštine i predsednik vlade
* 1. 2. - Josip Broz Tito prvi predsednik novoformirane Vlade FNRJ.
* 1. 2. - Zoltán Tildy, iz Sitnoposedničke stranke, prvi je predsednik mađarske republike (do 1948), premijer je od 4-og Ferenc Nagy iz iste stranke (do 1947).
* 1. 2. - Tajni sporazum SSSR i Sirije o vojnoj pomoći.

Trygve Lie
* 2. 2. - Norvežanin Trygve Lie postaje prvi Generalni sekretar Ujedinjenih naroda (do 1952).
* 2. 2. - Od južnog Sahalina i Kurilskih otoka, uzetih prošle godine od Japana, osnovana Južnosahalinska oblast - dogodine deo šire Sahalinske oblasti Ruske SFSR.
* 3. 2. - Guzenkova afera: novinar Drew Pearson objavljuje vest o prebegu sovjetskog šifranta prošlog septembra u Kanadi, sa dokazima o špijunskoj mreži u toj zemlji, SAD i UK - kanadska vlada nekoliko dana kasnije osniva istražnu komisiju.
* 3. 2. - Incident u Tonghua: neuspela pobuna japanskih zarobljenika koje su držali kineski komunisti, u dosluhu sa Kuomintangom, praćena je masakrom.
* 4. 2. - Milan Nedić izvršio samoubistvo u pritvoru u Beogradu.
* 4 - 5. 2. - Američka i britanska vlada priznale rumunsku vladu, kojom dominiraju komunisti.
* 5. 2. - Na snazi je ugovor o poljsko-sovjetskoj granici od prošlog avgusta (još dve izmene 1948. i '51.).
* 5. 2. - Američka firma TWA otvara prvu redovnu transatlantsku avionsku liniju, New York City - Paris, avionom Lockheed Constellation.
* 7. 2. - Incident u Beogradu, američki narednik Charles Nicoloff ubio sovjetskog vojnika Ivana Ivanovića Vasiljenka, navodno u samoodbrani (oslobođen u decembru pred vojnim sudom u Napulju).
* ca. 7. 2. - Zakon o ovlašćenju Vladi FNRJ za donošenje uredaba po pitanjima iz narodne privrede (jačanje državne intervencije u privredu).
* 8. 2. - Kim Il-sung postaje predsednik Privremenog narodnog komiteta za sever Koreje, uz podršku sovjetskih okupacionih vlasti (gen. Terentij Štikov). Uskoro se sprovodi redistribucija zemlje, nacionalizacija teške industrije i neke socijalne mere.
* 8. 2. - Američki departman rata objavljuje da će otpustiti Jugoslovene koji služe sa okupacionim snagama u Nemačkoj; 12-og se izveštava o raciji među Poljacima i Jugoslovenima, kako bi se sprečilo formiranje armija neprijateljskih prema vladama u postojbinama. (New York Times)
* 9. 2. - Staljinov govor u Boljšom teatru: kapitalistički razvoj čini ratove neizbežnim (shvaćeno kao pretnja Zapadu), najavljuje nove petogodišnje planove i napore.
* 12. 2. - Pokret za građanska prava (SAD): crni veteran Isaac Woodard je prebijen i oslepljen u Južnoj Karolini - šerif koji je to učinio je oslobođen.
* 14. 2. - Memorandum vlade FNRJ o "antijugoslovenskom stavu" poljske emigrantske armije (Andersova armija).

ENIAC
* 14. 2. - Javnosti predstavljen ENIAC, prvi programabilni računar opšte svrhe.
* 14. 2. - Laburistička vlada nacionalizovala Banku Engleske - sledi principe kejnzijanizanske ekonomike, niske kamate i podrška agregatnoj potražnji.
* 15. 2. -  Federalna Bosna i Hercegovina mijenja ime u Narodna Republika Bosna i Hercegovina. Rodoljub Čolaković obrazuje novu vladu.
* 16. 2. - Poleteo Sikorsky S-51, prvi komercijalni helikopter.
* 16. 2. - Osnovan francuski Saarski protektorat, odvojen od ostatka Nemačke pod savezničkom okupacijom (priključen Zapadnoj Nemačkoj 1957).
* 18. 2. - U Bombaju izbija pobuna u Kraljevskoj indijskoj mornarici, zbog loše hrane - proširila se lukama cele Britanske Indije, do gušenja 24-og stradalo je više od 200 ljudi.
* 18. 2. - "Velika konzistorija": papa Pio XII proizveo je 32 kardinala, među kojima je i József Mindszenty iz Mađarske.
* 19. 2. -  Federalna Srbija menja ime u Narodna Republika Srbija.
* 20. 2. - Eksplozija u rudniku uglja u Bergkamenu na severu Rura, poginulo 405 rudara.
* 22. 2. - Uticajni "Dugi telegram" službenika američke ambasade u Moskvi Georga F. Kennana o načinu na koji SSSR posmatra svet (sovjetski ambasador u Washingtonu Nikolaj Novikov će u septembru poslati "Novikovljev telegram" o viđenju američkih planova).
* 22. 2. -  Federalna Crna Gora mijenja ime u Narodna Republika Crna Gora.
* 24. 2. - Juan Peron izabran za predsednika Argentine (preuzima u junu pa do 1955. i opet 1973-74). Njegova partija dobija većinu u parlamentu. Deklarisani ciljevi su socijalna pravda i ekonomska nezavisnost.
* 26. 2. -  Federalna Hrvatska postaje Narodna Republika Hrvatska. Vladimir Bakarić obrazuje novu vladu NRH.
* 26. 2. - Početak opažanja "fantomskih raketa" iznad Skandinavije, što se nastavlja u ostatku godine.
* 28. 2. - Prvi broj francuskog sportskog lista *L'Équipe*.
* 28. 2. - Franko-kineski sporazum o povlačenju kineskih vojnika sa severa Vijetnama (dovršeno u junu) i kraju francuskih koncesija u Kini. Hồ Chí Minh telegramom poziva Trumana da podrži nezavisnost Vijetnama.
* februar-avgust - Povrede jugoslovenskog vazdušnog prostora iznad Slovenije, od strane američkih i britanskih aviona.

### Mart/Ožujak

Naftne koncesije/sfere uticaja SSSR i UK u Iranu
* 2. 3. - Rok za povlačenje stranih trupa iz Irana: Britanci to i čine, Sovjeti zasada odbijaju.
* 4. 3. - Carl Gustaf Emil Mannerheim se povlači sa čela Finske, nasleđuje ga premijer Juho Kusti Paasikivi (do 1956) - sledi politiku demokratije i neutralnosti i dobrih odnosa sa SSSR (→ finlandizacija).
* 5. 3. - Čerčilov govor u Fultonu, Misuri, o "Gvozdenoj zavesi".
* 6. 3. - Kinezi sprečili francusko iskrcavanje u Haiphongu na severu Vijetnama (Tonkinu). Kasnije tokom dana Ho Chi Minh potpisao provizorni sporazum, Ho–Sainteny, o slobodnoj "Republici Vijetnam" u okviru Francuske unije i francuskim trupama u Tonkinu.
* 7. 3. - Iranska kriza: SAD zahtevaju od Sovjeta da se povuku iz Irana.
* 8. 3. - Bell 47 je prvi helikopter odobren za civilnu upotrebu u SAD.
* 9. 3. - U gomili na stadionu Burnden Park u Boltonu stradala 33 navijača. Utakmica je nastavljena posle pauze.
* 10. 3. - U tršćanskom predgrađu Servola ubijeno dvoje projugoslovenskih demonstranata - protesti i neredi u gradu sledećih dana.
* 10. 3. - Lavovski sabor: Ukrajinska grkokatolička crkva se pod pritiskom vlasti priključuje Ruskoj pravoslavnoj (legalizovana 1989).
* 10. 3. - Dijamantski jubilej, 60 godina, Age Khana III, lidera nizaritskih ismailitskih šiitskih muslimana - njegova težina je u Bombaju odmerena u dijamantima, za socijalne svrhe.
* 11. 3. - Uhapšen bivši komandant Auschwitza Rudolf Höss (pogubljen u aprilu 1947).
* 13. 3. - Draža Mihailović uhvaćen u okolini Višegrada.
* 13. 3. - Reorganizovna OZNA, Odeljenje za zaštitu naroda: od Prvog i Drugog odseka nastaje Uprava državne bezbednosti, UDBA, pri unutrašnjim poslovoma, a od trećeg Kontraobveštajna služba, KOS, pri vojsci.
* 15. 3. - Britanski premijer Clement Attlee objavljuje nameru dati nezavisnost Indiji, čim se dogovore oko ustava.
* mart - Sovjetsko-iranski naftni sporazum je povoljan za Sovjete, ali iranski Medžlis je sledeće godine odbio ratifikaciju.
* 17. 3. - 18. dodjela Oscara: najbolji film je *The Lost Weekend*, ukupno četiri nagrade.
* 18. 3. - Tito u Varšavi, potpisan Ugovor o prijateljstvu i uzajamnoj pomoći između Poljske i Jugoslavije.
* 18. 3. - Vrhovni sovjet SSSR usvojio zakon o Četvrtoj petoletki - obnova i razvitak zemlje.
* 19. 3. - Francuska Gvajana, Gvadalupa, Martinik i Reunion su postali prekomorski departmani Francuske.
* 19. 3. - Oboleli Mihail Kalinjin se povlači s položaja titularnog šefa države SSSR, nasleđuje ga Nikolaj Švernik (do 1953).
* 20. 3. - Najgora železnička nesreća u istoriji Brazila: 185 mrtvih kod Arakažua na istoku, nakon iskliznuća iz šina.
* 20. 3. - Internacija Japanskih Amerikanaca: zatvoren je poslednji od deset logora, Tule Lake na severu Kalifornije.
* 22. 3. - Londonski ugovor: Transjordan, deo Britanskog Mandata Palestine, postati će Hašemitska Kraljevina Transjordan, nezavisna sa britanskim bazama.
* 23. 3. - "Bandung more vatre": indonežanske snage se nakon ultimatuma povlače iz južnog dela Bandunga sa stotinama hiljada civila i pale sve za sobom (na severu Bandunga su Britanci, koji predaju grad Holanđanima 17. 4.).
* 24. 3. - Na Cetinju osnovano Udruženje likovnih umjetnika Crne Gore.
* 24. 3. - U New Delhi stiže Kabinetska misija: želi nepodeljenu nezavisnu Indiju sa trospratnom strukturom, ali između Indijskog nacionalnog kongresa i Muslimanske lige vlada nepoverenje.
* 24. 3. - Umro šahovski prvak Aleksandr Aljehin - interregnum traje do 1948. i Botvinikove pobede na specijalnom turniru.
* 25. 3. - Otvoren londonski aerodrom Heathrow, jedan od najvećih na svetu.
* 25. 3. - Radio Moskva izjavljuje da će se sovjetske trupe povući iz Irana.
* 30. 3. - Nota vlade SAD vladi FNRJ povodom hvatanja Draže Mihailovića - podsećanje da je "vodio snage otpora", oficiri za vezu i spaseni avijatičari bi mogli svedočiti u procesu (vlada FNRJ odbija notu).
* 31. 3. - Priv izbori u Grčkoj od 1936: KP Grčke bojkotuje, navodeći Beli teror. Uspeh desnih partija, premijer će postati Konstantinos Caldaris. Noć pred izbore, komunistička grupa je napala policijsku stanicu u selu Litohoro, čime se obnavlja Grčki građanski rat (do 1949), u kojem FNR Jugoslavija daje najveću podršku grčkim komunistima.

### April/Travanj

Pruge Brčko-Banovići i Šamac-Sarajevo (1947)
* 1. 4. - Omladinskom radnom akcijom (ORA) počela izgradnja željezničkepruge Brčko-Banovići.
* 1. 4. - Raspuštena britanska kolonija Tjesnačka naselja: Penang i Malacca zajedno sa Malajskim državama čine Malajsku uniju (Federacija Malaja 1948-63, prošireno u Maleziju); Singapur je zasebna kolonija (deo Malezije 1963-65, zatim nezavisan).
* 1. 4. - Operacija Road's End: Amerikanci uništili 24 zarobljene japanske podmornice.
* 1. 4. - Zemljotres pored Aleutskih ostrva, cunami je smrtonosan i na Havajima.
* 1. 4. - Sarov je izabran za lokaciju proizvodnje sovjetskog nuklearnog oružja, Arzamas-16.
* 3. 4. - Titov ekspoze o vanjskoj politici u Saveznoj skupštini, izvještava o "prelijetanju savezničkih vojnih i drugih aviona" iznad Jugoslavije.
* 4. 4. - Iranska kriza: Rezolucija 3 Saveta bezbednosti UN: Sovjeti se pozivaju da njihove trupe što pre napuste Iran.
* ca. 4. 4. - FNRJ: Zakon o opštoj državnoj kontroli (nadzire državne organe i njima potčinjene ustanove i preduzeća).
* 5. 4. - Američki brod *USS Missouri* stigao pred Istanbul s ostacima umrlog turskog ambasadora (SSSR protestuje); četiri dana kasnije stiže u Pirej.
* 5. 4. - Sovjetske trupe napustile dansko ostrvo Bornholm.
* 8. 4. - Osnovana je firma *Électricité de France* (EDF), nakon nacionalizacije oko 1.700 firmi iz energetske branše (privatizovana 2004. uz većinski vladin udeo, renacionalizacija najavljena 2022).
* 10. 4. - Prvi višestranački izbori u Japanu od 1937. i prvi sa ženskim glasanjem - najviše mandata dobila Liberalna partija, ali njenom lideru Ichirō Hatoyami nije dozvoljeno da povede vladu.
* 11. 4. - Na inicijativu Félixa Houphouët-Boignyja, poslanika iz Obale Slonovače, francuska skupština ukida prinudni rad u kolonijama.
* 13. 4. - Vlada FNRJ priznala Špansku republikansku vladu u izbeglištvu.
* 13. 4. - Zakon Marthe Richard ukida bordele u Francuskoj.
* 16. 4. - Prvo lansiranje rakete V-2 u SAD, na poligonu White Sands u Novom Meksiku.
* 16. 4. - Hooverova misija: kratak boravak u Beogradu, na proputovanju iz Beča u Atinu.
* 17. 4. - Poslednji francuski vojnici napuštaju Siriju (slavi se kao Dan evakuacije).
* 17. 4. - Osnovana Narodna tehnika Jugoslavije.
* 18. 4. - Vlada SAD uspostavila diplomatske odnose sa FNRJ, tj. priznaje Titovu vladu, ne odobravajući politiku.
* 18. 4. - Zvanično raspušteno Društvo naroda. Raspušten je i Stalni sud međunarodne pravde, zamenjuje ga Međunarodni sud pravde.
* 20. 4. - Objavljen Izveštaj Anglo-američkog istražnog komiteta o problemima evropskog jevrejstva i Palestine: preporučuje se prijem 100.000 Jevreja žrtava nacifašističkog progona. Kada britanska vlada, s nedovoljnim finansijskim i vojnim sredstvima, to odbije, naći će se na udaru jevrejskih napada.
* 21. 4. - Prva prijateljska fudbalska utakmica Crvene Zvezde i Partizana.
* 21. 4. - Osnovana Socijalistička partija jedinstva Nemačke (SED), spajanjem komunističke i socijaldemokratske partije u ruskoj zoni - vladajuća partija Istočne Njemačke do 1989.
* 21. 4. - Telo Benita Mussolinija je ukradeno iz neoznačenog groba na milanskom groblju (pronađen je u avgustu, sahranjen u rodnom mestu 1957).

Jedna rana vespa
* 23. 4. - Italijanska firma Piaggio je patentirala motocikl-skuter pod nazivom Vespa.
* 23. 4. - Film *The Outlaw* iz 1943. je redistribuiran, istakla se Jane Russell.
* 24. 4. - Prvi letovi dva sovjetska mlaznjaka, MiG-9 i Jak-15.
* ca. 26. 4. - Sovjeti se povlače sa severoistoka Kine, komunisti preuzimaju Harbin, Qiqihar, Changchun.
* 29. 4. - Počinje Tokijski proces japanskim ratnim zločincima.
* ca. 29. 4. - FNRJ: Uredba o otkupu žitarica u ekonomskoj 1946/1947 godini (obavezni ili prinudni otkup) - cilj je snabdevanje gradova, vojske i nove industrije; nerealne procene i ideološki pristup dovode do nezadovoljstva i ekscesa na selu.
* 29. 4. - Američki letači traže od Trumana da pomogne Mihailoviću. (NYT)
* april - Tadao Kashio u Japanu osnovao firmu, budući Casio; prvi veći proizvod: prsten-držač za cigaretu.

### Maj/Svibanj

* 1. 5. - Čuvar ambasade SAD William Wedge službenim džipom pod uticajem alkohola usmrtio oficira JA (u septembru osuđen na osam godina).
* 2. 5. - Na ministarskom savetu u Parizu odlučeno da Palagruža pripadne Jugoslaviji, pod uslovom da ne bude militarizovana i da se zaštite italijanska ribarska prava. Na ovoj konferenciji nema napretka povodom Trsta.
* 2. 5. - Prikazan film *The Postman Always Rings Twice*.
* 3. 5. - Tokijski proces: Međunarodni vojni tribunal za Daleki istok počinje suđenje (do 1948).
* 5. 5. - Predlog francuskog ustava, usvojen prošlog meseca, odbijen je na referendumu sa 52,8% glasova - slede novi izbori za Konstituantu 2. juna i novi nacrt u septembru.
* 5. 5. - Konzervativac Mariano Ospina Pérez je izabran za predsednika Kolumbije (do 1950), zahvaljujući podeli među liberalima - vrhunac izvoza kafe, gradnja infrastrukture i socijalne mere, ali i porast političkih sukoba, naročito od 1948. (*Bogotazo*, *La Violencia*).
* 7. 5. - Kompanija Sony je osnovana kao Tokijski telekomunikacioni inženjering, sa 20 zaposlenih.
* 7. 5. - Viktor Abakumov je novi ministar državne bezbednosti SSSR umesto Vsevoloda Merkulova (do 1951) - Staljin želi suziti Berijin uticaj u ministarstvima sile, krajem prošle godine ovog je na čelu ministarstva unutrašnjih poslova zamenio Sergej Kruglov (do 1956, s pauzom 1953).
* 7. 5. - Velika četvorka potvrđuje Rumuniji celu Transilvaniju.

Umberto II, "majski kralj"
* 9. 5. - Italijanski kralj Vitorio Emanuele III abdicirao u korist sina, Umberta II - referendum o uređenju je za manje od mesec dana.
* 9. 5. - Prva utakmica fudbalske reprezentacije nove Jugoslavije: Čehoslovačka - Jugoslavija 0:2 u Pragu. U Beogradu je potpisan ugovor o prijateljstvu i uzajamnoj pomoći Jugoslavije i Čehoslovačke. Parada i veliki mitinzi u Beogradu i Zagrebu povodom prvog Dana pobede.
* 9. 5. - Njujorška NBC-jeva stanica WNBT prikazuje *Hour Glass*, prvi redovni TV varijete šou - od novembra u mreži sa stanicama u Filadelfiji i Skenektadiju.
* 11. 5. - Ponovno je otvorena milanska *La Scala*, dirigirao je Arturo Toscanini, proslavila se sopranistica Renata Tebaldi.
* 11 - 15. 5. - Treći kongres USAOJ u Zagrebu, ime promenjeno u Narodna omladina Jugoslavije, predsednik Ratko Dugonjić.
* 13. 5. - Ministar naoružanja Dmitrij Ustinov je zadužen za sovjetski raketni program.
* 14. 5. - Američka nota ponavlja zahtev da američki letači svedoče u korist Mihailovića. (NYT)
* 15. 5. - Incident u Krfskom kanalu, 1. deo: sa albanske obale otvorena vatra na britanske brodove *HMS Orion* i *HMS Superb*.
* 15. 5. - Sicilija dobija autonomiju u Italiji (zastupnici nezavisnosti će dobiti samo 8,8% na izborima).
* 16. 5. - Jack Mullin je u San Franciscu pokazao nemački uređaj *Magnetophon*. Prezentaciji prisustvuju inženjeri firme Ampex, koja će, počevši od Modela 200 (1948), biti lider tehnologije audio traka.
* maj - Počelo povlačenje sovjetskih trupa iz Irana.
* 18. 5. - Potpisan ugovor o predaji Sarawaka iz uprave "Belog radže" Charlesa Vynera Brookea u režim britanske krunske kolonije, nakon što je predlog izglasan sa 19:16 - Brooke nije imao naslednika ni finansijskih sredstava.
* 20. 5. - Britanski Donji dom glasao za nacionalizaciju industrije uglja.
* 22. 5. - Shigeru Yoshida je novi japanski premijer (do 1947. i 1948-54).
* 23. 5. - Kineski nacionalisti oduzeli Changchun komunistima (do 1948).
* 23. 5. - Štrajk železničara u SAD - dogovor postignut dva dana kasnije pod pretnjom vojne intervencije.
* 21. 5. - U FNRJ donesen Opšti zakon o narodnim odborima.
* 25. 5. -  Okončanjem Britanskog mandata (mada zvanično 17. juna), nastaje nezavisna Hašemitska Kraljevina Transjordan (od 1948. Jordan). Emir Abdulah I Jordanski postaje kralj (do ubistva 1951).
* 26. 5. - Izbori u Čehoslovačkoj: komunisti dobili relativnu većinu od 38% glasova u celoj zemlji; Slovački Demokrati dobili 62% u poluautonomnoj Slovačkoj. Komunistički lider Klement Gottwald postaje premijer početkom jula (do 1948, zatim predsednik do smrti 1953).
* 28. 5. - Blum–Byrnesov sporazum: SAD oprašta ratne dugove Francuskoj i daje kredit u zamenu za otvaranje filmskog tržišta (filmska industrija u Francuskoj je najvažnija posle železnice).
* 28. 5. - 10. 6. - Tito u poseti SSSR-u.
* 29. 5. - Osnovan Minski traktorski zavod, jedna od najvećih tvornica traktora na svijetu (gusenični traktor od 1950, točkaš od 1953).
* 31. 5. - U Novosibirsku osnovan Projektantski zavod Antonov (premešten u Kijev 1952).
* 31. 5. - Varto–Hınıski zemljotres na istoku Turske, između 800 i 1.300 žrtava.

### Jun/Juni/Lipanj

* 1. 6. - Pogubljen Ion Antonescu, ratni vođa Rumunije.
* 1. 6. -  Francuzi priznaju južni kraj Vijetnama za Autononomnu Republiku Košinkina, protivno sporazumu sa Ho Ši Minom - osnova Južnog Vijetnama (1955-75).
* 2. 6. - Referendum o monarhiji u Italiji: 54,3% za Republiku Italiju (na jugu većina za monarhiju). Izabrana je i Ustavotvorna skupština, prvi put su glasale žene. De Gasperijevi demokršćani dobijaju 207 mandata, Nennijevi socijalisti 115, Togliattijevi komunisti 104...
* 2. 6. - Izbori za novu Konstituantu u Francuskoj: Popularni narodni pokret (demokršćani) preuzimaju relativnu većinu od komunista: 166 prema 153 mandata.
* ca. 3. 6. - FNRJ: Zakon o opštedržavnom privrednom planu i državnim organima za planiranje (planske komisije na svim nivoima; "najviši izraz administrativne intervencije države").

Juan Perón je predsednik Argentine
* 4. 6. - Peron započinje predsednički mandat.
* 6. 6. - Sporazum o ekonomskoj saradnji SSSR i FNRJ, u principu dogovorena zajednička preduzeća (finalni sporazum sledećeg februara)
* 6. 6. - U Njujorku osnovana Košarkaška asocijacija Amerike (BAA) - Nacionalna košarkaška asocijacija NBA nastaje 1949. spajanjem sa Nacionalnom košarkaškom ligom.
* 7. 6. - BBC nastavlja televizijski program prekinut 1939.
* 8. 6. - Potpisani sporazumi o ekonomskoj saradnji FNRJ i SSSR, do februara će biti osnovana zajednička preduzeća JUSTA i JUSPAD (civilna avijacija odn. dunavsko parobrodarstvo).
* 8. 6. - Velika proslava pobede u Londonu, od saveznika nisu došli SSSR, Jugoslavija i Poljska.
* 9. 6. - Ukinute vojne komisije pri partijskim rukovodstvima - centralizacija poslova narodne odbrane, Vojni savet pri CK KPJ, na čelu sa Titom.
* 9. 6. - Tajlandski kralj Ananda Mahidol /Ananta Mahidon/ Rama VIII je pronađen ustreljen u krevetu. Nasleđuje ga brat Bhumibol Adulyadej, /Pumipon Adun'jadet/ Rama IX (do 2016, krunisan 1950).

Beogradski proces: Draža Mihailović i Dragi Jovanović
* 10. 6. - Beogradski proces: počelo suđenje Draži Mihailoviću pred Vojnim većem Vrhovnog suda FNRJ, kao i još 23-ici, 10 u odsustvu, od kojih će ukupno 11 biti osuđeno na smrt.
* 10. 6. -  Proglašena Republika Italija, Umberto II zauvek napušta zemlju tri dana kasnije.
* jun - Baruchov plan predlaže međunarodnu organizaciju za regulaciju nuklearne energije: SSSR odbija, odn. predlaže svoj plan nuklearnog razoružanja.
* jun - U američkoj zoni Nemačke osnovana Gehlenova organizacija, na čelu sa nacističkim obaveštajcem Reinhardom Gehlenom - prethodnica Savezne obavještajne službe (1956).
* jun - Jedinice feldžandarmerije koje su održavale red u zapadnim zonama, poslednje su nemačke jedinice koje su položile oružje.
* 16/17. 6. - "Noć mostova": jevrejska Haganah uništila devet od ciljanih 11 mostova, vezâ Mandatne Palestine sa susednim teritorijama, uz to je izvedeno oko 50 diverzionih akcija.
* 17. 6. - Osnovana "Jugoslovenska knjiga".
* 25. 6. - Gen. Lucius Clay obustavlja demontažu industrije u američkoj zoni Nemačke, dok se ne utvrdi hoće li zemlja biti ekonomska jedinica.
* 26. 6. - Kineski građanski rat se nastavlja punom snagom nakon primirja, nacionalisti pokreću kampanju protiv komunista.
* 27. 6. - Donesen je Zakon o kanadskom državljanstvu, kojim je ono od 1. januara odvojeno od britanskog.
* 27. 6. - Ministri Velike četvorke dodeljuju Dodekaneze Grčkoj, nekoliko italijanskih mesta Francuskoj (Briga, Tenda, Mont Cenis).
* 28. 6. - Drugi kontrolni sporazum u Austriji: smanjena dominacija saveznika nad vlastima. Procenjuje se da su Sovjeti za godinu dana poslali na istok industrijsku opremu vrednu pola milijarde dolara.
* 29. 6. - Britanci pokrenuli Operaciju Agatha u Palestini: uhapšeno 2.700 Jevreja.
* 30. 6. - U Poljskoj održan referendum o ukidanju Senata, distribuciji zemlje, nacionalizaciji industrije i novim granicama.
* 30. 6. - Neredi u Trstu, američka patrola ranjena od granate, neredi i štrajk i sledećih dana. (NYT)

### Jul/Juli/Srpanj

Proba na Bikiniju
* 1. 7. - Američka Operacija Crossroads, test Able na pacifičkom atolu Bikini: prva mirnodopska atomska proba i prva detonacija atomske bombe od Japana prošlog avgusta. Isprobavan je efekat na flotu brodova.
* 1. 7. - Sarawak postaje britanska krunska kolonija (deo Malezije od 1963).
* 3. 7. - Enver Hodža završio posetu Beogradu.
* 4. 7. -  Filipini postižu samostalnost nakon 47 godina vladavine SAD i 381 godinu zapadne vlasti.
* 4. 7. - Pogrom u Kielcu: u poljskom mestu Kielce ubijeno 42 Jevreja povratnika iz konc-logora, nakon antisemitskih kleveta - Jevreji nakon ovoga masovno napuštaju Poljsku.
* 5. 7. - U Parizu predstavljen bikini, kreacija Louisa Réarda. Pre oko mesec dana, Jacques Heim je predstavio *atome*, dvodelni kupaći kostim oskudniji nego '30-tih, ali suzdržaniji od Reardovog, tako da će se u početku bolje prodavati.
* 6. 7. - Neredi u Trstu zbog odluke o "internacionalizaciji" grada.
* 7. 7. - Komunistička direktiva u Kini pokreće 18 meseci konfiskacije imovine zemljoposednika - mnogi su ubijeni.
* 9. 7. - Ugovor o prijateljstvu i uzajamnoj pomoći između Albanije i Jugoslavije.
* 10. 7. - Nehru izjavljuje da provincije ne trebaju biti obavezne pridruživati se grupama i da Indijski nacionalni kongres nije obvezan planom Kabinetske misije - nakon ovoga i Muslimanska liga odustaje od plana 29. 7..
* 13. 7. - Američka patrola ubila dvojicu jugoslovenskih vojnika na Morganovoj liniji kod Trsta. (NYT)
* 14. 7. - Objavljena "Zdravoramska knjiga o negovanju bebe i deteta" Benjamina Spocka.
* 15. 7. - Anglo-američki zajam: SAD daju 3,75 milijardi dolara zajma Ujedinjenom Kraljevstvu, i Kanada 1,19 milijardi, s kamatom od 2% - uslov konvertibilnosti sterlinga će izazvati problem sledeće godine (otplaćeno 2006).
* 17. 7. - Draža Mihailović je streljan dva dana nakon smrtne presude.
* 17. 7. - Švedska pobedila Jugoslaviju 3:2 u finalu evropske zone Davis cupa.
* 18. 7. - CK KPJ preko sindikata organizuje demonstracije protiv Franka, povodom 10-godišnjice njegovog puča u Španiji (potežu se i pitanja Trsta i Julijske krajine, kritika Zapada).
* 19. 7. - Jugoslavija izgubila od švedskog domaćina u finalu evropske zone Davis Cup-a sa 3:2 (za Jugoslaviju igrali Dragutin Mitić i Josip Palada).
* 19. 7. - Na sarajevskoj stanici Bjelave izmjereno 40 stepeni.
* 21. 7. - Prvi višestranački izbori u Turskoj, ali neslobodni, sa javnim glasanjem i tajnim brojanjem: velika većina za DžHP.
* 21. 7. - Vrhunac nereda u La Pazu: ne znajući da je predsednik gen. Gualberto Villarroel podneo ostavku, gomila upada u predsedničku palatu, ubija ga i veša na banderu.
* 21. 7. - Prvi put da mlaznjak sleti na nosač aviona, Phantom PH na USS Franklin D. Roosevelt.
* 22. 7. - Militantni cionisti iz Irguna podmetnuli bombu u jerusalimski hotel "King David", sedište britanskih vlasti u Palestinskom mandatu - 91 žrtva, od čega 28 Britanaca, 41 Arapa i 17 Jevreja.
* 23. 7. - Andrija Štampar je na čelu prelaznog komiteta UN nakon Krotkova iz SSSR (WHO osnovan 1948).
* 25. 7. - Dean Martin i Jerry Lewis prvi put nastupili kao tim (partnerstvo traje do 1956).
* 25. 7. - Test Baker na Bikiniju: podmorska nuklearna eksplozija.
* 26. 7. - Generalni direktor UNRRA Fiorello H. La Guardia stigao u posetu Beogradu.
* 29. 7. - U Parizu počela mirovna konferencija zemalja-pobednica u Drugom svetskom ratu. Mirovni ugovori, usaglašeni tokom zasedanja konferencije do 16. oktobra, potpisani 10. februara 1947.
* 31. 7. - Objavljen Morrison–Gradyjev plan ili Plan provincijske autonomije: samoupravne arapske i jevrejske provincije pod britanskim nadzorom, Jerusalim i Negev direktno pod Britancima - svi ga odbijaju.
* leto - Velika suša dovodi do loše žetve u SSSR i gladi sa vrhuncem sledećeg proleća - broj mrtvih se procenjuje od nekoliko stotina hiljada do dva miliona.

### Avgust/August/Kolovoz

* 1. 8. - Vraćena mađarska forinta, umesto pengova, čime je okončana hiperinflacija u toj zemlji. Jedna forinta je zamenila 4×1029 pengova (prošlog meseca je izdata novčanica od 100.000.000.000.000.000 pengova).
* 1. 8. - Osnovan *Scandinavian Airlines System*, konzorcij avio-kompanija Danske, Norveške i Švedske.
* 7. 8. - Kriza turskih moreuza: SSSR traži preispitivanje režima u Moreuzima i sazivanje nove konferencije - napetost traje do oktobra. Sovjeti imaju i pretenzije na teritorije na severoistoku Turske, koje su nekada pripadale carskoj Rusiji.
* 8. 8. - Prvi let šestomotornog elisnog bombardera Convair B-36 Peacemaker - glavni prenosnik nuklearnog oružja 1948-55.
* 9. 8. - Kod Kranja prisilno spušten američki avion C-47 koji je navodno zalutao usled oluje (povrede vazdušnog prostora traju od februara).
* 9. 8. - Neredi u Gorici, verovatno u vezi sa nedavnim nacrtom ugovora i predloženim granicama. (NYT)
* 9. 8. - Rezolucija X plenuma bugarskih komunista o makedonskom pitanju - za ujedinjenje Makedonaca oko NR Makedonije, na osnovu ugovora o savezu Bugarske i Jugoslavije.
* 9. 8. - U Lujzijani pronađeno telo linčovanog crnog veterana Johna Cecila Jonesa - slučaj će dobiti nacionalnu pažnju, Truman u decembru osniva Komitet o građanskim pravima.
* 10. 8. - U beogradskom Žarkovu osnovan Vazduhoplovnotehnički institut.
* 12. 8.. - Britanska je vlada naredila zaustavljanje useljavanja u Palestinu, a preostale Židove koji su željeli imigrirati internirala je na Cipar.
* 14. 8. - Dekret orgbiroa CK SKP(b) "O časopisima 'Zvezda' i 'Lenjingrad'" početak je "Ždanovizma" u sovjetskoj kulturi.
* 15. 8. - Prikazan Hitchcockov film *Notorious*.
* 15. 8. - Redovan program američke TV mreže DuMont sa dve stanice, u Njujorku i Vašingtonu (mreža ugašena 1956).
* 16. 8. - "Dan direktne akcije" u Kalkuti, početak "Sedmice dugih noževa" u kojoj je poginulo nekoliko hiljada muslimana i hinduista u međusobnim obračunima, nakon što je Muhamed Ali Džina pozvao na generalni štrajk u podršku osnivanju Pakistana.
* 16. 8. - Dumarsais Estimé je novi predsednik Haitija (do 1950)
* 18. 8. - Eksplozija na Vergaroli u Puli, pod savezničkom vojnom administracijom, oko 70 mrtvih.
* 19. 8. - Kod Bleda oboren američki transportni avion C-47, pet mrtvih (ovaj i avion od 9. 8. spustili/oborili jugoslovenski lovci Jak-3). Poginuli letači dobili spomenik na Arlingtonu 1950.
* 20. 8. - Zvanično raspuštanje Wehrmachta - na zapadu će biti osnovan Bundeswehr (1955), na istoku Nacionalna narodna armija (traje 1956-90).
* 20. 8. - Američka 88. divizija paradira blizu Morganove linije. (NYT)
* 21. 8. - SAD zahtevaju od Beograda da oslobodi avijatičare u roku od 48 sati ili će stvar biti iznesena pred Savet bezbednosti. (NYT)
* 23. 8. - U britanskoj zoni, na zapadu Nemačke, reformiraju pruske provincije: osnovana je Sjeverna Rajna-Vestfalija, od Vestfalije i severnog dela Rajnske provincije, čemu je dogodine dodata Slobodna Država Lippe. Provincija Schleswig-Holstein postaje posebna zemlja. Provincija Hanover postaje država, ali samo do novembra.
* 23. 8. - Prikazan film *The Big Sleep* sa Bogartom i Bacall.
* 24. 8. - Norma Jean Baker je potpisala ugovor sa 20th Century-Foxom pod novim imenom - Marilyn Monroe (ipak, prva značajnija uloga je tek u MGM-ovoj "Džungli na asfaltu" 1950).
* 24. 8. - Komunistički lider Juan Feleo je otet i ubijen na Filipinima - dolazi do Hukbalahapske pobune na ostrvu Luzon (do 1954).
* ca. 26. 8. - Poslanik FNRJ Izidor Cankar napušta Grčku.
* 27. 8.. - Francuski protektorat Laos: zaključen je sporazum kojim je Laos postao kraljevina u okviru Francuske unije (nezavisan 1953).
* 30. 8. - Protestna nota vlade FNRJ povodom preletanja američkih aviona.
* 30. 8. - Završen Rupnikov proces u Ljubljani: Leon Rupnik i još dvojica na smrt; tri zatvorske kazne, biskup Gregorij Rožman i političar Miha Krek u odsustvu.
* 30. 8. - U francuskoj zoni Njemačke osnovana država Porajnje-Falačka.
* 31. 8. - Francuske trupe napuštaju Liban, čime se okončava Mandat za Siriju i Liban.

### Septembar/Rujan

* 1. 9. - Plebiscit u Grčkoj, 68,4% za povratak kralja - podsticaj građanskom ratu.
* 1. 9. - Titova nota izražava žaljenje zbog smrti američkih letača. (NYT)
* 2. 9. - Postavljena je privremena vlada Indije, na čelu je Jawaharlal Nehru kao potpredsednik izvršnog veća (muslimani ipak ulaze u oktobru).
* 3. 9. - Predsednik Truman je tajnom direktivom odobrio operaciju Spajalica i proširio je na još 1000 osoba.
* 3 - 7. 9. - Četiri avionske nesreće u pet dana, kod Kopenhagena (Air France, 22 mrtvih), Pariza (Air France, 20), Elka u Nevadi (Trans-Luxury Airlines, 21 od 22) i kod Bathursta u Gambiji (British South American Airways, 23 od 24).
* 4. 9. - Izbija muslimansko-hinduističko ulično nasilje u Bombaju.
* 5. 9. - Sporazum De Gasperi-Gruber: Južni Tirol ostaje u Italiji, s autonomijom.
* 5. 9. - Lučki radnici u SAD odbijaju da utovare brod sa UNRRA-inom pomoći za Jugoslaviju. (NYT)
* 6. 9. - Državni sekretar James F. Byrnes održao govor u Stuttgartu "Reformulacija politike o Nemačkoj", nazvan i "Govor nade": odbačen Morgenthauov plan, Nemačka će biti rekonstruisana, naizgled dovedena u pitanje nova granica sa Poljskom.
* 6. 9. - Grčki avion oboren iznad Jugoslavije. (NYT 7. 9., ili prisilno spušten, avion i pilot oslobođeni sledećeg meseca, NYT 21. 10.)
* 8. 9. - Saveznički vojni policajci pucaju na projugoslovensku masu u Trst, nakon što je na njih bačena granata. (NYT)
* 10. 9. - Sestra Anjezë Gonxhe Bojaxhiu, još uvek jugoslovenska državljanka, doživela nadahnuće u Indiji da se posveti siromašnima - Majka Tereza će osnovati Misionarke milosrđa 1950.
* 13. 9. - "Bierutovi dekreti": osobe nemačke nacionalnosti su isključene iz poljske narodne zajednice.

Amblem NR Bugarske, 1948-67
* 15. 9. - Na osnovu plebiscita od pre sedam dana, proglašena je Narodna Republika Bugarska.
* 18. 9. - Uhapšen nadbiskup Stepinac.
* 18. 9. - Brazil je dobio peti ustav: za razliku od Vargasovog, sužena je moć predsednika (traje do 1967).
* 20. 9. - 5. 10. - Ponovo pokrenut Kanski filmski festival (prvi je trebao biti održan u septembru 1939, Zlatna palma uvedena 1955).
* 23. 9. - Løgting, skupština Farskih otoka glasa 12:11 za neovisnost, na osnovu plebiscita od 15. 9. - ali danski kralj ga raspušta sutradan. Otoci dobivaju široku autonomiju 1948.
* 24. 9. - Predsednik Truman dobio tajni Clifford-Elseyjev izveštaj: odnosi i sporazumi sa SSSR i kako ih Sovjeti krše - preporučeno "obuzdavanje i ograničavanje" njihovog uticaja (→ *Containment*).
* 25. 9. - Bugarski ministar odbrane Damjan Velčev iz stranke "Zveno" smenjen pod sumnjom da je imao veze sa Dražom Mihailovićem.
* 25. 9. - Američki letači su sahranjeni na Arlingtonu, a lučki radnici glasaju da nastave utovar pomoći za Jugoslaviju. (NYT, služba za letače je držana i u njujorškoj crkvi sv. Save 29-tog)
* 26. 9. - Zatvorena američka čitaonica u Beogradu - opet otvorena u decembru ali uz ograničen opseg informacija.
* 26. 9. - Grčki kralj Đorđe II se vratio u zemlju.
* 28. 9. - Grčki kralj Đorđe II se vratio u zemlju (umire pola godine kasnije).
* 29. 9. - Prva utakmica fudbalske reprezentacije Jugoslavije u zemlji: Jugoslavija - Čehoslovačka 4:2 na nedovršenom stadionu JNA u Beogradu.
* 29. 9. - 29. 10. - U Beogradu održana izložba "Slikarstvo i vajarstvo naroda Jugoslavije XIX i XX veka", kasnije i u Zagrebu i Ljubljani, kao i u istočnim zemljama do 1948..

### Oktobar/Listopad

Optuženi na Nürnberškom procesu
* 1. 10. - Nürnberški proces: izrečene su kazne - 12 smrtnih, jedna u odsustvu, sedam zatvorskih, trojica oslobođena.
* 1. 10. - U UK osnovana Mensa International.
* 2. 10. - *Faraway Hill* je prva sapunica na TV mreži u SAD, na DuMontu.
* 3. 10. - DC-4 udario u brdo na Njufaundlendu - sa 39 mrtvih, najgora avionska nesreća do tada.
* 5/6. 10. - 11 tačaka u Negevu: Jevreji postavljaju kampove na severu Negeva, koji bi po Morrison–Gradyjevom planu pripao arapskoj provinciji.
* 6. 10. - Umro švedski premijer Per Albin Hansson, naslediće ga Tage Erlander (do 1969).
* 7. 10. - Japanski parlament je usvojio novi ustav - na snazi od sledeće godine.
* 9. 10. - FNRJ će platiti 150.000 dolara za stradale avijatičare. (NYT)
* 10. 10. - Na međunarodnoj konferenciji u Parizu odobren mirovni sporazum sa Italijom - dogovoreno stvaranje Slobodnog Teritorija Trsta (ugovor potpisan 1947).
* 10. 10. - Na jugoistoku današnjeg Bangladeša počinju Noakhaliski neredi, progon hinduista. Gandhi će boraviti u regionu od novembra do marta.

Nadbiskup Alojzije Stepinac na suđenju
* 11. 10. - Nadbiskup Alojzije Stepinac osuđen na 16 godina zatvora za veleizdaju i ratne zločine; na robiju osuđen i Ivan Šalić, a Erih Lisak na smrt (presuda Stepincu poništena 2016).
* 12. 10. - Industrijalizacija Brazila: u Volta Redondi otvorena *Companhia Siderúrgica Nacional*, prva čeličana u Južnoj Americi (privatizovana 1993).
* 14. 10. - Osnovana Međunarodna organizacija za standardizaciju - ISO.
* 14. 10. - Vatikan ekskomunicirao jugoslovenske zvaničnike povezane sa Stepinčevom osudom - nisu navedena imena, pretpostavlja se da je usmereno protiv Tita.
* 15. 10. - Posljednji sastanak Mirovne konferencije u Parizu, koji FNRJ bojkotuje.
* 15. 10. - Osnovano Narodno pozorište "Toša Jovanović" u Zrenjaninu.
* 16. 10. - Rano ujutru obešena desetorica osuđenih na smrt u Nürnberškom procesu, Göring se ubio prethodne večeri.
* 16. 10. - *RMS Queen Elizabeth* je konačno zaplovio kao luksuzni putnički brod, pošto je prevozio trupe tokom rata (plovi do 1969).
* 20. 10. - Izbori za državne skupštine u sovjetskoj nemačkoj zoni, najviše mandata dobija Socijalistička partija jedinstva.
* 20. 10. - Ukinuta Rajnska pokrajina Pruske (dogodine i Pruska).
* 21. 10. - U Bamaku osnovana antikolonijalna partija Afričko demokratsko okupljanje, na čelu sa Félixom Houphouët-Boignyjem.
* 22. 10. - Incident u Krfskom kanalu, 2. deo: britanski brodovi *Saumarez* i *Volage* naleteli na mine, poginula 44 mornara (za polaganje mina osumnjičeni Jugosloveni).
* 22. 10. - Operacija Osoaviahim: Sovjeti su prebacili preko 2.200 nemačkih eksperata u SSSR
* 24. 10. - Prva fotografija Zemlje iz svemira je snimljena sa rakete V-2 No. 13 lansirane iz White Sands.
* 24. 10. - Počinju Biharski neredi u Indiji: hinduisti ciljaju muslimane do 11. 11., što je odgovor na Noakhaliske nerede na jugoistoku današnjeg Bangladeša.
* 27. 10. - Nakon što je ranije tokom meseca prihvaćen na plebiscitu od 53% glasača, donesen je novi Ustav Francuske koji definira Četvrtu republiku (zamenjen 1958).
* 28. 10. - Grčki građanski rat: KP Grčke osnovala Generalnu partizansku komandu na čelu sa Markosom Vafiadisom, od decembra pod nazivom Demokratska armija Grčke.
* 29. 10. - Lucky Luciano, koji je prošlog februara proteran iz SAD u Italiju, tajno stiže na Kubu.
* 31. 10. - Indonežanski nacionalisti uvode rupiju (inače se koristi holandsko-indijski gulden).

### Novembar/Studeni

* 1. 11. - Utakmica Toronto Huskies - New York Knickerbockers, prva je Košarkaške asocijacije Amerike, kasnije NBA.
* 1. 11. - Karol Wojtyla (26) zaređen je za svećenika u Krakówu.
* 1. 11. - Zvanični datum osnivanja Donje Saksonije u britanskoj zoni Nemačke: Državi Hanover su priključeni Braunschweig, Oldenburg i Schaumburg-Lippe.
* 3. 11. - Izbori za Ustavotvornu skupštinu NR Crne Gore.
* 3. 11. - Gabriel González Videla je novi predsednik Čilea (do 1952); ubrzo raskida sa komunističkim saveznicima, čiju partiju zabranjuje 1948.
* 3. 11. - Antijugoslovenske demonstracije u Trstu, napadnuta štampa i Slovenci (NYT), dok je italijanski vicepremijer Togliatti u poseti u Beogradu. NYT izveštava 8. 11. da je Tito "ponudio" Trst za Goricu, što Italija odbija, kasnije tokom meseca se uz Goricu pominje i Tržič (Monfalcone, NYT 26. 11.).
* 4. 11. - Na snazi je povelja kojom je osnovan UNESCO - prva generalna konferencija je otvorena kasnije tokom meseca, za prvog direktora će biti izabran Julian Huxley.
* 5. 11. - Izbori za Kongres SAD: Republikanci preuzimaju većinu u oba doma, zbog nepopularnosti predsednika Trumana. Među novim kongresmenima su Richard Nixon, John F. Kennedy (Dom) i Joseph McCarthy (Senat). Demokrati će za dve godine povratiti većine.
* 6. 11. - Apel masovnim organizacijama u Jugoslaviji za prikupljanje pomoći Albaniji, koju su krajem oktobra pogodile velike poplave.
* 7. 11. - Nakon 190 dana završena prva savezna radna akcija omladine na gradnji željezničke pruge Brčko–Banovići, duge 190 km. U akciji učestvovalo oko 70.000 osoba iz cijele zemlje i 2.000 iz inostranstva.
* 9. 11. - Sarajevska opera započela svoju umjetničku djelatnost svečanom premijerom "Prodana nevjesta" Bedricha Smetane.
* 10. 11. - Izbori za Ustavotvornu skupštinu NR Srbije i za Ustavotvorni Sabor NR Hrvatske - očekivana potvrda za Narodni front, uz veliku izlaznost.
* 10. 11. - Prvi izbori za skupštinu francuske četvrte republike: komunisti dobijaju relativnu većinu.
* 10. 11. - Zemljotres u peruanskom regionu Ancash odnosi procenjenih 1.400 žrtava.
* 12. 11. - U Indoneziji primirje između nacionalista i holandske armije.
* 12. 11. - Prikazan Disneyjev film *Song of the South*.
* 12-13. 11. - Incident u Krfskom kanalu, 3. deo: Britanci čiste mine u albanskim teritorijalnim vodama.

Pančevački most
* 14. 11. - Patrijarh srpski Gavrilo se vratio u zemlju.
* 15. 11. - Sporazum iz Linggadjatija: Holanđani priznaju faktičku indonežansku kontrolu Jave, Sumatre i Madure, predviđeno stvaranje federacije sa ostatkom ostrvlja.
* novembar - Beduini pronašli prve Svitke sa Mrtvog mora
* novembar - Grčki građanski rat: borbe oko mesta Skra blizu jugoslovenske granice.
* 16. 11. - Reforma japanskog pisma: *Tōyō kanji* je nedefinitivan spisak od 1.850 zvaničnih kanjija, umesto 6.000 tradicionalnih.
* 17. 11. - Franko-tajski sporazum: Tajland je vratio Francuzima teritorije date nakon rata 1940-41, u zamenu za deblokadu prijema u UN.
* 17 - 19. 11. - U Beogradu održan Prvi kongres Saveza književnika Jugoslavije - u znaku socrealizma, ali uz uzimanje u obzir domaće tradicije (uvodni referat Radovan Zogović). Za predsednika Saveza izabran Ivo Andrić, potpredsednici Oton Župančič, Miroslav Krleža, Isidora Sekulić, Ra­dovan Zogović, Isak Samokovlija i Blažo Koneski, sekretar Čedomir Minderović.
* 19. 11. - Izbori u Rumuniji: zvanično, Nacionalni demokratski front (komunisti i ostali) uzima 348 od 414 mesta.
* 19. 11. - Prve nove članice UN od osnivanja: Afganistan, Island i Švedska (Tajland u decembru).
* 20. 11. - Francuski patrolni čamac zarobio kinesku džunku koja je krijumčarila benzin u luci Haiphong. Gerila Viet Minha zarobila čamac i posadu - Francuzi uputili ultimatum.
* 21. 11. - U Njujorku prikazan film *The Best Years of Our Lives*, kritički i komercijalni uspeh.
* 23. 11. - Georgi Dimitrov preuzima bugarsku vladu od Kimona Georgijeva (do smrti 1949).
* 23. 11. - Prvi indokineski rat počinje francuskim bombardovanjem vijetnamske luke Hai Phong, pri čemu ginu hiljade ljudi.
* 27. 11. - U Beogradu zaključen Ugovor o usklađivanju privrednih planova, o carinskoj uniji i o izjednačenju valute između FNRJ i NR Albanije (skupština FNRJ ratifikovala 27. 12., NYT).
* 29. 11. - Krenuo drumski saobraćaj na obnovljenom Pančevačkom mostu u Beogradu (prvi voz prošao 7. 11.).
* 29. 11. - Čelnik Estonske SSR Johannes Vares izvršio samoubistvo u svojoj rezidenciji.
* novembar - mart - Gladna zima u Nemačkoj, najjača u regionu Severnog mora u 20. stoleću.

### Decembar/Prosinac

* 1. 12. - Miguel Alemán Valdés je predsednik Meksika nakon M. A. Camacha (do 1952), prvi civil od 1920. Sprovodi program supstitucije uvoza i gradnje infrastrukture (→ Meksičko čudo), ali rastu i korupcija i ortački kapitalizam.
* 2. 12. - Osnovana Međunarodna komisija za lov na kitove.
* 3. 12. - Mijo Kerošević, kasnije proglašen za narodnog heroja, poginuo kod Bijeljine u poteri za četničkim odmetnicima.
* 4. 12. - Usvojen novi bugarski ustav.
* 5. 12. - U FNRJ donesen Zakon o nacionalizaciji privatnih privrednih preduzeća, i to saveznog i republičkog značaja (mnoga su već pod sekvestrom): celokupno bankarstvo, spoljna trgovina i unutrašnja trgovina na veliko, kao i sva preduzeća saobraćaja i sredstava za vezu.
* 8. 12. - Sveslovenski kongres u Beogradu.
* 9. 12. - Okupila se Ustavotvorna skupština Indije, nema predstavnika Muslimanske lige.
* 10. 12. - Rezolucija 12 Saveta bezbednosti UN, u vezi Grčkog pitanja: predstavnici Grčke i Jugoslavije će biti pozvani da učestvuju u diskusiji, bez prava glasanja; Albanija i Bugarska su pozvane da daju izjave.
* 11. 12. - Generalna skupština Ujedinjenih nacija osnovala UNICEF, Međunarodni fond Ujedinjenih nacija za pomoć deci u zemljama razorenim ratom.
* 12. 12. - Rezolucijom Generalne skupštine, UN prekidaju odnose sa Frankovom Španijom (zabrana ukinuta 1950).

Kraj kurdske i azerske secesije u Iranu
* 12. 12. - Iranske snage ušle u Tabriz, što znači pad secesionističke "Azerbejdžanske narodne vlade".
* 14. 12. - Generalna skupština UN određuje osnivanje Starateljskog savjeta Ujedinjenih naroda, za teritorije koje su ranije bile mandati Društva naroda.
* 15. 12. - Iranske snage ušle u Mahabad, čime je pala istoimena kurdska republika.
* 16. 12. - Léon Blum je na čelu poslednje privremene francuske vlade - "silvestrovska vlada", traje do sledećeg meseca.
* 16. 12. - Osnovana modna kuća *Dior*, sledećeg februara predstavljaju prvu kolekciju, nazvanu *New Look*.
* 19. 12. - Prvi indokineski rat počinje Bitkom za Hanoj: sukob francuskih i Viet Minhovih snaga u Hanoju, Francuzi će staviti grad pod svoju punu kontrolu za dva meseca. SAD podržavaju Francuze protiv komunista u Viet Minhu.
* 19. 12. - Grčki građanski rat: Rezolucija 15 SB UN: ustanovljena Istražna komisija koja će ispitivati povrede grčke granice prema Albaniji, Jugoslaviji i Bugarskoj (Grčka optužuje Jugoslaviju za "agresiju" i pomaganje "revolucionarnih bandi").
* 19. 12. - Britanski premijer Attlee izjavio spremnost za ponudu nezavisnosti Burme.
* 20. 12. - Počinje Havanska konferencija američkih mafijaških bosova. Lucky Luciano je potvrdio svoje prvenstvo, izneo plan trgovine drogom u SAD, odlučivano je o likvidaciji Bugsyja Siegela.
* 20. 12. - Prikazan film *It's a Wonderful Life* - komercijalno je slabo prošao, postaje božićni klasik od polovine '70-tih.
* 21. 12. - Nankaiski zemljotres praćen cunamijem u Japanu, najmanje 1.362 mrtvih.
* 22. 12. - Završeno suđenje nemačkim oficirima u Beogradu, među osuđenima na smrt je i August Meyszner, ratni komandant SS i policije u Srbiji.
* 25. 12. - U Moskvi proradio nuklearni reaktor F-1, prvi u Evropi koji je postigao samoodrživu lančanu reakciju.
* 26. 12. - Otvoren Flamingo Las Vegas, prvi luksuzni kazino i hotel u tom gradu - Bugsy Siegel ga je gradio mafijaškim pozajmicama po četvorostruko većoj ceni od predviđene (ubijen je sledećeg juna).
* 26. 12. - Zvanično osnivanje neofašističke partije Italijanski socijalni pokret (do 1994).
* 31. 12. - Ustave su dobile Narodne Republike  Bosna i Hercegovina,  Crna Gora i  Makedonija.
* 31. 12. - Predsednik SAD Hari Truman Proklamacijom 2714 formalno proglašava kraj Drugog svetskog rata.

### Kroz godinu

* Kineski građanski rat eskalira.
* Osnovano elektrotehničko odeljenje na Univerzitetu u Beogradu.
* Osnovan Sarajevski balet.
* Okončana američka okupacija Islanda.
* Jugoslavija ekipni prvak Balkana u šahu.
* Milovan Zoričić iz Zagreba jedan od sudija Međunarodnog suda pravde.

## 1946. u temama

* Rukovodstvo FNRJ:
	+ Predsednik Prezidijuma Narodne Skupštine: Ivan Ribar
	+ Predsednik Vlade: Josip Broz Tito (takođe i Generalni sekretar KPJ)
	+ Predsednik Narodne skupštine: Vladimir Simić
* Domaći film: "U planinama Jugoslavije" (sovjetska koprodukcija) (→ Kategorija:Filmovi 1946.).
* Nove države:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Transjordan | Filipini |

## Rođenja

### Januar/Siječanj

* 5. 1. - Diane Keaton, glumica († 2025)
* 6. 1. - Syd Barrett, rok-muzičar iz *Pink Floyd*-a († 2006)
* 13. 1. - Sonja Jauković, glumica
* 15. 1. - Dragomir Zupanc, TV reditelj
* 16. 1. - Kabir Bedi, glumac
* 17. 1. - Meto Jovanovski, glumac († 2023)
* 19. 1. - Dolly Parton, country-muzičarka
* 20. 1. - David Lynch, filmski režiser († 2025)
* 22. 1. - Malcolm McLaren, muzičar († 2010)
* 23. 1. - Zvonko Bušić, radikalni emigrant († 2013)
* 24. 1. - Goran Milić, novinar
* 24. 1. - Michael Ontkean, glumac
* 27. 1. - Andrija Hebrang, hrvatski političar i liječnik
* 30. 1. - Dick Cheney, potpredsednik SAD

### Februar/Veljača

* 3. 2. - Žarko Potočnjak, hrvatski glumac († 2021)
* 4. 2. - Usnija Redžepova, narodna pevačica († 2015)
* 5. 2. - Charlotte Rampling, britanska glumica
* 10. 2. - Velimir Kljaić, hrvatski rukometni trener († 2010)
* 19. 2. - Beti Đorđević, pevačica († 2026)
* 21. 2. - Alan Rickman, britanski glumac († 2016)
* 24. 2. - Slobodan Petrović - Petar Slaj, baletski koreograf († 2013)
* 24. 2. - Ratomir Dujković, golman i fudbalski trener
* 28. 2. - Robin Cook, britanski političar († 2005)

### Mart/Ožujak

* 1. 3. - Ljubiša Veličković, gen-puk., komandant RV i PVO VJ († 1999)
* 3. 3. - Ejup Ganić, bh. političar
* 6. 3. - David Gilmour, rok-muzičar iz *Pink Floyd*
* 8. 3. - Jasna Diklić, bosanskohercegovačka pozorišna i filmska glumica
* 11. 3. - Jurij Bajec, ekonomista
* 12. 3. - Liza Minnelli, američka glumica i pjevačica
* 19. 3. - Bigas Luna, režiser († 2013)
* 21. 3. ('44 ili '46) - Timothy Dalton, glumac
* 31. 3. - Hašim Kučuk Hoki, pevač narodne muzike († 2002)
* 31. 3. - Leposava Lokica Stefanović, arhitekta, balerina, baletski pedagog

### April/Travanj

* 3. 4. - Branislav Milićević, Branko Kockica
* 6. 4. - Ivan Bekjarev, srpski glumac († 2020)
* 7. 4. - Dimitrij Rupel, slovenački političar
* 10. 4. - Vladimir Janković (Vlada Džet), rok-muzičar, novinar Beograda 202
* 10. 4. - Nebojša Pavković, general, načelnik generalštaba Vojske Jugoslavije († 2025)
* 13. 4. - Josif Tatić, glumac († 2013)
* 25. 4. - Srbijanka Turajlić, profesor BU, politička aktivistkinja († 2022)
* 25. 4. - Vladimir Žirinovski, ruski političar († 2022)
* 25. 4. - Strobe Talbott, američki novinar i diplomata
* 30. 4. - Carl XVI Gustaf, kralj Švedske

### Maj/Svibanj

* 2. 5. - David Suchet, britanski glumac
* 8. 5. - Borislav Stjepanović, bh. glumac i režiser
* 9. 5. - Candice Bergen, glumica
* 10. 5. - Marko Nicović, advokat, funkcioner SUP
* 10. 5. - Dušan Petričić, grafičar, ilustrator
* 11. 5. - Zoran Simjanović, kompozitor († 2021)
* 12. 5. - Daniel Libeskind, arhitekt
* 19. 5. - Michele Placido, glumac
* 20. 5. - Cher, pevačica, glumica
* 21. 5. - Boba Stefanović, pevač, kompozitor († 2015)
* 22. 5. - Hrvoje Horvat, rukometaš, trener
* 22. 5. - Petar Božović, glumac
* 22. 5. - George Best, sjevernoirski fudbaler († 2005)
* 24. 5. - Tansu Çiller, premijerka Turske
* 25. 5. - Miroslav Tuđman, znanstvenik i političar († 2021)
* 26. 5. - Mick Ronson, rock gitarist, producent († 1993)
* 26. 5. - Miroslav Maksimović, književnik, urednik BIGZ-a
* 27. 5. - Predrag Vranešević, član "Laboratorije zvuka" († 2022)
* 30. 5. - Dragan Džajić, srpski fudbaler

### Jun/Juni/Lipanj

* 5. 6. - Branko Baletić, filmski reditelj i scenarista
* 6. 6. - Živko Kolega, hrvatski političar
* 10. 6. - Antun Tudić, hrvatski glumac
* 14. 6. - Donald Trump, biznismen, predsednik SAD
* 15. 6. - Demis Rusos, pevač († 2015)
* 18. 6. - Fabio Capello, fudbaler, trener
* 20. 6. - Xanana Gusmão, prvi predsednik Istočnog Timora
* 23. 6. - Gojko Šantić, glumac († 2024)
* 24. 6. - Velimir Milošević, pjesnik za djecu
* 27. 6. - Miroljub Lešo, glumac († 2019)
* 28. 6. - Slobodan Inić, sociolog († 2000)

### Jul/Juli/Srpanj

* 1. 7. - Slobodan Santrač, fudbaler, trener († 2016)
* 6. 7. - George W. Bush, predsjednik SAD
* 6. 7. - Peter Singer, australski filozof bioetičar
* 6. 7. - Sylvester Stallone, američki glumac
* 9. 7. - Radomir Putnik (pisac)
* 15. 7. - Predrag Vitas, novinar TV Beograd († 1998)
* 19. 7. - Ilie Năstase, teniser
* 22. 7. - Mireille Mathieu, pevačica
* 22. 7. - Danny Glover, glumac
* 25. 7. - Ljupka Dimitrovska, pevačica († 2016)
* 27. 7. - Rade Šerbedžija, glumac, pjesnik i muzičar

### Avgust/August/Kolovoz

* 3. 8. - Jack Straw, britanski političar
* 4. 8. - Vladimir Bebić, hrvatski političar († 2009)
* 8. 8. - Dragutin Šurbek, stonoteniser († 2018)
* 10. 8. - Daša Drndić, književnica († 2018)
* 10. 8. - Rifet Bahtijaragić, bosanskohercegovački književnik
* 11. 8. - Milan Gutović - Lane, glumac († 2021)
* 11. 8. - Radomir Marković, načelnik SDB Srbije
* 15. 8. - Tony Robinson, glumac, TV voditelj
* 16. 8. - Pavao Pavličić, hrvatski književnik i romanopisac
* 16. 8. - Kaqusha Jashari, kosovska političarka († 2025)
* 19. 8. - Bill Clinton, američki predsjednik
* 20. 8. - Connie Chung, novinarka
* 23. 8. - Keith Moon, bubnjar *The Who* († 1978)
* 24. 8. - Goran Marković, pozorišni i filmski reditelj
* 25. 8. - Branko Cvejić, glumac, upravnik JDP († 2022)
* 26. 8. - Mark Snow, kompozitor († 2025)
* 29. 8. - Bob Beamon, atletičar
* 30. 8 - Peggy Lipton, glumica († 2019)

### Septembar/Rujan

* 5. 9. - Freddie Mercury, britanski pjevač (Queen), († 1991)
* 8. 9. - Beriz Belkić, bh. političar († 2023)
* 15. 9. - Tommy Lee Jones, glumac
* 15. 9. - Oliver Stone, filmski režiser, producent
* 23. 9. - Davorin Popović, muzičar († 2001)
* 26. 9. - Sejo Pitić, pjevač († 2023)
* 29. 9. - Nataša Kandić, aktivistkinja za ljudska prava

### Oktobar/Listopad

* 4. 10.- Suzan Sarandon, američka filmska glumica.
* 8. 10. - Hanan Ashrawi, palestinska političarka
* 19. 10. - Philip Pullman, književnik
* 20. 10. - Elfride Jelinek, dobitnica Nobelove nagrade za književnost.
* 20. 10. - Marko Nikolić, srpski glumac († 2019)
* 26. 10. - Holly Woodlawn, američka glumica
* 26. 10. - Tanja Kragujević, književnica
* 27. 10. - Ivan Reitman, filmski režiser, producent († 2022)
* 29. 10. - Vahidin Musemić, fudbaler († 2023)

### Novembar/Studeni

* 4. 11. - Robert Mapplethorpe, fotograf († 1989)
* 6. 11. - Sally Field, glumica, režiser
* 8. 11. - Guus Hiddink, fudbaler, trener
* 8. 11. - Stanislav Karasi, fudbaler
* 11. 11. - Dimitrije Boarov, ekonomski novinar
* 16. 11. - Terrence McKenna, američki pisac i filozof
* 16. 11. - Slobodan Šijan, filmski i TV reditelj, scenarista itd.
* 20. 11. - Patrijarh ruski Kiril
* 24. 11. - Ted Bundy, serijski ubica († 1989)
* 27. 11. - Jakša Fiamengo, pjesnik i tekstopisac († 2018)
* 29. 11. - Vuk Drašković, književnik, novinar, predsednik SPO
* 30. 11. - Marina Abramović, slikarka, multimedijalna i konceptualna umetnica

### Decembar/Studeni

* 1. 12. - Kemal Kurspahić, novinar († 2021)
* 1. 12. - Mladen Naletilić Tuta, komandant u HVO, osuđenik za ratne zločine († 2021)
* 2. 12. - Gianni Versace, italijanski modni kreator († 1997)
* 5. 12. - José Carreras, tenor
* 8. 12. - Jacques Bourboulon, fotograf
* 9. 12. - Sonia Gandhi, indijska političarka
* 10. 12. - Fadil Redžić, bosanskohercegovački muzičar
* 12. 12. - Emerson Fittipaldi, auto-trkač
* 13. 12. - Jovica Aćin, književnik i prevodilac
* 14. 12. - Patty Duke, glumica († 2016)
* 14. 12. - Jane Birkin, pjevačica, glumica († 2023)
* 15. 12. - Miroslav Josić Višnjić, srpski književnik († 2015)
* 17. 12. - Aljoša Vučković, glumac
* 17. 12. - Ljiljana Lašić, glumica
* 18. 12. - Steven Spielberg, američki redatelj
* 23. 12. - John Sullivan, scenarista "Mućki" († 2011)
* 29. 12. - Slobodan "Boda" Kovačević, bosanskohercegovački gitarista
* 30. 12. - Berti Vogts, fudbaler, trener
* 31. 12. - Diane von Fürstenberg, modni kreator

### Kroz godinu

* Mirko Pejanović, bh. političar

## Smrti

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 6. 1. - Dion Fortune, velška okultistkinja (\* 1890)
* 13. 1. - Radoje Dakić, narodni heroj (\* 1911)
* 19. 1. (zvanično) - Nikola Kalabić, četnički komandant (\* 1906)
* 20. 1. - Radivoje Kerović, četnički vojvoda (\* 1913)
* 29. 1. - Harry Hopkins, savetnik predsednika FD Roosevelta (\* 1890)
* 31. 1. - Ivo Protulipac, katolički aktivist, doktor i odvjetnik (\* 1899)
* 4. 2. - Milan Nedić, general, predsednik kvislinške srpske vlade (\* 1878)
* 23. 2. - Tomoyuki Yamashita, japanski general, osuđen za ratne zločine (\* 1885)
* 14. 3. - Werner von Blomberg, predratni glavnokomandujući nemačke vojske (\* 1878)
* 24. 3. - Aleksandar Aljehin, ruski šahista i svetski šampion u šahu (\* 1892

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 21. 4. - John Maynard Keynes, britanski ekonomista (\* 1883)
* 1. 5. - Davorjanka Paunović Zdenka, nevenčana supruga Josipa Broza Tita (\* 1921)
* 1. 5. - Grga Budislav Angjelinović, političar, publicist (\* 1886)
* 16. 5. - Bruno Tesch, pronalazač i proizvođač otrova *Zyklon-B* (\* 1890)
* 1. 6. - Ion Antonescu, ratni vođa Rumunije (\* 1882)
* 9. 6. - Ananda Mahidol, kralj Sijama (\* 1925)
* 10. 6. - Jack Johnson (bokser), bivši svetski prvak (\* 1878)
* 14. 6. - John Logie Baird, pionir televizije (\* 1888)
* 16. 6. - Miloje Milojević, kompozitor, muzikolog, pedagog (\* 1884)
* 20. 6. - Wanrong, poslednja kineska carica (\* 1906)

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 4. 7. - Čuvarke konc-logora Stutthof:
	+ Jenny-Wanda Barkmann (\* ca. 1922)
	+ Elisabeth Becker (\* 1923)
	+ Wanda Klaff (\* 1922)
	+ Ewa Paradies (\* 1920)
	+ Gerda Steinhoff (\* 1922)
* 8. 7. - Aleksandar Vasiljevič Aleksandrov, kompozitor, osnivač ansambla (\* 1883)
* 13. 7. - Alfred Stieglitz, fotograf (\* 1864)
* 17. 7. - Osuđeni na Beogradskom procesu:
	+ Dragoljub Mihailović, komandant JVuO (\* )
	+ Dragomir Jovanović, šef beogradske policije (\* 1902)
	+ Velibor Jonić, Nedićev ministar prosvete (\* 1892)
	+ Tanasije Dinić, Nedićev ministar unutr. poslova (\* 1891)
	+ Kosta Mušicki, komandant Srpskog dobrovoljačkog korpusa (\* 1897)
* 20. 7. - Edmund Glaise-Horstenau, njemački vojni izaslanik u NDH (\* 1882)
* 27. 7. - Gertrude Stein, američka lezbejska spisateljica (\* 1874)
* 29. 7. - Milovan Kovačević, arhitekt (\* 1905)
* 2. 8. - Andrej Vlasov, sovjetski general u nemačkoj službi (\* 1901)
* 6. 8. - Veselin Čajkanović, srpski klasični filolog, istoričar religije, akademik (\* 1881)
* 9. 8. - Léon Gaumont, pionir filma (\* 1864)
* 13. 8. - H. G. Wells, književnik (\* 1866)
* 4. 9. - Leon Rupnik, slovenski kvisling (\* 1880)

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 11. 10. - Ivan Hitrec, hrvatski nogometaš (\* 1911.)
* 12. 10. - Joseph Stilwell, američki general (\* 1883)
* 15. 10. - Hermann Göring, njemački rajhsmaršal (\* 1893)
* 16. 10. - osuđeni u Nirnbergu:
	+ Hans Frank, nacistički guverner Poljske (\* 1900)
	+ Wilhelm Frick, ministar unutr. poslova (\* 1877)
	+ Alfred Jodl, šef Visoke komande (\* 1890)
	+ Ernst Kaltenbrunner, general policije (\* 1903)
	+ Wilhelm Keitel, generalfeldmaršal (\* 1882)
	+ Joachim von Ribbentrop, ministar ino. poslova (\* 1893)
	+ Alfred Rosenberg, nacistički ideolog (\* 1893)
	+ Fritz Sauckel, opunomoćenik za radnu snagu (\* 1892)
	+ Arthur Seyss-Inquart, nacistički lider u Austriji (\* 1892)
	+ Julius Streicher, izdavač propagande (\* 1885)
* 14. 11. - Manuel de Falla, kompozitor (\* 1876)
* 3. 12. - Mijo Kerošević, narodni heroj (\* 1920)

### Kroz godinu

* Miroslav Filipović - "fra Sotona", komandant Jasenovca (\* 1915)

## Nobelove nagrade

* **Fizika**: Percy W. Bridgman (izum aparature za proizvodnju ekstremno visokog pritiska i za otkrića na polju fizike visokog pritiska)
* **Kemija**: James B. Sumner (otkriće da se enzimi mogu kristalizovati), John Howard Northrop i Wendell Meredith Stanley (preparacija enzima i virusnih proteina u čistom obliku)
* **Fiziologija i medicina**: Hermann Joseph Muller (otkriće proizvodnje mutacija putem iradijacije rendgenskim zracima)
* **Književnost**: Hermann Hesse (nadahnuto pisanje koje, rastući u smelosti i pronicljivosti, oličava klasične humanitarne ideale i visoke kvalitete stila)
* **Mir**: Emily Greene Balch (zalaganje protiv rata i za razoružanje) i John Raleigh Mott (međunarodna verska bratstva i misionarstvo u korist mira)

## Reference

## Literatura

* Milan Bajec, Ivan Dolničar (1981). *Jugoslavija 1941-1981*, Beograd: Eksport pres.