# 8. marta

Dani - Godine

prethodni dan - sledeći dan

---

|  |
| --- |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartned.
 |
| Šablon:Calendar/Sun1stMonthStartsr.
 |

**8. mart/ožujak** (**8. 3.**) je 67. dan godine po gregorijanskom kalendaru (68. u prestupnoj godini).
Do kraja godine ima još 298 dana.

## Događaji

* 1500. — Portugalski moreplovac Pedro Alvarez Kabral krenuo iz Lisabona na put u Portugalski. Promenivši dotad poznatu rutu, udaljio se od afričke obale u pravcu zapada, prema Južnoj Americi i tako otkrio današnji Brazil, proglasivši ga portugalskom kolonijom. Iste godine brazilsku obalu otkrio Španjolac Vićente Pinson.
* 1846. — U Beogradu otvorena prva čitaonica u Srbiji, nazvana Srpsko čitalište, kasnije Čitalište beogradsko.
* 1910. — U Kopenhagenu održana Druga konferencija žena-socijalista, na inicijativu nemačke revolucionarke Klare Cetkin. Na toj konferenciji ustanovljen praznik, Dan žena, u znak sećanja na demonstracije žena u Čikagu 8. marta 1909.
* 1917. — Nemirima i štrajkovima u Petrogradu počela "Februarska revolucija" u Rusiji.
* 1921. — Francuske trupe ušle u Dizeldorf i druge gradove u Ruru pošto Nemačka nije isplatila ratnu štetu, što je bila obavezna prema Versajskom mirovnom ugovoru, potpisanom posle Prvog svetskog rata.
* 1922. — U Zagrebu obešen Alija Alijagić, koji je 1921. u Delnicama izvršio atentat na ministra unutrašnjih poslova Jugoslavije Milorada Draškovića, tvorca Obznane, Vladine uredbe kojom je zabranjen rad Komunističke partije Jugoslavije.
* 1942. — Japanske trupe u Drugom svetskom ratu zauzele glavni grad Burme Rangun, dan pošto su grad napustili Britanci.
* 1950. — Sovjetski maršal Kliment Vorošilov objavio da je SSSR u septembru 1949. isprobao atomsku bombu, u vreme kada se smatralo da su SAD jedina država koja poseduje nuklearno naoružanje.
* 1965. — U Južni Vijetnam se iskrcalo 3.500 američkih marinaca, čime je počelo masovno uključenje kopnenih trupa SAD u Vijetnamski rat. Početkom 1968. broj američkih trupa u Južnom Vijetnamu popeo se na 525.000.
* 1973. — U eksploziji automobila-bombe, koju su podmetnuli pripadnici IRA-e ispred zgrade glavnog londonskog suda i sedišta Skotland jarda u Londonu, poginula jedna osoba, ranjeno 238.
* 1993. — Uz posredovanje Međunarodnog komiteta Crvenog krsta iz logora u Bosni i Hercegovini pušteno 5.540 zarobljenika zatočenih tokom bosanskog rata. Prema saznanjima te organizacije, ostalo zatočeno 3.100 zarobljenika u srpskim, hrvatskim i muslimanskim logorima.
* 1994. — Više od 100 intelektualaca iz celog sveta potpisalo Apel svim evropskim vladama i Ujedinjenim nacijama zahtevajući da spreče masakre u Bosni i teritoriji SFRJ i da Jugoslavija preda teško naoružanje UN. Zatraženo da, ako vlasti Jugoslavije to odbiju, njeno naoružanje bude uništeno bombardovanjem iz vazduha, maksimalno štedeći ljudske živote.
* 1999. — Vojska Šri Lanke, u brzoj operaciji, zauzela više od 500 kvadratnih kilometara teritorije na severu zemlje, koja je bila pod kontrolom separatističke gerilske grupe Tamilski tigrovi. U sukobima separatista i Vladinih snaga od 1983. poginulo oko 57.000 ljudi.
* 2001. — NATO odobrio ulazak jugoslovenskih vojno-policijskih snaga u prvi sektor Kopnene zone bezbednosti na administrativnoj granici Srbije i Kosova. Kopnena tona bezbednosti uspostavljena na osnovu Kumanovskog sporazuma, koji su u junu 1999. potpisali NATO i Vojska Jugoslavije po završetku vazdušnih udara NATO na Jugoslaviju. Jugoslovenske snage ušle u prvi sektor 14. marta.
* 2001. — Međunarodni sud za ratne zločine u Hagu formirao poseban tim za istragu zločina takozvane Oslobodilačke vojske Kosova. Prve optužnice protiv Albanaca sa Kosova podignute u februaru 2003.
* 2004. — Tribunal u Hagu otpečatio optužnice protiv hrvatskih generala Mladena Markača i Ivana Čermaka, koje ih terete za zločine nad srpskim civilima u Kninskoj krajini tokom vojne akcije "Oluja", u avgustu 1995. i izmenjenu optužnicu protiv haškog optuženika generala Ante Gotovine. Tri dana kasnije Markač i Čermak se predali sudu.

.

## Rođenja

* 1491. — Il Rosso Fiorentino, talijanski slikar.
* 1714. — Carl Philipp Emanuel Bach, njemački skladatelj i čembalist († 1788.).
* 1818. — Ruggiero Leoncavallo, talijanski skladatelj († 1919.).
* 1879. — Otto Hahn, njemački fizičar († 1965.).
* 1899. — Mato Lovrak, hrvatski književnik († 1974.).
* 1907. — Konstantin Karamanlis, grčki političar i državnik.
* 1912. — Vladimir Bakarić, hrvatski komunist i političar u socijalističkoj Jugoslaviji, neformalni gubernator Hrvatske, koji je punih 40 godina bio najmoćniji političar u Hrvatskoj († 1983.).
* 1929. — Hebe Camargo, brazilska glumica, pjevačica i TV voditeljica.
* 1949. — Antonello Venditti, talijanski kantautor.
* 1950. — Seid Memić Vajta, bosanskohercegovački pjevač.
* 1957. — Cynthia Rothrock, američka glumica.
* 1976. — Sergej Ćetković, popularni crnogorski pevač pop muzike.
* 1979. — Helena Minić Matanić, hrvatska kazališna, televizijska i filmska glumica.
* 1981. — Timo Boll, njemački stolnotenisač.
* 1983. — André Santos, brazilski nogometaš.
* 1984. — Saša Vujačić, slovenski košarkaš, crnogorskog porijekla.
* 1984. — Víctor Sada, španski košarkaš.
* 1995. — Marko Gudurić, srpski košarkaš.
* 1997. — Tijana Bošković, srpska odbojkašica.

.

## Smrti

* 1702. — William III Oranski, holandski protestantski plemić, princ Oranja, stadholder Holandske republike, te kralj Škota, Engleske i Irske (\* 1650.).
* 1723. — Christopher Wren, engleski naučnik i barokni arhitekt (\* 1632.).
* 1869. — Hector Berlioz, francuski skladatelj (\* 1803.).
* 1930. — William Howard Taft, predsjednik SAD (\* 1857.).
* 1941. — Sherwood Anderson, američki književnik (\* 1876.).
* 1996. — Mladen Stahuljak, hrvatski skladatelj i dirigent (\* 1914.).
* 2004. — Robert Pastorelli, američki glumac (\* 1954.).

.

## Praznici

* Međunarodni dan žena.
* Sveti sveštenomučenik Polikarp Smirnski.

---

*Vidi takođe*: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar