# 1876.

*Ovo je članak o godini 1876.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 18. vijek – **19. vijek** – 20. vijek
 |
| Decenija:
 |  1840-e  1850-e  1860-e  – 1870-e –  1880-e  1890-e  1900-e  |
| Godine:
 | 1873 1874 1875 – **1876** – 1877 1878 1879
 |

1876.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1876.. (MDCCCLXXVI) |
| Ab urbe condita
 | 2629.
 |
| Islamski
 | 1292–1293.
 |
| Iranski
 | 1254–1255.
 |
| Hebrejski
 | 5636–5637.
 |
| Bizantski
 | 7384–7385.
 |
| Koptski
 | 1592–1593.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1931–1932.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1798–1799.
 |
| • *Kali Yuga* | 4977–4978.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4512–4513.
 |
| • 60 godina
 | Yang Vatra Miš (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11876.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1876** (**MDCCCLXXVI**) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom, odn. prijestupna godina koja počinje u četvrtak po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).

## Događaji

### Januar/Siječanj

* 1. 1. - Počinje s radom nemačka centralna banka *Reichsbank*, marka je jedino zakonito sredstvo plaćanja.
* 5. 1. (24. 12. 1875. po j.k.) - Tiligulska katastrofa: u železničkoj nesreći blizu Odese poginulo 140 regruta.
* 10. 1. - Tuxtepečki plan: general Porfirio Díaz počinje pobunu na jugu Meksika.
* 22. 1. (10. 1. po j.k.) - U Srbiji donet Zakon o ličnoj bezbednosti, namenjen zaštiti od policijske samovolje u kazneno-sudskom postupku, sprečavanje policije da samovoljno zatvara građane.
* 31. 1. - Srpska skupština ovlastila prinudni zajam od 18 miliona dinara ("Srpski narodni zajam").

### Februar/Veljača

* 1. 2. - Vlada SAD proglasila neprijateljskim bande Sijuksa koji su još uvek van rezervata.
* 5. 2. - Knez Milan Obrenović potpisao "Ustrojstvo đeneralštaba" kojim je postavljen temelj nacionalne vojnogeodetske službe.
* 6. 2. (25. 1. po j.k.) - Osnovano Srpsko društvo Crvenog krsta, na inicijativu dr Vladana Đorđevića.
* 14. 2. - Trka za patentiranje telefona: Elisha Gray prijavio najavu patenta (*patent caveat*) a Bellov advokat patent.
* 19. 2. - Treći karlistički rat u Španiji: vladine snage uspevaju, nakon ogorčenog karlističkog otpora, zauzeti na juriš njihovo poslednje uporište Estellu u Baskiji - u narednim danima karlisti napuštaju Španiju, rat je završen.
* 24. 2. - Praizvedba Ibsenovog komada *Peer Gynt* u Kristijaniji (Oslu), muzika Edvard Grieg.
* 24. 2. - Peko Pavlović porazio tursku kolonu kod Muratovice - poginulo 800 Turaka, zarobljeno 1.300 pušaka i dva topa.
* 26. 2. - Zvaničan demarš Austrougarske kod kneza Milana zbog naoružavanja Srbije, i drugi strani konzuli vrše pritisak.
* 26. 2. - Japansko-korejski "ugovor o prijateljstvu": pod pritiskom Japana okončan status Koreje kao vazala Kine, tri luke otvorene za Japance, koji takođe imaju pravo ekstrateritorijalnosti.
* 27. 2. (15. 2. po j.k.) - "Afera sa crvenim barjakom" u Kragujevcu - slavljenička radikalska povorka izazvala nemire u gradu, nakon što protivnici nisu uspeli da ih smene u opštinskom odboru. Posle nekoliko dana otpušteno dvadesetak radnika Topolivnice, trideset građana uhapšeno, u junu su četvorica osuđena na zatvorske kazne.
* februar - Proglas bosansko-hercegovačkih ustanika napada Srbiju (tj. kneza Milana) zbog nepomaganja ustanka.

### Mart/Ožujak

Bellov patent za telefon
* 2. 3. (19. 2. po j.k.) - Ruska vojska generala Mihaila Skobeljeva zauzima Kokand, što je i kraj Kokandskog kanata - postaje Ferganska oblast Ruskog Turkestana.
* 5. 3. - U Milanu izašao prvi broj *Corriere della Sera*.
* 7. 3. - Alexander Graham Bell već dobio u SAD patent za telefon.
* 7. i 9. 3. - Bitka kod Gure je odlučujuća etiopska pobeda u Etiopsko-egipatskom ratu, zarobljen i sin Ismail Paše (oslobođen uz otkup).
* 10. 3. - A. G. Bell prvi put preneo jasan govor preko žice: *"Mr. Watson, come here, I want to see you.."*.
* mart - Ranko Alimpić je posebni izaslanik Srbije na Cetinju, knjaz Nikola ne želi da ulazi u obaveze prema Srbiji; ni Rumunija ne može ući s njom u rat protiv Turaka, iz straha od ruske okupacije.
* mart - Bibliotekar Melvil Dewey objavio pamflet u kome je opisao decimalni sistem klasifikacije.
* 20. 3. - Reformom u Švedskoj stvorena odvojena pozicija šefa vlade, prvi je Louis Gerhard De Geer.
* 23. 3. - Dunav poplavio Novi Sad, nakon duge i oštre zime.
* 25. 3. (13. 3. po j.k.) - Pod austrougarskim pritiskom srpska vlada daje izjavu da neće napadati Tursku (ni zvanična Rusija ne želi srpsko mešanje).
* mart - "Jovanka Merkusova" (Jeanne Merkus), Holanđanka učesnica hercegovačkog ustanka, izaziva uzbuđenje u Beogradu.
* proleće - Razgaranje borbi u Bosni i Hercegovini, ustanak u Bugarskoj, nemiri i nasilja u Makedoniji, Epiru, Tesaliji i samom Carigradu, Albanija u vrenju.
* proleće - Indijanci se okupljaju u logoru Bika Koji Sedi u regionu reke Little Bighorn u Montani.

### April/Travanj

* 7. 4. - Bankrot Egipta, sledećeg meseca osnovana *Caisse de la Dette*, međunarodna komisija za nadzor nad egipatskim isplatama duga.
* 8. 4. (27. 3. po j.k.) - Hercegovačke ustaničke vođe traže u Sutorini povlačenje turske vojske.
* 13. 4. - Osmansko carstvo proglašava bankrot (od prošlog oktobra je isplaćivala samo polovinu kamate).
* 30. 4. - U beogradskom Narodnom pozorištu prvi put izvedena Šekspirova tragedija "Romeo i Julija".

### Maj/Svibanj

* 1. 5. (19. 4. po j.k.) - Bitka na Presjeci u Hercegovini, Turci uzmiču.
* 1. 5. - Britanska kraljica Viktorija dobila titulu Carice Indije.
* 2. 5. (20. 4. po j.k.) - U osmanskoj Bugarskoj izbija Aprilski ustanak koji će Turci ugušiti u krvi ("Bugarski užasi").
* 6. 5. (24. 4. po j.k.) - Nakon ostavke Kaljevićeve vlade, povratak Stevče Mihailovića na čelo ministarskog saveta i Jovana Ristića za ministra inostranih poslova ("Drugo akciono ministarstvo"). Inače, knez Milan se predomislio i sada se zalaže za rat, kao i skoro svi u Srbiji.
* 6. 5. - Ubistvo konzula u Solunu (→ bg Wiki): muslimanska rulja ubila francuskog i nemačkog konzula.
* 10. 5. - 10. 11. - U Filadelfiji, SAD, otvorena *Centennial Exposition*, svetska izložba povodom 100-godišnjice američke Deklaracije nezavisnosti.
* 11 - 12. 5. - Velika istočna kriza: Berlinski memorandum Nemačke, Austrougarske i Rusije o nameri zaštite hrišćana Balkana - britanski premijer Benjamin Disraeli ga odbija.
* 14. 5.? - Batački masakr: Turci ubili najmanje 1.200 Bugara u mestu Batak.
* maj - Razlovački ustanak kod Berova u Makedoniji.
* 17. 5. - Nikolaus Otto prijavio patent stacionarnog četvorotaktnog motora sa unutrašnjim sagorevanjem (Otto motor).
* 24. 5. - Challengerova ekspedicija se vratila u Englesku - sakupljeno znanje postaje osnova okeanografije.
* 27. 5. - Ruski general Mihail Černjajev postao srpski državljanin i đeneral.
* 30. 5. - Zbačen osmanski sultan Abdul Aziz, postavljen njegov nećak Murat V..
* 30. 5. (18. 5. po j.k.) - Ruski car potpisao tajni Emski ukaz kojim je zabranjena štampa i uvoz publikacija na "maloruskom dijalektu", tj. ukrajinskom jeziku (na snazi 1876-1905 i 1910-17).

### Jun/Juni/Lipanj

† Hristo Botev
* 1. 6. (20. 5. po j.k.) - Hristo Botev poginuo u Bugarskoj tri dana nakon što se iskrcao sa četom.
* 4. 6. - *Transcontinental Express* stigao iz Njujorka u San Fransisko posle 83 sata i 39 minuta putovanja Prvom transkontinentalnom železnicom (završenom 1869) - ranije bi za takvo putovanje bilo potrebno nekoliko meseci, kopnom ili morem oko Južne Amerike.
* c. 5. 6. - Indijanski Sunčev ples na potoku Rosebud u Montani, poglavica Bik Koji Sedi navodno ima viziju predstojećeg sukoba.
* 13. 6. - Slikarka Katarina Ivanović postala prva žena akademik u Srbiji (članica Srpskog učenog društva).
* jun - U Engleskoj objavljen Twainov roman *The Adventures of Tom Sawyer* (u SAD u decembru).
* 15. 6. - U Veneciji potpisan srpsko-crnogorski ugovor - ratni savez za "oslobođenje srpskog naroda u evropskoj Turskoj".
* jun - Jovan Ristić planirao diplomatsku misiju u Carigrad, kako bi BiH bile predate knezu Milanu na upravu, pod sultanovom vrhovnom vlašću; iz Rusije stižu dvosmislene poruke; na srpskoj granici prikupljene velike turske snage na čelu sa Abdul Kerim-pašom.

Bitka na Little Bighornu, Custerov posljednji položaj
* 17. 6. - Indijanski ratovi: Bitka na Rosebudu je pobeda Ludog Konja nad američkim snagama i njihovim saveznicima.
* 18 - 24. 6. - Mobilizacija, grupisanje i raspoređivanje srpske vojske; podeljena je na četiri vojske (Moravska, Timočka, Drinska i Ibarska), Vrhovna komanda je u Paraćinu.
* 25 - 26. 6. - Bitka na Little Bighornu je najpoznatiji okršaj Indijanskih ratova: koalicija indijanskih plemena na čelu sa Bikom Koji Sedi i Ludim Konjem razbila 7. konjaničku regimentu, poginuo general George Armstrong Custer sa 250 vojnika.
* 26. 6.? - Sa Beogradske tvrđave skinuta turska zastava, poslednji znak sizerenstva nad Srbijom.
* 30. 6. (18. 6. po j.k.) - Srbija i Crna Gora objavljuju rat Turskoj (prelazak granice dva dana kasnije).
* 30. 6. - Novi ustav Španije: dvodomni parlament (Senat i Kortes), prilagođeno kralju i eliti.

### Jul/Juli/Srpanj

"Srbske vojskovodje"
* 2. 7. (20. 6. po j.k.) - Početak borbi u **Srpsko-turskom ratu** (državni praznik u Srbiji od 1879.).
	+ Bosanski ustanici (Krajina i Posavina) istog dana proglašavaju ujedinjenje sa Srbijom, dok su hercegovački za Crnu Goru; Austrougarski konzuli deluju protiv takvog ujedinjenja, u saradnji sa lokalnim katolicima (fra Grgo Martić) - razdor između Srba i Hrvata po pitanju Bosne.
	+ Narednih dana:
	+ Drinska vojska zauzela Mali Zvornik, Sakar i Bosansku Raču, neuspešan napad na Bijeljinu.
	+ Ibarska vojska pokušala napad na Sjenicu, zaustavljena kod Kalipolja, potisnuta uz velike gubitke, general Franjo Zah smenjen i postavljen Lazar Čolak-Antić.
	+ Timočka vojska ne uspeva zauzeti Kulu, gubi Veliki Izvor kod Zaječara .
	+ Crna Gora ima glavna dejstva prema Hercegovini, sa ustanicima prodire do Nevesinja ali se mora povući zbog nadmoćnijih Turaka i austrougarskih pritisaka.
* 3. 7. - Papa Pio XI. odobrio kanonsku krunidbu kipa Naše Gospe od Lourdesa. Istog dana, Gospa se navodno ukazala u nemačkom selu Marpingenu u Sarlandu, i još nekoliko puta do septembra 1877. (→ de Wiki).
* jun/jul - Petar Karađorđević ("Petar Mrkonjić") napušta bosanski ustanak, nakon ulaska Srbije u rat.
* 5. 7. (23. 6.) - U Ugarskoj uhapšen Svetozar Miletić, pred sud izveden tek posle 18 meseci istražnog zatvora.
* 6. 7. (24. 6. po j.k., Ivanjdan) - Kalipoljska bitka, deo Javorskog rata - prvi veći okršaj i neuspeh srpske Ibarske vojske, poginuo kapetan Milovan Rašković.
* 8. 7. - Rajhštatska konvencija - Rusija navodno prepustila Bosnu i Hercegovinu Austrougarskoj (neformalnost skupa i usmenost zaključaka izaziva različita tumačenja).
* 9. 7. - U Kolumbiji izbija građanski rat (1876-77), svađa je počela oko toga trebaju li škole biti državne ili pod nadzorom crkve.
* 18. 7. - Srpski poraz kod Velikog Izvora - Turci zadržali položaje, to je prekretnica rata, srpske snage prelaze u defanzivu.

"Bitka kod Vučjeg dola"
* 19. 7. (7. 7. po j.k.) - Bečka vlada stavlja do znanja da ne može dozvoliti sjedinjenje Bosne sa Srbijom, obustavljene srpske akcije na toj strani.
* 21. 7. - Dekretom ukinuta samouprava (*fuero*) Baskije u Španiji, moraju plaćati poreze kao i ostali (→ Baskijski ekonomski sporazum).
* 22 - 25. 7. - Turska ofanziva na Timoku, privremeno izgubljen Knjaževac, bašibozuci i Čerkezi čine zlodela.
* 24. 7. - Ion C. Brătianu je novi premijer Rumunije (do 1888, s malom pauzom).
* 28. 7. (16. 7. po j.k.) - Crnogorsko-turski rat – Bitka kod Vučjeg dola - velika crnogorska pobeda kod Bileće.
* ljeto - Hrvatski ban Ivan Mažuranić dobio naređenje iz Beča i Pešte da stane na put "veleizdajničkoj" akciji Srba u Hrvatskoj i Slavoniji; zatvoreni istaknuti Srbi u Pakracu, Bjelovaru, Karlovcu, Daruvaru i Osijeku; neki poslanici vladine stranke u Saboru izjavili da u Hrvatskoj "nema Srba" već samo "pravoslavnih Hrvata".

### Avgust/August/Kolovoz

*Dead man's hand*
* avgust - Posle Vučjeg dola, Crna Gora prenosi težište na južni sektor, prema Podgorici.
* 1. 8. - Colorado postaje 38. država SAD.
* 2. 8. - Wild Bill Hickok ubijen tokom partije pokera u Deadwoodu, South Dakota.
* 9. 8. (28. 7. po j.k.) - Bitka na Pogledu (Javorski rat), istakao se major Ilić, zaustavljena turska ofanziva.
* 13. 8. - Richard Wagner otvorio prvi Bajrojtski festival, 13 - 17. 8. izvedena tetralogija "Prsten Nibelunga".
* 14. 8. (2. 8. po j.k.) - Rođen Aleksandar Obrenović, budući kralj Srbije.
* 14. 8. (2. 8. po j.k.) - Bitka na Fundini - pobeda Crnogoraca blizu Podgorice, u Kučima.
* avgust - Vasojevićki ustanici vode žestoke bitke kod Buča.
* 21. 8. - Konvencija iz Chefooa, neravni ugovor između Kine i V. Britanije, novi ustupci Kine.
* 23. 8. (11. 8. po j.k.) - Boj na Šumatovcu - sprečeno tursko napredovanje ka Aleksincu.
* 24. 8. - Knez Milan prihvata ponudu šest sila da posreduju za primirje.
* 29. 8. - Victor Hugo napisao apel "Za Srbiju" (*Pour la Serbie*).

Abdul Hamid II.
* 31. 8. - Sultan Murat V. zbačen posle 93 dana vlade; nasleđuje ga brat Abdul Hamid II. (do 1909).

### Septembar/Rujan

* 1. 9. - Srbi potisnuti s Adrovca (Aleksinac), na levoj obali Morave.
* 3. 9. (21. 8. po j.k.) - Bitka na Čemernici (Javorski rat), srpska vojska zadržala položaje.
* 5. 9. - Na Javoru poginuo major Mihailo Ilić.
* 5. 9. - William Ewart Gladstone objavio pamflet "Bugarski užasi i Istočno pitanje": žestoka kritika "ravnodušnosti" Disraelijeve vlade.
* 7. 9. - Jesse James i James–Youngerova banda pokušali opljačkati banku u Northfield, Minnesota ali većina ih izginula.
* 11. 9. - Bitka kod Bobovišta - sprečen turski prelaz na desnu obalu Morave.
* 12. - 14. 9. - Briselska geografska konferencija: osnovana Međunarodna afrička asocijacija, putem koje će belgijski kralj Leopold II kolonizovati Kongo.
* 15. 9. - Porta pristala na desetodnevno primirje, pod pritiskom velikih sila.
* 16. 9. (4. 9. po j.k.) - "Deligradski događaj": gen. Černjajev samoinicijativno proglasio Srbiju za kraljevinu i Milana za kralja - Černjajev se protivi primirju, ovo je praktično bio vojni udar s ciljem produžetka rata.
* 20. 9. - Istarske pruge: puštena u promet pruga od Divače u Sloveniji do Pule, čime je ova povezana s Bečom.
* 28 - 30. 9. - Bitka na Krevetu: teška bitka oko turskih položaja na levoj obali Morave, bez rezultata.

### Oktobar/Listopad

* 10. 10. - Porta nudi šestomesečno primirje Srbiji i Crnoj Gori, do 31. marta 1877. - prihvataju sve sile sem Rusije, i Srbija odbija pod uticajem Černjajeva.
* 17. 10. - Japan anektirao Otoke Ogasawara (Boninski otoci).
* 19 - 21. 10. - Turska ofanziva, zauzimaju Veliki Šiljegovac.
* 29. 10. (17. 10. po j.k.) - Bitka kod Đunisa - težak srpski poraz, poginula većina ruskih dobrovoljaca, srpska narodna vojska pobegla, zapaljen ruski logor u Deligradu - Turcima otvoren put ka Aleksincu i Kruševcu, pa i Beogradu.
* 31. 10. - Ruski ultimatum Porti, podržan delimičnom mobilizacijom.
* 31. 10. - Katastrofalni ciklon pogađa obalu današnjeg Bangladeša, 200.000 mrtvih.
* oktobar-novembar - U Japanu izbijaju Shinpūrenska i još tri pobune bivših samuraja - lako je poražena ali će služiti za ugled tajnim društvima do 1945.
* jesen - Ruski narodnjiki (populisti) osnovali organizaciju Zemlja i volja (ime od 1878).

### Novembar/Studeni

* 2. 11. - Turci proglasili primirje, posle ruskog ultimatuma. Srbija je u prvom Srpsko-turskom ratu imala 6.000 poginulih i nestalih, 9.500 "osakaćenih", jedna šestina stanovništva ostala bez krova nad glavom, veliki broj izbeglica.

Mirogojske arkade
* 6. 11. - Službeno otvorenje zagrebačkog groblja Mirogoj, sutradan je prvi pokopan popularni sportski pedagog Friedrich Miroslav Singer.
* 7. 11. - Održani Predsjednički izbori u Sjedinjenim Američkim Državama, jedni od najkontroverznijih u povijesti: republikanac Rutherford B. Hayes pobijedio za jedan elektorski glas demokratu Samuela J. Tildena, usprkos manjem broju narodnih glasova (→ Kompromis iz 1877.).
* 16. 11. - Bitka kod Tecoaca u Tlaxcali: pobunjenici generala Díaza porazili snage predsednika Lerdo de Tejade, kasnije tokom meseca Díaz ulazi u grad Meksiko.
* 18. 11. - Uspostavljen britansko-francuski kondominijum nad Egiptom (do 1882).
* 25. 11. - Bitka Tupog Noža: američka vojska uništila kamp Čejena u Vajomingu.
* 27. 11. - Memorandum generala Černjajeva tvrdi da su društvene institucije Srbije "korumpirane zapadnim uticajem" i da je Narodna skupština "nepotreban model uvezen sa dekadentnog evropskog Zapada"; slavjanofili stavljaju bugarsko pitanje u centar ruske politike.

### Decembar/Prosinac

* 5. 12. - Požar u Brooklyn Theateru odnosi najmanje 278 života.
* 6. 12. - Doktor Francis Julius LeMoyne izveo prvu kremaciju u SAD.
* 18. 12. (6. 12. po j.k.) - Kazanska demonstracija: oko 400 ljudi se okupilo u organizaciji Zemlje i volje ispred Kazanske katedrale u St. Peterburgu, sukob sa policijom, nekoliko učesnika osuđeno na robiju.
* 19. 12. (7. 12. po j.k.) - Incident ispred Beograda, austrougarski monitor "Moroš" i srpski vojnici sa tvrđave razmenili vatru, srpska vlada dala ostavku pa je povukla.
* 23. 12. - Proglašen prvi Osmanski ustav čime se završava doba Tanzimata i počinje Prva ustavna era (do 1878).
* 23. 12. - Počinje Carigradska konferencija velikih sila (do 20. januara): biće predloženi autonomna Bosna, sem dela (stare) Hercegovine koji bi pripao Crnoj Gori; dva autonomna bugarska vilajeta, zapadnom bi pripala današnja južna Srbija i veći deo Makedonije (bez uspeha).
* 29. 12. - Železnička nesreća kod mesta Ashtabula, Ohio: zbog rušenja mosta poginula 92 putnika.

### Kroz godinu

* Ukinut Velikokikindski dištrikt, priključen Torontalskoj županiji.
* Izgrađena zgrada Narodnog zemaljskog glazbenog zavoda u Gundulićevoj ulici, Zagreb.
* U Krku registriran jedriličarski klub "Plav", prvi u Hrvatskoj.
* U Berlinu izlazi *Archiv für slavische Philologie*, urednik Vatroslav Jagić.
* Izbori za Dalmatinski sabor: Narodna stranka 30 mandata, Autonomaška stranka 11.
* Epidemija sifilisa na severoistoku Srbije.
* Pierre-Auguste Renoir naslikao "Ples kod Moulin de la Galette".
* Heinrich Schliemann istražuje Mikenu, pronalazi "Agamemnonovu masku" (zapravo je iz 16. st. pne.).
* Severnokineska glad 1876–79. odnosi milione života.
* U Nemačkoj osnovana firma *Henkel*, prvi proizvod prašak za veš na bazi silikata.
* Lars Magnus Ericsson osnovao u Stokholmu radionicu za opravku telegrafa iz koje će nastati *Ericsson*.
* Muzej lijepih umjetnosti je otvoren u Bostonu.
* U SAD uvedeni *Heinz Tomato Ketchup* i *Budweiser* pivo.
* Thomas Alva Edison se nastanio u Menlo Parku gde je postavio i svoju laboratoriju.
* Melville Reuben Bissell patentirao čistač tepiha (*carpet sweeper*).

## Rođenja

### Januar/Siječanj – Jun/Lipanj

* 1. 1. - Ernest Bošnjak, pionir filma u ex-Yu († 1963)
* 3. 1. - Wilhelm Pieck, predsednik Istočne Nemačke († 1960)
* 5. 1. - Konrad Adenauer, kancelar Zapadne Nemačke († 1967)
* 12. 1. - Jack London, američki književnik († 1916.)
* 19. 1. - Milan Begović, hrvatski književnik († 1948.)
* 22. 1. - Flora Sandes, dobrovoljka u srpskoj vojsci († 1956)
* 11. 2. - Draga Spasić, glumica i operska pevačica († 1938)
* 13. 2. - Dalaj Lama XIII, svetovni i verski lider Tibeta († 1933)
* 19. 2. - Constantin Brâncuși, vajar († 1957)
* 2. 3. - Eugenio Pacelli, papa Pio XII. († 1958)
* 26. 3. - Vilhelm od Vida, knez Albanije († 1945)
* 31. 3. - Bora Stanković, književnik († 1927.)
* 3. 4. - Tomáš Baťa, osnivač obućarske kompanije († 1932)
* 4. 4. - Maurice de Vlaminck, francuski slikar i grafičar († 1958)
* 24. 4. - Erich Raeder, nemački admiral († 1960)
* 29. 4. - Zaudita I, carica Etiopije († 1930)
* 10. 5. - Ivan Cankar, slovenski književnik († 1918.)
* 13. 5. - Vojislav Marinković, ekonomista, premijer Kraljevine Jugoslavije († 1935)
* 30. 5. - Vladimir Nazor, hrvatski književnik († 1949.)
* 10. 6. - Momčilo Ninčić, profesor ekonomije, akademik, diplomata († 1949)
* 11. 6. - Alfred Kroeber, američki arheolog i antropolog
* 17. 4. - Ivan Lorković, hrvatski političar († 1926)
* 27. 6. - Ivan Sarić, avijatičar († 1966)

### Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac

Dragutin Dimitrijević Apis
Aleksandar Obrenović
* 17. 7. - Maksim Litvinov, sovjetski diplomata († 1951)
* 5. 8. - Dragutin Dimitrijević Apis, srpski oficir i zaverenik († 1917)
* 7. 8. - Mata Hari, egzotična plesačica, špijunka († 1917)
* 13. 8. - Aleksandar Belić, lingvista, predsednik SANU († 1960)
* 14. 8. - Aleksandar Obrenović, kralj Srbije (†1903.)
* 5. 9. - Wilhelm von Leeb, nemački feldmaršal († 1956)
* 12. 9. - Milan Grol, književnik, političar, dramaturg († 1952)
* 30. 9. - Milan Rakić, srpski pesnik (\* 1938)
* 6. 10. - John James Richard Macleod, škotski liječnik, nobelovac († 1935.)
* 6. 10. - Milan Milovanović, srpski slikar († 1946)
* 13. 10. - Sherwood Anderson, američki književnik († 1941.)
* 31. 10. - Natalie Clifford Barney, američko-francuska spisateljica († 1972.)
* 22. 11. - Vladimir Stahuljak, hrvatski skladatelj, orguljaš i zborovođa († 1960.)
* 23. 11. - Manuel de Falla, kompozitor († 1946)
* 22. 12. - Filippo Tommaso Marinetti, pesnik, osnivač futurizma († 1944)
* 23. 12. - Stevan Aleksić, slikar i ikonopisac († 1923)
* 25. 12. - Muhammad Ali Jinnah, osnivač Pakistana († 1948)

### Kroz godinu

* Branko Tanazević, arhitekta († 1945)

## Smrti

### Januar/Siječanj – Jun/Lipanj

* 17. 1. - Pavle Simić, srpski slikar (\* 1818)
* 28. 1. - Ferenc Deák, mađarski političar (\* 1803)
* 11. 3. - Jovan Filipović, srpski pravnik i ministar (\* 1819)
* 23. 5. - Gideon von Krismanic, austrijski general (\* 1817)
* 26. 5. - František Palacký, češki istoričar i političar (\* 1798)
* 1. 6. - Hristo Botev, bugarski pesnik i revolucionar (\* 1848)
* 4. 6. - Abdul Aziz, osmanski sultan (\* 1830)
* 7. 6. - Josefina od Leuchtenberga, švedska kraljica (\* 1807)
* 8. 6. - George Sand, francuska književnica (\* 1804.)
* 21. 6. - Antonio López de Santa Anna, meksički general i bivši predsednik (\* 1794)
* 25. 6. - George Armstrong Custer, američki oficir (\* 1839)

### Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac

* 1. 7. - Mihail Bakunjin, revolucionar i anarhista (\* 1814)
* 6. 7. - Milovan Rašković, kapetan srpske vojske (\* 1828)
* 15. 7. - Aleksander Fredro, poljski dramski pisac
* 18. 7. - Janko Šafarik, srpski istoričar slovačkog porekla (\* 1814)
* 2. 8. - Wild Bill Hickok, lik sa Divljeg zapada (\* 1837)
* 19. 8. - George Smith, asirolog (\* 1840)
* 25. 8. - Adolph Tidemand, norveški slikar (\* 1814.)
* 1. 9. - Nikolaj Rajevski, ruski oficir i srpski dobrovoljac (\* 1839)
* 5. 9. - Mihailo Ilić, major srpske vojske (\* 1845)
* 9. 9. - Američki Konj stariji, indijanski poglavica (\* 1830)
* 1. 10. - James Lick, zemljišni baron, pokrovitelj nauke (\* 1796)
* 21. 10. - Uroš Knežević, srpski slikar (\* 1811)
* 27. 10. - Braxton Bragg, general Konfederalne armije (\* 1817)
* 22. 11. - Armin Šrabec, hrvatski klasični filolog, violočelist i skladatelj (\* 1844.)
* 31. 12. - Katarina Laboure, katolička svetica iz Francuske (\* 1806.)

### Kroz godinu

* Maksim Baćović, crnogorsko-hercegovački vojvoda (\* 1848)
* Vladimir Danilović Vlada, potporučnik srpske vojske (\* 1841)
* Karlo Pacek, bivši lekar Miloša Obrenovića (\* 1807)

## Reference

Literatura
* Влада Милана Обреновића. Књ. 2, digitalna.nb.rs, Slobodan Jovanović, Digitalna Narodna biblioteka Srbije.
* *Istorija srpskog naroda*, Od Prvog ustanka do Berlinskog kongresa 1804-1878, Beograd 1981
	+ Peta knjiga prvi tom (V-1)
	+ Peta knjiga drugi tom (V-2)
* Šišić, Ferdo. *Povijest Hrvata Pregled povijesti hrvatskoga naroda 1526.-1918.* drugi dio. Marjan tisak 2004.

## Povezano

* Bejzbol 1876