# مرابطون

| Almoravid dynasty المرابطون (عربي) *Al-Murābiṭūn* |
| --- |
| 1050s–1147 |
| The Almoravid empire at its greatest extent |
| حيثيت | Empire
* Nominal vassal of the Abbasid Caliphate
 |
| گاديءَ جو شهر | * Azougui
* Aghmat (1058–c. 1070)
* Marrakesh (c. 1070–1147)
 |
| سرڪاري ٻوليون | Arabic |
| عام ٻوليون | Berber languages, Arabic, Mozarabic |
| مذهب  | Islam (Sunni)
Minorities: Christianity (Roman Catholic), Judaism |
| حڪومت | Hereditary monarchy |
| تاريخ |   |
|  |
| • قائم ٿيل  | 1050s |
| • ختم ٿيل  | 1147 |
|  |
| ايراضي |
| 1120 est. | 1,000,000 چورس ڪلوميٽر (390,000 چورس ميل) |
| ڪرنسي | Almoravid dinar |

**مرابطون** (انگریزی: Almoravids، عربي ٻولي: المرابطون) هڪ بربر مسلمان خاندان هو، جنھن جو تعلق موجوده مراکش جي علائقي سان هو. هن هڪ سلطنت قائم ڪئي جيڪا مغربي مغرب ۽ الاندلس تائين پکڙيل هئي، جيڪا 1050ع ۾ شروع ٿي ۽ 1147ع ۾ الموحدون جي ھتن زوال تائين قائم رهي.

مرابطون لامتونا، گوڊالا ۽ مسوفا جي اتحاد مان نڪرندا آھن، جيڪي ھاڻي موريتانيا ۽ مغربي صحارا ۾ رھندڙ خانہ بدوش بربر قبيلا ھئا جيڪي درا، نائيجر ۽ سينيگال ندين جي وچ واري علائقي کي پار ڪنديون آھیا ھئا. المغرب (اتر آفريڪا) ۾ پنهنجي توسيع دوران، انهن 1070ع ۾ مراڪش شهر کي گاديءَ جو هنڌ بڻايو. ٿوري دير کان پوءِ، سلطنت ٻن شاخن ۾ ورهائجي وئي: هڪ اتر ۾ مرڪز مغرب ۾، جنهن جي اڳواڻي يوسف بن تاشفين ۽ سندس اولاد، ۽ هڪ ڏاکڻي حصي جو صحارا ۾ آهي، جنهن جي اڳواڻي ابوبڪر بن عمر ۽ سندس اولاد هئا.

ھن اندلس تائين مسلمانن کی متحد ڪيو ۽ مرابطون سلطنت کي مغربي ميڊيٽرينين ۾ بربر جي اڳواڻي ۾ پهرين وڏي اسلامي سلطنت ۾ تبديل ڪيو. انهن جي حڪمرانن ڪڏهن به خليفي جي لقب جي دعويٰ نه ڪئي ۽ بغداد ۾ عباسي خليفن جي حاڪميت کي باضابطه طور تي تسليم ڪندي، "امير المسلمين" (مسلمانن جو ڪمانڊر) جو لقب اختيار ڪيو. مرابطون دور صحارا علائقي م اسلام فیلائن (Islamized) ۽ مغربي المغرب کي شهري ڪرڻ (urbanized) ۾ پڻ اهم ڪردار ادا ڪيو، جڏهن ته ثقافتي ترقيات الندلس ۽ آفريڪا جي وچ ۾ وڌندڙ رابطي جي ڪري تيز ٿي ويا.

ٿوري دير کان پوءِ، 1118ع ۾ ساراگوسا جي نقصان کان پوءِ مرابطون جي اقتدار ۾ زوال اچڻ شروع ٿيو. ان جي زوال جو آخري سبب 1120ع ۾ ابن تمرات طرفان المغرب ۾ مسمودا جي اڳواڻي ۾ الموحدون بغاوت شروع ڪئي. آخري مرابطون حڪمران اسحاق بن علي کي قتل ڪيو ويو، جڏهن الموحدون 1147ع ۾ مراڪش تي قبضو ڪيو ۽ پاڻ کي اتر آفريڪا ۽ الاندلس ٻنهي ۾ نئين غالب طاقت طور قائم ڪيو.

## حوالا

## ڪتابيات

* Abun-Nasr, Jamil (1987). *A history of the Maghrib in the Islamic period*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0521337674.
* al-Bakri (1068). *كتاب المسالك و الممالك* [*Book of the Roads and the Kingdoms*]. دار الكتاب الإسلامي, القاهرة.
* Bennison, Amira K. (2016). *The Almoravid and Almohad Empires*. Edinburgh University Press. ISBN 978-0748646821.
* Bloom, Jonathan M.; Blair, Sheila, مرتب (2009). *The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture: Delhi to Mosque*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-530991-1. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2015-11-30 تي محفوظ ڪيل. 2015-09-07 تي حاصل ڪيل.
* Brett, M. and E. Fentress (1996), *The Berbers*. Oxford: Blackwell.
* Deverdun, Gaston (1959). *Marrakech: Des origines à 1912*. Rabat: Éditions Techniques Nord-Africaines.
* Hrbek, I. and J. Devisse (1988), "The Almoravids", in M. Elfasi, ed., *General History of Africa, Africa from the Seventh to the Eleventh Century*, UNESCO. 1992 edition, Ch. 13, pp. 336–366.
* Ibn Khaldun, Abderahman (1377). *تاريخ ابن خلدون: ديوان المبتدأ و الخبر في تاريخ العرب و البربر و من عاصرهم من ذوي الشأن الأكبر* [*The history of Ibn Khaldun: Record of the Beginnings and Events in the History of the Arabs and Berbers and their Powerful Contemporaries*]. جلد 6. دار الفكر.
* Ibn Abi Zar al-Fassi, Ali Abu al-Hassan (1326). *روض القرطاس في أخبار ملوك المغرب و تاريخ مدينة فاس* [*The Garden of Pages in the Chronicles of the Kings of Morocco and the History of the City of Fes*]. Uppsala University.
* Ibn Idhari al-Murakushi, Ahmad (1312). *البيان المغرب في أخبار الأندلس والمغرب* [*Book of the Amazing Story in the Chronicles of the Kings of al-Andalus and Morocco*]. جامعة الملك سعود.
* Insoll, T (2003). *The Archaeology of Islam in Sub-Saharan Africa*. Cambridge: Cambridge University Press.
* Kennedy, Hugh (1996). *Muslim Spain and Portugal: A Political History of al-Andalus*. Routledge. ISBN 978-1317870418.
* Lewicki, T. (1992) [1988]. "The Role of the Sahara and Saharians in relationships between north and south". ۾ Elfasi, M. (مرتب). *General History of Africa, Africa from the Seventh to the Eleventh Century*. UNESCO. ص. 276–313.
* Levtzion, N. and J. F. P. Hopkins, eds (1981), *Corpus of Early Arabic Sources for West African History*, Cambridge, UK: Cambridge University Press. 2000 edition.
* Lintz, Yannick; Déléry, Claire; Tuil Leonetti, Bulle, مرتب (2014). *Maroc médiéval: Un empire de l'Afrique à l'Espagne* (فرانسيسي ۾). Paris: Louvre éditions. ISBN 978-2350314907.
* Messier, Ronald A. (2010). *The Almoravids and the Meanings of Jihad*. Praeger/ABC-CLIO. ص. 118. ISBN 978-0-313-38590-2.
* Mones, H. (1992) [1988]. "The conquest of North Africa and Berber resistance". ۾ Elfasi, M. (مرتب). *General History of Africa, Africa from the Seventh to the Eleventh Century*. UNESCO. ص. 224–246.
* Moraes Farias, P. F. de (1967), "The Almoravids: Some Questions Concerning the Character of the Movement", *Bulletin de l’IFAN*, series B, 29:3–4, pp. 794–878.
* Naylor, Phillip C. (2009). *North Africa: A History from Antiquity to the Present*. University of Texas Press. ISBN 978-0-292-71922-4.
* Park, Thomas K.; Boum, Aomar (2006). "Marrakech". *Historical Dictionary of Morocco* (2nd ڇاپو). Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-6511-2. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2020-08-01 تي محفوظ ڪيل. 2020-08-25 تي حاصل ڪيل.
* Picard, Christophe (1997). *La mer et les musulmans d'occident au moyen âge: VIIIe - XIIIe siècle*. Paris: Presses Universitaires de France. ISBN 978-2-13-048810-1.
* Salmon, Xavier (2018). *Maroc Almoravide et Almohade: Architecture et décors au temps des conquérants, 1055–1269*. Paris: LienArt.
* Wilbaux, Quentin (2001). *La médina de Marrakech: Formation des espaces urbains d'une ancienne capitale du Maroc*. Paris: L'Harmattan. ISBN 2747523888.
* This airticle incorporates text frae a publication nou in the public domain: Chisholm, Hugh, مرتب (1911). "Almoravides". *Encyclopædia Britannica*. جلد 1 (11th ڇاپو). Cambridge University Press. ص. 717–718. `{{cite encyclopedia}}`: Invalid `|ref=harv` (مدد)