# 5. marta

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsr.
 |

**5. mart/ožujak** (**5. 3.**) je 66. dan godine po gregorijanskom kalendaru (67. u prestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 301 dan.

## Događaji

* 1496. — Engleski kralj Henri VII primio u službu italijanske pomorce Đovanija i Sebastijana Kabota kako bi za englesku krunu otkrili nove zemlje.
* 1684. — Nemačka, Poljska i Venecija u Lincu formirale Svetu ligu protiv Turske.
* 1770. — Bostonski masakr: gađanje britanskih vojnika grudama tijekom vojne okupacije ubrzo je eskaliralo u nasilje u Bostonu.
* 1824. — Britanija je službeno objavila rat Burmi, čime je započeo Prvi anglo-burmanski rat.
* 1832. — U Beogradu počela da radi prva štamparija u Srbiji, prva štampan knjiga bila "Sabor istine i nauke" Jovana Stejića.
* 1856. — Londonsko pozorište "Kovent garden" uništeno u požaru.
* 1916. — Španski prekookeanski putnički brod "Princ od Astorije" potonuo za nekoliko minuta pošto je udario u stenu blizu obale Brazila. Od 588 putnika i članova posade 455 izgubilo život.
* 1918. — Boljševička Rusija premjestila je glavni grad iz Petrograda u Moskvu.
* 1933. — Nacionalsocijalistička radnička partija Adolfa Hitlera osvojila većinu u nemačkom Rajhstagu.
* 1945. — Drugi svetski rat: Američke trupe ušle u Keln.
* 1966. — Svi putnici i članovi posade, njih 124, poginuli kada je britanski putnički avion udario u japansku planinu Fuđi.
* 1970. — Pohranom posljednjih ratifikacijskih povelja u Moskvi, New Yorku i Londonu stupio je na snagu sporazum o zabrani uporabe atomskog oružja.
* 1975. — Kuvajt nacionalizovao naftnu industriju, uključujući imovinu britanskih naftnih kompanija.
* 1979. — Stephen P. Synnott otkrio jupiterov satelit Tebe.
* 1983. — Na izborima u Australiji laburisti Boba Houka pobedili liberale Malkoma Frejzera.
* 1993. — Minut posle poletanja sa skopskog aerodroma srušio se makedonski putnički avion "Foker 100". Poginulo 77 od 97 putnika i članova posade.
* 1998. — U napadu tamilskih pobunjenika, koji su u glavnom gradu Šri Lanke, Kolombu, aktivirali eksploziv u jednom autobusu, poginulo 37, povređeno oko 250 ljudi.
* 1999. — Odlukom Međunarodnog arbitražnog tribunala, grad Brčko dobio je status distrikta pod suverenitetom Bosne i Hercegovine, što je izazvalo oštre proteste u Republici Srpskoj, srpskom entitetu u BiH.
* 2001. — Predsednici Jugoslavije i Republike Srpske Vojislav Koštunica i Mirko Šarović u Banjaluci potpisali Sporazum o uspostavljanju specijalnih i paralelnih veza Jugoslavije i RS.
* 2003. — Predstavnički dom Kongresa SAD usvojio je Zakon o normalizaciji trgovinskih odnosa SAD sa Srbijom i Crnom Gorom.

.

## Rođenja

* 1133. — Henri II, engleski kralj (†1189.).
* 1512. — Gerhard Mercator, njemačko-holandski kartograf.
* 1696. — Giovanni Battista Tiepolo, talijanski slikar.
* 1871. — Rosa Luxemburg, njemačka socijaldemokratska političarka.
* 1922. — Pier Paolo Pasolini, talijanski režiser i pjesnik.
* 1900. — Josip Gostić, operni pjevač († 1963.).
* 1943. — Josip Genda, hrvatski glumac († 2006.).
* 1943. — Lucio Battisti, talijanski kantautor.
* 1952. — Petar Borota, bivši srpski i jugoslovenski nogometaš († 2010.).
* 1955. — Nina Hagen, njemačka pjevačica.
* 1958. — Andy Gibb, britanski pjevač.
* 1960. — Zilhad Ključanin, bosanskohercegovački književnik.
* 1970. — Aleksandar Vučić, srpski političar.
* 1973. — Nicole Pratt, umirovljena australijska tenisačica.
* 1974. — Barbara Schoeneberger, njemačka TV-voditeljica.
* 1974. — Eva Mendes, američka filmska glumica i model.
* 1974. — Jens Jeremies, njemački nogometaš.
* 1976. — Šarūnas Jasikevičius, litvanski košarkaš
* 1979. — Lars Krogh Jeppesen, umirovljeni bivši danski rukometaš.
* 1982. — Miloš Marić, srpski nogometaš.
* 1988. — Jovana Brakočević, srpska odbojkašica.

.

## Smrti

* 1827. — Alessandro Volta, talijanski fizičar (\* 1745.).
* 1893. — Hippolyte Taine, francuski historičar i kritičar (\* 1828.).
* 1923. — Dora Pejačević, hrvatska skladateljica.
* 1925. — Johan Jensen, danski matematičar i inženjer. (\* 1859.).
* 1953. —.
	+ Josif Visarionovič Džugašvili Staljin, sovjetski političar i državnik (\*1879).
	+ Sergej Sergejevič Prokofjev, ruski kompozitor i pijanista (\* 1953.).
* 1964. — Milton Manaki, prvi filmski snimatelj na Balkanu.
* 1974. — Sol Hurok, američki kazališni producent, ruskog podrijetla (\* 1888.).
* 1984. — Tito Gobbi, italijanski operski pevač-bariton. (\* 1913.).
* 2004. — Jorginho Guinle, brazilski plejboj (\* 1916.).
* 2007. — Ivan Supek, hrvatski fizičar, filozof, pisac (\* 1915.).
* 2010. — Herta Haas, jugoslavenska komunistkinja, treća po redu supruga maršala Josipa Broza Tita i učesnica Narodnooslobodilačke borbe (NOB) (\* 1914.).

.

## Praznici/Blagdani

* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
	+ Svetog Lava - episkopa katanskog.
	+ Svetog sveštenomučenika Sadoka.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar