# 1936.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 19. vijek – **20. vijek** – 21. vijek
 |
| Decenija:
 |  1900-e  1910-e  1920-e  – 1930-e –  1940-e  1950-e  1960-e  |
| Godine:
 | 1933 1934 1935 – **1936** – 1937 1938 1939
 |

 *Za ostale upotrebe, pogledajte 1936. (razvrstavanje).*

1936.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1936.. (MCMXXXVI) |
| Ab urbe condita
 | 2689.
 |
| Islamski
 | 1354–1355.
 |
| Iranski
 | 1314–1315.
 |
| Hebrejski
 | 5696–5697.
 |
| Bizantski
 | 7444–7445.
 |
| Koptski
 | 1652–1653.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1991–1992.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1858–1859.
 |
| • *Kali Yuga* | 5037–5038.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4572–4573.
 |
| • 60 godina
 | Yang Vatra Miš (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11936.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1936** (**MCMXXXVI**) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu, po gregorijanskom kalendaru.

|  |
| --- |
| **1936**: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 Rođenja • Smrti
 |

## Događaji

### Januar/Siječanj

* 5. 1. - Uvedeni motorno-električni vozovi na kratkim linijama iz Beograda.
* 7. 1. - U Iranu zabranjeno pokrivanje žena, kasnije će ovaj datum u zemlji biti Dan žena (nakon Islamske revolucije prozvan "dan sramote").
* 7 - 8. 1. - Generalni štrajk u Buenos Airesu, pet mrtvih u sukobima (dogovor postignut 25. 1.).
* 14. 1. - Prva izložba karikatura Ošišanog ježa u paviljonu "Cvijeta Zuzorić".
* 17. 1. - Venijamin I izabran za vaseljenskog patrijarha (do 1946).
* 18. 1. - Otvoren za javnost Muzej kneza Pavla u Beogradu.
* 19. 1. - Otvorena pruga Veles-Prilep, od ranije postoji prema Bitolju.
* 20. 1. - Umro britanski kralj George V, nasleđuje ga sin Edvard VIII (do decembra); sahrana 28. 1..
* 20. 1. - Drugi italijansko-abesinski rat: etiopska Božićna ofanziva okončana taktičkim etiopskim uspehom, Italijani privremeno zaustavljeni na severu. Ali istog dana na jugu okončana Bitka na Ganale Doriji u kojoj su etiopske snage potučene.
* 20. 1. - Počinje 50-dnevni generalni štrajk u Siriji protiv francuske politike.
* 22. 1. - U Beogradu izmereno 19,3 stepena, najtoplije u januaru od 1900.
* 26. 1. - Izbori u Grčkoj: venizelisti i monarhisti približno izjednačeni, jezičak na vagi je Narodni front na čelu sa komunistima.

### Februar/Veljača

* 4. 2. - David Frankfurter, Jevrejin rođen u Daruvaru, ubio Wilhelma Gustloffa, šefa nacističke stranke u Švajcarskoj.
* 5. 2. - Premijera Chaplinovog filma *Modern Times*.
* 6-16. 2. - Zimska Olimpijada 1936 u Garmisch-Partenkirchenu (Njemačka).
* 12. 2. - U Francuskoj izrečena presuda učesnicima Marsejskog atentata: Zvonimir Pospišil, Ivan Rajić i Mijo Kralj osuđeni na doživotni zatvor a Eugen Kvaternik, Ante Pavelić i Ivan Perčević na smrt u odsustvu.
* 13. 2. - Sahrana monarhističkog istoričara Jacquesa Bainvillea u Parizu, pripadnici *Camelots du Roi*, omladinske formacije *Action Française*, napali kola sa socijalističkim političarem Léonom Blumom i teško ga povredili; vlada sledeće večeri zabranjuje AF.
* februar - Objavljena knjiga "Opšta teorija zaposlenosti, kamate i novca" Johna Maynarda Keynesa.
* februar - Francuska vlada ratifikovala Franko-sovjetski pakt o uzajamnoj pomoći (ratifikacije razmenjene 27. marta u Moskvi).
* 16. 2. - Levičarski Narodni front pobedio malom razlikom na izborima u Španiji (poslednji izbori do 1977). Nakon ovoga u zemlji počinje talas nasilja, zauzimanja zemlje, pljačkanja i paljenja crkava.
* 17. 2. - U američkim novinama se pojavljuje strip Fantom (prvi superheroj sa pripijenim kostimom i maskom).
* 17. 2. - Umro Wilhelm Berliner, direktor austrijskog osiguravajućeg koncerna *Phönix*, jednog od najvećih u Evropi - ali sledećeg meseca dolazi do pada zbog ogromnih dugova. Skandal je udarac Schuschniggovom režimu i austrijskoj državi.
* 10 - 19. 2. - Bitka kod Amba Aradama: Italijani uz pomoć avijacije i bojnih otrova uništili etiopsko desno krilo na severu.
* 20. - 21. 2. - Španija: levičarske demonstracije za amnestiju i neredi, militanti napadaju crkve i manastire; vlada amnestira 34.000 političkih zatvorenika.
* 23. 2. - Načelnik španskog Generalštaba Francisco Franco imenovan za vojnog komandanta na Kanarskim ostrvima.
* 26. 2. - "Incident 26. februara" u Japanu, Frakcija Carskog puta pokušala puč, nekoliko političara ubijeno (kraj frakcije).
* 26. 2. - Obnovljen Generalitet Katalonija.
* februar - Kampanja zanatlijskih radnika protiv fabričke obuće, naročite "Batine" gumene obuće, koja je znatno jeftinija - ali seljaci se s tim ne slažu.
* 27. 2. - Vlada KJ usvaja uredbu kojom se sedište reis-ul-uleme vraća u Sarajevo.
* 27 - 29. 2. - Druga Tembienska bitka: uništena etiopska armija centra.

### Mart/Ožujak

Hooverova brana
* 1. 3. - Završena Huverova brana.
* 1. 3. - Videofon: nemački ministar pošte inaugurirao sistem *Gegensehn-Fernsprechanlagen*, prva veza između Berlina i Lajpciga.
* 4. 3. - Prvi let dirižabla *LZ 129 Hindenburg*.
* 5. 3. - Prvi let aviona *Supermarine Spitfire*.
* 5. 3. - 8. dodjela Oscara: statuete se prvi put nazivaju "oskari", najbolji film je *Mutiny on the Bounty*, četiri nagrade za *The Informer*, dve za *A Midsummer Night's Dream*.
* 6. 3. - Poslanik Damnjan Arnautović pucao u skupštini na predsednika vlade Milana Stojadinovića i promašio.
* 7. 3. - Remilitarizacija Rajnlanda: protivno Versajskom sporazumu i Ugovorima iz Lokarna a uz izgovor Franko-sovjetskog pakta, nemačka vojska zaposeda teritoriju na levoj obali Rajne. Hitler istog dana zvanično odbacuje Ugovore iz Lokarna i raspisuje izbore za 29. mart.
* 7. 3. - Rekonstrukcija Stojadinovićeve vlade: gen. Petar Živković je na mestu ministra vojske i mornarice zamenjen gen. Ljubomirom Marićem.

Nemačka nakon Versajskog sporazuma, označene granice demilitarizovanog Rajnlanda
* 8. 3. - Osnovana Radio Jugoslavija, danas Međunarodni Radio Srbija.
* 9. 3. - Pogrom u Przytyku, sukob Jevreja i Poljaka s troje mrtvih (u novije vreme se opovrgava da se radilo o pogromu).
* mart - Počela reklamna prodaja u nedovršenoj robnoj kući "Tata" - "panika" među beogradskim trgovcima.
* 12. 3. - Falangisti pucali na socijalističkog potpredsednika Kortesa Luis Jiménez de Asúa, ubijen njegov pratilac; demonstranti sutradan zapalili još dve crkve u Madridu.
* 14. 3. - Zabranjena španska Falanga, njen lider José Antonio Primo de Rivera uhapšen.
* 15. 3. - Austrijanac Josef Bradl ostvario na Planici prvi skijaški skok preko 100 m.
* 17 - 18. 3. - Velike poplave na istoku SAD, naročito u Pittsburghu, gde je bilo 69 mrtvih.
* 19. 3. - Savet Društva naroda osudio Nemačku zbog gaženja Versajskog i Lokarnskog ugovora.
* 23. 3. - Italija, Austrija i Mađarska dopunile Rimske protokole iz 1934.
* 24. 3. - Prva modna revija u Beogradu, u Domu inženjera i tehničara.
* 25. 3. - Potpisan Drugi Londonski pomorski ugovor.
* 27. 3. - Stipe Javor umro u Srijemskoj Mitrovici - nakon njegovog sprovoda u Zagrebu će doći do nereda.
* 29. 3. - Jednopartijski izbori u Nemačkoj i referendum o okupaciji Rajnlanda: 98,8% za, uz odziv od 99%.
* 31. 3. - Bitka kod Maychewa: uništenje etiopskih snaga na severu.

### April/Travanj

* c. april - Jugoslavija napušta politiku slobodne trgovine i pristupa kontroli i dirigovanju uvoza i izvoza.
* 1. 4. - U Austriji uvedena vojna obaveza, protivno Senžermenskom ugovoru.
* 1. 4. - U Kraljevini Jugoslaviji, međugradski telefonski pozivi se mogu obavljati sa svakog telefona.
* 3. 4. - Pogubljen Bruno Hauptmann, osuđen za otmicu i ubistvo Lindbergovog deteta.
* 4. 4. - Počeo generalni štrajk studenata u Beogradu, Zagrebu, Ljubljani, Skoplju i Subotici. U sukobu "Ornasovaca" (Organizacija nacionalnih studenata) i levičarskih studenata, koji su tražili štrajk na Beogradskom univerzitetu protiv visokih školarina i dr., ubijen levičar Žarko Marinović i teže povređen Jovan Šćepanović (ovaj datum će posle rata postati Dan studenata).
* 5 - 6. 4. - Jaki uragani pogađaju mesta u državama Misisipi i Džordžija.
* 7. 4. - Španski parlament smenio predsednika Alcalá-Zamoru.
* 9. 4. - U Trnovcu kod Gospića ubijen narodni poslanik iz HSS Karlo Brkljačić.

Ioannis Metaksas, diktator Grčke 1936-41.
* 13. 4. - Umro grčki premijer Konstantinos Demercis, nasleđuje ga Ioannis Metaksas (do 1941).
* 13. 4. - Otkriven asteroid 1605 Milankovitch (astronom Petar Đurković).
* 14. 4. - Na proslavi Republike u Madridu bačene petarde pred tribinu, došlo do meteža sa povređenima.
* 15. 4. - Počinje Arapska pobuna u Palestini (1936–1939), nazvana i Veliki arapski ustanak, protiv britanske vlasti i masovnog doseljavanja Jevreja; generalni štrajk Arapa traje od 20. aprila do oktobra.
* april - Počela gradnja Unske pruge.
* april - Aprilski plenum CK KPJ u Beču: međusobni sukobi, Kominterna će raspustiti CK.
* april - Biskupi sa Jadrana osuđuje "nemoral i golotinju" na plažama.
* 16. 4. - Seljačka rulja ubila šestoricu omladinaca JRZ-e u Kerestincu, ubeđena da se radi o četnicima; povređen bivši hrvatski ban Antun Mihalović; doseljenik Jovan Buta, predsednik "Četničkog udruženja" u Samoboru, ubijen sa ženom i kčerkom u Rakitju; još jedno ubistvo u Plešivici.
* 14 - 25. 4. - Ogadenska bitka: poražene etiopske trupe na jugu, ali ne i uništene.
* 25. 4. - U Palestini osnovan Arapski visoki komitet na čelu sa muftijom al-Huseinijem (zabranjen 1937).
* 26. 4. - Italijanski maršal Pietro Badoglio pokreće "Marš gvozdene volje" iz Desea prema Adis Abebi.
* 28. 4. - Umro egipatski kralj Fuad I, nasleđuje ga Faruk I (do 1952).

### Maj/Svibanj

Italijanska Istočna Afrika 1936-40
* 2. 5. - Premijera kompozicije "Petar i vuk" u Moskvi.
* 3. 5. - Drugi krug izbora u Francuskoj, pobedio Narodni front Léona Bluma, koalicija različitih socijalista i komunista (poslednji izbori u Francuskoj do 1945). Radnici započinju štrajkove i nadaju se revoluciji.
* 3. 5. - Otvorene vazdušne linije Beograd-Borovo-Zagreb i Beograd-Niš-Skoplje (od 1. juna Beograd-Sarajevo-Dubrovnik).
* 5. 5. - Italijanske snage ušle u Adis Abebu, u kojoj vladaju neredi (Haile Selasije napustio grad tri dana ranije). Musolini proglasio kraj Drugog italijansko-abesinskog rata.
* x. 5. - U Beogradu otvorena robna kuća Ta-Ta, nekoliko dana kasnije jedan trgovački pomoćnik razbio izloge, iz "protesta prema stranom kapitalu" (osuđen na globu 1940). Uprava grada je zabranila rad kuće 10. juna, na osnovu zabrane osnivanja trgovačkih radnji velikog obima iz 1934.
* 6. - 7. 5. - Konferencija Male Antante i Balkanskog sporazuma u Beogradu.
* 9. 5. - Formirana Italijanska Istočna Afrika, od Eritreje, Italijanske Somalije i tek anektirane Etiopije.
* 9. 5. - Generalni štrajk i demonstracije u Solunu, vojska i žandarmerija pucale u masu, 12 mrtvih.
* 10. 5. - Španski premijer Manuel Azaña izabran za predsednika (do 1939)
* 12. 5. - Arapski visoki komitet odlučuje da se od 15. maja u Palestini neće plaćati porezi i pribeći će se oružanom otporu ako Britanci ne zaustave useljavanje Jevreja, prodaju imanja i ako ne osnuju zakonodavno telo.
* 12. 5. - Prvo putovanje linije *Super Chief* od Čikaga do Los Anđelesa - prvi voz sa dizel vučom i svim vagonima Pullmanovim spavaćim kolima.

*RMS Queen Mary* (foto 1960)
* 12. 5. -  Japanci proglasili formalno nezavisnu Mongolsku vojnu vladu u kineskoj Unutrašnjoj Mongoliji (→ Mengjiang).
* maj - Jugoslavija, koja trpi štetu zbog međunarodnih sankcija Italiji, zaključila barter sporazum sa Nemačkom.
* 14. 5. - Počeo štrajk u Trepči, završen sporazumom 1. juna.
* 19. 5. - Inauguracija Telavivske luke, pred oduševljenim narodom se istovaruje cement sa jugoslovenskog broda "Četvrti" - izgrađena je za manje od dve godine, kao alternativa za arapsku luku u Jafi.
* 25. 5. - Počeo je dugi štrajk u američkoj firmi Remington Rand tokom kojeg će nastati Formula Mohawk Valley za razbijanje štrajkova.
* 26. 5. - Tragedija u češkom mestu Rakvice, na školskom izletu se utopilo 31 dete.
* 27. 5. - 1. 6. - Prvo putovanje luksuznog broda *RMS Queen Mary* (preko Atlantika joj treba 42 minuta duže nego "Normandiji", ali u avgustu će osvojiti Plavu traku).
* 28. 5. - Alan Turing predao rad u kome je uveden pojam Turingovog stroja.
* 29. 5. - U španskom gradu Yeste došlo do sukoba između seljaka i Civilne garde - 18 mrtvih, od čega 17 seljaka.
* 29. 5. - Prikazan *Fury*, prvi holivudski film Fritza Langa.
* 29. 5. - Sporazum o okončanju štrajka građevinskih radnika u Beogradu, u sukobu štrajkača sa žandarmima na Pašinom brdu poginuo jedan radnik.
* 31. 5. - U beogradskom Košutnjaku otvoreno golf-igralište (proteže se "od nemačkog ratničkog groblja prema Rakovici").

### Jun/Juni/Lipanj

Léon Blum
* 2. 6. - Početak štrajka lučkih radnika u Antverpenu i šireg socijalnog pokreta u Belgiji, koji vodi sporazumu sa vladom (minimalna plata, šest dana plaćenog odsustva, 40-satna nedelja, sloboda sindikata).
* 3. 6. - U Mađarskoj zabranjena nacionalsocijalistička partija, uhapšeno više stotina ljudi.
* 4. 6. - Léon Blum je francuski premijer, na čelu vlade Narodnog fronta (prvi socijalista i Jevrejin premijer, 1936-37 i 1938).
* 7/8. 6. - Generalni štrajk u Francuskoj: potpisani Matinjonski sporazumi kojim se daju izvesna prava radnicima.
* 8. 6. - Velika svečanost u Bukureštu povodom godišnjice vlasti kralja Karola II; došlo je do pada tribine, veliki broj mrtvih.
* 9. 6. - Mussolinijev zet Galeazzo Ciano (33) postaje talijanski ministar inozemnih poslova (do 1943).
* 9. 6. - Šef nikaragvanske Nacionalne garde Anastasio Somoza García prinudio na ostavku predsednika Sacasu - sa i bez predsedničke titule vlada zemljom do 1956.
* 10. 6. - Objavljen roman *Gone with the Wind* Margaret Mitchell.
* 11. 6. - 4. 7. - Održana Međunarodna nadrealistička izložba u Londonu. Salvador Dalí držao predavanje 1. jula u ronilačkom odelu i zamalo se ugušio. Inače, ranije ove godine je uradio sliku "Meka konstrukcija s kuvanim pasuljem (Slutnja Građanskog rata)".
* 13. 6. - Presude komunistima: Đuro Halabarec osuđen na smrt za ubistvo policajca u Zagrebu 17. januara.
* 15. 6. - U Estoniji eksplodirala vojna laboratorija, 60 poginulih.
* 15. 6. - Prvi let bombardera *Vickers Wellington*.
* 15. 6. - Polufinale Davis Cupa u Beču: Austrija - Jugoslavija 1:4, igrači sutradan oduševljeno dočekani u Zagrebu.
* jun - Afera Aleksandra Bodija, jugoslovenskog diplomate koji je švercovao persijske tepihe u zemlju (okrivljeni kažnjeni u oktobru sa blizu 33 miliona dinara).
* 16. 6. - Kod Budimpešte se prevrnuo splav sa pijanim tramvajdžijama - 17 mrtvih.
* 17. 6. - Ujedinjene sve policijske snage u Trećem rajhu, na njihovo čelo postavljen Heinrich Himmler (→ *Ordnungspolizei*, *Sicherheitspolizei*, *Kriminalpolizei*).
* 17. 6. - André Gide stiže u Moskvu - putovanje SSSR-om vodi njegovom odbacivanju komunizma u knjizi *Retour de l'U.R.S.S.*, objavljenoj u novembru.
* 19. 6. - Max Schmeling nokautirao u Njujorku Joe Luisa u 12. rundi (dogodine će imati revanš).
* 19. 6. - Totalno pomračenje Sunca, u Jugoslaviji prekriveno od 75% diska u Sloveniji do preko 90% u Makedoniji.
* 26. 6. - Belvederske demonstracije na Cetinju, protest zbog ubistva beogradskih studenata i komunista, u okršaju sa žandarmerijom ima i mrtvih.
* 26. 6. - "Ornasovac" Slobodan Nedeljković osuđen na pet godina i mesec dana za ubistvo Žarka Marinovića i ranjavanje još dvojice studenata 4. aprila.
* 26. 6. - Prvi let *Focke-Wulf Fw 61*, prvog funkcionalnog helikoptera. Istog dana *Douglas DC-3* ima prvi komercijalni let.
* 27. 6. - Nesreća autobusa kod Vršca, izgorelo šest putnika.
* 30. 6. - Etiopski car Haile Selasije govori pred Društvom naroda: "Danas smo mi, sutra ćete biti vi". Italijanski novinari zviždali tokom govora.
* 30. 6. - Poplava u Zagrebu: nakon provale oblaka i tuče, nadošli potoci sa Zagrebačke gore.
* jun - U Bistričkom Podgorju (Marija Bistrica) seljaci okupili "Hrvatsku vojsku" (HSS je ranije tokom godine osnovao Hrvatsku seljačku zaštitu).

### Jul/Juli/Srpanj

Bizon u Beogradskom zoološkom vrtu
* 3. 7. - Čehoslovački Jevrejin i novinar Stefan Lux se ubio u generalnoj skupštini Društva naroda kako bi privukao pažnju na antisemitizam i militarizam u Nemačkoj.
* 4. 7. - Skupština Društva naroda izglasala okončanje sankcija Italiji, nakon što je ova dovršila okupaciju Etiopije (Jugoslavija okončala sankcije 15. jula).
* 6. 7. - Uvođenje pešačkih prelaza u Beogradu: uveče probno obeležen prelaz u Kneza Mihaila kod "Ruskog cara" - dve linije s obe strane prelaza.
* 11. 7. - Austrijsko-nemački sporazum: Nemačka priznaje suverenitet Austrije, nema mešanja u unutrašnje poslove, Austrija će u svojoj politici imati na umu da je nemačka država.
* 12. 7. - Otvoren Beogradski zoološki vrt.
* 12. 7. - Otvorena pruga Kosovo Polje - Peć.
* 12. 7. - Pripadnici španske Falange ubili socijalistu i poručnika policijske Napadačke garde Joséa del Castilla.
* 12. 7. - Počinje gradnja Koncentracionog logora Sachsenhausen.
* 12. 7. - Finale evropske zone Davis Cupa u Zagrebu: Jugoslavija-Nemačka 2:3 (Nemci zadnjeg dana predali dva meča zbog kiše).
* 13. 7. - Pripadnici Napadačke garde i socijalistički aktivisti ubili španskog konzervativnog političara Joséa Calva Sotela.
* 13 - 14. 7. - Vrhunac najjačeg toplotnog talasa u modernoj istoriji Severne Amerike, koji će ubiti hiljade ljudi; u severnom Mičigenu temperatura ide do 45 °C.
* 15. 7. - Pri poletanju iz Ljubljane pao putnički avion marke Spartan - sedam mrtvih.
* 16. 7. - "Čišćenje" Berlina pred Olimpijadu: Romi poslati u koncentracioni logor Berlin-Marzahn.
* 17 - 18. 7. - **Španski građanski rat** počinje: španska Afrička armija se pobunila u Melilji; protiv levičarske vlade u metropoli pokrenut puč ali ne uspevaju staviti celu zemlju pod kontrolu.
* 18. ili 19. 7. - Dolores Ibárruri zaključuje govor preko radija rečima *No pasaran*.
* 19. 7. - Španski premijer José Giral naređuje da se narodu podeli oružje, traži pomoć od Francuske (ova na to pristaje prvih meseci, dok ne ustukne zbog nesklonosti Britanije i pritiska unutrašnjeg javnog mnenja).
* 19. 7. - Komandant Baleara Manuel Goded pokušava izvesti pobunu i u Barceloni, ali je zarobljen (streljan u augustu).
* 19. 7. - Na vrućini od oko 38 stepeni, Beograd ostao bez vode (cev u Makišu opravljena sutradan).
* 18 - 20. 7. - Opsada Cuartel de la Montañe u Madridu, poraženi pobunjenici.
* 20. 7. - Potpisana Konvencija iz Montrea o režimu u Moreuzima: Turska dobija punu kontrolu nad Bosforom i Dardanelima, uključujući militarizaciju; slobodan prolaz trgovačkim brodovima u mirno doba, ograničen prolaz ratnim brodovima necrnomorskih država.

Španski građanski rat, stanje avgust - septembar '36.
* 20. 7. - General José Sanjurjo, jedan od lidera nacionalističkog puča, gine u avionskom udesu.
* 21. 7. - Počinje dvomesečna republikanska Opsada Alcázara u Toledu.
* 23. 7. - Nacionalisti zauzimaju Granadu i ubijaju osumnjičene republikance (→ Beli teror).
* 24. 7. - Poslanik Damjan Arnautović osuđen na 15 godina robije zbog pokušaja atentata na premijera Stojadinovića (s njim osuđena još trojica).
* 24. 7. - Bitka na Guadarrami: republikanci sprečili iznenadni napad na Madrid.
* 26. 7. - Osvećen kamen-temeljac nove "rafinerije bakra" u Boru.
* 26 - 27. 7. - Olimpijska baklja prošla kroz Jugoslaviju, od Caribroda do Horgoša. Na beogradskim Terazijama za ovu priliku postavljen "žrtvenik".
* 29. 7. - U Beogradu izmereno 39,4 °C u hladu.
* 30. 7. - Olimpijske igre 1940. dodeljene Tokiju (kasnije Helsinkiju, na kraju nisu održane).
* 30. 7. - Dva do 12 italijanskih bombardera upućenih španskim nacionalistima se spustila u Francuskom Maroku, što je objavljeno širom sveta (još jedan avion pao u more).
* leto - Završena gradnja Hitlerove rezidencije Berghof (prošireno prethodno zdanje).

### Avgust/August/Kolovoz

Jesse Owens
* 1 - 16. 8. -  Olimpijske igre u Berlinu. Jesse Owens osvojio četiri zlatne medalje. Leon Štukelj osvojio srebrnu medalju u gimnastici za Jugoslaviju. Prve igre koje se prenose preko televizije.
* leto - Tokom Olimpijade je testiran novi kolor film Agfacolor. Takođe ove godine, Kodachrome je predstavio film 8 mm, kao i 35 mm za fotografije.
* 4. 8. - Kraj Našičke afere: većina osuđenih prošle godine oslobođena ili im kazna znatno smanjena.
* 4. 8. - Režim 4. avgusta u Grčkoj: povodom generalnog štrajka, Metaksasova vlada raspustila parlament i objavila opsadno stanje (režim traje do 1941).
* 5. 8. - *Convoy de la victoria*, nacionalistički konvoj uspeo preći iz Afrike u Španiju.
* ca. 8. 8. - Donesena uredba o uređenju Oceanografskog instituta Kraljevine Jugoslavije, u Splitu.
* 9. 8. - Britanski kralj Edvard VIII stigao u Jugoslaviju (vozom u Jesenice), radi krstarenja dalmatinskom obalom na jahti *Nahlin*, sutradan stižu u Šibenik.
* 1 - 14. 8. - Nacionalistička Extremadurska kampanja se okončava Bitkom za Badahos i zauzećem grada, čime je spojena njihova južna i severna zona; sledi Badahoski masakr, ubistvo najmanje 573 pristalice Republike.
* 15. 8. - U Skoplju je otvorena mala fabrika za ekstrakciju morfina i sintetiziranje kodeina i drugih alkaloida - buduće preduzeće Alkaloid Skoplje.
* avgust - Otvara se afera sa zloupotrebama u duševnoj bolnici u Kovinu.
* 17 - 31. 8. - Bitka u Sierra Guadalupe: Nacionalisti prelaze rijeku Tajo u napredovanju prema Madridu, navodno im je zrakoplov Andréa Malrauxa nanio gubitke.

Zinovjev i Kamenjev (starija slika)
* 19 - 24. 8. - Velika čistka — Prvi moskovski proces, "Šesnaestorici", od kojih su glavni Grigorij Zinovjev i Lev Kamenjev (streljani sutradan). Tokom procesa je optužen i bivši član CK Mihail Tomski (izvršio samoubistvo 22-og).
* 24. 8. - Vojni rok u Nemačkoj produžen sa jedne na dve godine.
* 26. 8. - Potpisan Anglo-egipatski ugovor - britanska vojska ostaje samo u zoni Sueckog kanala, vojna pomoć Egiptu u slučaju rata; nacionalisti nezadovoljni.

### Septembar/Rujan

* 3. 9. - Sudije u Kraljevini Jugoslaviji stiču stalnost i nepokretnost, nakon petogodišnjeg roka od ustava iz 1931.
* 3. 9. - Bitka za Talaveru de la Reina je skupa pobeda nacionalista, koji su se primakli Madridu.
* 4. 9. - Francisco Largo Caballero je novi španski premijer i ministar rata (do maja 1937).
* 4 - 5. 9. - Beryl Markham je prva žena koja je preletela Atlantik sa istoka na zapad.
* 5. 9. - Tokom bitke kod Cerro Muriana, Robert Capa navodno snimio fotografiju "Pali vojnik" (osporena autentičnost).
* 5. 9. - Nacionalisti zauzeli Irun u Baskiji, čime su republikanci u severnim provincijama odsečeni od Francuske.
* 6. 9. - Zemljotres kod Sente.
* 6. 9. - Prikazan film *My Man Godfrey*.
* 7. 9. - Uginuo poslednji tasmanijski tigar.
* 8. 9. - U lisabonskoj luci se pobunile posade dva ratna broda protiv Salazarove diktature i za špansku republiku, onesposobljeni granatiranjem.
* 8 - 14. 9. - Osmi partijski miting nacista u Nirnbergu, "Miting časti", jer je Nemačkoj "vraćena čast" Remilitarizacijom Rajnlanda; kao sledeći ciljevi se ističu povratak kolonija i Četvorogodišnji plan (naoružavanje i samodovoljnost).
* 9. 9. - Jalovi Franko-sirijski ugovor o nezavisnosti za tri godine (Francuzi ga nisu ratifikovali).
* 9. 9. - U Londonu osnovan Komitet neintervencije u Španiji (bez efekta).
* 12. 9. - Okončana Bitka za Majorku - republikanci bačeni nazad u more, počinje Italijanska okupacija Majorke (do 1939).
* 14. 9. - "Moskovsko zlato": počinje izvlačenje 510 tona zlata, 72,6% rezervi Banke Španije, koje će biti poslano u Sovjetski Savez (brodovi iz Kartahene krenuli 25. 10. za Odesu).
* 18. 9. - Jugoslovensko-rumunska konvencija o gradnji mosta između Kladova i Turn Severina i odgovarajuće pruge od Kučeva.
* 21. 9. - Nacionalisti zauzeli Maquedu, 80 km od Madrida i 45 od Toleda.
* 22. 9. - Golman BSK Franjo Glaser osuđen na dve godine strogog zatvora, jer je levog beka podmlatka, koji nije znao plivati, gurnuo u vodu na savskom kupalištu.
* 23. 9. - Narodni poslanik sreza župskog Bogdan Milinčić ustreljen kod Aleksandrovca - umire sutradan.
* 25. 9. - Uredba o likvidaciji zemljoradničkih dugova u Jugoslaviji - seljacima oproštena polovina dugova od pre aprila 1932. (kada je donesen Zakon o zaštiti zemljoradnika), a ostatak da se vrati tokom 12 godina.
* 25. 9. - Francuska vlada devalvira franak za 25 do 33%, što narednih dana povlači devalvacije i nekih drugih evropskih valuta.
* 26. 9. - Nikolaj Ježov novi narodni komesar unutrašnjih dela SSSR, umesto Jagode (do 1938, → Ježovščina).
* 27. 9. - Opsada Alcázara u Toledu okončana dolaskom nacionalističkih snaga - odnose važnu simboličnu pobedu, ali su skrenuli od Madrida.
* 29. 9. - Bitka kod rta Espartel je odlučujuća pomorska pobeda španskih nacionalista, kojim je probijena republikanska blokada u Gibraltarskom moreuzu.
* 30. 9. - Otvoreni *Pinewood Studios* u Engleskoj.
* 30. 9. - Vlak upao u snijeg kod Malovana na pruzi Zagreb-Split, na Jadranu je oluja.
* septembar/oktobar - Siton-Votsonov memorandum o ustavnom, ekonomskom i nacionalnom problemu Jugoslavije.

### Oktobar/Listopad

Francisco Franco
* 1. 10. - Francisco Franco proglašen u Burgosu za *generalissimo*-a Nacionalne armije i šefa države (do smrti 1975, takođe i šef vlade 1938-73).
* 1. 10. - Španski republikanski Kortes se sastaje u Valensiji, izglasana samouprava za Baskiju.
* 3. 10. - *Kriegsmarine*: u Hitlerovom prisustvu porinut bojni brod Scharnhorst (u službi 1939-43), u decembru i Gneisenau.
* 3 - 12. 10. - Zagrebački zbor: jesenji sajam se prvi put održava na Savskoj cesti.
* 4. 10. - Dolores Ibárruri u novinskom članku koristi izraz "peta kolona", pripisan nacionalističkom generalu Emiliju Moli (u smislu da prema Madridu napreduju četiri kolone, a peta su pristalice u gradu).
* 4. 10. - Bitka u Cable Street: antifašisti se sukobili sa policijom kako bi sprečili crnokošuljaše iz Britanske unije fašista da promarširaju kroz jevrejski kraj Londona (inače, lider BUF Oswald Mosley se dva dana kasnije u Berlinu tajno venčao sa Dianom Mitford, u kući Josepha Goebbelsa a gost je bio i Hitler).
* 6. 10. - Umro mađarski premijer Gyula Gömbös, nasleđuje ga Kálmán Darányi (do 1938).

Kafana "Albanija" je srušena
* 9. 10. - U Parizu otkriven spomenik kralju Petru i kralju Aleksandru.
* 10. 10. - U Nemačkoj osnovana Centrala Rajha za borbu protiv homoseksualnosti i abortusa.
* 10. 10. - Austrijski *Heimwehr* ukinut i pripojen Otadžbinskom frontu.
* 12. 10. - Konfrontacija filozofa Miguela de Unamuna i generala Astraya na Univerzitetu Salamanca, Unamuno pred falangistima kritikuje "nekrofilnu parolu" *¡Viva la Muerte!* ("Živela smrt!").
* 14. 10. - Wallis Simpson pokrenula brakorazvodnu parnicu od drugog muža (dobija razvod 27. 10.) - o vesti se opširno izveštava u SAD i Francuskoj, a britanska štampa sprovodi samocenzuru.
* oktobar - Završen put Zemun - Stara Pazova, prva deonica državnog puta Beograd-Novi Sad-Subotica.
* 15. 10. - Otkriven asteroid nazvan 1564 Srbija (astronom Milorad B. Protić).
* 16. 10. - Opsada nacionalističkog garnizona u Oviedu okončana deblokadom.
* 17. 10. - U Beogradu srušena kafana "Albanija" da bi na istom mestu bila podignuta Palata Albanija.
* 17. 10. - Albacete postaje sedište Internacionalnih brigada, stranih dobrovoljaca za Špansku republiku.
* 18. 10. - Hermann Göring imenovan opunomoćenikom za Četvorogodišnji plan: ubrzava se naoružavanje i priprema ekonomije za rat, bez obzira na ogromnu potrošnju, deficit i pretnju inflacije na šta upozorava Schacht.
* 19. 10. - Prva sednica Narodne skupštine KJ u novoj zgradi (posle rata poznatoj kao Savezna skupština), čija je gradnja počela još 1907.

Skupština
* 19. 10. - Američki novinar H.R. Ekins pobedio u trci oko sveta komercijalnim letovima, vreme: 18,5 dana.
* 23. 10. - Počinje rušenje dela rimskog reona Borgo, kako bi se izgradila *Via della Conciliazione* između trga Svetog Petra i Kastel Sant'Anđela.
* 24. 10. - Politički zatvorenici, komunisti, u Sremskoj Mitrovici i Mariboru štrajkuju glađu zbog pooštrenja zatvorskog režima prošlog avgusta - četiri dana kasnije, ministarstvo potvrđuje prošlogodišnju, tolerantniju, "Miškulinovu odredbu".
* 24-25. 10. - Tokom posete grofa Ciana postignut sporazum Italije i Nemačke - **Osovina** (Mussolini objavio 1. novembra u Milanu); u vezi Jugoslavije, Hitler kaže Čanu da joj da uveravanja, kako bi je odvojio od francuskog uticaja i omeo "britansku antiitalijansku aktivnost u Beogradu".
* 25. 10. - U Beogradu u parku na Topličinom vencu otkriven spomenik Vojvodi Vuku.
* 26. 10. - Joachim von Ribbentrop stiže u London kao novi nemački ambasador (do 1938), bezuspešno pokušava da dogovori anglo-nemački savez.
* 28. 10. - Sastanak Atatürk - Stojadinović u Ankari, potisani ugovori o trgovini, kliringu i nastanjivanju.
* 29. 10. - Neuspešni republikanski napad na Seseñu, 30 km od Madrida, mada su upotrebili sovjetske T-26.
* 29. 10. - Irački puč: general Bakr Sidqi oborio premijera - ovo je prvi vojni udar u Iraku i arapskom svetu.
* 30. 10. - Nesreća na Šipadovoj željeznici kod Drvara, poginula četiri kočničara.

### Novembar/Studeni

* 2. 11. - BBC započinje s emitiranjem redovitog televizijskog programa (ubrzo preovlađuje elektronski sistem od 405 linija).
* 3. 11. - Američki predsednik Franklin Delano Roosevelt ubedljivo reizabran, pobedio je republikanca Alfa Landona sa 523 prema 8 elektorskih glasova.
* 3. 11. - Jugoslovenski premijer Stojadinović se sastao sa bugarskim carem Borisom III.
* 4. 11. - Anarhistička Nacionalna konfederacija rada (CNT) dobija četiri mesta u španskoj vladi, među kojima je i prva žena ministar, Federica Montseny. Istog dana, nacionalisti zauzeli Getafe kod Madrida, lokaciju avio-baze.
* 4. 11. - Odobrena nacionalizacija industrije aeroplanskih motora Rakovica.
* 6. 11. - Usled nadiranja nacionalističkih snaga, republikanska vlada beži iz Madrida u Valensiju; u Madridu je sutradan osnovan Savet odbrane na čelu sa generalom Miajom.
* 7. 11. - U Madridu počinju Paracuelloski masakri, republikanci za mesec dana ubijaju 2-3 hiljade nacionalista.
* 8. 11. - Sastanak Kneza Pavla i Vladka Mačeka na Brdu kod Kranja - ništa konkretno.
* 8. 11. - General Emilio Mola pokreće napad na Madrid, počinje Opsada Madrida (do marta 1939); uveče na front stižu prve Inter-brigade.
* 9. 11. - Kostaq Kota novi premijer Albanije nakon Mehdi Frashërija (do 1939).
* 11. 11. - Osvećena Spomen-kosturnica srpskih ratnika u Zejtinliku kod Soluna.
* 11. 11. - Durrutijeva kolona, anarhistička vojna jedinica, stiže u Madrid.
* 11. 11. - Britanska krunska Peelova komisija stiže u Palestinu da ispita uzroke tamošnjeg revolta.
* 12. 11. - Otvoren San Francisco–Oakland Bay Bridge.
* 14. 11. - Nemačka se odrekla Versajskih obaveza po pitanju rečnih vodenih puteva; samo Francuska, Čehoslovačka i Jugoslavija osuđuju ovaj jednostrani čin.
* 14. 11. - Suiyuanska kampanja: sukob kineske vojske i japanskih marioneta u Unutrašnjoj Mongoliji.

Potpisivanje Antikominternskog pakta
* 16. 11. - Abdikacijska kriza: kralj Edward VIII obavestio premijera Baldwina da se namerava oženiti sa Wallis Simpson.
* 18. 11. - Francuski ministar unutarnjih poslova Roger Salengro izvršio samoubojstvo - bio je na meti klevetničke kampanje krajnje desnice.
* 20. 11. - Osnivač Falange José Antonio Primo de Rivera je streljan ranu ujutro; anarhista Buenaventura Durruti umire od rana istog dana.
* 21. 11. - Pierre Gemayel osnovao Libansku falangu (Partija Kataib), okuplja uglavnom Maronite.
* 15 - 23. 11. - Bitka u Univerzitetskom gradu je strateška republikanska pobeda u Madridu, zaustavljeno brzo nadiranje nacionalista.
* 25. 11. - Nemačka i Japan sklopili Antikominterna pakt (Italija se pridružuje sledeće godine).
* 29. 11. - Počinje Prva Bitka na Korunjskom drumu, nacionalisti pokušali da odseku Madrid sa zapadne strane.
* 30. 11. - Izgorela londonska Kristalna palata.
* 30. 11. - Baskijci započinju neuspešnu Villarrealsku ofanzivu protiv nacionalista (do 24. 12.).

### Decembar/Prosinac

Značka HJ
* 1. 12. - Članstvo u Hitlerjugendu obavezno za Nemce-arijevce od 10 do 18 godina starosti.
* decembar, početkom - Do sada su održani lokalni izbori u KJ, po banovinama: JRZ je sveukupno uzela 2.626 opština od 3.762, bivši HSS 507 i Udružena opozicija 318.

Promene u sastavu SSSR
* 2. 12. odn. 5. 12. - Država Džebel Druz, na jugu, i Alavitska Država, na primorju, vraćeni u sastav francuske Sirije.
* 5. 12. - Donesen novi Ustav SSSR, poznat i kao Staljinov ustav. Uvedeni dvodomni Vrhovni sovjet Sovjetskog Saveza, formalno univerzalno direktno pravo glasa, ekonomska prava, prava na rad, odmor, razonodu, zdravstvo, obrazovanje, itd. (kritičari ga smatraju propagandnim dokumentom).
* 5. 12. - Nacionalno razgraničenje u SSSR:
	+ Zakavkaska Socijalistička Federativna Sovjetska Republika podeljena u  Gruzijsku,  Jermensku i  Azerbejdžansku SSR.
	+ Kazačka ASSR, deo Ruske SFSR, postaje zasebna Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika.
	+ Kirgiska ASSR, deo Ruske SFSR, postaje zasebna Kirgiska Sovjetska Socijalistička Republika.
	+ Karakalpačka ASSR prelazi iz RSFSR u sastav Uzbečke SSR.
* 6. 12. - Pošto Norveška uskraćuje gostoprimstvo Lavu Trockom, meksički predsednik Lazaro Cardenas objavljuje da može doći u Meksiko (stiže sledećeg meseca).
* 9. 12. - Putnički avion Douglas DC-2 pao po poletanju sa croydonskog aerodroma, 15 poginulih, među kojima i Juan de la Cierva, izumitelj autožira i bivši švedski premijer Arvid Lindman.

Edward od Windsora i Wallis Simpson
* 10. 12. - Britanski kralj Edward VIII potpisuje instrument abdikacije. Sutradan se obraća naciji a novi kralj postaje njegov brat George VI, raniji vojvoda od Yorka (do 1952).
* 10. 12. - Na dodeli Nobelovih nagrada u Stokholmu nema Carla von Ossietzkog, dobitnika nagrade za mir iz Nemačke.
* 10. 12. - Samoubistvo "jedne od najlepših beogradskih devojaka" Mile Dimitrijević zbog nesrećne ljubavi sa inž. Batom Stojanovićem - njen otac je 17-og ustrelio Stojanovića sa nekoliko hitaca (preživeo je) i izvršio samoubistvo (veliki publicitet, pet strana u "Politici").
* 11. 12. - Irska Slobodna Država koristi abdikacionu krizu u V. Britaniji da skoro u potpunosti eliminira britanskog vladara kao ustavnog činioca.
* 12. 12. - Xi'anski incident - Chiang Kai-shek otet od strane "Mladog maršala" Zhang Xueliang-a, što će dovesti do obnove saveza sa komunistima (Chiang pušten 25. 12.).
* 12. 12. - Prikazan film *Camille* sa Gretom Garbo i Robertom Taylorom.
* 14. 12. - David Frankfurter osuđen na 18 godina za ubistvo Gustloffa (pušten 1945).
* 21. 12. - Prvi let bombardera *Junkers Ju 88*.
* 21. 12. - Hashim al-Atassi prvi put postaje predsednik Sirije (1936-39, 1949-51. i 1954-55.)
* 23. 12. - Beograd proglašen turističkim mestom.
* 26. 12. - Eric Blair (George Orwell) stigao u Barcelonu (ostaje u Španiji pola godine).
* 27 - 29. 12. - XIV internacionalna brigada poražena u bici kod Lopere, poginuli engleski pesnici John Cornford (praunuk Charlesa Darwina) i Ralph Winston Fox.
* decembar - Posle jakog toplotnog talasa letos, počinje jak hladni talas u Severnoj Americi.

### Kroz godinu

* Odlična žetva u Kraljevini Jugoslaviji.
* Kolonizacija: od 1919. u "Južnoj Srbiji" je naseljeno 34.528 kolonista, koji su dobili 177.454 ha zemlje; ove godine oko Đakovice i u Podrimlju naseljeno 6.000 agrarnih interesenata na 48.744 ha. Za naseljavanje je potrošeno oko 860 miliona dinara, što je po naseljeniku "neznatno" u poređenju sa drugim zemljama.
* Mala pijanistkinja Nada Branković pobedila na festivalu u Beču.
* Glad u zapadnoj Kini odnosi milione ljudi.
* Gvatemala, Honduras i Nikaragva su ove godine napustili Društvo naroda.
* Sarajevo ima 80.000 stanovnika, od čega samo 4.500 poreskih obveznika.
* Beograd ima 310.000 stanovnika i 125 tramvaja, koji prevoze 82% putnika; ima oko 8.000 motornih vozila svih vrsta Izvršeno je 20 ubistava.

## Rođenja

### Januar/Siječanj

* 1. 1. - Lazo Goluža, urednik TVZ († 2020)
* 5. 1. - Petar Kriste, hrvatski političar
* 6. 1. - Safet Isović, pjevač († 2007)
* 8. 1. - Božidar Šujica, jugoslavenski i srpski pjesnik
* 9. 1. - Marko Veselica, ekonomist, političar († 2017)
* 10. 1. - Robert Woodrow Wilson, astronom, nobelovac
* 11. 1. - Eva Hesse, umetnica († 1970)
* 19. 1. - Mahmut Bakali, političar († 2006)
* 22. 1. - Predrag Živković Tozovac, pevač († 2021)
* 27. 1. - Lavrentije Trifunović, episkop šabački († 2022)
* 28. 1. - Ismail Kadare, albanski književnik († 2024)
* 28. 1. - Alan Alda, glumac, autor
* 29. 1. - Patrick Caulfield, slikar († 2005)

### Februar/Veljača

* 10. 2. - Velimir Lukić, književnik, upravnik Narodnog pozorišta, direktor TV Beograd († 1997)
* 11. 2. - Burt Reynolds, glumac († 2018)
* 12. 2. - Đoko Stojičić, književnik, diplomata, ministar († 2021)
* 14. 2. - Uglješa Kojadinović, glumac († 1982)
* 17. 2. - Stipe Šuvar, hrvatski političar († 2004.)
* 26. 2. - Adem Demaçi, kosovski pisac i političar († 2018)

### Mart/Ožujak

* 5. 3. - Dean Stockwell, glumac († 2021)
* 10. 3. - Sepp Blatter, predsjednik FIFA
* 11. 3. - Antonin Scalia, sudac Vrhovnog suda SAD († 2016)
* 18. 3. - F. W. de Klerk, predsednik Južne Afrike († 2021)
* 19. 3. - Ursula Andress, glumica
* 28. 3. - Mario Vargas Llosa, književnik, nobelovac († 2025)

### April/Travanj

* 2. 4. - Milka Lukić, glumica († 2009)
* 7. 4. - Jelisaveta Karađorđević, jugoslovenska princeza
* 8. 4. - Milivoj Solar, teoretičar književnosti, akademik HAZU († 2025)
* 9. 4. - Ljubomir Ćipranić, glumac († 2010)
* 12. 4. - Charles Napier, glumac († 2011)
* 16. 4. - Šaban Bajramović, romski pevač († 2008)
* 20. 4. - Ljubica Jović, hrvatska glumica
* 21. 4. - Vasilija Radojčić, pevačica († 2011)
* 23. 4. - Roy Orbison, kantautor, muzičar († 1988)
* 24. 4. - Jill Ireland, glumica († 1990)
* 29. 4. - Zubin Mehta, dirigent

### Maj/Svibanj

* 2. 5. - Engelbert Humperdinck, pevač
* 7. 5. - Ivan Jagodić, glumac († 2010)
* 9. 5. - Glenda Jackson, glumica, političarka († 2023)
* 9. 5. - Albert Finney, glumac († 2019)
* 12. 5. - Frank Stella, slikar († 2024)
* 13. 5. - Davor Rodin, hrvatski filozof i politolog
* 13. 5. - Ivo Štivičić, dramaturg, scenarist († 2021.)
* 14. 5. - Bobby Darin, pevač, glumac († 1973)
* 17. 5. - Dennis Hopper, američki glumac († 2010.)
* 27. 5. - Ivo Brešan, hrvatski književnik i scenarist († 2017)
* 27. 5. - Senka Veletanlić, pevačica, glumica († 2026)
* 27. 5. - Zlatko Crnković, glumac († 2012)
* 27. 5. - Louis Gossett Jr., glumac († 2024)

### Jun/Juni/Lipanj

* 1. 6. - Bekim Fehmiu, glumac († 2010.)
* 7. 6. - Pippo Baudo, TV voditelj († 2025)
* 9. 6. - Nikola Koljević, književnik i političar († 1997.)
* 10. 6. - Thomas Hoepker, fotograf († 2024)
* 17. 6. - Ken Loach, režiser
* 20. 6. - Ivan Grubišić, svećenik, političar († 2017)
* 22. 6. - Kris Kristofferson, glumac, pevač († 2024)
* 23. 6. - Richard Bach, književnik, avijatičar
* 23. 6. - Kostas Simitis, premijer Grčke († 2025)
* 25. 6. - Rexhep Qosja, književnik († 2026)

### Jul/Juli/Srpanj

* 8. 7. - Gabi Novak, pjevačica († 2025)
* 9. 7. - Richard Wilson, glumac
* 15. 7. - George Voinovich, američki političar († 2016)

### Avgust/August/Kolovoz

* 1. 8. - Yves Saint Laurent, modni kreator († 2008)
* 3. 8. - Vice Vukov, hrvatski estradni umjetnik, publicist i političar († 2008.)
* 4. 8. - Milenko Maticki, književnik, urednik "Politike" († 2001)
* 6. 8. - Dražan Jerković, hrvatski nogometaš, reprezentativac, trener, sportski direktor i izbornik († 2008.)
* 15. 8. - Vera Svoboda, hrvatska pjevačica († 2024)
* 18. 8. - Robert Redford, glumac († 2025)
* 20. 8. - Alice i Ellen Kessler, njemačke zabavljačice
* 21. 8. - Wilt Chamberlain, košarkaš († 1999)
* 22. 8. - Dobrica Erić, srpski pesnik († 2019)
* 29. 8. - John McCain, američki republikanski političar († 2018)

### Septembar/Rujan

* 3. 9. - Zine El Abidine Ben Ali, predsednik Tunisa († 2019)
* 5. 9. - Jerko Ješa Denegri, istoričar umetnosti, kritičar
* 7. 9. - Buddy Holly, američki muzičar († 1959)
* 12. 9. - Tahir Kulenović, flautista († 1999)
* 13. 9. - Nedeljko Dragić, animator "Zagrebačke škole"
* 14. 9. - Walter Koenig, glumac
* 21. 9. - Jurij Luškov, gradonačelnik Moskve († 2019)
* 25. 9. - Moussa Traoré, predsednik Malija († 2020)
* 29. 9. - Silvio Berlusconi, poduzetnik, premijer Italije († 2023)

### Oktobar/Listopad

* 5. 10. - Václav Havel, književnik, predsednik Čehoslovačke i Češke († 2011)
* 6. 10. - Beti Jurković, hrvatska pjevačica
* 9. 10. - Brian Blessed, glumac
* 14. 10. - Božidar Vučurević, gradonačelnik Trebinja
* 17. 10. - Đurđa Ivezić, glumica († 2020)
* 22. 10. - Jovan Pavlović, mitropolit zagrebačko-ljubljanski († 2014)
* 27. 10. - Zdenka Anušić, glumica († 2012)

### Novembar/Studeni

* 5. 11. - Ivan Stambolić, predsednik Predsedništva SR Srbije († 2000)
* 8. 11. - Virna Lisi, glumica († 2014)
* 9. 11. - Mihail Talj, šahista († 1992)
* 19. 11. - Ljubiša Samardžić, glumac († 2017)
* 20. 11. - Stevan Gardinovački, glumac († 2011)
* 22. 11. - Vladimir Kranjčević, dirigent, pijanista († 2020)
* 23. 11. - Dragoslav Lazić, filmski i TV reditelj († 2024)

### Decembar/Studeni

* 1. 12. - Franjo Jurčec, hrvatski glumac
* 6. 12. - Božo Bunjevac, glumac († 2008)
* 8. 12. - David Carradine, glumac († 2009)
* 10. 12. - Radomir Damnjanović-Damnjan, slikar
* 15. 12. - Irena Prosen, glumica
* 16. 12. - Nikola Kovač, romanista, akademik († 2007)
* 17. 12. - Jorge Mario Bergoglio, papa Franjo († 2025)
* 17. 12. - Klaus Kinkel, njemački političar († 2019)
* 22. 12. - Héctor Elizondo, glumac
* 29. 12. - Mary Tyler Moore, glumica († 2017)
* 31. 12. - Mirjana Isaković, vajar

### Kroz godinu

* Dragan Tomić (političar) († 2022)
* Mirko Čanadanović, političar

## Smrti

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 6. 1. - Louise Bryant, novinarka (\* 1885)
* 9. 1. - John Gilbert, glumac (\* 1897)
* 18. 1. - Rudyard Kipling, engleski književnik (\* 1865.)
* 20. 1. - George V, kralj Ujedinjenog Kraljevstva (\* 1865)
* 23. 1. - Teodor Taranovski, rusko-jugoslovenski pravnik i istoričar (\* 1875)
* 2. 2. - Bosiljka Janić rođ. Cincar-Janković, dobrotvorka (\* 1869)
* 4. 2. - Wilhelm Gustloff, švajcarski nacista (\* 1895)
* 19. 2. - Billy Mitchell, američki general, pionir vojne avijacije (\* 1879)
* 20. 2. - Max Schreck, glumac (\* 1879)
* 25. 2. - Maksimilijan Hajdin, episkop gornjokarlovački (\* 1879)
* 27. 2. - Ivan Pavlov, ruski fiziolog (\* 1849.)
* 11. 3. - David Beatty, britanski admiral (\* 1871)
* 16. 3. - Marguerite Durand, novinarka, glumica, sifražetkinja (\* 1864)
* 16. 3. - Josip Bogner, književnik kritičar (\* 1906)
* 18. 3. - Elefterios Venizelos, grčki državnik (\* 1864)
* 27. 3. - Stipe Javor, hrvatski političar (\* 1877)

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 4. 4. - Žarko Marinović, student prava i član KPJ (\* 1911)
* 7. 4. - Marilyn Miller, glumica, plesačica (\* 1898)
* 20. 4. - Wladimir Giesl von Gieslingen, bivši austrougarski poslanik u Beogradu (\* 1860)
* 23. 4. - Blanka Kezer, operska pevačica
* 28. 4. - Ignjat Job, hrvatski slikar (\* 1895.)
* 28. 4. - Fuad I, kralj Egipta (\* 1868)
* 8. 5. - Oswald Spengler, istoričar, filozof (\* 1880)
* 14. 5. - Edmund Allenby, britanski general i administrator (\* 1861)
* 3. 6. - Walther Wever, nemački general, komandant Luftwaffe (\* 1887)
* 11. 6. - Robert E. Howard, pisac fantazije (\* 1906)
* 12. 6. - Karl Kraus, austrijski prozaist, publicist i dramatik (\* 1874.)
* 14. 6. - Gilbert Keith Chesterton, književnik, filozof, laički teolog (\* 1874)
* jun - Lajoš Čaki, revolucionar i politički zatvorenik (\* 1869)
* 18. 6. - Maksim Gorki, ruski književnik (\* 1868.)
* 22. 6. - Moritz Schlick, fizičar, filozof (\* 1882)

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 7. 7. - Georgij Čičerin, sovjetski političar (\* 1872)
* 8. 7. - Thomas Meighan, glumac (\* 1879)
* 8. 7. - Rudolf Koppitz, fotograf (\* 1884)
* 15. 7. - Mihailo Jarošenko, pilot A.D. Aeroput (\* 1893)
* 19. 7. - Jovan Žujović, srpski geolog i političar (\* 1856)
* 1. 8. - Louis Blériot, pionir avijacije (\* 1872)
* 10. 8. - Antonije Hrapovicki, osnivač Ruske zagranične crkve (\* 1863)
* 15. 8. - Grazia Deledda, talijanska književnica, nobelovka (\* 1871.)
* 19. 8. - Federico García Lorca, španski pesnik (\* 1898)
* 25. 8. - Lev Kamenjev, revolucionar i sovjetski političar, žrtva čistke (\* 1883)
* 25. 8. - Grigorij Zinovjev, revolucionar i sovjetski političar, žrtva čistke (\* 1883)
* 14. 9. - Irving Thalberg, filmski producent (\* 1899)
* 15. 9. - Svetozar Pribićević, srpski političar iz Hrvatske (\* 1875)
* 16. 9. - Ibrahim Maglajlić, bivši reis-ul-ulema (\* 1861)
* 17. 9. - Henry Louis Le Châtelier, hemičar (\* 1850)
* 21. 9. - Hugo Ehrlich, arhitekt (\* 1879)
* 29. 9. - Lazar Mijušković, bivši crnogorski premijer (\* 1867)

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 6. 10. - Gyula Gömbös, premijer Mađarske (\* 1886)
* 19. 10. - Arsen Karađorđević, brat Petra I, otac Pavla (\* 1859)
* 19. 10. - Lu Xun, književnik (\* 1881)
* 3. 11. - Vojislav Vujović, revolucionar, žrtva čistke (\* 1897)
* 3. 11. - Deže Kostolanji, književnik, novinar, prevodilac (\* 1885)
* 6. 11. - Ivša Lebović, hrvatski političar i odvjetnik (\* 1874.)
* 15. 11. - Eugen Viktor Feller, farmaceut, industrijalac (\* 1871)
* 18. 11. - Gančo Hadžipanzov, pesnik, član KPJ, španski borac (\* 1900)
* 20. 11. - Buenaventura Durruti, anarhista (\* 1896)
* 20. 11. - José Antonio Primo de Rivera, osnivač Falange (\* 1903)
* 2. 12. - Miloš Bogunović (četnički komandant) (\* 1854)
* 9. 12. - Lottie Pickford, glumica (\* 1893)
* 10. 12. - Luigi Pirandello, talijanski književnik, nobelovac (\* 1867.)
* 18. 12. - Andrija Mohorovičić, hrvatski geofizičar (\* 1857.)
* 20. 12. - Elsa Einstein, druga Albertova supruga (\* 1876)
* 22. 12. - Dragutin Gorjanović Kramberger, hrvatski paleontolog, paleontropolog i geolog (\* 1856.)
* 22. 12. - Nikolaj Ostrovski, književnik socrealizma (\* 1904)
* 27. 12. - Hans von Seeckt, nemački general (\* 1866)
* 28. 12. - Zorka Todosić, srpska glumica (\* 1864)
* 31. 12. - Miguel de Unamuno, književnik, filozof, profesor (\* 1864)

### Kroz godinu

* Mihailo Golubović, boem, pripovedač (\* 1872)
* Đorđe Stratimirović (arheolog) (\* 1858)

## Nobelova nagrada za 1936. godinu

* **Fizika**: Victor Franz Hess (otkriće kosmičke radijacije) i Carl David Anderson (otkriće pozitrona)
* **Kemija**: Peter Debye (doprinos poznavanju molekularne strukture putem istraživanja dipolnog momenta i difrakcije rentgenskih zraka i elektrona u gasovima)
* **Fiziologija i medicina**: Henry Hallett Dale i Otto Loewi (otkrića u vezi hemijske transmisije nervnih impulsa)
* **Književnost**: Eugene O'Neill (za snagu, poštenje i duboke emocije njegovih dramskih dela, koje otelovljuju originalni koncept tragedije)
* **Mir**: Carlos Saavedra Lamas (posredovanje u Ratu za Čako između Bolivije i Paragvaja, iniciranje ugovora o nenapadanju između južnoameričkih zemalja)

## Reference

## Vanjske veze

* Chronology 1936, University of Indiana
* Foreign News: Pigs in Policy, magazin *Time*, 2. mart 1936. (uvećanje britanske kvote za svinje iz Jugoslavije, radi pridržavanja sankcija protiv Italije)
* YUGOSLOVIA: Peter Passes Arhivirano 2010-11-21 na Wayback Machine-u, magazin *Time*, 6. jul 1936. (o Petru i Tomislavu)
* Miscellany, Oct. 12, 1936 Arhivirano 2010-11-21 na Wayback Machine-u, *Time*
* Miscellany: Yugoslavia Arhivirano 2010-11-21 na Wayback Machine-u, *Time* Dec. 07