Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kiinná

| 中华人民共和国  |
| --- |
|  Leavga |  Vearjogovva |
|  Kárta |
| **Presideanta** |
Xi Jinping |
| **Stáhtaministtar** |
Li Qiang |
| **Oaivegávpot** |
Běijīng |
| **Viidodat** |
9 597 000 km² |
| **Olmmošlohku** |
1 338 612 968 |
|  – ássečoahkkisvuohta |
139,48/km² |
| **Virggálaš gielat** |
kiinnágiella |
| **Valuhta** |
Renminbi (CNY) () |
| **Áigi** |
+8 |
| **Nationálalávlla** |
Yìǒngjūn jìnxíngqǔ (义勇军进行曲) |
| **Interneahtta-TLD** |
.cn, .中国, .中國, .公司 |

**Kiinná** dahjege **Kiinná álbmotdásseváldi** lea riika Ásias. Dan rádjeriikkat leat India, Nepal, Bhutan, Burma, Laos, Vietnam, Ruošša, Davvi-Korea, Pakistan, Mongolia, Kasakstan ja Kirgisistan.

Bàshàng Cǎoyuán
 ("Bashang Plateau"), Hebei, jagi 2010

Tiān'ānmén ("Tiananmen Square")
## Geahča maid

* Máilmme riikkat

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

| č • s • rÁsia riikkat |
| --- |
|  |
|  |
Afganistan • Armenia • Azerbaižan • Bahrain • Bangladesh • Bhutan • Brunei • Davvi-Korea • Durka • Filippiinnat • India • Indonesia • Irak • Iran • Israel • Jáhpan • Jemen • Jordania • Kambodja • Kazakstan • Kirgisistan • Kiinná • Kuwait • Laos • Libanon • Lulli-Korea • Malaysia • Malediivvat • Mongolia • Myanmar • Nepal • Nuorta-Timor • Nuorta-Turkestan • Oman • Ovttastuvvan arábaemiráhtat • Pakistan • Qatar • Ruošša • Saudi-Arabia • Singapore • Sri Lanka • Syria • Tažikistan • Taiwan • Thaieana • Turkmenistan • Uzbekistan • Vietnam |

 |
# Vearba

Dán artihkkalis dáidet leat **čállinmeattáhusat**. Jus háliidat, de divo daid ja váldde eret dan málle. Giitu!

**Vearbbat** (dahkansánit) leat sátneluohkká, mii muitala mii dahkkojuvvo ("oađán" ja "čállá"), mii dáhpáhuvvá ("báitá") dahje mii lea ("orrut").

## Finihtta- ja infinihttavearbbat

Davvisámegielas leat guovttelágan vearbbat:

* finihttavearbbat
* infinihttavearbbat

Finihttavearbbat sojahuvvojit vuogi (modusa), áiggi (tempusa), persovnna ja logu (numerusa) dáfus, muhto infinihttavearbbat eai sojahuvvo dahjege dain eai leat persovdnagehčosat.

## Vearbaluohkát

Buot vearbbaid sáhttá juohkit golmma luohkkái sojahanminstara mielde:

* bárrastávvalvearbbat (-at, -it ja -ut)
* bárahisstávvalvearbbat (leat, biehttalanvearba ja -it)
* kontrakšuvdnavearbbat (-át, -et ja -ot)

## Predikáhtta

Sámegiela giellaoahpa mielde juohke cealkagis lea unnimusat okta predikáhtta, omd.:

* Báhcet dearvan!
* In.
* Mu viellja oađđá ja skuhra.

Dát ii leat seamma go omd. indoeurohpálaš gielain, main subjeavtta ja vearbba geavaheapmi cealkagis lea bággu:

* It's raining. (eaŋgalsgillii)
* Det regnar. (ruoŧagillii)

## Girjjálašvuohta

## Liŋkkat

* *Davvisámegiel grámmatihkka.*
# Partihkal (sátneluohkká)

Dán artihkkalis dáidet leat **čállinmeattáhusat**. Jus háliidat, de divo daid ja váldde eret dan málle. Giitu!

**Partihkkalat** leat rájálaš sátneluohkká sojatmeahttun sánážiidda dahje stávvaliidda.

## Davvisámegielas

Sámegielas leat omd.:

1. laktapartihkkalat:

* -ba, -bai, -bat, -be
* -ge, -gis/-ges, -go, -gos, gal
* -han/-hal
* -mis

2. pre- ja postposišuvnnat:

* almmá
* badjel
* ládje

3. interjekšuvnnat:

* Bures!

4. konjunkšuvnnat:

* muhto
* ahte
* ja

5. advearbbat

* johtilit
* bures
* árbevirolaččat

## Gáldut
# Nubbi máilmmisoahti

Nubbi máilmmisoahti
**Nubbi máilmmisoahti** lei jagiin 1939–1945.

 Dát Wikipedia-artihkal lea hui oanehaš ja dan livččii buorre viiddidit. Don sáhtát veahkehit davvisámegiel Wikipedia ja viiddidit artihkkala.
# Latiinnalaš alfabehta

**Latiinnalaš alfabehta** lea viidát geavahuvvon alfabehta. Buot dálá oarjeeurohpálaš gielat geavahit latiinnalaš alfabehta.

 Dát Wikipedia-artihkal lea hui oanehaš ja dan livččii buorre viiddidit. Don sáhtát veahkehit davvisámegiel Wikipedia ja viiddidit artihkkala.
# Greikkalaš alfabehta

Dán artihkkalis dáidet leat **čállinmeattáhusat**. Jus háliidat, de divo daid ja váldde eret dan málle. Giitu!

**Greikkalaš alfabehta** leat alfabehta systema Greikas.

| Bustávva | Vástideaddji foinikialaš alfabehtas | Namma | Greikkagiela transliterašuvdna láhtenalfabehtii | Jietnadeapmi | Numeralaš árvu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sámegiella | Dološgreikkagiella | Bysántalaš greikkagiella (polytonalaš) | Dála greikkagiella | Dološgreikkagiella | Dála greikkagiella | Klassihkalaš dološgreikkagiella | Dála greikkagiella |
| Α α |  ʼāleph | Alpha | ἄλφα | άλφα | a | [a] [aː] | [a] | 1 |
| Β β |  bēth | Beta | βῆτα | βήτα | b | v | [b] | [v] | 2 |
| Γ γ |  gīmel | Gamma | γάμμα | γάμμα γάμα | g | gh, g, j | [g] | [ɣ], [ʝ] | 3 |
| Δ δ |  dāleth | Delta | δέλτα | δέλτα | d | d, dh, th | [d] | [ð] | 4 |
| Ε ε |  hē | Epsilon | εἶ | ἒ ψιλόν | έψιλον | e | [e] | 5 |
| Ζ ζ |  zayin | Zeta | ζῆτα | ζήτα | z | [zd] (dahje [dz]) maŋŋil [zː] | [z] | 7 |
| Η η |  ḥēth | Eta | ἦτα | ήτα | e, ē | i | [ɛː] | [i] | 8 |
| Θ θ |  ṭēth | Theta | θῆτα | θήτα | th | [tʰ] | [θ] | 9 |
| Ι ι |  yōdh | Iota | ἰῶτα | ιώτα γιώτα | i | [i] [iː] | [i], [ʝ] | 10 |
| Κ κ |  kaph | Kappa | κάππα | κάππα κάπα | k | [k] | [k], [c] | 20 |
| Λ λ |  lāmedh | Lamda | λάβδα | λάμβδα | λάμδα λάμβδα | l | [l] | 30 |
| Μ μ |  mēm | Mu | μῦ | μι μυ | m | [m] | 40 |
| Ν ν |  nun | Nu | νῦ | νι νυ | n | [n] | 50 |
| Ξ ξ |  sāmekh | Xi | ξεῖ | ξῖ | ξι | x | x, ks | [ks] | 60 |
| Ο ο |  ʼayin | Omicron | οὖ | ὂ μικρόν | όμικρον | o | [o] | 70 |
| Π π |  pē | Pi | πεῖ | πῖ | πι | p | [p] | 80 |
| Ρ ρ |  rēš | Rho | ῥῶ | ρω | r (ῥ: rh) | r | [r], [r̥] | [r] | 100 |
| Σ σ ς |  šin | Sigma | σῖγμα | σίγμα | s | [s] | 200 |
| Τ τ |  tāw | Tau | ταῦ | ταυ | t | [t] | 300 |
| Υ υ |  wāw | Upsilon | ὖ | ὖ ψιλόν | ύψιλον | u, y | y, v, f | [y] [yː] (árat [ʉ] [ʉː]) | [i] | 400 |
| Φ φ | riidoboahtimuš  | Phi | φεῖ | φῖ | φι | ph | f | [pʰ] | [f] | 500 |
| Χ χ | Chi | χεῖ | χῖ | χι | ch | ch, kh | [kʰ] | [x], [ç] | 600 |
| Ψ ψ | Psi | ψεῖ | ψῖ | ψι | ps | [ps] | 700 |
| Ω ω |  ʼayin | Omega | ὦ | ὦ μέγα | ωμέγα | o, ō | o | [ɔː] | [o] | 800 |

| Bustávva | Namma | Greikkagiela transliterašuvdna láhtenalfabehtii | Jietnadeapmi | Numeralaš árvu |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Sámegiella | Dološgreikkagiella | Dála greikkagiella |
| Ϝ ϝ | Digamma | ϝαῦ | δίγαμμα | w | [w] | 6 |
| Ϛ ϛ | Stigma | - | στῖγμα | st | [st] | 6 |
| Ͱ ͱ | Heta | ἧτα | ήτα | h | [h] | – |
| Ϻ ϻ | San | ϻάν | σάν | s | [s] | – |
| Ϙ ϙ | Koppa | ϙόππα | κόππα | q | [q] | 90 |
| Ͳ ͳ | Sampi | - | σαμπῖ | ss | [sː], [ks], [ts] | 900 |
| Ϸ ϸ | Šo | - | - | š | [ʃ] | – |

## Greikkalaš alfabehta

* Digamma (eaŋgalsgillii)
* Stigma (eaŋgalsgillii)
* Heta (eaŋgalsgillii)
* San (eaŋgalsgillii)
* Koppa (eaŋgalsgillii)
* Sampi (eaŋgalsgillii)
* Sho (eaŋgalsgillii)
# Kiinnágiella

Dán artihkkalis dáidet leat **čállinmeattáhusat**. Jus háliidat, de divo daid ja váldde eret dan málle. Giitu!

**Kiinnágiella** dahje **giinnágiella** lea máilmmi eanemus hállojuvvon giella.
Dat lea virggálaš giella Kiinnás, Singapores, Kiinná dásseválddis, Hongkongas ja Macaos.