# 1942. na filmu

Slijeva nadesno:Paul Henreid, Ingrid Bergman, Claude Rains i Humphrey Bogart u zajedničkoj sceni u *Casablanci*, jednom od najpopularnijih filmova svih vremena.
Godine **1942.** je na cjelokupnu svjetsku kinematografiju, više nego ikada, uticao drugi svjetski rat, ponajviše zbog njegove eskalacije, odnosno ulaska SSSR i SAD u rat, a kome su se tokom godine, u većoj ili manjoj mjeri, priključile i brojne dotada neutralne države. Eskalacija rata se skoro svuda odrazila kroz uvođenje ili jačanje cenzure, sadržaj koji je u većoj ili manjoj mjeri podređen potrebama propagande, preusmjeravanje financijskih i tehničkih resursa za ratni napor, ali i sve većem broju filmskih djelatnika koji su postali aktivni sudionici ili žrtve sukoba. Usprkos svih tih ograničenja i toga što ih velikim dijelom odražava, iste godine snimljeni hollywoodski film *Casablanca* uživa status jednog od najpopularnijih filmova svih vremena.

| Godine na filmu  |
| --- |
|  |
| 1870-e
 |
| 1880-e
 |
| 1890-e
 |
| 1890 • 1891 • 1892 • 1893 • 1894 1895 • 1896 • 1897 • 1898 • 1899
 |
| 1900-e
 |
| 1900 • 1901 • 1902 • 1903 • 1904 1905 • 1906 • 1907 • 1908 • 1909  |
| 1910-e
 |
| 1910 • 1911 • 1912 • 1913 • 1914 1915 • 1916 • 1917 • 1918 • 1919
 |
| 1920-e
 |
| 1920 • 1921 • 1922 • 1923 • 1924 1925 • 1926 • 1927 • 1928 • 1929
 |
| 1930-e
 |
| 1930 • 1931 • 1932 • 1933 • 1934 1935 • 1936 • 1937 • 1938 • 1939
 |
| 1940-e
 |
| 1940 • 1941 • 1942 • 1943 • 1944 1945 • 1946 • 1947 • 1948 • 1949
 |
| 1950-e
 |
| 1950 • 1951 • 1952 • 1953 • 1954 1955 • 1956 • 1957 • 1958 • 1959
 |
| 1960-e
 |
| 1960 • 1961 • 1962 • 1963 • 1964 1965 • 1966 • 1967 • 1968 • 1969
 |
| 1970-e
 |
| 1970 • 1971 • 1972 • 1973 • 1974 1975 • 1976 • 1977 • 1978 • 1979
 |
| 1980-e
 |
| 1980 • 1981 • 1982 • 1983 • 1984 1985 • 1986 • 1987 • 1988 • 1989
 |
| 1990-e
 |
| 1990 • 1991 • 1992 • 1993 • 1994 1995 • 1996 • 1997 • 1998 • 1999
 |
| 2000-e
 |
| 2000 • 2001 • 2002 • 2003 • 2004 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009
 |
| 2010-e
 |
| 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 2015 • 2016 • 2017 • 2018 • 2019
 |

## Događaji

* Dragoljub Aleksić u Nedićevoj Srbiji dovršava *Nevinost bez zaštite*, prvi zvučni igrani film na prostoru bivše Jugoslavije; vlasti mu, međutim, zabranjuju prikazivanje te će ga publika prvi put vidjeti tek 1968. kao dio istoimenog Makavejevljevog igrano-dokumentarnog filma.
* Nezavisna Država Hrvatska osniva državni filmski studio Hrvatski slikopis, zadužen za prvenstveno za produkciju žurnala, ali pod čijim se okriljem počinju snimati i kraći igrani i dokumentarni filmovi.
* 12. januar - Ukinut Pododbor za filmsku produkciju američkog Senata.
* 4. jun - U okupiranoj Francuskoj Nijemci osnivaju poduzeće *France-Actualité* koje je dobilo isključivi monopol proizvodnje i distribucije filmskih žurnala.
* jun - U Washingtonu američka vlada u svrhu propagande osniva Ured za ratne informacije (OWI) kome je odobren budžet od 1,25 mil. $ za proizvodnju dokumentarnih filmova.
* jul - Vodeći hollywoodski studiji nakon intenzivnog lobiranja uspijevaju od američke vlade ishoditi oslobađanje od vojne obaveze za svoje najveće zvijezde.
* 31. jul - Tokom snimanja njemačkog historijskog spektakla *Titanic* njegova režisera Herberta Selpina, nakon što je prokazan zbog iznošenja "izdajničkih" defetističkih stavova, hapsi Gestapo i odvodi u zatvor gdje će biti pronađen obješen dan kasnije; režiju filma nastavlja Werner Klingner.
* 30. august - 5. septembar - U Veneciji održan 10. filmski festival, posljednji za vrijeme trajanja drugog svjetskog rata i pod fašističkim režimom; na njemu je, između ostalog, prikazan i propagandno-dokumentarni film *Straža na Drini* koji postaje prvi međunarodno nagrađeni film u historiji hrvatske kinematografije.
* 15. oktobar - U okupiranoj i vichyjskoj Francuskoj službeno zabranjeno prikazivanje svih britanskih i američkih filmova.
* 26. novembar - U njujorškoj dvorani Hollywood Theatre održana premijera filma *Casablanca*.

## Filmovi

* *Casablanca*
* *To Be or Not to Be*
* *Cat People*
* *The Palm Beach Story*
* *Now, Voyager*
* *Bambi*
* *Battle of Midway*
* *In Which We Serve*
* *Les visiteurs du soir*
* *Quatro passi fra le nuvole*
* *Die Entlassung*
* *Der grosse König*
* *Die grosse Liebe*
* *Across the Pacific*
* *Desperate Journey*
* *Afsporet*
* *La guerra gaucha*
* *Holiday Inn*
* *The Major and the Minor*
* *L'assassin habite au 21*
* *One of Our Aircraft Is Missing*
* *Emberek a havason*
* *Roti*
* *Saludos Amigos*
* *Saboteur*
* *This Gun for Hire*
* *The Young Mr. Pitt*
* *Georgi Saakadze*
* *Aniki Bóbó*

## Filmske nagrade

* Oscar za najbolji film - *Mrs. Miniver*
* Mussolinijev kup za najbolji strani film - *Der grosse König*

## Debiji

* Richard Attenborough - *In Which We Serve*
* Anne Jeffreys - *Billy the Kid Trapped*
* Gene Kelly - *For Me and My Gal*
* Harry Morgan - *To the Shores of Tripoli*
* Simone Signoret - *Bolero*
* Elizabeth Taylor - *There's One Born Every Minute*
* Esther Williams - *Andy Hardy's Double Life*

## Rođenja

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **datum** | **ime** | **nacionalnost i zanimanje** | **godina smrti** |
| 8. januar | Yvette Mimieux | američka glumica |  |
| 10. januar | Walter Hill | američki režiser |  |
| 31. januar | Daniela Bianchi | italijanska glumica |  |
| 31. januar | Derek Jarman | britanski režiser | 1994
 |
| 1. februar | Terry Jones | britanski glumac i režiser | 2020
 |
| 2. februar | Bo Hopkins | američki glumac |  |
| 10. februar | Michael Apted | britanski režiser | 2021
 |
| 21. februar | Margarethe von Trotta | njemačka režiserka |  |
| 21. mart | Françoise Dorléac | francuska glumica | 1967
 |
| 23. mart | Michael Haneke | njemačko-austrijski režiser |  |
| 27. mart | Michael York | britanski glumac |  |
| 28. mart | Mike Newell | britanski režiser |  |
| 30. mart | Kenneth Welsh | kanadski glumac |  |
| 3. april | Marsha Mason | američka glumica |  |
| 5. april | Peter Greenaway | britanski režiser |  |
| 6. april | Barry Levinson | američki režiser |  |
| 8. april | Douglas Trumbull | američki režiser i majstor specijalnih efekata | 2022
 |
| 13. april | Bill Conti | američki kompozitor |  |
| 23. april | Sandra Dee | američka glumica | 2005
 |
| 24. april | Barbra Streisand | američka glumica i pjevačica |  |
| 26. april | Claudine Auger | francuska glumica |  |
| 18. jun | Roger Ebert | američki filmski kritičar | 2013
 |
| 1. jul | Genevive Bujold | kanadska glumica |  |
| 9. jul | Richard Roundtree | američki glumac |  |
| 13. jul | Harrison Ford | američki glumac |  |
| 24. jul | Chris Sarandon | američki glumac |  |
| 1. august | Giancarlo Giannini | italijanski glumac |  |
| 7. august | Tobin Bell | američki glumac |  |
| 19. august | Fred Thompson | američki glumac | 2015
 |
| 20. august | Isaac Hayes | američki kompozitor i glumac | 2005
 |
| 29. august | Gottfried John | njemački glumac |  |
| 5. septembar | Werner Herzog | njemački režiser i producent |  |
| 29. septembar | Madeline Kahn | američka glumica | 1999
 |
| 29. septembar | Ian McShane | britanski glumac |  |
| 6. oktobar | Britt Ekland | švedska glumica |  |
| 11. oktobar | Amitabh Bachchan | indijski glumac |  |
| 23. oktobar | Michael Crichton | američki režiser i scenarist | 2008
 |
| 26. oktobar | Bob Hoskins | britanski glumac |  |
| 30. oktobar | Alan Rachins | američki glumac |  |
| 31. oktobar | David Ogden Stiers | američki glumac | 2018
 |
| 2. novembar | Stefanie Powers | američka glumica |  |
| 17. novembar | Martin Scorsese | američki režiser |  |
| 18. novembar | Linda Evans | američka glumica |  |
| 24. novembar | Billy Connolly | britanski glumac |  |
| 30. decembar | Fred Ward | američki glumac | 2022
 |

## Smrti

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **datum** | **ime** | **nacionalnost i zanimanje** | **godina rođenja** |
| 16. januar | Carole Lombard | američka glumica | 1908
 |
| 31. januar | Rolf Wenkhaus | njemački glumac | 1917
 |
| 22. mart | Alexandre Volkoff | ruski režiser | 1885
 |
| 10. april | Carl Schenstrøm | danski glumac | 1881
 |
| 29. maj | John Barrymore | američki glumac | 1882
 |
| 20. jul | Germaine Dulac | francuska režiserka | 1882
 |
| 1. august | Herbert Selpin | njemački režiser | 1902
 |
| 3. august | James Cruze | američki glumac i režiser | 1884
 |
| 12. august | Phillips Holmes | američki glumac | 1907
 |
| 14. august | Hans Behrendt | njemački režiser | 1889
 |
| 18. august | Rafaela Ottiano | italijanska glumica | 1888
 |
| 23. august | Alfred Rosenthal | njemački filmski kritičar | 1888
 |
| 27. august | Walter Steinbeck | njemački glumac | 1878
 |
| 29. august | John Gottowt | njemački glumac | 1881
 |
| 20. oktobar | May Robson | australijska glumica | 1858
 |
| 9. novembar | Edna May Oliver | američka glumica | 1883
 |
| 12. novembar | Laura Hope Crews | američka glumica | 1879
 |
| 15. novembar | Sidney Fox | američka glumica | 1911
 |
| 12. decembar | Helen Westley | američka glumica | 1875
 |

## Reference

## Vanjske veze

* 1942 Arhivirano 2010-01-06 na Wayback Machine-u na Internet Movie Database