# Aix-en-Provence

| Aix-en-Provence
 |
| --- |
|  La Rotonda |
|  |
|  Grb
 |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Francuska
 |
| Gradonačelnik
 | Maryse Joissains-Masini
 |
| Region
 | Provence-Alpes-Côte d'Azur
 |
| Departman
 | Bouches-du-Rhône
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2011-01-01) | 140,684
 |
| Gustina stanovništva
 | 756,04 st./km²
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Vremenska zona
 | UTC+1, ljeti UTC+2
 |
| Nadmorska visina
 | 73-511 m
 |
| Površina
 | 186.08 km²
 |
| Aix-en-ProvenceAix-en-Provence (Francuske)
 |
| Ostali podaci
 |
| INSEE kod
 | 13001
 |

Dobri kralj Rene
**Eks an Provans** (francuski: *Aix-en-Provence* ) je grad u južnoj Francuskoj, oko 30 kilometara od Marseja. Nalazi se u regiji Provansa i departmanu Ušće Rone. Ima oko 143.000 stanovnika

## Historija

U tom području su u 4. veku pne. živela keltsko-ligurska plemena.
Eks se najpre zvao Akva Sekstija(latinski: *Aquae Sextiae*) je osnovao 122. pne. rimski konzul Gaj Sekstije Kalvin, na mestu gde su se nalazili topli izvori i konzul je dao ime izvorima. Tu se 102. pne., odigrala bitka kod Akve Sekstije, u kojoj su Rimljani pod zapovedništvom Gaja Marija pobedili Kimbre i Teutonce. Uhvađene germanske žene su pri tome izvršile masovno samoubistvo, što je ušlo u legendu kao primer germanskog herojstva.

U 4. veku Eks je postao metropola Narbonije Sekunde. Vizigoti su ga zauzeli 477. U sledećem veku naizmenično su ga pljačkali Franci i Lombardi, a Saraceni su ga zauzeli 731. Za vreme srednjeg veka bio je glavni grad Provanse, ali tek u i posle 12. veka dostiže zenit, kada pod kuđama Aragon i Anžu postaje umetnički i intelektualni centar.

Posebno je bio značajan u doba dobrog kralja Renea I od Napulja. Grad je 1409. postao univerzitetski centar u doba kralja Renea. Zajedno sa preostalim delom Provanse postao je deo Francuske 1487. Kralj Luj XII je 1501. osnovao skupštinu Provanse, koja je postojala do 1789.

U Eksu je rođen Pol Sezane (1839-1906), a živeo je i Emil Zola.

## Klima

Nalazi se na jugu Francuske, pa ima toplu klimu. Prosečna januarska temparatura je 5 C, a prosečna julska je 22 C. Ima 300 sunčanih dana i 91 dan sa kišom. Samo delomično je zaštićen od dejstva mistrala.

## Glavne znamenitosti

* Široki **bulevar Mirabo** (francuski: *Cours Mirabeau*) sa dvostrukim drvoredom deli grad na dva dela. Sledi liniju starih gradskih zidina.
* **Katedrala Svetog spasioca** (francuski: *Saint-Sauveur Cathedral*) je uglavnom iz 11, 12 i 13. veka, a građena je na bivšem rimskom hramu. Portal katedrale je gotičkog stila sa pomno izrezbarenim vratima, a sa strane se nalazi nedovršeni toranj. U unutrašnjosti se nalaze tapiserije iz 16. veka, drugi umetnički radovi i kada za krštenja iz 4. veka.
* **Nadbiskupska palata** i romanički klostar nalaze se uz katedralu sa južne strane.
* **Gradska većnica** je građevina klasičnog stila iz sredine 17. veka. Ima lepe drvoreze i veliku biblioteku sa mnogim vrednim rukopisima. Sa strane se nalazi toranj sa satom, izgrađen 1505.
* Eks ima termalne banje, po kojima je poznat još od antike. Sadašnje banjsko lečilište izgrađeno je 1705. na mestu antičkih banja.
* Za Eks se često govori da predstavlja **grad hiljada fontana**. Među poznatijima su "Fontana četiri delfina", izgrađena 1667. fontana "Dobri kralj" iz 19. veka i velika fontana Rotonda izgrađena 1860.

## Demografija

Demografija| 1962. | 1968. | 1975. | 1982. | 1990. | 1999. | 2006. | 2011. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 67 | 89 | 110 | 121.327 | 123.842 | 134.222 | 142.534 | 140.684 |

## Galerija

* Terasa i braserija des Deux Garçons na bulevaru Mirabo, gde su česti gosti bili Emil Zola i Pol Sezane
* Bulevar Mirabo
* Gradska većnica
* Kraj gradske većnice
* Fontana

## Vanjske veze

* Aix en Provence Tourist office website
* Festival website Arhivirano 2007-05-08 na Wayback Machine-u
* Cyberflag : Flag of Aix-en-Provence
* Official site of the town Aix-en-Provence
* American University Center of Provence Arhivirano 2007-08-07 na Wayback Machine-u
* IEFEE language school Arhivirano 2007-06-24 na Wayback Machine-u