# 4. marta

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsr.
 |

**4. mart/ožujak** (**4. 3.**) je 63. dan godine po gregorijanskom kalendaru (64. u prestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 302 dana.

## Događaji

* 852. - knez Trpimir izdaje svoju Povelju, u kojoj se naziva "*vladarom Hrvata po Božjoj milosti*" - prva je to domaća isprava u kojoj se spominje hrvatsko ime.
* 1152. — Fridrih I Barbarosa izabran za za nemačkog kralja nasledivši strica Konrada III. Jedan od vođa u trećem krstaškom ratu.
* 1801. — Tomas Džeferson postao prvi predsednik SAD inaugurisan u novom glavnom gradu, Vašingtonu.
* 1849. — car Franjo Josip I. donio oktroirani ustav za sve zemlje Habsburške Monarhije.
* 1857. — Mirom u Parizu završen britansko-persijski rat, a šah Persije priznao nezavisnost Avganistana.
* 1877. — U teatru "Boljšoj" u Moskvi prvi put izveden balet "Labudovo jezero" Petra Iliča Čajkovskog u svojoj izvornoj verziji. Premijera konačne verzije baleta, koja se izvodi i danas, bila je 15. januara 1895.
* 1933. — Frenklin Ruzvelt položio zakletvu kao 32. predsednik SAD i objavio novi ekonomski program za savladavanje posledica velike ekonomske krize koja je počela 1929.
* 1941. — Drugi svetski rat: Britanska mornarica i komandosi izveli Prepad na Lofoten i poopili 11 nemačkih brodova u okupiranoj Norveškoj.
* 1945. —.
	+ Drugi svetski rat: Sovjetska Crvena armija u Drugom svetskom ratu izbila na Baltičko more.
	+ Osnovano Sportsko društvo Crvena Zvezda.
* 1964. — Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija usvojio rezoluciju o raspoređivanju mirovnih snaga na Kipru.
* 1965. — Sirija nacionalizovala devet naftnih kompanija, među njima dve kompanije naftnih koncerna iz SAD.
* 1966. — John Lennon u intervjuu za londonski Evening Standard, tvrdi da su "Beatlesi popularniji od Isusa", izazvavši time veliku kontroverzu.
* 1970. — U havariji francuske podmornice "Euridika" u Sredozemnom moru u blizini Tulona život izgubilo svih 57 članova posade.
* 1974. — Konzervativci u Velikoj Britaniji izgubili izbore, premijer Eduard Hit podneo je ostavku. Novu vladu formirao lider laburista Harold Vilson.
* 1977. — U snažnom zemljotresu u Rumuniji, u kojem je najviše stradao glavni grad Bukurešt, poginulo više od 1.500 ljudi, a 35.000 ostalo bez domova.
* 1979. — Stephen P. Synnott otkrio jupiterov satelit Metis.
* 1980. — Robert Mugabe iz Zimbabve afričke nacionalne unije izabran je za poglavara prve vlade u Zimbabveu.
* 1996. — Ispred najvećeg tržnog centra u Tel Avivu bombaš-samoubica eksplozijom ubio najmanje 14 osoba i ranio njih više od 130.
* 1998. — Kosovski rat: Posle sukoba srpskih snaga bezbednosti i naoružanih Albanaca na području Drenice, u kojima je poginulo više desetina ljudi, kosovski Albanci počeli masovne demonstracije širom Kosova, a Oslobodilačka vojska Kosova pozvala sunarodnike da joj se pridruže i najavila osvetu.
* 2000. — SAD ponudile pet miliona dolara za informacije koje mogu pomoći u hapšenju predsednika Jugoslavije Slobodana Miloševića, bivšeg predsednika Republike Srpske Radovana Karadžića i ratnog komandanta bosanskih Srba Ratka Mladića, optuženih pred Međunarodnim sudom za ratne zločine.
* 2002. —.
	+ Lider Demokratskog saveza Kosova Ibrahim Rugova postao prvi predsednik Kosova pod međunarodnom upravom. Za prvog premijera izabran funkcioner Demokratske partije Kosova Bajram Redžepi.
	+ U dvodnevnim verskim sukobima Indusa i muslimana u zapadnoj indijskoj državi Gudžarat ubijeno preko 500 osoba.
* 2004. — U požaru u manastiru Hilandar na Svetoj Gori izgorelo dve trećine tog kompleksa.

.

## Rođenja

* 1643. — Fran Krsto Frankopan, hrvatski plemić i pjesnik († 1671.).
* 1678. — Antonio Vivaldi, italijanski kompozitor.
* 1716. — Josip Kazimir Drašković, hrvatski grof i austrijski general, član hrvatske velikaške obitelji Draškovića (u. 1765.).
* 1932. — Miriam Makeba, južnoafrička pjevačica.
* 1936. — Jim Clark, nekadašnji britanski i škotski vozač f1 (u. 1968.).
* 1941. — Adrian Lyne, britanski filmski režiser i producent.
* 1943. — Lucio Dalla, italijanski kantautor.
* 1944. — Bobby Womack, američki glazbenik i pjevač († 2014.).
* 1948. — James Ellroy, američki pisac.
* 1951. — Chris Rea, britanski kantautor.
* 1951. — Kenny Dalglish, bivši škotski nogometaš, trener, napadač Celtica, FC Liverpoola i škotske nogometne reprezentacije.
* 1952. — Umberto Tozzi, italijanski pjevač.
* 1954. — Catherine O'Hara, kanadsko-američka glumica, irskog podrijetla.
* 1960. — Danko Matrljan, bivši hrvatski nogometaš.
* 1968. — Slaven Knezović, hrvatski i bosanskohercegovački kazališni, televizijski i filmski glumac.
* 1968. — Patsy Kensit, engleska glumica, pjevačica i manekenka.
* 1969. — Pierluigi Casiraghi, talijanski nogometaš i trener.
* 1971. — Jovan Stanković, umirovljeni srpski i jugoslovenski nogometaš.
* 1974. — Mladen Krstajić, bivši srpski nogometni reprezentativac.
* 1974. — Karol Kučera, bivši slovački tenisač.
* 1974. — Ariel Ortega, bivši argentinski nogometaš.
* 1975. — Patrick Femerling, njemački košarkaš.
* 1979. — André Nascimento, brazilski odbojkaš.
* 1982. — Landon Donovan, američki nogometaš.
* 1985. — Hrvoje Čale, hrvatski nogometaš.
* 1992. — Érik Lamela, argentinski nogometaš.

.

## Smrti

* 254. — Lucije I., papa.
* 1193. — Jusuf Saladin, sultan Egipta i Sirije.
* 1832. — Jean-François Champollion, francuski egiptolog.
* 1852. — Nikolaj Vasiljevič Gogolj, ruski književnik (\* 1809.).
* 1952. — Charles Scott Sherrington, britanski liječnik i nobelovac (\* 1857.).
* 1965. — Ante Antić, hrvatski franjevački svećenik (\* 1893.).
* 1967. — Vladan Desnica - hrvatski književnik (\* 1905.).
* 1993. — Tomislav Ivčić, hrvatski pjevač skladatelj i političar (\* 1953).
* 1994. — John Candy, kanadski komičar i glumac (\* 1950.).
* 2002. — Velibor Vasović, jugoslovenski i srpski nogometaš i trener (\* 1939.).
* 2003. — Hardi Ejmis, dizajner.
* 2008. — Semka Sokolović-Bertok, hrvatska glumica bosanskohercegovačkog porijekla (\* 1935.).
* 2014. — Maja Petrin, bila je hrvatska glumica (r. 1972.)

.

## Praznici

* Srpska pravoslavna crkva slavi:.
	+ Svete apostole Arhipa, Filimona i Apfiju.
	+ Prepodobnog Dositeja.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar