# 12 Years a Slave (film)

| 12 Years a Slave |
| --- |
| kino-poster |
| Režija | Steve McQueen |
| Producent | Brad Pitt Dede Gardner Jeremy Kleiner Bill Pohlad Steve McQueen Arnon Milchan Anthony Katagas |
| Scenario | John Ridley |
| Predložak | *Twelve Years a Slave*; autor: Solomon Northup |
| Uloge | Chiwetel Ejiofor Michael Fassbender Benedict Cumberbatch Paul Dano Paul Giamatti Lupita Nyong'o Sarah Paulson Brad Pitt Alfre Woodard |
| Muzika | Hans Zimmer |
| Fotografija | Sean Bobbitt |
| Montaža | Joe Walker |
| Studio | Summit Entertainment Regency Enterprises River Road Entertainment Film4 Plan B |
| Distribucija | Fox Searchlight Pictures |
| Premijera | 30. augusta 2013 (2013-08-30) (Telluride Film Festival) 8. novembra 2013 (2013-11-08) (redovna distribucija u SAD) |
| Trajanje | 134 min. |
| Zemlja |  Ujedinjeno Kraljevstvo  Sjedinjene Države |
| Jezik | engleski |
| Budžet | 20 mil. $ |
| Bruto prihod | 140,160.000 $ |

12 Years a Slave (srpskohrvatski: *Dvanaest godina ropstva*) je američko-britanski igrani film snimljen 2014. u režiji Stevea McQueena. Temelji se na istoimenoj knjizi Solomona Northupa, koji je i protagonist, a čiji lik tumači Chiwetel Ejiofor. Radnja započinje 1841. kada je Northup, slobodni crni violinist iz države New York na prevaru doveden u Washington, otet i prodan kao rob na Jug, odnosno njegove napore da preživi u toj situaciji i ponovno postane slobodan. Film je izazvao veliku pažnju zbog nastojanja da se na što eksplicitniji način prikaze ropstvo američkih crnaca koju je Hollywood obično izbjegavao, a također je dobio izvrsne kritike, te niz prestižnih nagrada koje su kulminirale sa Oscarom.

## Glavne uloge

| Glumac
 | Uloga
 |
| --- | --- |
| Čuetel Edžiofor | Solomon Nortup
 |
| Bred Pit | Samjuel Bas
 |
| Majkl Fasbender | Edvin Eps
 |
| Benedikt Kamberbač | Vilijam Ford
 |
| Sara Polson | Meri Eps
 |
| Lupita Nyong'o | Patsi
 |
| Pol Džijamati | Teofilus Frimen
 |
| Pol Dejno | Džon
 |
| Alfri Vudard | Harijet Šo
 |
| Kvavenžane Volis | Margaret Nortup
 |

## Snimanje

John Ridley na Filmskom festivalu u San Diegu 2013.
Nakon sastanka sa scenaristom Johnom Ridleyjem na projekciji filma *Glad*, režiser Steve McQueen je stupio u kontakt sa Ridleyjem i izrazio mu svoj ​​interes za snimanje filma o "dobu ropstva u Americi". Razvijajući ideju, njih dvojica nisu mogli nikako da se usaglase sve dok McQueenova žena nije pronašla memoare Solomona Northupa iz 1853. On je rekao o Northupovim memoarima sljedeće:

>  Pročitao sam ovu knjigu, i bio sam potpuno zapanjen. U isto vrijeme sam bio prilično ljut na samog sebe da nisam znao za ovu knjigu. Živim u Amsterdamu gdje je Ana Frank nacionalni heroj, a za mene ova je knjiga poput Dnevnika Anne Frank, s tim što je napisana 97 godina prije. U osnovi to je bila moja strast da ovu knjigu prenesem na film.
>
>

Nakon dugog procesa priprema, u kojem je producentska kuća Brada Pitta Plan B Entertainment podržala projekat, koja je na kraju pomogla finansiranje i od raznih drugih filmskih studija, film je službeno bio najavljen u augustu 2011. godine sa McQueenom kao režiserom i Chiwetelom Ejioforom kao glavna uloga slobodnog crnca koji je otet i prodat u roblje daleko na jug Amerike. McQueen je uporedio glumu Ejiofora sa "vrhunskom i dostojanstvenom" glumom Sidneyja Poitiera i Harryja Belafontea. U oktobru 2011, Michael Fassbender, koji je glumio u McQueenovim prethodnim filmovima *Glad* i *Sramota* pridružuje se glumačkoj ekipi. Početkom 2012, sve ostale uloge su bile podijeljene, a snimanje je trebalo da počne krajem 2012.

Kako bi jezik i dijalekt bili autentični iz tog doba i područja gdje se film odvija, trener dijalekata Michael Buster je doveden da pomogne glumcima da savladaju akcente. Jezik ima književne kvalitete koji se odnose na ondašnji stil pisanja i pod jakim je utjecajem Biblije. Buster je objasnio:

>  Mi ne znamo kako su robovi zvučali 1840-ih, pa sam koristio ruralne uzorke iz Mississippija i Louisiane za glumce Ejiofora i Fassbendera. Zatim za Benedicta Cumberbatcha, našao sam neke akcente bogate klase New Orleansa iz '30-tih. A onda sam radio sa Lupitom Nyong'o, koja je porijeklom iz Kenije, ali ona je već imala obuku na Yaleu, tako da je ona stvarno napravila pomak u svom govoru i savladala je američki govor.
>
>

Nakon što su obojica osvojili nagradu na 86. dodjeli Oscara, objavljeno je da su McQueen i Ridley imali tekući spor oko zasluga za scenarij.

Režiser Steve McQueen na premijeri filma na Međunarodnom filmskom festivalu u Torontu 2013.
Sa budžetom od 20 miliona dolara, glavno snimanje je počelo u New Orleansu, Louisiana 27. juna 2012. Nakon sedam sedmica, snimanje se završilo 13. augusta 2012. Da bi se smanjili troškovi, najveći dio snimanja se dešavao oko područja New Orleansa i južno od Red Rivera okruga na sjeveru Louisiane, gdje je Northup robovao. Među lokacijama koje su se koristile bile su četiri historijske plantaže: *Felicity, Magnolia, Bocage, i Destrehan*. Magnolia, plantaže u Natchitoches, nalaze se samo nekoliko kilometara od historijskog mjesta gdje je držan Northup. "Biti svjestan da smo bili tamo na mjestu gdje su se te stvari događale je bilo toliko moćno i emocionalno", rekao je glumac Chiwetel Ejiofor. "Taj osjećaj da plešete sa duhovima - to je tako opipljivo." Snimanje se također odvijalo u *Columns hotelima* i *Madame John Legacy* u Francuskoj četvrti New Orleansa. Glavni snimatelj filma Sean Bobbitt, snimao je sa 35 mm filmskom kamerom sa 2.35:1 omjerom za široki ekran korišćenjem kamera Arricam LT i ST. "Naročito za ovaj period, film daje publici definitivni osjećaj tog perioda i kvalitet", rekao je Bobbitt. "I zbog epske prirode priče, široki ekran je očito najviše odgovarao. Široki ekran znači veliki film, epska priča - u ovom slučaju epska priča o ljudskoj izdržljivosti"

Filmska ekipa je izbjegavala izbledjeli vizualni stil koji je tipičan za dokumentarnu estetiku. Namjerno povlačeći vizualne usporedbe snimanja sa radovima španskog slikara Francisca Goye, McQueen je objasnio:

>  Kad mislite o Goyi, koji je naslikao najstrašnije slike nasilja, mučenja i tako dalje, čije slike su zapanjujuće i izuzetne, jedan od razloga što su tako divne je to što on govori, pogledaj - pogledaj ovo. Dakle, ako slikaš loše ili sve staviš u neku vrstu pogrešne perspektive, privlačiš više pažnje na ono što nije u redu sa slikom nego gledajući samu sliku.
>
>

## Izvori

## Vanjske veze

* Službene stranice‍
* *12 Years a Slave* na sajtu IMDb
* *12 Years a Slave* at History vs. Hollywood
* *12 Years a Slave* na Box Office Mojo-u
* *12 Years a Slave* na Rotten Tomatoes-u (`en`)
* *12 Years a Slave* na Metacriticu
* downloadable copies of the book