# يورپي اتحاد

سانچو:Infobox geopolitical organisation

**يورپي يونين** (**EU**) سانچو:EUnum رڪن ملڪن جو هڪ سياسي ۽ معاشي اتحاد آهي، جيڪو بنيادي طور تي يورپ ۾ واقع آهي. هي فوق القومي يونين 4,233,255 چورس ڪلوميٽر (1,634,469 چورس ميل) جي ڪل رقبي تي پکڙيل آهي ۽ 2025 جي اندازي موجب ان جي آبادي 45 ڪروڙ کان وڌيڪ آهي. يورپي يونين کي اڪثر هڪ *sui generis* (پنهنجي نوعيت جي منفرد) سياسي وجود طور بيان ڪيو ويندو آهي، جنهن ۾ فيڊريشن ۽ ڪنفيدريشن ٻنهي جون خاصيتون شامل آهن.

2023 ۾ دنيا جي آباديءَ جو 5.5 سيڪڙو حصو رکندڙ، يورپي يونين جي رڪن ملڪن 2024 ۾ لڳ ڀڳ 17.935 ٽرلين يورو جي مجموعي پيداوار (GDP) حاصل ڪئي، جيڪا عالمي معاشي پيداوار جو اٽڪل ڇهون حصو آهي. ان جي بنياد، 'ڪسٽم يونين'، هڪ اندروني سنگل مارڪيٽ جي قيام لاءِ رستو هموار ڪيو، جيڪو هڪ معياري قانوني فريم ورڪ تي ٻڌل آهي جيڪو سڀني رڪن ملڪن تي لاڳو ٿئي ٿو. يورپي يونين جون پاليسيون سنگل مارڪيٽ اندر ماڻهن، سامان، خدمتن ۽ سرمائي جي آزاد حرڪت کي يقيني بڻائڻ تي ٻڌل آهن.

شنجن ايريا اندر سفر لاءِ پاسپورٽ ڪنٽرول ختم ڪيو ويو آهي. يوروزون 21 رڪن ملڪن تي مشتمل آهي جيڪي يورو ڪرنسي استعمال ڪن ٿا. يورپي يونين کي 2012 ۾ امن جو نوبل انعام ڏنو ويو هو. 2020 ۾، برطانيه يورپي يونين مان نڪرندڙ واحد رڪن ملڪ بڻجي ويو (Brexit)؛ جڏهن ته ڏهه ملڪ هن وقت شامل ٿيڻ لاءِ ڳالهين جي عمل ۾ آهن.

## تاريخ

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جي تاريخ
وڌيڪ ڏسو: يورپي يونين جا معاهدا ۽ يورپي انضمام
سانچو:Supranational European Bodies

### پس منظر: عالمي جنگيون ۽ ان جا اثر

وڌيڪ ڏسو: 1948ع کان اڳ يورپي اتحاد جا خيال
بين الاقواميت ۽ يورپي اتحاد جا خواب 19هين صديءَ کان به اڳ موجود هئا، پر پهرين عالمي جنگ ۽ ان جي نتيجن جي ردعمل ۾ انهن کي خاص قوت ملي. ان تناظر ۾ يورپي انضمام جي خيال لاءِ پهريون اڳڀرائيون ڪيون ويون. 1920ع ۾ جان مينارڊ ڪينز جنگ کان پوءِ جي مشڪل معاشي حالتن کي منهن ڏيڻ لاءِ هڪ يورپي ڪسٽم يونين جي تجويز ڏني هئي، ۽ 1923ع ۾ يورپي انضمام جي قديم ترين تنظيم Paneuropean Union قائم ڪئي وئي، جنهن جي قيادت Richard von Coudenhove-Kalergi ڪئي، جنهن بعد ۾ جون 1947ع ۾ European Parliamentary Union (EPU) جو بنياد وڌو. Aristide Briand — جيڪو فرانس جو وزيراعظم، پين يورپين يونين جو پوئلڳ ۽ لوڪارنو معاهدن لاءِ نوبل امن انعام يافته هو — 5 سيپٽمبر 1929ع تي جنيوا ۾ ليگ آف نيشنز ۾ هڪ مشهور تقرير ڪئي، جنهن ۾ هن يورپ جي سلامتي ۽ تاريخي فرانس-جرمن دشمني کي ختم ڪرڻ لاءِ هڪ "وفاقي يورپ" (federal Europe) جي تجويز ڏني.

1930ع واري ڏهاڪي ۾ يورپ ۾ هڪ ڀيرو ٻيهر وڏي پيماني تي جنگ شروع ٿي جيڪا ٻي عالمي جنگ ۾ تبديل ٿي وئي. ان جنگ دوران پهريون معاهدو 1941ع ۾ Declaration of St James's Palace هو، جڏهن يورپ جي مزاحمتي تحريڪ جا اڳواڻ لنڊن ۾ گڏ ٿيا. ان کي 1941ع جي Atlantic Charter ذريعي وڌيڪ وسعت ڏني وئي، جنهن ۾ اتحادين جا گڏيل مقصد مقرر ڪيا ويا. ان سان عالمي ادارن جي هڪ نئين لهر پيدا ٿي، جهڙوڪ گڏيل قومون (1945ع ۾ قائم ٿيون) يا Bretton Woods System (1944ع).

جنگ جي خاتمي تائين، يورپي انضمام کي ان انتهاپسند قومپرستي جو ترياق (Antidote) سمجهيو ويو جنهن جنگ کي جنم ڏنو هو. 19 سيپٽمبر 1946ع تي ونسٽن چرچل زوريخ يونيورسٽي ۾ تقرير ڪندي "يورپي يونين" ۽ "يورپي ڪائونسل" قائم ڪرڻ جو سڏ ڏنو.

### شروعاتي سال ۽ پئرس معاهدو (1948–1957)

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي انضمام جي تاريخ (1948–1957)
فائل:Schuman Declaration.oggرابرٽ شومن پاران 9 مئي 1950ع (يورپ جو ڏينهن) تي ڪيل شومن پڌرنامي جو هڪ اقتباس.پئرس جو معاهدو (1951)، جنهن تحت ECSC قائم ڪيو ويو.
1948ع جو سال اداري طور تي جديد يورپي انضمام جي شروعات هئي. مارچ 1948ع ۾ برسلز معاهدو صحيح ڪيو ويو، جنهن سان ويسٽرن يونين (WU) قائم ٿي. ان کان علاوه، مارشل پلان جي انتظام لاءِ OEEC (جيڪو هاڻي OECD آهي) جو بنياد پڻ 1948ع ۾ وڌو ويو. مئي 1948ع ۾ ٿيل هيگ ڪانگريس يورپي انضمام ۾ هڪ اهم موڙ ثابت ٿي، جنهن جي نتيجي ۾ European Movement International ۽ 5 مئي 1949ع تي يورپي ڪائونسل جو بنياد پيو.

يورپي يونين جي ادارن جي اصل پيدائش 9 مئي 1950ع تي شومن پڌرنامي سان ٿي. ڇهن ملڪن (فرانس، بيلجيم، هالينڊ، لڪسمبرگ، اولهه جرمني ۽ اٽلي) پئرس معاهدي تي صحيحون ڪيون ۽ 1952ع ۾ European Coal and Steel Community (ECSC) جو بنياد وڌو. ECSC اڳتي هلي يورپي معاشي ترقي جو بنياد بڻيو ۽ ان مان ئي يورپي يونين جا مکيه ادارا جهڙوڪ يورپي ڪميشن ۽ يورپي پارليامينٽ پيدا ٿيا.

### روم معاهدو (1958–1972)

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي برادرين جي تاريخ (1958–1972)
روم معاهدي (1957) جي دستخط جي تقريب، جنهن سان EEC قائم ٿيو.
1957ع ۾ بيلجيم، فرانس، اٽلي، لڪسمبرگ، هالينڊ ۽ اولهه جرمنيءَ روم معاهدي تي صحيحون ڪيون، جنهن ذريعي European Economic Community (EEC) ۽ هڪ ڪسٽم يونين قائم ڪئي وئي. هنن ايٽمي توانائي جي شعبي ۾ تعاون لاءِ Euratom پڻ قائم ڪيو. ٻئي معاهدا 1958ع ۾ لاڳو ٿيا. 1 جولائي 1967ع تي مرجر معاهدي ذريعي ٽنهي برادرين (ECSC، EEC، ۽ Euratom) لاءِ هڪ گڏيل ادارتي نظام جوڙيو ويو، جنهن کي مجموعي طور تي "يورپي برادريون" (European Communities) سڏيو ويو.

### پهريون واڌارو ۽ يورپي تعاون (1973–1993)

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي برادرين جي تاريخ (1973–1993)
1973ع ۾ ڊينمارڪ، آئرلينڊ ۽ برطانيه جي شموليت سان يورپي برادريءَ ۾ واڌارو ٿيو. 1979ع ۾ يورپي پارليامينٽ لاءِ پهريون سڌيون چونڊون ٿيون. يونان 1981ع ۾ شامل ٿيو. 1985ع ۾ شنجن معاهدي سرحدن تي پاسپورٽ ڪنٽرول ختم ڪرڻ لاءِ رستو هموار ڪيو. 1986ع ۾ پرتگال ۽ اسپين شامل ٿيا. 1990ع ۾ برلن جي ڀت ڪرڻ ۽ ڪميونسٽ بلاڪ جي خاتمي کانپوءِ، اولهه ۽ اوڀر جرمني جي ٻيهر اتحاد سان اڳوڻو اوڀر جرمني پڻ برادريءَ جو حصو بڻيو.

### ماسٽرچٽ، ايمسٽرڊيم ۽ نيس معاهدا (1993–2004)

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جي تاريخ (1993–2004)
ماسٽرچٽ معاهدو (1992)، جنهن سان يورپي يونين جو قيام ٿيو.
يورپي يونين باقاعده طور تي تڏهن قائم ٿي جڏهن 1 نومبر 1993ع تي ماسٽرچٽ معاهدو لاڳو ٿيو. هن معاهدي تحت EEC جو نالو تبديل ڪري "يورپي برادري" (European Community) رکيو ويو. اوڀر يورپ جي اڳوڻن ڪميونسٽ ملڪن سان گڏوگڏ قبرص ۽ مالٽا جي شموليت لاءِ تيارين طور ڪوپن هيگن معيار مقرر ڪيا ويا ته جيئن نوان رڪن ملڪ گهربل شرط پورا ڪري سگهن.

## سياست

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جي سياست
يورپي يونين اعليٰ قومي (supranational) ۽ بين الحڪومتي فيصلي سازي جي هڪ هائبرڊ نظام تحت ڪم ڪري ٿي، جيڪا اختيارن جي تفويض جي اصول (جنهن موجب يونين صرف انهن حدن ۾ ڪم ڪري سگهي ٿي جيڪي ان کي معاهدن ذريعي ڏنل آهن) ۽ فرعييت (subsidiarity) جي اصول (جنهن موجب يونين صرف اتي مداخلت ڪندي جتي مقصد رڪن رياستن جي انفرادي ڪوششن سان حاصل نه ٿي سگهي) تي ٻڌل آهي. يورپي يونين جي ادارن پاران ٺاهيل قانون مختلف شڪلن ۾ پاس ڪيا ويندا آهن. عام طور تي، انهن کي ٻن گروهن ۾ ورهايو وڃي ٿو: اهي جيڪي قومي عملدرآمد جي ضرورت کان سواءِ سڌو سنئون لاڳو ٿين ٿا (regulations) ۽ اهي جن لاءِ مخصوص قومي قانون سازي جي ضرورت هوندي آهي (directives). يورپي يونين جي پاليسي عام طور تي اي يو هدايتن ذريعي جاري ڪئي ويندي آهي، جيڪي رڪن رياستن جي داخلي قانون سازي ۾ شامل ڪيون وينديون آهن، ۽ اي يو ضابطن ذريعي، جيڪي سڀني رڪن رياستن ۾ فوري طور تي لاڳو ٿين ٿا. يورپي يونين جي سطح تي لابنگ کي ضابطي ۾ رکيو ويندو آهي ته جيئن خانگي مفادن ۽ عوامي مفاد جي فيصلي سازي جي عمل ۾ توازن برقرار رهي.

=== رڪن رياستنون ===

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جون رڪن رياستون
يورپي يونين جي رڪن رياستن کي ڏيکاريندڙ نقشو (ڪلڪ ڪري سگهجي ٿو)
مسلسل توسيع ذريعي، اي يو ۽ ان جي اڳوڻن ادارن EEC جي ڇهن باني رياستن کان وڌي وڃي سانچو:EUnum رڪنن تائين پهچي چڪا آهن. ملڪ باني معاهدن جو حصو بڻجي يونين ۾ شامل ٿين ٿا، جنهن سان اهي اي يو جي رڪنيت جي مراعات ۽ ذميوارين جا پابند بڻجي وڃن ٿا. ان عمل ۾ ادارن کي پنهنجي خودمختياريءَ جو هڪ حصو تفويض ڪرڻو پوندو آهي، جنهن کي اڪثر "خودمختياريءَ جو گڏيل استعمال" (pooling of sovereignty) چيو ويندو آهي. ڪجهه پاليسين ۾، رڪن رياستون يونين اندر اسٽريٽجڪ پارٽنرن سان اتحاد پڻ ڪنديون آهن، جهڙوڪ بالٽڪ اسيمبلي، بينيلڪس يونين، ۽ ويسٽ گراڊ گروپ.

رڪن ٿيڻ لاءِ، ڪنهن به ملڪ کي ڪوپن هيگن معيار پورا ڪرڻا پوندا آهن، جيڪي 1993ع ۾ طئي ڪيا ويا هئا. انهن ۾ مستحڪم جمهوريت، انساني حقن جو احترام، قانون جي حڪمراني، هڪ فعال مارڪيٽ معيشت، ۽ اي يو قانون کي قبول ڪرڻ شامل آهي.

يورپي فري ٽريڊ ايسوسيئيشن (EFTA) جا چار ملڪ اي يو جا رڪن نه آهن، پر انهن اي يو جي معيشت ۽ ضابطن سان جزوي طور تي وابستگي ڪئي آهي: آئس لينڊ، ليچٽينسٽائن ۽ ناروي، جيڪي يورپي معاشي علائقي ذريعي سنگل مارڪيٽ جو حصو آهن، ۽ سوئٽزرلينڊ، جنهن جا ٻطرفن معاهدن ذريعي ساڳيا لاڳاپا آهن.

يورپي يونين جي رڪن ملڪن جي فهرست| [ڏسو]رياست | اي يو ۾ شموليت | اڳوڻي اداري ۾ شموليت | آبادي (2025) | رقبو | آباديءَ جي گهاٽائي |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  آسٽريا
 | 000000001995-01-01-00001 January 1995 |  | 7006919721300000000♠9,197,213 | 83,855 چورس ڪلوميٽر (32,377 چورس ميل) | 110 |
|  بيلجيئم
 | 000000001993-11-01-0000 باني (1993) | 000000001952-07-23-000023 July 1952 | 7007119001230000000♠11,900,123 | 30,528 چورس ڪلوميٽر (11,787 چورس ميل) | 390 |
|  بلغاريه
 | 000000002007-01-01-00001 January 2007 |  | 7006643736000000000♠6,437,360 | 110,994 چورس ڪلوميٽر (42,855 چورس ميل) | 58 |
|  ڪروشيا
 | 000000002013-07-01-00001 July 2013 |  | 7006387435000000000♠3,874,350 | 56,594 چورس ڪلوميٽر (21,851 چورس ميل) | 68 |
|  قبرص
 | 000000002004-05-01-00001 May 2004 |  | 7005979865000000000♠979,865 | 9,251 چورس ڪلوميٽر (3,572 چورس ميل) | 106 |
|  چيڪ جمهوريا
 | 000000002004-05-01-00001 May 2004 |  | 7007109095000000000♠10,909,500 | 78,866 چورس ڪلوميٽر (30,450 چورس ميل) | 138 |
|  ڊينمارڪ
 | 000000001993-11-01-0000 باني (1993) | 000000001973-01-01-00001 January 1973 | 7006599273400000000♠5,992,734 | 43,075 چورس ڪلوميٽر (16,631 چورس ميل) | 139 |
|  اسٽونيا
 | 000000002004-05-01-00001 May 2004 |  | 7006136999500000000♠1,369,995 | 45,227 چورس ڪلوميٽر (17,462 چورس ميل) | 30 |
|  فن لينڊ
 | 000000001995-01-01-00001 January 1995 |  | 7006563597100000000♠5,635,971 | 338,424 چورس ڪلوميٽر (130,666 چورس ميل) | 17 |
|  فرانس
 | 000000001993-11-01-0000 باني (1993) | 000000001952-07-23-000023 July 1952 | 7007686359430000000♠68,635,943 | 640,679 چورس ڪلوميٽر (247,368 چورس ميل) | 107 |
|  جرمني
 | 000000001993-11-01-0000 باني (1993) | 000000001952-07-23-000023 July 1952 | 7007835771400000000♠83,577,140 | 357,021 چورس ڪلوميٽر (137,847 چورس ميل) | 234 |
|  يونان
 | 000000001993-11-01-0000 باني (1993) | 000000001981-01-01-00001 January 1981 | 7007104095470000000♠10,409,547 | 131,990 چورس ڪلوميٽر (50,960 چورس ميل) | 79 |
|  ھنگري
 | 000000002004-05-01-00001 May 2004 |  | 7006953950200000000♠9,539,502 | 93,030 چورس ڪلوميٽر (35,920 چورس ميل) | 103 |
|  آئرلينڊ
 | 000000001993-11-01-0000 باني (1993) | 000000001973-01-01-00001 January 1973 | 7006543989800000000♠5,439,898 | 70,273 چورس ڪلوميٽر (27,133 چورس ميل) | 77 |
|  اٽلي
 | 000000001993-11-01-0000 باني (1993) | 000000001952-07-23-000023 July 1952 | 7007589341770000000♠58,934,177 | 301,338 چورس ڪلوميٽر (116,347 چورس ميل) | 196 |
|  ليٽويا
 | 000000002004-05-01-00001 May 2004 |  | 7006185693200000000♠1,856,932 | 64,589 چورس ڪلوميٽر (24,938 چورس ميل) | 29 |
|  لٿوينيا
 | 000000002004-05-01-00001 May 2004 |  | 7006289066400000000♠2,890,664 | 65,200 چورس ڪلوميٽر (25,200 چورس ميل) | 44 |
|  لڪسمبرگ
 | 000000001993-11-01-0000 باني (1993) | 000000001952-07-23-000023 July 1952 | 7005681973000000000♠681,973 | 2,586 چورس ڪلوميٽر (998 چورس ميل) | 264 |
|  مالٽا
 | 000000002004-05-01-00001 May 2004 |  | 7005574250000000000♠574,250 | 316 چورس ڪلوميٽر (122 چورس ميل) | 1,817 |
|  نيدرلينڊز
 | 000000001993-11-01-0000 باني (1993) | 000000001952-07-23-000023 July 1952 | 7007180440270000000♠18,044,027 | 41,543 چورس ڪلوميٽر (16,040 چورس ميل) | 434 |
|  پولينڊ
 | 000000002004-05-01-00001 May 2004 |  | 7007364974950000000♠36,497,495 | 312,685 چورس ڪلوميٽر (120,728 چورس ميل) | 117 |
|  پورچوگال
 | 000000001993-11-01-0000 باني (1993) | 000000001986-01-01-00001 January 1986 | 7007107496350000000♠10,749,635 | 92,390 چورس ڪلوميٽر (35,670 چورس ميل) | 116 |
|  رومانيا
 | 000000002007-01-01-00001 January 2007 |  | 7007190360310000000♠19,036,031 | 238,391 چورس ڪلوميٽر (92,043 چورس ميل) | 80 |
|  سلوواڪيا
 | 000000002004-05-01-00001 May 2004 |  | 7006541945100000000♠5,419,451 | 49,035 چورس ڪلوميٽر (18,933 چورس ميل) | 111 |
|  سلووينیا
 | 000000002004-05-01-00001 May 2004 |  | 7006213085000000000♠2,130,850 | 20,273 چورس ڪلوميٽر (7,827 چورس ميل) | 105 |
|  اسپين
 | 000000001993-11-01-0000 باني (1993) | 000000001986-01-01-00001 January 1986 | 7007490779840000000♠49,077,984 | 504,030 چورس ڪلوميٽر (194,610 چورس ميل) | 97 |
|  سويڊن
 | 000000001995-01-01-00001 January 1995 |  | 7007105877100000000♠10,587,710 | 449,964 چورس ڪلوميٽر (173,732 چورس ميل) | 24 |
| يورپي يونين | 7008450380320000000♠450,380,320 | 4,233,262 چورس ڪلوميٽر (1,634,472 چورس ميل) | 106 |

## جاگرافي

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جي جاگرافي
سانچو:More citations needed section

يورپ جو طبعي نقشو (يورپي يونين نمايان ٿيل)
يورپي يونين جي رڪن رياستن جو ڪل رقبو 4,233,262 چورس ڪلوميٽر (1,634,472 چورس ميل) آهي، ۽ ان ڪري اهو يورپي کنڊ جو هڪ وڏو حصو والاري ٿو. اي يو جو بلند ترين جبل Graian Alps ۾ واقع Mont Blanc آهي، جيڪو سمنڊ جي سطح کان 4,810.45 metres (15,782 ft) مٿي آهي. يورپي يونين جا هيٺيان ترين هنڌ ڊينمارڪ جو Lammefjorden ۽ هالينڊ جو Zuidplaspolder آهن، جيڪي سمنڊ جي سطح کان 7 m (23 ft) هيٺ آهن. اي يو جي منظرنامي، آبهوا ۽ معيشت تي ان جي سامونڊي ڪناري جو وڏو اثر آهي، جنهن جي ڊيگهه 65,993 ڪلوميٽر (41,006 mi) آهي. يورپ ۾ قومي علائقن کان علاوه، يورپي معاشي علائقي جي رڪن جا 32 خاص علائقا آهن، جن مان سڀ اي يو جو حصو ناهن. رقبي جي لحاظ کان سڀ کان وڏو علائقو گرين لينڊ آهي، جيڪو اي يو جو حصو ناهي پر ان جا رهواسي اي يو جا شهري آهن، جڏهن ته آبادي جي لحاظ کان سڀ کان وڏو علائقو آفريڪا جي ويجهو واقع ڪناري ٻيٽ (Canary Islands) آهن، جيڪي اي يو ۽ شينگن علائقي جو حصو آهن. ڏکڻ آمريڪا ۾ واقع فرينچ گيانا اي يو ۽ يوروزون جو حصو آهي، جيئن مڊگاسڪر جي اتر ۾ واقع ميوٽ (Mayotte) پڻ شامل آهي.

### آبهوا

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپ جي آبهوا
سانچو:More citations needed section

يورپ جو هڪ ڪوپن-گيگر آبهوا جي درجه بندي وارو نقشو (جنهن ۾ غير رڪن رياستون پڻ شامل آهن)
يورپي يونين جي آبهوا گهڻو ڪري معتدل ۽ کنڊاڻي نوعيت جي آهي، جنهن ۾ اولهه جي ساحلن تي سامونڊي آبهوا ۽ ڏکڻ ۾ رومي سمنڊ واري آبهوا غالب آهي. آبهوا تي Gulf Stream جو گهرو اثر آهي، جيڪو اولهه واري علائقي کي ٻين کنڊن جي مقابلي ۾ ساڳئي ويڪرائي ڦاڪ (latitudes) تي وڌيڪ گرم رکي ٿو. اولهه يورپ سامونڊي اثر هيٺ آهي، جڏهن ته مشرقي يورپ کنڊاڻي ۽ خشڪ آهي. اولهه يورپ ۾ چار موسمون ٿين ٿيون، جڏهن ته ڏکڻ يورپ ۾ هڪ آلي مند ۽ هڪ خشڪ مند ٿئي ٿي. ڏکڻ يورپ اونهاري جي مهينن ۾ گرم ۽ خشڪ رهي ٿو. سڀ کان وڏي برسات مغربي هوائن (westerlies) جي ڪري سامونڊي پٽين تي پوي ٿي، جڏهن ته الپس جبلن ۾ پڻ برسات جي مقدار وڌيڪ هوندي آهي.

### ماحول

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپ ۾ موسمياتي تبديلي
پڻ ڏسو: يورپي ماحولياتي ايجنسي ۽ يورپي يونين جي ماحولياتي پاليسي
يورپ جي چونڊيل شهرن ۾ سالياني سراسري گرمي پد ۾ واڌ (1900–2017)
1957ع ۾ جڏهن يورپي معاشي برادري قائم ڪئي وئي هئي، ته ان جي ڪا به ماحولياتي پاليسي نه هئي. گذريل 50 سالن دوران، قانون سازي جو هڪ وسيع ڄار وڇايو ويو آهي، جنهن جو دائرو ماحولياتي تحفظ جي سڀني شعبن تائين پکڙيل آهي، جنهن ۾ هوا جي گدلاڻ، پاڻي جي معيار، فضلي جي انتظام، فطرت جي تحفظ، ۽ ڪيميائي شين ۽ صنعتي خطرن جي ڪنٽرول شامل آهن. Institute for European Environmental Policy موجب، ماحولياتي قانون 500 کان وڌيڪ هدايتن (Directives)، ضابطن ۽ فيصلن تي مشتمل آهي، جنهن ماحولياتي پاليسيءَ کي يورپي سياست جو هڪ بنيادي شعبو بڻائي ڇڏيو آهي.

يورپي پاليسي سازن شروعات ۾ ماحولياتي معاملن تي عمل ڪرڻ جي اي يو جي صلاحيت کي هڪ تجارتي مسئلي طور بيان ڪري وڌايو هو. گڏيل مارڪيٽ ۾ تجارتي رڪاوٽون ۽ مقابلي جي عدم توازن پيدا ٿي سگهي ٿي جيڪڏهن هر رڪن رياست جا ماحولياتي معيار مختلف هجن ها. بعد جي سالن ۾، ماحول هڪ باقاعده پاليسي شعبي طور اڀريو. اي يو جي ماحولياتي پاليسي جو قانوني بنياد 1987ع ۾ "سنگل يورپين ايڪٽ" جي متعارف ڪرائڻ سان رکيو ويو.

موسمياتي تبديليءَ (climate change) جا اثر گهٽائڻ اي يو جي ماحولياتي پاليسي جي اعليٰ ترجيحن ۾ شامل آهي. 2007ع ۾ رڪن رياستن اتفاق ڪيو هو ته مستقبل ۾، سڄي اي يو ۾ استعمال ٿيندڙ توانائي جو 20 سيڪڙو قابل تجديد توانائي هجڻ گهرجي، ۽ ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ جي اخراج کي 2020ع تائين 1990ع جي سطح جي مقابلي ۾ گهٽ ۾ گهٽ 20 سيڪڙو گهٽ ڪرڻو پوندو. 2021ع ۾، يورپي يونين "يورپي موسمياتي قانون" پاس ڪيو، جنهن ۾ 2030ع تائين گرين هائوس گئسن جي اخراج ۾ 55 سيڪڙو گهٽتائي ۽ 2050ع تائين ڪاربان نيوٽرلٽي (مجموعي طور صفر اخراج) جا هدف مقرر ڪيا ويا آهن.

2025ع ۾، يورپي يونين چين، برازيل ۽ ٻين ملڪن سان گڏ عالماني ڪاربان مارڪيٽ اتحاد ۾ شامل ٿي ويو.

## معيشت

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جي معيشت
في ڪس GDP (PPP) (جنهن ۾ غير رڪن رياستون پڻ شامل آهن)
يورپي يونين جي رڪن رياستن جي گڏيل مجموعي پيداوار (gross domestic product - GDP)، جيڪو معاشي سرگرمين جو هڪ پيمانو آهي، 2022ع ۾ 16.64 ٽريلين آمريڪي ڊالر هئي، جيڪا عالمي جي ڊي پي جو تقريباً 16.6 سيڪڙو بڻجي ٿي. اي يو جي مختلف رياستن جي وچ ۾ ۽ رياستن جي اندر في ڪس جي ڊي پي ۾ وڏو فرق موجود آهي. سڀ کان امير ۽ غريب علائقن جي وچ ۾ فرق (281 NUTS-2 علائقا) 2017ع جي انگن اکرن موجب، بلغاريا جي Severozapaden (اي يو جي اوسط جو 31 سيڪڙو) کان وٺي لگزمبرگ (اي يو جي اوسط جو 253 سيڪڙو) تائين هو، يعني سانچو:Euro کان سانچو:Euro جي وچ ۾.

يورپي يونين جي رڪن رياستن جي تخميني مطابق ڪل دولت (Net wealth) آمريڪا (140 ٽريلين ڊالر) ۽ چين (84 ٽريلين ڊالر) کان پوءِ دنيا ۾ ٽئين نمبر تي آهي، جيڪا عالمي دولت جي تقريباً ڇهين حصي (76 ٽريلين ڊالر) جي برابر آهي. 2024ع جي فارچون گلوبل 500 جي فهرست ۾ شامل دنيا جي وڏين ڪمپنين مان 90 ڪمپنين جا هيڊ ڪوارٽر يورپي يونين ۾ هئا. 2016ع ۾ بيروزگاري جي شرح 8.9 سيڪڙو هئي، جڏهن ته افراط زر (مهانگائي) 2.2 سيڪڙو هئي. 2021ع ۾ يورپي يونين ۾ سراسري سالياني آمدني تقريباً سانچو:Euro هئي.

### معاشي ۽ مالي اتحاد

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جو معاشي ۽ مالي اتحاد
سانچو:Euro accession map

يورو (Euro) يورپي يونين جي 21 رڪن رياستن جي سرڪاري ڪرنسي آهي. 1969ع ۾ هڪ گڏيل يورپي ڪرنسي جو قيام يورپي معاشي برادري جو سرڪاري مقصد بڻيو. 1992ع ۾ رڪن رياستن Maastricht Treaty تي صحيحون ڪيون ۽ قانوني طور تي مقرر ڪيل ضابطن تي عمل ڪرڻ جا پابند ٿيا، بشمول ڪنورجنس معيار، ته جيئن مالي اتحاد ۾ شامل ٿي سگهن. اهي ملڪ جيڪي هن اتحاد جو حصو بڻجڻ چاهين ٿا، انهن کي پهريان European Exchange Rate Mechanism ۾ شامل ٿيڻو پوندو آهي.

#### ڪيپيٽل مارڪيٽ يونين ۽ مالي ادارا

اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسوCapital Markets Union**,** European System of Financial Supervision**۽** European Stability Mechanism
سرمائي جي آزاد چرپر (Free movement of capital) جو مقصد ملڪن جي وچ ۾ ملڪيت جي خريداري ۽ شيئرز جي خريد و فروخت کي آسان بنائڻ آهي. European System of Financial Supervision اي يو جي مالي نگراني جو هڪ ادارتي فريم ورڪ آهي، جيڪو ٽن اختيارين تي مشتمل آهي: يورپي بئنڪنگ اٿارٽي، يورپي انشورنس ۽ پينشن اٿارٽي، ۽ يورپي سيڪيورٽيز ۽ مارڪيٽ اٿارٽي. هن نظام جو مقصد اي يو جي معاشي استحڪام کي يقيني بڻائڻ آهي.

#### يوروزون ۽ بئنڪنگ يونين

اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسويورو**,** يوروزون**۽** يورپي بئنڪنگ يونين
يورو جا نوٽ (2013 کان)فرينڪفرٽ، جرمني ۾ واقع يورپي مرڪزي بئنڪ
1999ع ۾ مالي اتحاد يارهن رڪن رياستن ۾ هڪ گڏيل اڪائونٽنگ ڪرنسي متعارف ڪرائڻ سان عمل ۾ آيو. 2002ع ۾ يورو جا نوٽ ۽ سڪا جاري ڪيا ويا. يوروزون (اهي ملڪ جن يورو کي اختيار ڪيو آهي) هن وقت 20 ملڪن تائين وڌي چڪو آهي. يورو دنيا جي ٻي وڏي reserve currency ۽ آمريڪي ڊالر کان پوءِ سڀ کان وڌيڪ واپار ٿيندڙ ڪرنسي آهي. يورو ۽ ان جي مالي پاليسيون ECB (يورپي مرڪزي بئنڪ) جي ڪنٽرول ۾ آهن.

### واپار

هڪ سياسي اداري جي طور تي، يورپي يونين جي نمائندگي عالمي واپار جي تنظيم (WTO) ۾ ڪئي ويندي آهي.

#### سنگل مارڪيٽ (واحد مارڪيٽ)

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي سنگل مارڪيٽ
يورپي واحد مارڪيٽ
  يورپي يونين جا رڪن ملڪ
  غير رڪن رياستون جيڪي حصو وٺن ٿيون

سنگل مارڪيٽ ۾ سامان، سرمايو، ماڻهو ۽ خدمتن جي آزاد چرپر شامل آهي. خدمتون اي يو جي جي ڊي پي جو 60 کان 70 سيڪڙو آهن. Services in the Internal Market Directive 2006 جو مقصد سرحد پار خدمتن جي فراهمي کي آزاد بنائڻ آهي.

#### ڪسٽم يونين

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين ڪسٽم يونين
يورپي ڪسٽم يونين
   يورپي يونين جا رڪن ملڪ
  غير رڪن رياستون جيڪي حصو وٺن ٿيون

ڪسٽم يونين ۾ مارڪيٽ ۾ داخل ٿيندڙ تمام سامان تي هڪ گڏيل ٻاهرين ٽئرف لاڳو ڪيو ويندو آهي. جڏهن سامان مارڪيٽ ۾ داخل ٿي وڃي ٿو، ته ان تي ڪو به ڪسٽم ڊيوٽي يا ٽيڪس لاڳو نٿو ٿئي. آئس لينڊ، ناروي، ليچينسٽن ۽ سوئٽزرلينڊ سنگل مارڪيٽ جو حصو آهن پر ڪسٽم يونين ۾ شامل ناهن.

#### مقابلو ۽ صارفين جو تحفظ

اي يو هڪ مقابلي واري پاليسي (competition policy) هلائي ٿي ته جيئن مارڪيٽ ۾ مقابلي کي يقيني بڻائي سگهجي. هڪ مشهور ڪيس ۾ Microsoft تي 777 ملين يورو جو ڏنڊ لاڳو ڪيو ويو هو.

#### ٻاهريون واپار

يورپي يونين دنيا جي ڪيترن ئي ملڪن سان آزاد واپار جا معاهدا (FTAs) ڪيا آهن. 2020ع ۾ ڪووڊ-19 جي ڪري چين، آمريڪا کي پوئتي ڇڏي اي يو جو وڏو تجارتي پارٽنر بڻجي ويو. جاپان سان ٿيل معاشي شراڪت جو معاهدو دنيا جي وڏن ٻطرفن معاهدن مان هڪ آهي.

### توانائي

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جي توانائي پاليسي
پڻ ڏسو: European Union Agency for the Cooperation of Energy Regulators

ڪل توانائي جي فراهمي (2019)

  تيل (31.7%)  قدرتي گيس (24.7%)  ڪوئلو (10.9%)  جوهري (نيوڪليئر) (13.2%)  بايو فيول، فضلو، بجلي، گرمي (19.4%)

2019ع ۾ يورپي يونين جي ڪل توانائي جي فراهمي 59 ارب GJ هئي، جيڪا عالمي ڪل جو تقريباً 10.2 سيڪڙو بڻجي ٿي. اي يو ۾ دستياب توانائي جو تقريباً ٽي چوٿائي حصو درآمدات (گهڻو ڪري فوسل فيول) مان حاصل ڪيو ويو. 2019ع ۾ قابل تجديد توانائي جو حصو اي يو جي ڪل توانائي فراهمي ۾ 18.1 سيڪڙو ۽ توانائي جي آخري استعمال ۾ 11.1 سيڪڙو هو. يورپي يونين وٽ پنهنجي قيام کان وٺي توانائي پاليسي جي شعبي ۾ قانون سازي جا اختيار رهيا آهن، جنهن جو بنياد اصل European Coal and Steel Community ۾ آهي. هڪ لازمي ۽ جامع يورپي توانائي پاليسي جي منظوري آڪٽوبر 2005ع ۾ يورپي ڪائونسل جي اجلاس ۾ ڏني وئي، ۽ پهرين پاليسي جو مسودو جنوري 2007ع ۾ شايع ڪيو ويو.

توانائي برادري
يورپي يونين جي توانائي پاليسي جا پنج اهم نقطا آهن: اندروني مارڪيٽ ۾ مقابلي کي وڌائڻ، سيڙپڪاري جي حوصلا افزائي ڪرڻ ۽ بجلي جي گرڊن جي وچ ۾ رابطن کي هٿي ڏيڻ؛ توانائي جي ذريعن کي متنوع بنائڻ ته جيئن ڪنهن بحران جي صورت ۾ بهتر جواب ڏئي سگهجي؛ روس سان توانائي جي تعاون لاءِ هڪ نئون معاهدو قائم ڪرڻ ۽ مرڪزي ايشيا ۽ اتر آفريڪا جي توانائي سان مالامال رياستن سان لاڳاپا بهتر بنائڻ؛ موجوده توانائي جي ذريعن کي وڌيڪ موثر طريقي سان استعمال ڪرڻ ۽ قابل تجديد توانائي کي وڌائڻ؛ ۽ آخر ۾ نئين توانائي ٽيڪنالاجيز لاءِ فنڊنگ ۾ واڌ ڪرڻ.

2007ع ۾، مجموعي طور تي اي يو ملڪن پنهنجي ضرورت جو 82 سيڪڙو تيل، 57 سيڪڙو قدرتي گيس ۽ 97.48 سيڪڙو يورينيم ٻاهران گهرايو. يورپي يونين کي قدرتي گيس فراهم ڪندڙ ٽي وڏا ملڪ روس، ناروي ۽ الجزائر آهن، جن جو 2019ع جي درآمدات ۾ لڳ ڀڳ ٽي چوٿائي حصو هو. اي يو توانائي جي معاملن ۾ روس تي انحصار گهٽائڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي.

مئي 2022ع ۾، يوڪرين تي حملي جي ڪري يورپي يونين روس تي وڌيڪ پابنديون لاڳو ڪرڻ جي تياري ڪئي، جنهن ۾ روسي تيل تي پابندي شامل هئي. ساڳئي مهيني ۾، يورپي ڪميشن "RePowerEU" اقدام شايع ڪيو، جيڪو 300 ارب يورو جو هڪ منصوبو آهي جنهن جو مقصد 2030ع تائين روسي فوسل فيول تي انحصار ختم ڪرڻ ۽ توانائي جي پاڪيزه منتقلي کي تيز ڪرڻ آهي.

### علائقائي ترقي

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جي علائقائي پاليسي
پڻ ڏسو: European Committee of the Regions ۽ European Investment Bank
2021ع کان 2027ع تائين علائقن جي درجه بندي
   گھٽ ترقي يافته علائقا
  عبوري علائقا
  وڌيڪ ترقي يافته علائقا

پنج يورپي ساختي ۽ سيڙپڪاري فنڊ يورپي يونين جي علائقن جي ترقيءَ ۾ مدد ڪري رهيا آهن، خاص ڪري انهن علائقن جي جيڪي گهٽ ترقي يافته آهن. اهي علائقا اڪثر ڪري مرڪزي ۽ ڏکڻ يورپ جي رياستن ۾ واقع آهن. هڪ ٻيو فنڊ (Instrument for Pre-Accession Assistance) اميدوار ميمبر ملڪن کي پنهنجي ملڪ ۾ اهڙيون تبديليون آڻڻ لاءِ مدد فراهم ڪري ٿو جيڪي اي يو جي معيار مطابق هجن. انهن پاليسين ذريعي وڌندڙ عمر جي آبادي، ٻارن جي پيدائش جي گهٽ شرح ۽ غير شهري علائقن مان آباديءَ جي گهٽجڻ جهڙن مسئلن کي پڻ حل ڪيو ويندو آهي.

## آباديءَ سان لاڳاپيل انگ اکر

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جي آدمشماري
پڻ ڏسو: يورپي يونين جي شهريت
### آبادي

نقشو جيڪو 2017ع جي انگن اکرن موجب NUTS3 علائقن جي آباديءَ جي گهاٽائي ڏيکاري ٿو، جنهن ۾ غير اي يو ملڪ پڻ شامل آهن.
2024ع ۾ يورپي يونين جي آبادي لڳ ڀڳ 45 ڪروڙ (450 ملين) هئي، جيڪا عالمي آبادي جو 5.8 سيڪڙو آهي. پوري اي يو ۾ آباديءَ جي گهاٽائي 106 ماڻهو في چورس ڪلوميٽر هئي، جيڪا عالمي اوسط کان وڌيڪ آهي. هي گهاٽائي مرڪزي ۽ مغربي يورپ جي علائقن ۾ سڀ کان وڌيڪ آهي، جنهن کي ڪڏهن ڪڏهن "blue banana" چيو ويندو آهي، جڏهن ته اتر ۾ سويڊن ۽ فن لينڊ ۾ آبادي تمام ڇڙوڇڙ آهي. اي يو جي ڪل آبادي گذريل ڪجهه سالن کان ٿوري گهٽجي رهي آهي، 2021ع ۾ ان ۾ 0.04 سيڪڙو گهٽتائي آئي. ان جو سبب پيدائش جي گهٽ شرح آهي، جيڪا في عورت لڳ ڀڳ 1.5 ٻار آهي، جڏهن ته عالمي اوسط 2.3 آهي. 2021ع ۾ اي يو ۾ ڪل 41 لک ٻار پيدا ٿيا.

[attachment\_0](attachment)

يورپ ڏانهن هجرت (Immigration) آبادي جي هن قدرتي گهٽتائي کي ڪجهه حد تائين پورو ڪري ٿي. اي يو ۾ رهندڙ ماڻهن مان 5.3 سيڪڙو اهڙا آهن جيڪي اي يو جا شهري ناهن. هتي 31 اهڙيون قوميتون آهن جيڪي غير اي يو شهرين جو گهٽ ۾ گهٽ 1 سيڪڙو آهن، جن ۾ سڀ کان وڏا گروهه مراڪشي، ترڪ، شامي ۽ چيني آهن.

#### شهريت (Urbanisation)

پڻ ڏسو: آبادي جي لحاظ کان يورپي يونين جي شهرن جي فهرست ۽ يورپي يونين جي شهري علائقن جي فهرست
پيرس ميٽروپوليٽن علائقو اي يو جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهري علائقو آهي.
2020ع ۾ اي يو جي ٻن ٽين حصن کان وڌيڪ (68.2 سيڪڙو) آبادي شهري علائقن ۾ رهندي هئي. اي يو ۾ لڳ ڀڳ 40 اهڙا شهري علائقا آهن جن جي آبادي 10 لک کان وڌيڪ آهي. 1 ڪروڙ 30 لک کان وڌيڪ آبادي سان، پيرس سڀ کان وڏو ميٽروپوليٽن علائقو ۽ اي يو جو واحد megacity آهي.

پيرس کان پوءِ ميڊرڊ، بارسلونا، برلن، رور (Ruhr)، ميلان ۽ روم اچن ٿا، جن سڀني جي آبادي 40 لک کان وڌيڪ آهي. اي يو ۾ ڪيترائي گھڻ-مرڪزي (polycentric) شهري علائقا پڻ آهن جهڙوڪ رائن-رور، رينڊ اسٽيڊ (Randstad)، ۽ فرينڪفرٽ رائن-مين.

سانچو:Largest population centres

### ٻوليون

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جون ٻوليون

سرڪاري ٻوليون ڳالهائيندڙن جي سيڪڙو مطابق، 2023عبند ڪريو| ٻولي | مادري ٻولي | ڪل |
| --- | --- | --- |
| جرمن | 19% | 29% |
| فرانسيسي | 15% | 25% |
| اٽالين | 13% | 16% |
| پولش | 9% | 9% |
| اسپينش | 9% | 17% |
| ڊچ | 5% | 6% |
| رومانيائي | 4% | 5% |
| يوناني | 3% | 3% |
| هنگريائي | 3% | 3% |
| پرتگالي | 2% | 3% |
| چيڪ | 2% | 3% |
| انگريزي | 2% | 50% |
| بلغاريائي | 2% | 2% |
| سويڊني | 2% | 3% |
| ڊينش | 1% | 2% |
| فنلينڊي | 1% | 1% |
| ڪروشيائي | 1% | 1% |
| لٿوانيائي | 1% | 1% |
| سلوواڪ | 1% | 2% |
| سلووينيائي | 1% | 1% |
| ليٽويائي | <1% | <1% |
| ايسٽونائي | <1% | <1% |
| مالٽيائي | <1% | <1% |
| آئرش | <1% | <1% |

اي يو جون 24 سرڪاري ٻوليون آهن. اهم دستاويز، جهڙوڪ قانون سازي، هر سرڪاري ٻوليءَ ۾ ترجمو ڪيا ويندا آهن. يورپي ڪميشن پنهنجو ڪم ٽن "عملي ٻولين" ۾ ڪري ٿي: انگريزي، فرانسيسي ۽ جرمن.

اي يو ۾ سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻولي انگريزي آهي، جيڪا 50 سيڪڙو آبادي ڳالهائي ٿي. جرمن ۽ فرانسيسي ترتيبوار 29 سيڪڙو ۽ 25 سيڪڙو ماڻهو ڳالهائين ٿا. اڌ کان وڌيڪ (59 سيڪڙو) شهري پنهنجي مادري ٻوليءَ کان سواءِ ڪنهن ٻي ٻوليءَ ۾ ڳالهائڻ جي صلاحيت رکن ٿا. اي يو ۾ لڳ ڀڳ 150 علائقائي ۽ اقليتي ٻوليون پڻ آهن، جيڪي 5 ڪروڙ تائين ماڻهو ڳالهائين ٿا.

### مذهب

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين ۾ مذهب

اي يو ۾ مذهبي وابستگي (2015ع)بند ڪريو| وابستگي | اي يو جي آبادي جو سيڪڙو |
| --- | --- |
| عيسائي | 71.6 | 71.6  |
| ڪئٿولڪ | 45.3 | 45.3  |
| پروٽسٽنٽ | 11.1 | 11.1  |
| ايسترن آرٿوڊوڪس | 9.6 | 9.6  |
| ٻيا عيسائي | 5.6 | 5.6  |
| مسلمان | 1.8 | 1.8  |
| ٻيا مذهب | 2.6 | 2.6  |
| لا ديني | 24.0 | 24  |
| غير يقيني/ايگنوسٽڪ | 13.6 | 13.6  |
| ملحد | 10.4 | 10.4  |

يورپي يونين جو ڪنهن به مذهب سان ڪو به سرڪاري تعلق ناهي. Treaty on the Functioning of the European Union جي آرٽيڪل 17 تحت گرجا گھرن ۽ مذهبي تنظيمن جي حيثيت کي تسليم ڪيو ويو آهي. يورپي يونين جي معاهدن ۾ يورپ جي "ثقافتي، مذهبي ۽ انساني ورثي" جو ذڪر ڪيو ويو آهي.

## ثقافت

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جون ثقافتي پاليسيون
ماسترخت معاهدي (Maastricht Treaty) ۾ ثقافتي تعاون کي شامل ڪرڻ کان وٺي رڪن ملڪن جي وچ ۾ ثقافتي مٽاسٽا يورپي يونين جي دلچسپيءَ جو مرڪز رهي آهي. اي يو پاران ثقافتي شعبي ۾ کنيل قدمن ۾ "ڪلچر 2000" پروگرام، "يورپي ثقافتي مهينو" جو واقعو، ۽ European Union Youth Orchestra جهڙا آرڪسٽرا شامل آهن. يورپي ثقافتي گاديءَ جو هنڌ وارو پروگرام هر سال هڪ يا وڌيڪ شهرن کي چونڊيندو آهي ته جيئن ان شهر جي ثقافتي ترقيءَ ۾ مدد ڪري سگهجي.

### رانديون

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين جون راندين بابت پاليسيون
رانديون بنيادي طور تي اي يو بجاءِ رڪن ملڪن يا ٻين عالمي تنظيمن جي ذميواري آهن. پر اي يو جون ڪجهه پاليسيون راندين تي اثرانداز ٿيون آهن، جهڙوڪ "باسمن فيصلو" (Bosman ruling)، جنهن قومي فٽبال ليگز کي اي يو شهرين تي ڪوٽا لڳائڻ کان روڪي ڇڏيو. لزبن معاهدي تحت راندين جي مخصوص نوعيت ۽ رضاڪارانه جوڙجڪ جو احترام ڪرڻ ضروري قرار ڏنو ويو آهي.

### علامتون

وڌيڪ ڏسو: European Heritage Label
هڪ يوناني گلداني تي يوروپا ۽ ڍڳو، لڳ ڀڳ 480 قبل مسيح.
يورپ جو جهنڊو نيري پس منظر تي 12 سونهري تارن جي دائري تي مشتمل آهي. هي جهنڊو اصل ۾ 1955ع ۾ ڪائونسل آف يورپ لاءِ ٺاهيو ويو هو ۽ 1986ع ۾ يورپي برادرين پاران اختيار ڪيو ويو.

> مغربي دنيا جي نيري آسمان جي پس منظر ۾، تارا يورپ جي عوام جي اتحاد جي علامت آهن. تارن جو تعداد هميشه ٻارهن هوندو آهي، جيڪو ڪمال ۽ مڪمل هجڻ جي نشاني آهي.
>
> — ڪائونسل آف يورپ. پيرس، 7–9 ڊسمبر 1955ع.
>
>
>

*تنوع ۾ اتحاد* (United in Diversity) کي 2000ع ۾ يونين جو نعرو تسليم ڪيو ويو. 1985ع کان وٺي، 9 مئي کي "يورپ جو ڏينهن" (Europe Day) طور ملهايو ويندو آهي. اي يو جو ترانو بيٿووفن جي نائين سمفوني جي چوٿين حصي *Ode to Joy* جو هڪ اوزاري (instrumental) ورزن آهي. يونين جو نالو يوناني ڏند ڪٿا جي ڪردار "يوروپا" تان ورتل آهي، جنهن جي تصوير 2013ع جي يورو بئنڪ نوٽن تي پڻ موجود آهي.

### ميڊيا

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين ۾ ميڊيا جي آزادي
فائل:Siège d'Euronews.jpgفرانس جي شهر ليون ۾ Euronews جو هيڊ ڪوارٽر
ميڊيا جي آزادي يورپي يونين جي رڪن ملڪن ۽ ان جي شهرين جو بنيادي حق آهي. اي يو ۾ اڪثر ميڊيا قومي سطح جي آهي، پر ڪجهه يورپي سطح جا ادارا جهڙوڪ Euronews، Eurosport ۽ Politico Europe پڻ اڀريا آهن. يورپي يونين جو "ميڊيا پروگرام" 1991ع کان وٺي يورپي فلمن ۽ آڊيو-ويزيول صنعتن جي مدد ڪري رهيو آهي.

### اثر

اي فل ٽاور تي يورپي نشان چٽيل آهي
يورپي يونين جو گهڻن رڪن ملڪن جي معيشت تي هاڪاري اثر پيو آهي. هڪ مطالعي مطابق، يورپي انٽيگريشن کان سواءِ، ميمبر ملڪن جي في ڪس آمدني اوسطاً 10 سيڪڙو گهٽ هجي ها. ان کان علاوه، اي يو کي يورپ ۾ امن برقرار رکڻ ۽ جمهوريت کي هٿي ڏيڻ ۾ هڪ اهم ڪردار ادا ڪندڙ طور سڃاتو وڃي ٿو.

## آپٽ-آئوٽس (پاسيرو رهڻ)

اصل مضمون جي لاءِ ڏسويورپي يونين مان آپٽ-آئوٽس
ٽن رڪن ملڪن کي يونين جي ڪجهه پهلوئن کان مستقل طور تي آپٽ-آئوٽ (پاسيرو رهڻ جو اختيار) حاصل آهي:

* ڊينمارڪ کي يوروزون (eurozone) ۽ آزادي، سيڪيورٽي ۽ انصاف واري علائقي (AFSJ) کان آپٽ-آئوٽ حاصل آهي؛
* آئرلينڊ کي شينگن علائقي (Schengen area) کان آپٽ-آئوٽ حاصل آهي، جنهن جو سبب برطانيه سان ان جي کليل سرحد آهي، ۽ ان سان گڏ AFSJ کان جزوي آپٽ-آئوٽ پڻ حاصل اٿس؛
* پولينڊ کي بنيادي حقن جي چارٽر کان جزوي آپٽ-آئوٽ حاصل آهي.

## وڌيڪ ڏسو

* آفريقي يونين
* برسلز ۽ يورپي يونين
* يورپي يونين ۾ سينسرشپ
* يورپي شڪ پَسندي
* ملڪن جي گروپن جي فهرست
* گهڻ-پاسي آزاد واپار جي معاهدن جي فهرست
* يورپي يونين جو خاڪو
* يورپي قومپرستي
* يورپي اقتصادي علائقي جي ميمبرن جا خاص علائقا
* Wojciech Jastrzębowski، جنهن 1831ع ۾، روس جي خلاف پولينڊ جي نومبر بغاوت (1830ع) ۾ وڙهڻ کانپوءِ، پنهنجي تجويز ڪيل يورپي يونين لاءِ پهريون آئين تيار ڪيو هو.

## حوالا

### ماخذ (Citations)

### استعمال ٿيل مواد (Works cited)

* Craig, Paul; De Burca, Grainne (2011). *EU Law: Text, Cases and Materials* (5th ڇاپو). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-957699-9.
* Demey, Thierry (2007). *Brussels, capital of Europe*. S. Strange (trans.). Brussels: Badeaux. ISBN 978-2-9600414-6-0.
* Jordan, A.J.; Adelle, Camilla, مرتب (2012). *Environmental Policy in the European Union: Contexts, Actors and Policy Dynamics* (3rd ڇاپو). Abingdon-on-Thames: Routledge. ISBN 978-1-84971-469-3.
* McCormick, John (2007). *The European superpower*. Palgrave Macmillan. ISBN 978-1-4039-9845-3. OCLC 71266552.
* Piris, Jean-Claude (2010). *The Lisbon Treaty: A Legal and Political Analysis*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-19792-2.
* Simons, George F., مرتب (2002). *EuroDiversity*. Abingdon-on-Thames: Routledge. ISBN 978-0-87719-381-4.
* Wilkinson, Paul (2007). *International Relations: A Very Short Introduction* (1st ڇاپو). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-280157-9.

## نوٽ

حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ `<ref>` آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ `<references group="lower-alpha"/>` نہ مليو