Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Prolefeed

**Prolefeed** je izraz koji na engleskom doslovno znači "prolski" ili "proleterski unos", a koji je prvi iskoristio George Orwell u svom romanu *1984*. Njime se opisuje djelatnost Prolske sekcije (engleski: *Prolesec*) Ministarstva istine koja je zadužena za zadovoljavanje kulturnih potreba, odnosno pružanje zabave za prolove, odnosno niže klase koji čine najširi dio stanovništva fiktivne države Oceanije. To se postiže kroz izdavanje novina i časopisa čiji se sadržaj sastoji samo od sportskih vijesti, crne kronike i horoskopa; erotskih filmova i romana te sentimentalnih pjesama koje komponiraju mehanički kompjuteri. Posebnu podsekciju Proleseca čini Pornografski odjel ili Pornosec u kome se proizvode pornografske knjige, a čije je posjedovanje i čitanje najstrože zabranjeno članovima Vanjske partije.

Izraz *prolefeed*, kao i mnogi drugi, kasnije ušao u širu upotrebu, i to da bi se označili "plitki" i "bezvrijedni" sadržaji u suvremenoj pop kulturi.

## Povezano

* Kič
* Šund
* Infotainment
* Žutilo
* Niska kultura
* Hljeba i igara

## Vanjske veze

* Newspeak Dictionary Arhivirano 2005-05-31 na Wayback Machine-u
* Searchable 1984 Text
# Ne-ličnost

|  |
| --- |
|  |
|  |
| Klasičan primjer sovjetske "ne-ličnosti" : nekadašnji narodni komesar Nikolaj Ježov retuširan sa službenih fotografija nakon što je pao u nemilost 1930-ih. |

**Ne-ličnost** ili **ne-osoba** (engleski: *Unperson*) u najširem smislu označava osobu koja postoji ili postojala, ali koju se u nekom društvu ili državi tretira kao da ne postoji ili nije postojala. U još širem smislu se pod time podrazumijevaju osobe kojima se iz različitih razloga niječe status ljudskog bića, odnosno smatraju se životinjama ili "bezvrijednom gamadi" čije eksploatiranje ili uklanjanje nije suprotno zakonima, moralu ili običajima.

U svom užem smislu se pod time podrazumijevaju osobe u totalitarnim državama koje su nekada uživale vlast, ugled ili slavu, ali su potom pale u nemilost te bile uklonjene kao državni neprijatelji. Osim njihovog fizičkog uklanjanja (likvidacije, zatvaranja, egzila), vlast nastoji ukloniti svako sjećanje na njihovo postojanje koje bi moglo kompromitirati "nepogrešivost" režima i njegove ideologije. Zato se svaki trag njihovog postojanja uklanja iz javnih spisa, a njihovo spominjanje pod prijetnjom strogih sankcija zabranjuje čak i u svakodnevnom govoru.

Klasičan primjer takve prakse pruža Orwellov roman *1984* čijem protagonist Winston Smith radi u odjelu Ministarstva istine zaduženom za uklanjanje "problematičnih" pojedinaca iz javnih spisa. Za njih se koristi izraz novogovorska riječ *unperson*.

## Povezano

* Izgubljeni kozmonauti
* Damnatio memoriae
# Diamond Dogs

*Za ostale upotrebe, pogledajte Diamond Dogs (razvrstavanje).*

| Diamond Dogs |
| --- |
|  |
| Studio album – David Bowie |
| Izdan | 24. aprila 1974 (1974-04-24) |
| Snimljen | oktobar 1973 – februar 1974 u studijima Olympic Studios i Island Studios u Londonu, te studijima Ludolf u Hilversumu |
| Žanr | Glam rock, rock |
| Diskograf | RCA |
| Producent | David Bowie |
| David Bowie – hronologija |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Pin Ups* (1973)
 | Diamond Dogs (1974)
 | *David Live* (1974)
 |

 |

Diamond Dogs je konceptualni album britanskog rock muzičara Davida Bowieja, originalno izdan od kompanije RCA Records 1974. Tema albuma je bila svojevrsni hibrid distopijskog romana *Nineteen Eighty-Four* Georgea Orwella i Bowijeveve vlastite glam vizije postapokaliptičke budućnosti. Bowie je prvotno nastojao postaviti kazališnu adaptaciju Orwellovog djela te počeo pisati muziku za nju nakon rada na albumu *Pin Ups* 1973. godine; zaklada umrlog autora mu je međutim odbila predati autorska prava. Umjesto toga su se pjesme našle na drugoj polovici albuma *Diamond Dogs*.

## Popis pjesama

Sve pjesme je napisao David Bowie osim ako je drukčije navedeno.

Strana A
1. "Future Legend" – 1:05
2. "Diamond Dogs" – 5:56
3. "Sweet Thing" – 3:39
4. "Candidate" – 2:40
5. "Sweet Thing (ponovno)" – 2:31
6. "Rebel Rebel" – 4:30

Strana B
1. "Rock 'n' Roll with Me" (tekst: Bowie, muzika: Bowie, Warren Peace) – 4:00
2. "We Are the Dead" – 4:58
3. "1984" – 3:27
4. "Big Brother" – 3:21
5. "Chant of the Ever Circling Skeletal Family" – 2:00

Bonus pjesme (1990 Rykodisc/EMI)
1. "Dodo" (snimljena 1973, nije se našla na originalnoj verziji) – 2:53
2. "Candidate" (demo verzija, snimljena 1973, nije se našla na originalnoj verziji) – 5:09

## Reference

## Vanjske veze

* Diamond Dogs at Discogs.com
* Teenage Wildlife Arhivirano 2013-12-10 na Wayback Machine-u fan page with song lyrics and Rykodisc cover
# Me and the Big Guy

| Me and the Big Guy |
| --- |
| Režija | Matt Nix |
| Producent | Matt Nix Max Stubblefield |
| Scenario | Matt Nix |
| Uloge | Michael Naughton Dan Kern James Jacobus |
| Muzika | John Ballinger John Dickson (pjesma "A Friend Like Me") |
| Fotografija | Russ Lyster |
| Montaža | Julian Gomez |
| Distribucija | Flying Glass of Milk Productions |
| Premijera | 1999 (1999) |
| Trajanje | 10 min. |
| Zemlja |  Sjedinjene Države |
| Jezik | engleski |

Me and the Big Guy je kratki film američkog autora Matta Nixa koji predstavlja parodiju Orwellovog romana *Nineteen Eighty-Four*.

## Vanjske veze

* *Me and the Big Guy* na sajtu IMDb
* *Me and the Big Guy* on AtomFilms
* Slamdance Film Festival listing Arhivirano 2006-05-06 na Wayback Machine-u
# Kontrolni broj Kongresne biblioteke

**Kontrolni broj Kongresne biblioteke** (akr. **LCCN**, od engleski: *Library of Congress Control Number*), serijski sistem numeracije katalogiziranih zapisa u Kongresnoj biblioteci u Sjedinjenim Američkim Državama. On nije vezan za sadržaj knjiga.

Kongresna biblioteka je februara 2008 formirala *LCCN Permalink* servis, koji pruža stalan URL za sve njene kontrolne brojeve.

## Povezano

* Digitalni identifikator objekta
* ISBN

## Reference

## Vanjske veze

* Structure of the LC Control Number
* LCCN Permalink FAQs
# GND

|  |
| --- |
| **GND** |
|  |
| Vrsta
 | normativna kontrola
 |
| Osnovana
 | 5. aprila 2012.
 |
| Osnivač(i) | Njemačka nacionalna knjižnica u suradnji s drugima |
| Trenutno sjedište
 | Frankfurt na Majni
 |
| Web-stranica | www.dnb.de/gnd |

**GND** identifikator ili **Gemeinsame Normdatei** (*njemački*) – je međunarodna normativna kontrola osobnih (PND) i korporativnih (GKD) imena i predmetnih (SWD) odrednica održavana od strane Njemačke nacionalne knjižnice (DNB) u suradnji s drugim regionalnim mrežama knjižnica njemačkog govornog područja. Datoteka je objavljena pod licencom Creative Commons nula (CC0).

## Upotreba baze podataka GND

Normativna kontrola omogućuje nam otkrivanje bibliografskih i normativnih podataka i pronalaženje svih djela autora pod svim oblicima imena pod kojima ista osoba objavljuje. Jer ponekad se u publikaciji pojavljuje objavljivanje autorskog imena (ili pseudonima), koje nije identično s onim imenom koje se najčešće pojavljuje na njegovim djelima. Identifikator GND rješava problem poteškoće u prepoznavanju određenog autora uzrokovan i činjenicom da se neka osobna prezimena mogu formalno promijeniti npr. nakon vjenčanja. Katalog knjižnice pruža pregled knjižničnih materijala i organizira se prema svojoj funkciji, koja potječe od specifičnih korisničkih potreba. Zadatak autorskog knjižničnog kataloga je da se u njemu sva djela jednog autora pokažu na jednom mjestu, bez obzira na ime kojim je potpisao svoj rad.

## Povezano

* Virtualna međunarodna normativna datoteka (VIAF)
* Bibliotečna klasifikacija
* Njemačka nacionalna knjižnica

## Bibliografia

* Eva-Maria Gulder: *Die Gemeinsame Normdatei (GND)*. Arhivirano 2013-01-15 na Wayback Machine-u Bayerische Staatsbibliothek München (Normdatenredaktion), 2011.
* Christel Hengel-Dittrich: *Das Projekt Gemeinsame Normdatei – GND.* [w:] *Dialog mit Bibliotheken.* Jg. 22, H. 1, s. 36.

## Vanjske veze

* Online-GND (OGND)
* Informationen über die GND Arhivirano 2012-05-08 na Wayback Machine-u (DNB)
# SUDOC

|  |
| --- |
| **SUDOC** |
|  |
| Vrsta
 | normativna kontrola
 |
| Osnovana
 | 2001.
 |
| Osnivač(i) | Bibliografska agencija za visoko obrazovanje |
| Trenutno sjedište
 | Francuska
 |
| Web-stranica | www.sudoc.abes.fr |

**SUDOC** (fr. **Système Universitaire de Documentation**, sh. Univerzitetski sistem dokumentacije) – centralni katalog bibliografskih podataka francuskog visokog obrazovanja.

## Razvoj

Rad na izradi središnjeg kataloga knjižničnih informacija započeo je 1994. godine. U tu svrhu osnovana je Agence Bibliographique de l'Enseignement Supérieur (sh: Bibliografska agencija za visoko obrazovanje). SUDOC je implementiran 2001. godine, a prema stanju u 2013. godini indeksirao je više od deset milijuna dokumenata (knjiga, časopisa, slika, rukopisa, karata itd.) iz 3212 knjižnice. Zajedno s katalogom Nacionalne knjižnice Francuske i katalogom Patrimoine Base, stvara Katalog collectif de France (engleski: Common French Catalog). Sveukupno upravljanje provodi Agence bibliographique de l 'enseignement supérieur (ABES).

## Upotreba baze podataka SUDOC

Normativna kontrola omogućuje nam otkrivanje bibliografskih i normativnih podataka i pronalaženje svih djela autora pod svim oblicima imena pod kojima ista osoba objavljuje. Jer ponekad se u publikaciji pojavljuje objavljivanje autorskog imena (ili pseudonima), koje nije identično s onim imenom koje se najčešće pojavljuje na njegovim djelima. Identifikator SUDOC rješava problem poteškoće u prepoznavanju određenog autora uzrokovan i činjenicom da se neka osobna prezimena mogu formalno promijeniti npr. nakon vjenčanja. Katalog knjižnice pruža pregled knjižničnih materijala i organizira se prema svojoj funkciji, koja potječe od specifičnih korisničkih potreba. Zadatak autorskog knjižničnog kataloga je da se u njemu sva djela jednog autora pokažu na jednom mjestu, bez obzira na ime kojim je potpisao svoj rad.

## Povezano

* Hrvatska znanstvena bibliografija (CROSBI)
* Tko je tko u hrvatskoj znanosti
* Virtualna međunarodna normativna datoteka (VIAF)
* Bibliotečna klasifikacija
* Znanost
* ORCID

## Literatura

* Papy, Fabrice (2016). *Digital libraries : interoperability and uses*. London: ISTE Press. ISBN 9781785480454.

## Vanjske veze

* SUDOC-ova službena web stranica
# Nacionalna biblioteka Francuske

Čitaonica Bibliothèque nationale de France, lokalitet Richelieu
**Bibliothèque nationale de France** [bi.bli.jɔ.tɛk na.sjɔ.nal də fʁɑ̃s] (akronimi **BnF** ili **BNF**; franc. **Nacionalna biblioteka Francuske**), nacionalna biblioteka Francuske, smještena u Parizu. Namjena joj je biti skladište svih objavljenih knjiga i spisa u Francuskoj. Trenutni predsjednik Biblioteke je Bruno Racine.

## Vanjske veze

* website BnF-a
* *Gallica*, digitalna biblioteka BnF-a
# Biblioteka nacionalnog dijeta

Glavna zgrada Nacionalne biblioteke u Tokyu.
**Biblioteka Nacionalnog Dijeta** (jap. 国立国会図書館, *Kokuritsu Kokkai Toshokan*) je narodna biblioteka Japana.

## Historija

Biblioteka je osnovana 1948. kako bi pomogla članovima Nacionalnog vijeća Japana (国会, *Kokkai*) pri radu javne uprave. Zvanično je otvorena 5. juna 1948 i rezultat je spajanja Carske biblioteke – stvorene 1872. – i Biblioteke Gornjeg i Donjeg doma Parlamenta, stvorena 1890.

Njezine svrhe su slične i oblikovane su prema onima Kongresnoj biblioteci u Sjedinjenim Državama. Uključuje dvije glavna sjedišta u Tokiju, drugu u Kyotu, kao i nekoliko drugih manjih grana.

Sa ukuptno 44.187.016 dokumenata u 2018. godini nalazi se na šestom mjestu najvećih knjižnica u svijetu. Godine 2020. njegov proračun – izvan troškova za objekte – bio je od 19 milijardi jena i zapošljavao je 892 ljudi.

## Vanjske veze

* (`en`)(`ja`) National Diet Library, Japan — 国立国会図書館
* (`en`)(`ja`) National Diet Library Digital Collections
* (`en`)(`ja`) Portret japanskih modernih povijesnih ličnosti
* (`en`)(`ja`) OPAC od National Diet Library

## Izvori
# NKC

**NKC** je češka nacionalna normativna kontrola osobnih i korporativnih imena. Od starta 1996. godine bazom podataka upravlja Nacionalna knjižnica Češke Republike.

## Upotreba baze podataka NKC

Normativna kontrola omogućuje nam otkrivanje bibliografskih i normativnih podataka i pronalaženje svih djela autora pod svim oblicima imena pod kojima ista osoba objavljuje. Jer ponekad se u publikaciji pojavljuje objavljivanje autorskog imena (ili pseudonima), koje nije identično s onim imenom koje se najčešće pojavljuje na njegovim djelima. Identifikator NKC rješava problem poteškoće u prepoznavanju određenog autora uzrokovan i činjenicom da se neka osobna prezimena mogu formalno promijeniti npr. nakon vjenčanja. Katalog knjižnice pruža pregled knjižničnih materijala i organizira se prema svojoj funkciji, koja potječe od specifičnih korisničkih potreba. Zadatak autorskog knjižničnog kataloga je da se u njemu sva djela jednog autora pokažu na jednom mjestu, bez obzira na ime kojim je potpisao svoj rad.

## Povezano

* Virtualna međunarodna normativna datoteka (VIAF)
* Bibliotečna klasifikacija

## Literatura

* KUNT, Miroslav. Autoritní záznamy a jejich využití v archivnictví. Archivní časopis. 2010, roč. 60, str. 134–155. ISSN 0004-0398.
* LENHART, Zdeněk. Národní autority v muzeích a galeriích, interoperabilita s NK ČR. Archivní časopis. 2008, roč. 58, str. 231–235. ISSN 0004-0398.

## Vanjske veze

* autority.nkp.cz – portal posvećen normativnoj kontroli Nacionalne knjižnice Češke republike
* NKC baza podataka – online pristup katalogu normativne kontrole Nacionalne knjižnice Češke republike
# NSK

*Vidi takođe: NSK (razvrstavanje)*

|  |
| --- |
| **NSK** |
| Vrsta
 | normativna kontrola
 |
| Osnovana
 |  |
| Osnivač(i) | Nacionalna i sveučilišna knjižnica |
| Trenutno sjedište
 | Zagreb
 |
| Web-stranica | www.katalog.nsk.hr/F |

**NSK** identifikator je normativna kontrola osobnih i korporativnih imena i predmetnih odrednica održavana od strane Nacionalne i sveučilišne knjižnice u Zagrebu. Osim bibliografskih zapisa, po jedan za svaku knjigu ili publikaciju, NSK normativna baza sadrži i podatke o autorima: za svaku osobu navodi se zapis koji povezuje ime osobe, datum rođenja i zanimanje s jedinstvenim identifikacijskim brojem koji se koristi kao autorizacijska datoteka za osobna imena.

## Upotreba normativne baze podataka NSK

Normativna kontrola omogućuje nam otkrivanje bibliografskih i normativnih podataka i pronalaženje svih djela autora pod svim oblicima imena pod kojima ista osoba objavljuje. Jer ponekad se u publikaciji pojavljuje objavljivanje autorskog imena (ili pseudonima) koje nije identično s onim imenom koje se najčešće pojavljuje na njegovim djelima. Identifikator NSK rješava problem poteškoće u prepoznavanju određenog autora uzrokovan i činjenicom da se neka osobna prezimena mogu formalno promijeniti npr. nakon vjenčanja. Katalog knjižnice pruža pregled knjižničnih materijala i organizira se prema svojoj funkciji, koja potječe od specifičnih korisničkih potreba. Zadatak autorskog knjižničnog kataloga je da se u njemu sva djela jednog autora pokažu na jednom mjestu, bez obzira na ime kojim je potpisao svoj rad.

## Povezano

* Hrvatska znanstvena bibliografija (CROSBI)
* Tko je tko u hrvatskoj znanosti
* Virtualna međunarodna normativna datoteka (VIAF)
* Bibliotečna klasifikacija
* Normativna kontrola
* Nacionalna i sveučilišna knjižnica

## Literatura

* Willer, Mirna (ur.): *Bibliografska kontrola u okruženju globalne informacijske infrastrukture*mrtav link*]*, Zagreb : Hrvatsko knjižničarsko društvo, 2000.

## Vanjske veze

* NSK normativna baza – pregledavanje odrednice za osobna i korporativna imena
# Suhumi

Zgrada gradskog vijeća
Botanički vrt Suhumija
**Suhumi**, glavni grad države Abhazije. Broji 43 700 stanovnika. Grad je teško nastradao u gruzijsko-abhaškom sukobu ranih 1990-ih.

Suhumi se nalazi na istočnoj obali Crnog mora, a poznat je po botaničkom vrtu, jednom od najstarijih na Kavkazu.

Grad je osnovan sredinom 6. stoljeća pne.
# Sus (regija)

| Sus Bilād as-Sūs |
| --- |
| Karta regije sa početka 18. vijekaKarta regije sa početka 18. vijeka |
|  |
| **Država** |  Maroko
 |

**Sus** (berberski: *Sus*, arapski: بلاد السوس / Bilād as-Sūs, francuski: *Souss*) je ime geografske, historijske i kulturne regije na jugozapadu Maroka.

## Geografija

Geološki to je aluvijalna dolina rijeke Sus koju od Sahare dijeli Masiv Anti Atlasa.
Administrativno podpada pod regije Souss-Massa i Guelmim-Oued Noun.

Dobar dio regije proglašen je 1998. - Rezervatom biosfere. Taj rezervat pokriva ogromnu ravnicu veću od 2.560.000 hektara, koja je omeđena planinama Visokog i Anti Atlasa, a sa zapada otvorena prema Atlantiku. Centralni dio parka je Nacionalni park Souss-Massa.

Od najvećeg interesa je očuvanje endemskog stabla argonije (*Argania spinosa*).
Ta šumska vrsta - relikvija iz tercijara, je izuzetno dobro prilagođena suši i drugim teškim uvjetima okoline. Trenutno je pod prijetnjom pretjeranog ljudskog iskorištavanja.
Arganija nije samo u fokusu zbog očuvanja, već i radi istraživanja i društveno-ekonomskog razvoja. Teme istraživanja su poboljšanje znanja o toj vrsti, njeno korištenje, kao i njen fizički i socio-ekonomski položaj.
Raste uz granicu Sahare i djeluje kao zaštitni pojas protiv dezertifikacije.

*Regija Sus* je danas prva po proizvodnji agruma u Maroku (više od 40%) i ranog voća i povrća (više od 60%). Tome su doprinjele nove metode navodnjavanja arteškim bunarima uvedene nakon Drugog svjetskog rata.

U regiji živi 2.374.000 stanovnika velik dio njih su porijeklom Berberi, ali ima i dosta Arapa. Neformalna prijestolnica je grad Agadir sa svojih 899.000 stanovnika.

## Historija

*Regija Sus* je na svom vrhuncu u 17. vijeku bila samostalni emirat sa prijestolnicom u Taroudantu.

## Reference

## Vanjske veze

* *La Région de Souss-Massa* (`fr`)
# Kruta goriva

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Drvo i ugljen, dva najčešća kruta goriva |

**Kruta goriva** su razne vrste krutih materijala koje se koriste kao gorivo za grijanje i proizvodnju topline, najčešće putem sagorijevanja. Primjeri uključuju drvo, ugljen, drveni ugljen, treset, gorive tablete, drveni peleti, te kukuruz, pšenica i druge žitarice. Specijalni tipovi krutih goriva koriste se u raketnoj tehnologiji. Čvrsta goriva upotrebljavana su milenijima za stvaranje vatre, a drvo i osobito ugljen igrali su ključnu ulogu u Industrijskoj revoluciji (od parnih mašina do lokomotiva). Ugljen i treset intenzivno se koriste za proizvodnju električne energije i dan danas. Korištenje krutih goriva u određenim urbanim područjima zabranjeno je zbog zagađenja zraka. Ostale vrste goriva prema agregatnom stanju su tekuća i plinska goriva.

## Povezano

* Tekuća goriva
* Plinska goriva

## Vanjske veze

* (`en`) Solid Fuel Technology Institute: *Solid Fuels* Arhivirano 2020-04-27 na Wayback Machine-u
# Robert Fulton

|  |
| --- |
| **Robert Fulton** |
|  Fultonov portret |
|  |
| Rođenje
 | (1765-novembra-14)14. novembra 1765. Little Britain, Lancaster County, Pensilvania, SAD
 |
| Smrt
 | 24. februara 1815. (dob: 49) New York, SAD
 |
| Polje
 | mašinstvo (strojarstvo)
 |
| Poznat po
 | parobrod "Clermont" (1803.), podmornica "Nautilus" (1800.)
 |

**Robert Fulton** (Lancaster County, Pennsylvannia, SAD, 14. studenog 1765. - New York, 24. veljače 1815.) je američki inženjer i izumitelj koji se često pogrešno navodi kao tvorac prvog parobroda.

Godine 1786. u Engleskoj upoznaje Jamesa Watta i počinje se baviti strojarstvom. Patentirao je strojeve za pređenje kudelje, izradu konopa, piljenje i poliranje mramora.

Crtež Fultonovog izuma *Nautilus*
Godine 1800. je otišao u Francusku, gdje je eksperimentirao s podmornicama, kao i parobrodima. Često mu se pripisuje nastojanje da Francuze opskrbi novim oružjima i modelima brodova koji bi se mogli nositi s dotada neprikosnovenom britanskom Kraljevskom mornaricom. Od tih je nastojanja najspektakularniji bio parni čamac koji je na rijeci Seini godine 1803. pred Napoleonom Bonaparteom uspio dostići 6 km/h protiv struje.

Pri povratku u SAD sagradio je novi parobrod *Clermont*, a 1807. godine uspostavio redovitu liniju na rijeci Hudson između New Yorka i Albanya. Sagradio je i *Demologos*, prvi ratni brod na parni pogon.

## Galerija slika

* Fulton predstavlja svoj parobrod N. Bonaparteu 1803.
* Izgled konstrukcije podmornice Roberta Fultona u presjeku, 1806.
* Nadgrobni spomenik Roberta Fultona u crkvi Trojstva u New Yorku
* Fultonova skulptura u Muzeju Brooklyn, 1872.
* Mramorni kip Roberta Fultona, Statuary Hall Capitol SAD, 1878.÷1883.
* Poštanska marka Hudson-Fulton u znak sjećanja 1909.
* Poštanska marka u znak sjećanja (200 godišnjica), 1965.

## Vanjske veze

* A history of the growth of the steam-engine
* William Symington Arhivirano 2006-11-20 na Wayback Machine-u
* A TREATISE ON THE IMPROVEMENT OF CANAL NAVIGATION Arhivirano 2004-12-31 na Wayback Machine-u, by Robert Fulton, 1796. (searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; DjVu & layered PDF Arhivirano 2006-08-24 na Wayback Machine-u format)
* CHAPTER XIII: ROBERT FULTON in *Great Fortunes, and How They Were Made* (1871), by James D. McCabe, Jr., Illustrated by G. F. and E. B. Bensell, a Project Gutenberg eBook.
# 18. vijek

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum: | 2. milenijum
 |
| Vjekovi: | 17. vijek • 18. vijek • 19. vijek
 |
| Decenije: | 1700-e 1710-e 1720-e 1730-e 1740-e 1750-e 1760-e 1770-e 1780-e 1790-e
 |
| Kategorije: | Rođenja – Smrti Nastanci – Prestanci
 |

18. vijek je bio vijek koji je započeo godine 1701. a završio godine 1801.

| 1701
 | 1702
 | 1703
 | 1704
 | 1705
 | 1706
 | 1707
 | 1708
 | 1709
 | 1710
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1711
 | 1712
 | 1713
 | 1714
 | 1715
 | 1716
 | 1717
 | 1718
 | 1719
 | 1720
 |
| 1721
 | 1722
 | 1723
 | 1724
 | 1725
 | 1726
 | 1727
 | 1728
 | 1729
 | 1730
 |
| 1731
 | 1732
 | 1733
 | 1734
 | 1735
 | 1736
 | 1737
 | 1738
 | 1739
 | 1740
 |
| 1741
 | 1742
 | 1743
 | 1744
 | 1745
 | 1746
 | 1747
 | 1748
 | 1749
 | 1750
 |
| 1751
 | 1752
 | 1753
 | 1754
 | 1755
 | 1756
 | 1757
 | 1758
 | 1759
 | 1760
 |
| 1761
 | 1762
 | 1763
 | 1764
 | 1765
 | 1766
 | 1767
 | 1768
 | 1769
 | 1770
 |
| 1771
 | 1772
 | 1773
 | 1774
 | 1775
 | 1776
 | 1777
 | 1778
 | 1779
 | 1780
 |
| 1781
 | 1782
 | 1783
 | 1784
 | 1785
 | 1786
 | 1787
 | 1788
 | 1789
 | 1790
 |
| 1791
 | 1792
 | 1793
 | 1794
 | 1795
 | 1796
 | 1797
 | 1798
 | 1799
 | 1800
 |

## Glavni događaji

* U Francuskoj se razvija pokret zvan prosvjetiteljstvo.
* U Engleskoj započinje industrijska revolucija.
* 1774 - 1783 - Američka revolucija i stvaranje SAD.
* 1789 - Francuska revolucija.

## Izumi

* 1709. - Termometar (Gabriel Fahrenheit)
* 1709. - Klavir (Bartolomeo Cristofori)
* 1712. - Parna mašina (Thomas Newcomen)
* 1769. - James Watt patentirao parnu mašinu.
* 1783. - Braća Montgolfier ostvarila let balonom napunjenim toplim vazduhom.

## Ličnosti

* Friedrich II Veliki, pruski kralj
* George II od Velike Britanije, kralj Velike Britanije
* George III od Velike Britanije, kralj Velike Britanije
* George Washington, prvi predsjednik SADa
* Immanuel Kant, njemački filozof, često smatran jednim od evropskih najuticajnijih mislilaca i posljednjim velikim misliocem prosvjetiteljstva.
* Louis XV od Francuske, kralj Francuske
* Maximilien Robespierre, francuski revolucionar
* Petar Veliki, ruski car i imperator
* Katarina II. Velika, ruska carica
* James Cook, britanski moreplovac i istraživač

| Milenijum | Vijek
 |
| --- | --- |
| **4. pne.**:
 | 40. pne.
 | 39. pne.
 | 38. pne.
 | 37. pne.
 | 36. pne.
 | 35. pne.
 | 34. pne.
 | 33. pne.
 | 32. pne.
 | 31. pne.
 |
| **3. pne.**:
 | 30. pne.
 | 29. pne.
 | 28. pne.
 | 27. pne.
 | 26. pne.
 | 25. pne.
 | 24. pne.
 | 23. pne.
 | 22. pne.
 | 21. pne.
 |
| **2. pne.**:
 | 20. pne.
 | 19. pne.
 | 18. pne.
 | 17. pne.
 | 16. pne.
 | 15. pne.
 | 14. pne.
 | 13. pne.
 | 12. pne.
 | 11. pne.
 |
| **1. pne.**:
 | 10. pne.
 | 9. pne.
 | 8. pne.
 | 7. pne.
 | 6. pne.
 | 5. pne.
 | 4. pne.
 | 3. pne.
 | 2. pne.
 | 1. pne.
 |
| **1.**:
 |   1.
 |   2.
 |   3.
 |   4.
 |   5.
 |   6.
 |   7.
 |   8.
 |   9.
 | 10.
 |
| **2.**:
 | 11.
 | 12.
 | 13.
 | 14.
 | 15.
 | 16.
 | 17.
 | 18.
 | 19.
 | 20.
 |
| **3.**:
 | 21.
 | 22.
 | 23.
 | 24.
 | 25.
 | 26.
 | 27.
 | 28.
 | 29.
 | 30.
 |
| **4.**:
 | 31.
 | 32.
 | 33.
 | 34.
 | 35.
 | 36.
 | 37.
 | 38.
 | 39.
 | 40.
 |