# ملاوي

| جمهوريه ملاوي ملاوي |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| جھنڊو | نِسبتي نشان |

 |
|  *شُعار: '*" اتحاد ۽ آزادي" |
| **ترانو:**اي خدا اسان جي سرزمين ملاوي کي سلامت رک (انگريزي ٻولي: *"O God Bless Our Land of Malawi"*)  |
|  |
| گادي جو هنڌ | ليلونگوي ﻿ / ﻿ |
| سڀ کان وڏو شهر | ليلونگوي |
| دفتري ٻوليون | انگريزي چچيوا |
| تسلیم ٿيل مقامي  ٻوليون |
List
* يائو
* تمبوڪا
* ٽونگا
* سينا
* لوموي
* نياڪيوسا
* لامبيا
 |
| نسلي گروھ (2018
 Census) | * 34.4% چچيوا
* 18.9% لوموي
* 13.3% يائو
* 10.4% گوني
* 9.2% تمبوڪا
* 1.9% نيانجا
* 3.8% سينا
* 3.2% مانگانجا
* 1.8% ٽونگا
* 1.0% گونڊي
* 0.6% لامبيا
* 0.5% سڪوا
* 1.1% ٻيا
 |
| مقامي آبادي | ملاويئن |
| حڪومت | وحدانيصدارتي آئيني ريپبلڪ |
| • صدر | پيٽر موتاريڪا |
| • نائب صدر | سائولوس چليما |
| مقننه  | نيشنل اسيمبلي |
| آزادي |
| • گڏيل بادشاھت کان | 6 جولاءِ، 1964ع |
| • ريپبلڪ | 6 جولاءِ، 1966ع |
| • موجوده آئين | 18 مئي، 1994ع |
| پکيڙ |
| • جملي | 118,484 چورس ڪلوميٽر (45,747 چورس ميل) (98th) |
| • پاڻي (%) | 20.6% |
| آبادي |
| • 2018 مردم شماري | 17,563,749 |
| •  گھاٽائي | 153.1/km2 (396.5/sq mi) (56th) |
| جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد ) | 2019 لڳ ڀڳ |
| • ڪل | $25.037 ارب ڊالر |
| • في سيڪڙو | $1,234 |
|  جِي. ڊي. پي  (رڳو نالي ۾ ) | 2019 لڳ ڀڳ |
| • ڪل | 7.436 ارب آمريڪي ڊالر |
| • في سيڪڙو | $367 |
| جِينِي (2010) | 43.9 وچولو |
| ايڇ ڊي آء (2018) |  0.485 ڪمتر · 172nd |
| ڪرنسي | ڪواچا (D) (MWK) |
| معياري وقت | سينٽرل آفريڪن ٽائيم (متناسق عالمي وقت+2) |
|  ڊرائيونگ جو پاسو | کاٻو پاسو |
| ڊائلنگ ڪوڊ | +265 |
| انٽرنيٽ ڊومين | .mw |

**ملاوي** (Malawi) جو سرڪاري نالو جمهوريا ملاوي آهي. اھو ڏکڻ-اوڀر آفريڪا جو هڪ خشڪي سان گھيريل ملڪ آھي، جنھن جو پراڻو نالو "نياسالينڊ" هو. ان جون سرحدون اولھه ۾ زيمبيا، اتر ۽ اتر-اوڀر ۾ تنزانيا، اوڀر، ڏکڻ ۽ ڏکڻ-اولھه ۾ چوڌاري موزمبيق سان ملن ٿيون. ملڪ جي پکيڙ 1,18,484 چورس ڪلوميٽر آهي، جنھن جو ٽيون حصو ملاوي ڍنڍ ۾ شامل آھي. ملڪ جي آبادي سال 2018ع جي تخميني مطابق 18,143,217 ھئي. ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ ليلونگوي آهي جيڪو ملڪ جو سڀ کان وڏو شهر پڻ آھي. ملڪ جا ٻيا وڏا شھر ترتيبوار بلنٽائر، مزوزو ۽ چوٿون وڏو شھر زومبا آھي، جيڪو ملڪ جو پراڻو گادي جو هنڌ هو. لفظ، "مالاوي"، "ماراوي" جي بگڙيل صورت آهي جيڪو نيانجا ماڻھن جو پراڻو نالو آهي، جيڪي ھن سر زمين جا پراڻا رھاڪو آھن. ھتان جا ماڻھو دوستي ۾ مشھور آھن تنھنڪري ھن ملڪ کي "آفريڪا جو گرمجوشي وارو دل" سڏبو آهي.

## تاريخ

ڏھين صدي عيسويءَ ۾ بانٽو ٻولي ڳالهائيندڙ ماڻھو ھن ملڪ ۾ آباد ٿيا. سال 1891ع ۾ برطانيا ھن ڌرتيءَ تي قابض ٿيو. ھي ملڪ گڏيل بادشاھت جي نياسالينڊ نالي ھڪ پروٽيڪٽوريٽ بڻيو، جيڪو بعد ۾ سال 1953ع ۾ ھڪ نيم خودمختيار رھوڊيشيا ۽ نياسالينڊ جو وفاق بڻيو. سال 1963ع ۾ اھو وفاق ٽٽي ويو. سال 1964ع ۾ ھي ملڪ برطانيه کان آزاد ٿيو ۽ ملڪ جي رياست جي سربراهي ملڪه ايلزبيٿ ٻين وٽ ئي رھيو، پر ٻن سالن بعد ملڪ ريپبلڪ يا جمهوريه بڻيو. آزادي بعد ھي ملڪ صدر ھيسٽنگس باندا جي قيادت ۾ مطلق آمريت واري ھڪ جماعتي رياست بڻجي ويو جيڪو سال 1994ع تائين ملڪ جو صدر رھيو. ھن ملڪ ۾ ھاڻي جمھوري ڪثير الجماعتي حڪومت آهي، جنھن جو سربراھه ملڪ جو چونڊيل صدر، پيٽر موتاريڪا آھي.

## معيشت

ھن ملڪ جي انساني ترقي جي اشاريي جي شرح دنيا جي ملڪن جي ڀيٽ ۾ تمام گھٽ آهي. ملڪ جي معيشت زرعي آھي ۽ ملڪ جي آبادي جو وڏو حصو ٻھراڙيءَ ۾ رھي ٿو جنھن ۾ تيزي سان واڌ ٿيندي پئي اچي. ھي ملڪ معاشي ترقي لاءِ گھڻي ڀاڱي پرڏيھي قرض تي مدار رکندڙ آھي ۽ سال 2000ع کان ان قرض کڻڻ م گھٽتائي طرف وڌي رهيو آهي.

## حوالا