# Revolucija

*Sloboda predvodi narod*, slika Ežena Delakroa u čast Julske revolucije 1830, koja je postala generalno prihvaćena kao simbolika francuskih narodnih ustanaka protiv monarhije.
**Revolucija** je, u opštem slučaju, radikalna promena drušvenih odnosa. U političkom označava korenitu promenu društvenog uređenja. Reč *revolucija* znači preobrat. U nekim revolucijama učestvuje veliki broj ljudi, ili čak većina neke socijalne grupacije ili naroda, dok u neke revolucije vodi samo mala grupa revolucionara.

## Socijalne i političke revolucije

> Voda se do točke na kojoj može probiti branu koja je zadržava ne podiže za jedan dan: voda se podiže polako i postupno, ali kada jednom dosegne željenu razinu, rušenje je brzo i brana propada u tren oka. Postoje, dakle, dvije sukcesivne pojave, od kojih je druga nužna posljedica prve: prva je polagana promjena u razmišljanju, promjena potreba i metoda djelovanja u društvu, a kada ovo obraćenje s vremenom dođe dovoljno daleko da se potpuno provede u djelo, dolazi nagla i odlučujuća kriza, revolucija, koja je samo vrhunac dugotrajnog razvoja, iznenadna promjena koja se dugo pripremala i napokon postala neminovna.
>
> – James Guillaume

Vladimir Lenjin, vođa ruske Oktobarske revolucije.
Političke revolucije često prati nasilje, i velike promene u strukturama moći koje često rezultuju novim institucionalizovanim nasiljem, kao što je bio slučaj sa ruskim i francuskim revolucijama (koje su pratile "čistke" i "Teror"). *Politička* revolucija je nasilna zamena jednog skupa vladalaca drugim (kao što se dogodilo u Francuskoj i Rusiji), dok je *socijalna* revolucija fundamentalna promena u socijalnoj strukturi društva, kao što su bile Protestantska reformacija ili Renesansa. Međutim, ovo razgraničenje je retko jasno, jer većina političkih revolucija teži da iznese i socijalne revolucije, i imaju osnovne filozofske ili socijalne motive koji ih predvode. Najpoznatije revolucije sa ovakvim motivima u modernom svetu su bile liberalne revolucije i komunističke revolucije, kao i povremene nacionalističke revolucije. Za razliku od revolucija, *pučevi* često ne teže promenama izuzev promene trenutnog vođe.

Neki politički filozofi smatraju revolucije sredstvima za postizanje svojih ciljeva. Većina anarhista se zalaže za socijalnu revoluciju kao sretstvo slamanja struktura vlasti, i zamenjivanja ih ne-hijerarhijskim institucijama.

Socijalne i socijalno-političke revolucije često spadaju u najradikalnije socijalne pokrete. One utiču na sve društvene komponente, uvode novi socijalni poredak i(li) teže da unište sve ili skoro sve starije strukture.

Među marksističkim komunistima postoji podela na one koji su podržavali Sovjetski Savez i ostale takozvane komunističke države, i na one koji su kritički nastrojeni prema ovim državama (neki ih čak odbacujući kao ne-komunističke), na primer trockisti i ortodoksni marksisti.

Socijalne i političke revolucije često bivaju "institucionalizovane" kada ideje, slogani, i ličnosti koje učestvuju u revolucijama nastave da igraju važnu ulogu u društvu, dugo nakon što je revolucija okončana. Komunističke države su često institucionalizovale svoje revolucije kako bi dale legitimitet svojim vladama. Neke ne-komunističke države, kao što su SAD, Francuska ili Meksiko su takođe institucionalizovale revolucije, i nastavljaju da slave sećanje na svoje revolucionarne prošlosti kroz praznike, pesme, i na druge načine.

## Kulturne, intelektualne i filozofske revolucije

* Renesansa
* Protestantska revolucija
* Naučna revolucija
* Seksualna revolucija
* Tiha revolucija
* nenasilna revolucija
* Kulturna revolucija

## Tehnološke revolucije

Tehnološke revolucije obično dovode do transformacija u društvu, kulturi i filozofiji.

* Poljoprivredna revolucija
* Digitalna revolucija
* Neolitska revolucija
* Revolucija cena
* Industrijska revolucija
* Druga industrijska revolucija

## Poznate političke revolucije

Neke od najpoznatijih političkih revolucija bile su:

* Pariska komuna
* Meksička revolucija
* Oktobarska revolucija
* Revolucija u Nemačkoj
* Revolucija u Mađarskoj
* Građanski rat u Španiji
* Kineska revolucija
* Jugoslovenska revolucija
* Vijetnamska revolucija
* Kubanska revolucija

## Povezano

* Kontrarevolucija
* Revolucionarni teror

## Izvori