# Norga

| Norgga gonagasriika Kongeriket Norge Kongeriket Noreg  |
| --- |
|  Leavga |  Vearjogovva |
|  Kárta |
| **Stáhtahápmi** |
Vuođđolágalaš monarkiija |
| **Gonagas** |
Harald V |
| **Stáhtaministtar** |
Jonas Gahr Støre |
| **Oaivegávpot** |
Oslo |
| **Viidodat** |
385 207 km² |
| **Olmmošlohku** |
5 627 400(2026) |
|  – ássečoahkkisvuohta |
14,6/km² |
| **Virggálaš gielat** |
girjedárogiella, sámegielat, ođđadárogiella, dárogiella |
| **Valuhta** |
Norgga ruvdno (NOK) |
| **BÁB** |
276 400 millejovnna USD |
| **HDI** |
0,966 |
| **Áigi** |
UTC+1 |
|  – geasseáigi |
UTC+2 |
| **Nationálabeaivi** |
miessemánu 17. |
| **Nationálalávlla** |
«Ja, vi elsker dette landet»  |
| **Interneahtta-TLD** |
.no |

**Norga** dahjege **Norgga gonagasriika** (girjedárogillii *Kongeriket Norge*, ođđadárogillii *Kongeriket Noreg*) lea gonagasriika Davvi-Eurohpás. Stáhta gullá Davviriikkaide ja Skandináviai. Norggas lea eananrádji nuortan Ruoŧain, lullin Suomain ja Finnmárkku nuortaoasis maid Ruoššain. Norga lea Davviriikkaid goalmmádin stuorámus stáhta viidodaga ektui ja njealjádin stuorámus olmmošlogu ektui. Norga vuođđuduvvui guovtte álbmoga guvlui, dáža ja sámi álbmoga. Norgii gullet maid Svalbárda, Jan Mayen ja Bjørnøya. Riikka oaivegávpot ja stuorámus
gávpot lea Oslo.

## Geografiija

Norgga kárta
Norggas oarjin lea Norggamearra, lullin Skagerrak ja davvin Barentsmearra. Norgga oaivegávpot lea Oslo ja eará stuorra gávpogat leat Bergen, Trondheim, Stavanger, Kristiansand ja Romsa.

Norgga viidodat lea 323 802 km². Várit leat váldooassi viidodagas. Norgga alimus várri lea Galdhøpiggen.

## Historjá

Norga historjá ovtta riikan álggii sullii 100 jagi dássái, vaikko dálá Norgga guovllus lea orron olbmot juo guhká; muhtin báikkiin juo jiekŋaáiggi nohkama rájes. Go Norggas leat ollu várit ja vuonat leat leamaš ollu unna olmmošjovkkožat ja olbmot eai leat sáhttán johtit ollu.

## Politihkka

Stuorradiggi
Norgga lea vuođđolágalaš monarkiija ja dien jođiheaddji lea gonagas. Dálá gonagas lea Harald V. Politihkalaš váldi gonagasas ii leat. Stuorámus váldi lea Stuorradikkis (dárogillii *Stortinget*).

## Hálddahuslaš juohkin

### Fylkkat

Norga lea hálddahuslaččat juhkkojuvvon 11 fylkii.

Dás lea listu fylkkain:

* Romsa ja Finnmárku
* Nordlánda
* Trøndelága
* Møre ja Romsdal
* Vestlánda
* Rogalánda
* Agder
* Vestfolda ja Telemárku
* Viken
* Innlandet
* Oslo

### Gielddat ja gávpogat

Norgga dálá gielddahálddahusa ovttadat lea gielda dahje suohkan (dárogillii *kommune*). Norggas leat dál (2020) 356 gieldda.

## Ekonomiija

Norgga valuhta lea Norgga ruvdno, mii juhkkojuvvo 100 evrii.

Norgga ekonomiija váldooassi vuođđuduvvá olje- ja gássabuvttadeapmái ja guollebivdái.

## Veahkadat

Golggotmánus 2019 Norggas ledje 5,3 miljovnna ássi. Jagis 2007 94,4 ássiin ledje norgalaččat, geaidda rehkenastojuvvojit mielde maiddái Norgga sullii 60 000 sápmelačča.

## Kultuvra

Norgga leavga
Dážaid nationála symbolat leat leavga, nationáladreassa ja nationálabeaivi. Máŋgasiin lea iežas guovllu nationáladreassa ja Norgga leavga.

### Unesco máilmmiárbelistu

UNESCO máilmmiárbelisttus leat Norggas čuovvovaš gávcci máilmmiárbesaji.

* Bergena Bryggen (1979)
* Urnesa stáhpegirku (1979)
* Plassje báktegávpot ja Circumferensa (1980)
* Álttá báktedáidda (1985)
* Nordlándda Vegasullot (2004)
* Struve meridiánadávgi (2025)
* Geirangervuotna Møre ja Romsdalas (2005)
* Nærøyvuotna Sogn ja Fjordanes (2005)
* Rjukan–Notodden industriijaguovlu (2015)

## Gáldut

## Geahča maid

* Máilmme riikkat
* Norgga gielddat
* Norgga fylkkat

*Do not click any button if you do not speak Sami!*

---

Dát artihkal lea okta Sámegiel Wikipedia deháleamos artihkkaliin, ja danne mii sihtat **Du** árvvoštallat dan. Deaddil dan boalu mii čájeha du oaivila artihkkala birra.

Hui buorre
Oalle buorre
Oalle heittot
Hui heittot

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| č • s • rEurohpá riikkat |
| --- |
|  |
|  |
Albánia • Andorra • Belgia • Bosnia ja Hercegovina • Bulgaria • Čekkia • Davvi-Makedonia • Dánmárku • Duiska • Durka • Espánnja • Estteeana • Frankriika • Georgia • Greika • Irlánda • Islánda • Itália • Kroatia • Kypros • Látvia • Liechtenstein • Lietuva • Luxemburg • Malta • Moldova • Monaco • Montenegro • Norga • Nuortariika • Ovttastuvvan gonagasriika • Polska • Portugal • Romania • Ruošša • Ruoŧŧa • San Marino • Serbia • Slovakia • Slovenia • Suopma • Sveica • Ukraina • Ungára • Vatikána • Vilges-Ruošša • Vuolleeatnamat |  |

 |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| č • s • rDavvi-Atlántta bealustušlihttu (NATO) |
| --- |
|  |
|  |
Albánia • Amerihká ovttastuvvan stáhtat • Belgia • Bulgaria • Čekkia • Davvi-Makedonia • Dánmárku • Duiska • Durka • Espánnja • Estteeana • Frankriika • Greika/Hellas • Islánda • Itália • Kanáda • Kroatia • Látvia • Lietuva • Luxemburg • Montenegro • Norga • Ovttastuvvan gonagasriika • Polska • Portugal • Romania • Ruoŧŧa • Slovakia • Slovenia • Suopma • Ungára • Vuolleeatnamat |  |

 |