Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# The Life of General Villa

| The Life of General Villa |
| --- |
| Režija | Christy Cabanne |
| Producent | H. E. Aitken Frank N. Thayer D. W. Griffith |
| Scenario | Frank E. Woods |
| Uloge | Pancho Villa Raoul Walsh |
| Fotografija | Raoul Walsh |
| Distribucija | Mutual Film Corporation Mexican War Film Corp. |
| Premijera | 9. maja 1914 (1914-05-09) |
| Trajanje | 105 min. |
| Zemlja |  Sjedinjene Države |
| Jezik | nijemi engleski međutitlovi |

The Life of General Villa (srpskohrvatski: *Život generala Ville*) je američki crno-bijeli nijemi ratno-biografski igrano-dokumentarni film snimljen 1914. godine u režiji Christyja Cabbannea. Snimljen je u Meksiku za vrijeme revolucije i posvećen je životu meksičkog revolucionarnog vođe Pancha Ville, čiji lik u mladim danima tumači Raoul Walsh, dok se sam Villa pojavljuje u scenama koji prikazuju njegovu zamišljenu budućnost predsjednika Meksika. Villa je snimanje američkim sineastima omogućio zahvaljujući ugovoru kojim mu je obećano 25.000 US$ i 50 % od prihoda filma; filmaši su zauzvrat dobili nesmetani pristup na bojištu ua dnevne scene kao i Villine vojnike kao besplatne statiste. Film je sadržavao autentične scene borbi, ali su snimljena i masovna pogubljenja i sakaćenja leševa. Usprkos tome, *The Life of General Villa* je doživio ogroman komercijalni uspjeh. Njegove kopije, međutim, nisu sačuvane, te se, osim nekoliko u montaži odbačenih snimaka, smatra izgubljenim.

Snimanje filma je 2003. postalo predmetom televizijskog filma *And Starring Pancho Villa as Himself* gdje je Villu tumačio Antonio Banderas.

## Vanjske veze

* *The Life of General Villa* na sajtu IMDb
# Regeneration (film, 1915)

| Regeneration |
| --- |
| Anna Q. Nilsson i William Sheer u jednoj od scena filma |
| Režija | Raoul Walsh |
| Producent | William Fox |
| Scenario | Carl Harbaugh Raoul Walsh |
| Uloge | Rockliffe Fellowes Anna Q. Nilsson James A. Marcus Carl Harbaugh |
| Fotografija | Georges Benoit |
| Distribucija | Fox Film |
| Premijera | 13. septembra 1915 (1915-09-13) |
| Trajanje | 72 min. |
| Zemlja |  Sjedinjene Države |
| Jezik | nijemi film engleski međutitlovi |

Trajanje: 1 sat, 11 minuta and 34 sekunde.1:11:34Dostupni titlovi.CC*Regeneration*
Regeneration je američki crno-bijeli nijemi film snimljen 1915. u režiji Raoula Walsha. Radnja se temelji na memoarima Owena Frawleya Kildarea, odnosno njihovoj kazališnoj adaptaciji, a protagonist je mladić po imenu Owen (čiji lik tumači Rockcliffe Fellowes), koji je nakon majčine smrti odrastao na ulicama i ogrezao u kriminalu sve dok ga dobronamjerna starija žena Marie *Mamie Rose* Deering (čiji lik tumači Anna Q. Nilsson) nije vratila na pravi put. *Regeneration* je sniman na lokacijama njujorškog Lower East Sidea te se često smatra prvim cjelovečernjim gangsterskim filmom. Usprkos dobrog komercijalnog uspjeha se dugo vremena smatrao izgubljenim sve dok nije pronađen 1970-ih.

## Vanjske veze

* *Regeneration* na sajtu IMDb
* *Regeneration* at silentera.com
# The Yellow Ticket

| The Yellow Ticket |
| --- |
| filmski poster |
| Režija | Raoul Walsh |
| Producent | Raoul Walsh |
| Scenario | Guy Bolton Jules Furthman Michael Morton |
| Uloge | Elissa Landi Lionel Barrymore |
| Fotografija | James Wong Howe |
| Montaža | Jack Murray |
| Distribucija | Fox Film Corporation |
| Premijera | 30. oktobra 1931 (1931-10-30) |
| Trajanje | 88 min. |
| Zemlja |  Sjedinjene Države |
| Jezik | engleski |

The Yellow Ticket (naslov preveden kao Žuta karta) je američki igrani film snimljen 1931. u režiji Raoula Walsha. Temelji se na istoimenom kazališnom komadu Michaela Mortona, koji je 1916. bio adaptiran (u danas izgubljeni) nijemi film pod naslovom *The Yellow Passport*. Radnja je smještena u carsku Rusiju na prijelazu iz 19. u 20. vijek, kada je vlada zabranila Jevrejima da napuštaju svoja sela. Protagonistica, čiji lik tumači Elissa Landi, je mlada i lijepa žena koja zaobilazi tu zabranu tako što se namjerno registrira kao prostitutka i dobija žutu kartu s kojom joj je omogućeno slobodno kretanje.

*The Yellow Ticket* predstavlja jedan od primjera hollywoodskih filmova iz pred-kodovskog perioda, koji su se bavili kasnije zabranjenim temama kao što je prostitucija, a također sadrži i nekoliko scena golotinje. Historičarima filma je također poznat i po nastupima Laurencea Oliviera i Borisa Karloffa u jednim od svojih prvih filmskih uloga.

## Uloge

| Glumac
 | Uloga
 |
| --- | --- |
| Elisa Landi | Marja Kališ
 |
| Lajonel Barimor | baron Igor Andrej
 |
| Lorens Olivije | Džulijan
 |
| Valter Bajron | grof Nikolaj
 |
| Boris Karlof | bolničar
 |

## Vanjske veze

* *The Yellow Ticket* na sajtu IMDb
# BAFTA

Nagrada BAFTA
**BAFTA** (*The British Academy of Film and Television Arts*, prevedeno "*Britanska akademija filmske i televizijske umjetnosti*" ) je britanska organizacija koja dodjeljuje nagrade filmovima, televiziji i interaktivnim medijima jednom godišnje.

## Uvod

**BAFTA** je osnovana 1947. kao "*Britanska filmska akademija*" od slavnih filmskih umjetnika, među kojima su bili David Lean, Carol Reed, Charles Laughton i drugi. Njen cilj je bio ojačati filmsku industriju koja je oslabila nakon 2. svjetskog rata. 1958. akademija se spojila sa organizacijom "*The Guild of Television Producers and Directors*" da bi konačno postala BAFTA 1976.

Njen glavni ured je u Piccadilly u Londonu, a kipovi imaju oblik maske po uzoru na pozorište. Članovi mogu postati oni radnici koji su bili barem 4 godine zaposleni u industriji filma, televizije ili interaktivnih medija te koji su preporučeni od drugih članova. 2004. BAFTA je brojala oko 4.000 članova. Ukupno se dodjeljuje u 19 kategorija. Mjesto održavanja je u **Odeon kinu** u Londonu te se redovno uživo prenosi od BBC-a.

## Prezentacije

Dodjele BAFTA-e za film se od 2000. održava u Odeon cinema na Leicester trgu. Svečanost se prije održavala u aprilu ili maju, no od 2002. se održava u februaru kako bi preduhitrila cereminiju dodjele Oscara.

Dodjela BAFTA-a za televiziju, se održava u aprilu ili maju, u odvojenoj svečanosti od BAFTA-e za film. BAFTA za dječji program osnovan je 1995. i održava se u novembru, dok se nagrade za interaktivne medije osnovane 1998.

BAFTA je s vremenom stekla visoku reputaciju.

## Nagrade

* British Academy Film Awards
* British Academy Television Awards
* British Academy Video Games Awards
* British Academy Children's Awards

## Vanjske veze

* BAFTA, službena stranica
* BAFTA/LA Britannia Awards stranicaArhivirano 2012-05-15 na Wayback Machine-u
* BAFTA Cymru stranica Arhivirano 2010-08-29 na Wayback Machine-u
* BAFTA Scotland stranica Arhivirano 2017-06-13 na Wayback Machine-u
* Museum of Broadcast Communications: BAFTA Arhivirano 2009-10-05 na Wayback Machine-u
* IMDB: BAFTA Arhivirano 2010-04-11 na Wayback Machine-u
# 12. septembra

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsub.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartut.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartčet.
 |

**12. septembra/rujna** (**12. 9.**) je 255. dan godine po gregorijanskom kalendaru (256. u prijestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 110 dana.

## Događaji

* 1968. – čovjek je prvi put pretrčao 200 m za manje od 20 sekundi - 19,92 sec: John Carlos, USA, američke kvalifikacije za Olimpijske igre 1968, u Echo Summitu, USA.

.

## Rođenja

* 1875. – Dragutin Domjanić, hrvatski pjesnik († 1933.).
* 1894. – Dubravko Dujšin, hrvatski glumac († 1947.).
* 1913. – Jesse Owens, američki atletičar († 1980.).
* 1921. – Stanisław Lem, poljski književnik († 2006.).
* 1929. – Milan Meštrov, hrvatski biolog, pedagog i akademik († 2010.).
* 1956. – Leslie Cheung, hongkonški glumac i pevač.
* 1961. – Mylene Farmer, francuska pjevačica.
* 1962. – Dino Merlin, bosanski muzičar i tekstopisac.
* 1973. – Samir Lerić, bivši bosanskohercegovački košarkaš i trener.
* 1973. – Paul Walker, američki glumac († 2013.).
* 1976. – Jolanda Čeplak (Batagelj), slovenska atletičarka.
* 1980. – Jure Balažič, slovenski košarkaš.
* 1980. – Yao Ming, bivši kineski košarkaš.
* 1981. – Jerel Blassingame, američki košarkaš.
* 1981. – Marijan Buljat, hrvatski nogometaš.
* 1982. – Zoran Planinić, hrvatski profesionalni košarkaš.
* 1982. – Vanja Udovičić, srpski vaterpolista i ministar sporta u vladi Srbije.
* 1987. – Yaroslava Shvedova, rusko-kazahstanska teniserka.
* 1994. – Elina Svitolina, ukrajinska tenisačica.

.

## Smrti

* 1612. – Vasilije Šujski posljednji ruski monarh iz dinastije Rurjikovič (\* 1552.).
* 1683. – Juraj Križanić, hrvatski pisac i političar (\* 1618.).
* 1733. – François Couperin, ugledan francuski barokni kompozitor, orguljaš I čembalist. Poznat je kao "Couperin le Grand" (\* 1668.).
* 1964. – Drago Ibler, hrvatski arhitekt (\* 1894.).
* 1992. – Anthony Perkins, američki filmski i kazališni glumac (\* 1932.).
* 1993. – Raymond Burr, kanadski glumac.
* 1995. – Jeremy Brett, engleski glumac.
* 1999. – Predrag Milojević, srpski novinar.
* 2003. – Džoni Keš, američki muzičar. (\*1932.).
* 2008. – Tomislav Ladan, hrvatski književnik, prevoditelj i polihistor (\* 1932.).

.

## Blagdani

* Prenos moštiju Svetog Aleksandra Nevskog; Sveti Kirilo, Nikon i Makarije

.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar
# Pjevač

Američki pjevač Harry Belafonte 1954.
**Pjevač** (ijek.) ili **pevač** (ek.), muzičar koji koristi svoj ​​glas da proizvede muziku. Obično se pjevanje odnosi na vokalnu melodiju, mada je vokalista sličan izraz koji uključuje i nemelodične zvuke, kao i bilo koga ko koristi svoj ​​glas kao deo muzičke kompozicije, uključujući izgovorene riječi, nedefinirane zvuke ili repovanje.

Najpoznatiji muzički pravci su zabavna, pop, rock, folk i narodna. Takva vrsta muzike je najviše zastupljena na Balkanu, dok je u Americi i Engleskoj zastupljen RnB pop, RnB rock. Hip-hop i rap su također veoma rasprostranjeni na svim dijelovima svijeta.

## Veze

* Pjevanje
# Folies Bergère

Folies Bergere 2005.
**Folies Bergère** je koncertna dvorana i kabaret u Parizu, vrlo popularan od 1890. do 1920. godine. Prikazuje manje ili više golišave glazbene i plesne nastupe.

Zgradu je po uzoru opernih dvorana sagradio arhitekt Plumeret, a otvorena je dana 2. svibnja 1869. pod nazivom *Folies Trévise*. Od 13. rujna 1872. djeluje pod današnjim imenom *Folies Bergère*. U njemu su nastupali brojni poznati umjetnici, između ostalih i tadašnja senzacija Josephine Baker s komadom *La Folie du Jour* 1926. godine, u kojem je na sebi nosila samo suknju načinjenu od banana. U Folies Bergèreu nastupali su i Maurice Chevalier, Charlie Chaplin i mnogi drugi.

Kabaret je poznat i po slici Edouarda Maneta koja prikazuje barsku damu iz Folies Bergèrea.

## Vanjske veze

* www.foliesbergere.com (`fr`)
* Povijest Arhivirano 2007-09-28 na Wayback Machine-u (`fr`)
# Vojni rok

Zemlje bez oružanih snaga   Zemlje bez vojnog ruka   Zemlje koje planiraju da ukinu vojni rok u bliskoj budućnosti   Zemlje u kojima se služi vojni rok   Bez informacija
**Vojni rok** je izraz za vremenski period tokom koga su regrutirani pripadnici oružanih snaga, odnosno vojni obveznici zakonski dužni služiti u oružanim snagama u svrhu vojne obuke, kao i redovne popune stajaće vojske. U Hrvatskoj vojsci se za te osobe koristi izraz **ročnik**.

Osobe koje nakon odsluženog vojnog roka prime poziv za vojnu službu se nazivaju rezervnim pripadnicima oružanih snaga ili rezervistima.

## Povezano

* Civilno služenje vojnog roka
# Šrapnel

Animacija rasprsnuҺa, eksplozije šrapnela
Funkcionisanje eksplozije
**Šrapnel** je vrsta artiljerijskog zrna za gađanje žive sile i aviona.

## Historija

Šrapnel je konstruisao britanski general Henri Šrapnel (engleski: *Henry Shrapnel*) 1784. godine, po kojem je dobio naziv 1852. godine. Ranije se u Velikoj Britaniji zvao karteč (engleski: *spherical case shot*). Prvi put je bio u upotrebi 1804. godine.

## Opšte odlike

Zrno sadrži mnogo željeznih ili olovnih kuglica i upaljač koji služi da se može udesiti (tempirati) da eksplodira na određenoj visini u vazduhu, ispred cilja. Kuglice izleću u obliku lijevka kojemu je dužina veća od širine. U novije vrijeme šrašnelom je zamjenjen granatom s tempiranim upaljačem.

## Literatura

* Opća enclikopedija jugoslavenskog leksikografskog zavoda, knjiga 8, str. 53, Zagreb 1982.
# Alfonso XIII od Španije

| Alfonso XIII od Španjolske
 |
| --- |
|  |
| *Fotografija Alfonsa u uniformi* |
| **Španjolski kralj** |
| Vladavina
 | 1902. - 1931. |
| Prethodnik
 | Alfonso XII
 |
| Nasljednik
 | Niceto Alcalá-Zamora (Juan Carlos I kao kralj)
 |
| Nasljednik
 | titula2=
 |
| Supruga
 | Victoria Eugenia od Battenberga
 |
| Djeca
 | Alfonso, Jaime, Beatriz, Fernando, María Cristina, Juan, Gonzalo
 |
| Dinastija
 | Bourbon
 |
| Otac
 | Alfonso XII
 |
| Majka
 | María Cristina od Austrije (Habsburg)
 |
| Rođenje
 | 17. maj 1886. Madrid, Španjolska
 |
| Smrt
 | 1941 Rim, Italija
 |

**Alfonso XIII od Španjolske** (Madrid, 17. maj 1886. - Rim, 1941.) zvan **Afrički** (španjolski: *Africano*) bio je španjolski kralj od
1902. do 1931.

## Biografija

Alfonso je rođen nakon što mu je umro otac, od tad pa sve do 1902. umjesto njega vladala je majka kao regent.
Proglašen je punoljetnim sa šesnaest godina i preuzeo tron u prilično teškim vremenima za naciju, jer još nisu bile zalječene rane od poraza u ratu protiv Sjedinjenih Američkih Država i raspada španjolskog kolonijalnog carstva, koje se desilo kao posljedica tog poraza.

Kako ga je majka školovala u skladu sa monarhističkom tradicijom za vojnika - Alfonso se tako i ponašao - previše kao komandant, a ne kao ustavni monarh, iako se kod preuzimanja krune zakleo na ustav iz 1876.

Nakon izbora održanih 1931. pobjedili su republikanci i proglasili Republiku, - Alfonso je mirno prihvatio gubitak trona i otišao u egzil.

## Reference

## Vanjske veze

* *Alfonso XIII* (`es`)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Španjolski kralj (1902. - 1931.)** | Nasljednik:
 |
| **Alfonso XII** | **Juan Carlos I** |
# Jazz

| Jazz |
| --- |
| Stilski korijeni | Blues i ostali oblici folk muzike, Ragtime, marševski bendovi, 1910-e New Orleans. |
| Tipični instrumenti | saksofon – truba – trombon – klarinet – klavir – gitara – kontrabas – bubnjevi – vokali |
| Podžanrovi |
| Avant-garde jazz – Bebop – Cool jazz – Dixieland – Free jazz – Gypsy jazz – Hard bop – Jazz fusion –Kansas City Jazz – Latin jazz – Mainstream jazz – Modal jazz – M-Base – Smooth jazz – Soul jazz – Swing – Trad jazz – Third stream – West Coast jazz |
| *Fusion* žanrovi |
| Acid jazz – Asian American jazz – Calypso jazz – Crossover jazz – Jazz blues – Jazz fusion – Jazz rap – Nu jazz – Smooth jazz – Bossa Nova |
| Regionalne scene |
| Australija – Brazil – Francuska – Indija – Italija – Japan – Malawi – Nizozemska – Poljska – Južna Afrika – Španija – Ujedinjeno Kraljevstvo |
| Ostalo |
| Basisti – Klarinetisti – Bubnjari – Gitaristi – Organisti – Pijanisti – Saksofonisti – Trombonisti – Trubači
Jazz standard – Jazz kraljevi – Jazz (riječ)– Jazz klubovi – Jazz bubnjanje |

Miles Davis
**Jazz** ili **džez** je glazbeni stil nastao početkom 20. vijeka u Sjedinjenim Američkim Državama, te se drži za jedini autohtono američki žanr.

## Porijeklo

O porijeklu samog naziva postoji više tumačenja, ali se ni jedno ne može smatrati potpuno autentičnim. Uglavnom se radi o raznim izvedenicama iz slenga američkih crnaca.

## Elementi razlikovanja od ostalih formi

Osnovne muzičke karakteristike su: sinkopa, vibrato i stalna ritmička pulsacija u taktu 4/4 koja nema odgovarajuću paralelu u klasičnoj glazbi.

Uobičajena forma je tema sa varijacijama koje se improviziraju na stalni harmonijski kostur originalne teme. Stoga su stvaraoci jazza izvođači, a ne kompozitori kao u klasičnoj muzici.

## Muzički instrumenti

Centralni instrument jazz ansambla je bubanj sa pomoćnim udaraljkama.

Sa:

* klavirom
* gitarom
* kontrabasom

on čini ritam sekciju.

Osobito se koriste duvački instrumenti:

* saksofon
* klarinet
* truba
* trombon
* flauta
* oboa
* rog
* vibrafon

## Formacije

Veličina sastava varira od trija do punog
simfonijskog orkestra koji onda dobije pridjev "Jazz".
U Jazz orkestru svaki instrument može imati ulogu solista, služi se pisanim aranžmanima, a improviziraju samo pojedini solisti.

U malim sastavima improviziraju svi instrumenti na zadanu temu.

## Veliki izvođači

Velikoj popularnosti i univerzalnosti jazz muzike doprinijeli su ne samo heterogeni elementi njenog umjetničkog izraza, nego i sami njeni propagatori, izvođači koji su po nomenklaturi veliki virtuozi na svojim instrumentima.

* Louis Armstrong
* Duke Ellington
* Charlie Parker
* Dizzy Gillespie
* Benny Goodman
* Miles Davis
* John Coltrane
* Oscar Peterson
* Chet Baker
* Django Rheinhart
* Thelosious Monk
* Wes Montgomery

## Podvrste (struje) jazza

* Swing
* Dixieland
* Be-bop
* Hard-bop
* Cool
* Free jazz
* Fusion
# Ragtime

*Za ostale upotrebe, pogledajte Ragtime (razvrstavanje).*

| Ragtime |
| --- |
| Stilski korijeni | Cakewalk, jig, klasična muzika |
| Kulturološki korijeni | SAD 1890-ih |
| Tipični instrumenti | uglavnom klavir, ponekad orkestar s bendžom ili limeni orkestar |
| Derivirani pravci | Stride, Novelty piano, Honky tonk |
| *Fusion* žanrovi |
| Jazz - Boogie woogie - Bluegrass |

**Ragtime** (rjeđe **rag-time**) je američki žanr zabavne muzike koji je uživao vrhunac popularnosti krajem 19. i početkom 20. vijeka. Glavna karakteristika mu je bila korištenje sinkopiranog, odnosno "ofucanog" (engleski: *ragged*) ritma, a po čemu je i dobio ime. Nastao je kao muzika za ples u kvartovima crvenih svjetala St. Louisa i New Orleansa prije nego što je stekao popularnost u obliku štampanih partitura za klavir. Predstavljao je svojevrsnu sintezu tada popularnih marš (muzika)|marševa u stilu Johna Philipa Sousa sa poliritamskom muzikom afroameričkih korijena. Njegov najpoznatiji autor je bio afroamerički muzičar Scott Joplin čija je kompozicija "Maple Leaf Rag" postala jednim od najpoznatijih i najprepoznatljivijih primjera žanra..

Ragtime je iz mode izašao krajem 1910-ih kada je pažnju američke publike počeo privlačiti jazz, a potom je bio gotovo potpuno zaboravljen sve dok ga početkom 1970-ih nije počeo proučavati muzikolog Joshua Rifkin te izdao rado slušanu kompilaciju Joplinovog opusa. Igrani film *The Sting* iz 1973. je također koristio Joplinovu muziku te je bio zaslužan za novu popularnost, a *The Entertainer* je nakratko postao jedna od najslušanijih pop-kompozicija.

Za ragtime se tvrdi da je uticao na kompozitore ozbiljne muzike kao što su Claude Debussy i Igor Stravinski.

## Reference

* Berlin, E.A. (1980). *Ragtime: a musical and cultural history*. University of California Press.
* Blesh, R., and Janis, H. (1971). *They all played ragtime, 4th ed.*. Oak Publications.
* Jasen, D.A., and Tichenor, T.J. (1980). *Rags and ragtime*. Dover.
* Schafer, W.J., and Riedel, J. (1973). *The art of ragtime: form and meaning of an original black American art*. Louisiana State University Press.
* Waldo, Terry. (2009). *This is Ragtime*. Jazz at Lincoln Center Library Editions.

## Vanjske veze

* Origins of Rag
* Rag time Blog
* Interview with Ragtime Pianist and Historian Max Morath on AdventuresInMusic.biz, 2005 Arhivirano 2007-02-24 na Wayback Machine-u
* "Perfessor" Bill Edwards' Ragtime/Old-time Piano Gallery
* Swedish Ragtime Home Page
* The late John Roache's MIDI ragtime library Arhivirano 2010-03-16 na Wayback Machine-u
* Ragtime history in France Arhivirano 2008-10-15 na Wayback Machine-u
* Rocky Mountain Ragtime Radio Arhivirano 2008-09-15 na Wayback Machine-u
* Elite Syncopations Radio Arhivirano 2004-04-19 na Wayback Machine-u
* Aussie Dixieland/Ragtime Radio Arhivirano 2008-08-13 na Wayback Machine-u
* Classic Ragtime Piano by Ted Tjaden
* Warren Trachtman's Ragtime MIDI Website
* Ragtime Guitar Arrangements
# Mjuzikl

**Mjuzikl** (engl. *musical*) je glazbeno-scensko djelo zabavnog karaktera sa govorenim dijalozima, glazbenim i plesnim točkama, najčešće u dva čina.

Nastao je oko 1900. na Broadwayu u New Yorku, kao izraz specifičnog američkog zabavnog života. U početku je bio svojevrsna sinteza burleske, vaudevillea, pantomime, baleta i operete, ali uskoro je postao samostalan oblik izrazitih osobina zahvaljujući prvenstveno kvalitetnim libretima koja se često temelje na vrijednim literarnim ostvarenjima, kao i prvorazrednim izvedbama. Glazbene točke nose obilježja zabavne i jazz glazbe, a neizostavan dio mjuzikla je i song.

Oko 1930. mjuzikl se proširio i u Europi, ponajprije u Engleskoj. U Francuskoj je mjuzikl profinjeniji i intimniji od engleskog, a tu song zamjenjuje chanson. U Njemačkoj je mjuzikl sentimentalan i po sastavu orkestra najbliži opereti.

Song je solistički glazbeni broj po kojem se mjuzikl pamti. Većina njih zaživi i kao evergreen pjesma, npr. Maria iz West Side Story i Don't cry for me Argentina iz Evite.

Zlatno razdoblje mjuzikla je bilo od 1920. do 1960., koje se naziva doba umjetničke zrelosti mjuzikla. Tada naime dolazi do čvršće povezanosti pjesme i plesa sa pričom, a zapleti su uvjerljiviji. U ovom razdoblju skladaju neki od najpoznatijih skladatelja, kao što su Jerome Kirn (Show Boat), Leonard Bernstein (West Side Story), Richard Rodgers (Oklahoma), i dr.

Nakon 1960. godine mjuzikl je i dalje privlačan i publici i skladateljima. Većina ih piše starim načinom, ali nastaje i nekoliko mjuzikala pod utjecajem rocka (Jesus Christ Superstar i Hair). Najznačajniji skladatelj druge polovine dvadesetog stoljeće je bio Andrew Lloyd Webber, čiji su najpoznatiji mjuzikli Cats, Phantom of the opera i Evita.
Prvi mjuzikl je film Pjevać jezza(WARNER BROSA)
# Gigi

| *Gigi* |
| --- |
| Autor(i) | Colette |
| Država |  Francuska |
| Jezik | francuski |
| Žanr(ovi) | pripovjetka |
| Datum izdanja | 1944 |

Gigi (fonetski: *Žiži*) je pripovjetka francuske spisateljice Colette originalno objavljena 1944. godine. Naslovna protagonistica je Gilberte, od milja zvana Gigi, lijepa ali "priprosta" 15-godišnja Parižanka koju njena baka i sestra, nekoć uspješne kurtizane, nastoje podučiti kako da zavodi bogate muškarce. Zaplet nastane kada Gigi upozna mladog i bogatog plejboja Gastona koji se u nju iskreno zaljubi.

Gigi je najpoznatije djelo Colette, dijelom zahvaljujući i tome što je više puta bilo adaptirano za kazalište, film i televiziju. Najpoznatija od tih ekranizacija je istoimeni holivudski mjuzikl koji je 1958. bio nagrađen Oscarom.

## Napomene i izvori
# LIBRIS

**LIBRIS** (*Library Information System*) je švedski nacionalni katalog koji vodi Nacionalna knjižnica Švedske u Stockholmu. Nudi mogućnost besplatnog pretraživanja informacija o 6,5 milijuna knjiga, časopisa, članaka, mapa, plakata, tiskane glazbe, elektronskih resursa itd. Osim bibliografskih zapisa, po jedan za svaku knjigu ili publikaciju, LIBRIS sadrži i normativnu kontrolu o autorima: za svaku osobu navodi se zapis koji povezuje ime, datum rođenja i zanimanje s jedinstvenim identifikacijskim brojem koji se koristi kao autorizacijska datoteka za osobna imena izvan Švedske.

## Upotreba baze podataka LIBRIS

Normativna kontrola omogućuje nam otkrivanje bibliografskih i normativnih podataka i pronalaženje svih djela autora pod svim oblicima imena pod kojima ista osoba objavljuje. Jer ponekad se u publikaciji pojavljuje objavljivanje autorskog imena (ili pseudonima), koje nije identično s onim imenom koje se najčešće pojavljuje na njegovim djelima. Identifikator LIBRIS rješava problem poteškoće u prepoznavanju određenog autora uzrokovan i činjenicom da se neka osobna prezimena mogu formalno promijeniti npr. nakon vjenčanja. Katalog knjižnice pruža pregled knjižničnih materijala i organizira se prema svojoj funkciji, koja potječe od specifičnih korisničkih potreba. Zadatak autorskog knjižničnog kataloga je da se u njemu sva djela jednog autora pokažu na jednom mjestu, bez obzira na ime kojim je potpisao svoj rad.

## Povezano

* Virtualna međunarodna normativna datoteka (VIAF)
* Bibliotečna klasifikacija

## Reference

## Vanjske veze

* Nacionalna knjižnica Švedske: LIBRIS. - službena web stranica