Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# اسٽرونشيئم

| اسٽرونشيئم 38Sr |
| --- |
| Strontium |
|  |
| حالت (STP تي) | سالڊ |
| ايٽمي انگ (Z) | 38 |
| ايٽمي وزن (A) | 87.62 |
| گروپ | 2 |
| سيريز | 5 |
| بلاڪ | s-block |
| اليڪٽران جي ترتيب | Kr
5s2 |
| اليڪٽران في شيل | 2, 8, 18, 8, 2 |
| ايٽمي ريڊيس | 215 پيڪو ميٽر |
| آئيونائزيشن انرجي (ڪلو جول في مول) | پهرين: 549.5 ٻئي: 1064.2 ٽئي: 4138 |
| آڪسائيڊيشن نمبر | عام: 2+، 1+ |
| گھاٽائي
 (20°C تي) | 2.582 گرام في ڪعبي سينٽي ميٽر 2.375 گرام/cm3 (پگھرائڻ جي نقطي تي مائع حالت ۾) |
| وجود | شروع کان (primordial) |
| اليڪٽرو نيگيٽيئٽي | 0.95 (پالنگ اسڪيل) |
| حڪومتطبيعي خاصيتون |
| • اُبلڻ جو نقطو | (1650°K) (1377°C) |
| • پگھلڻ جو نقطو | (1050°K) (777°C) |
| • پگھرائڻ لاء حرارت | 7.43 ڪلو جول في مول |
| • ٻاڦ جي حرارت | 141 ڪلو جول في مول |
| • مولر گرميء گنجائش | 26.4 جول في مول.ڪيلون |

**اسٽرونشيئم** (Strontium) هڪ ڪيميائي عنصر آهي؛ ان جو نشان **Sr** ۽ ايٽمي نمبر **38** آهي. هڪ الڪلائين زميني ڌاتو، اهو هڪ نرم چاندي-اڇو پيلو ڌاتو عنصر آهي جيڪو ڪيميائي طور تي انتهائي رد عمل ڪندڙ آهي. ڌاتو هوا جي سامهون اچڻ تي هڪ ڪارو آڪسائيڊ پرت ٺاهيندو آهي. اسٽرونشيئم جي طبيعي ۽ ڪيميائي خاصيتون دوري جدول ۾ ان جي ٻن عمودي پاڙيسرين، ڪيلشيم ۽ بيريم سان ملڻ ٿيون. اهو قدرتي طور، سيلسٽين ۽ اسٽرونٽيانائيٽ جي جي شڪل ۾ موجود آهي ۽ گهڻو ڪري انهن مان ڪڍيو ويندو آهي.

اسٽرونٽيم ۽ اسٽرونٽيانائيٽ ٻنهي جو نالو اسٽرونٽيان جي نالي تي رکيو ويو آهي، جيڪو اسڪاٽلينڊ جو هڪ ڳوٺ آهي جنهن جي ويجهو 1790ع ۾ ايڊيئر ڪرافورڊ ۽ وليم ڪروڪ شنڪ معدنيات دريافت ڪئي هئي؛ ان کي ايندڙ سال ان جي ڳاڙهي رنگ جي شعله جي ٽيسٽ رنگ مان هڪ نئين عنصر طور سڃاتو ويو. اسٽرونٽيم کي پهريون ڀيرو سال 1808ع ۾ همفري ڊيوي پاران اليڪٽرولائيزيشن جي نئين دريافت ڪيل عمل کي استعمال ڪندي ڌاتو جي طور تي الڳ ڪيو ويو. 19 صدي دوران، اسٽرونشيئم گهڻو ڪري چقندر مان کنڊ جي پيداوار ۾ استعمال ڪيو ويندو هو (اسٽرونٽيان عمل ڏسو). ٽيليويزن ڪيٿوڊ-ري ٽيوب جي پيداوار جي چوٽي تي، آمريڪا ۾ اسٽرونشيئم جي استعمال جو 75 سيڪڙو فيس پليٽ گلاس لاءِ استعمال ڪيو ويندو هو. ڪيٿوڊ-ري ٽيوب کي ڊسپلي جي ٻئي طريقن سان تبديل ڪرڻ سان گڏ اسٽرونشيئم جي استعمال ۾ ڊرامائي طور تي گهٽتائي آئي آهي.

جڏهن ته قدرتي اسٽرونشيئم (جيڪو گهڻو ڪري آئسوٽوپ اسٽرونشيئم-88 آهي) مستحڪم آهي، مصنوعي اسٽرونشيئم 90 ريڊيو ايڪٽو آهي ۽ نيوڪليئر فال آئوٽ جي سڀ کان خطرناڪ جزن مان هڪ آهي، ڇاڪاڻ ته اسٽرونشيئم جسم پاران ڪيلشيم وانگر جذب ڪيو ويندو آهي. ٻئي طرف، قدرتي مستحڪم اسٽرونٽيم صحت لاءِ خطرناڪ ناهي.

## حوالا
# ٿيلس

| ٿيلس آف مليٽس |
| --- |
|  |
| پيدائش | ت. 624 BC |
| وفات | ت. 546 BC (aged ت. 78) |
|  |
| عهد | سقراط کان اڳ واري فلاسافي |
| علائقو | مغربي فلسفو |
| مڪتبه فڪر | * آئنين / مليسيئن فلاسافي اسڪول ۽ نيچرلزم
 |
| شعبه عمل | * اخلاقيات
* مابعدالطبعيات
* رياضي
* فلڪيات
 |
| اهم نظريا | * Water is the *arche*
* Thales' theorem
* Intercept theorem
 |
|
مؤثر شخصيتون
* + Babylonian astronomy
	+ Ancient Egyptian mathematics
	+ Ancient Egyptian religion
 |
|
متاثر شخصيتون
* + فيثاغورث(پئٿاگورس)
	+ اناڪسي مئنڊر
	+ اناڪسي مينز
 |
|  |

**ٿيلس آف مليٽس** ( Thales of Miletus)، مليٽس جو ٿيلس، ھڪ ماھر فلڪيات ھو 624 قبل مسيح ۾ ايشيا مائنر يعني موجوده ترڪيءَ ۾ يوناني نوآبادي ۾ پيدا ٿيو. کيس مغربي فلسفي جو باني سمجھيو ويندو آھي، پر ھي سائنس جي ابتدائي ترقيءَ جو محرڪ ھو. کيس پنھنجي زندگيءَ ۾ ئي رياضي، طبعيات ۽ فلڪيات جو عالم تسليم ڪيو ويو. ھي ھڪ سج گرهڻ جي پيشنگوئي جي ڪري مشھور ٿيو. ان پيشنگوئي سان موجوده ترڪيءَ ۾ موجود درياءَ ھيلائس جي ڪناري تي ميڊيا وارن ماڻهن ۽ لیڊيا جي ماڻهن جي وچ ۾ شروع ٿيڻ واري جنگ کي روڪي ڇڏيو ۽ انھن جي پندرهن سالن کان ھلندڙ دشمني ختم ٿي وئي. جنگ شروع ٿيڻ کان ٿورو اڳي ٿيلز اچي اعلان ڪيو تہ "ديوتا توھان جي جنگ تي ناراض آهن ۽ آھي ڪجهه دير ۾ سج کي غائب ڪري ڇڏيندا ۽ جيڪڏھن توھان جنگ کان توبہ نہ ڪئي تہ ھميشہ لاءِ اوندھ ٿي ويندي".

ڏينھن جي روشني رات جي اوندھ ۾ بدلجي وئي ۽ ان تبديلي بابت ٿيلز مليٽس پھريان ئي خبردار ڪري ڇڏيو ھو---ھيروڊوٽس
اھڙي طرح سج گرهڻ جي ڪري کين يقين ٿي ويو ۽ جنگ ٽري وئي. سئو سال بعد ھيروڊوٽس ان واقعي کي قلمبند ڪيو. ھن 546 ق.م. ۾ وفات ڪئي. ھي مشھور ست يوناني ڏاھن مان ھو. ارسطو کيس يونان جو پھريون فلاسافر سمجھندو ھو. ھي پھريون شخص ھيو جنھن دنيا ۽ ڪائنات کي سمجھڻ جي ڏندڪٿائي طريقي جي بدران نظرئي يا مفروضي يا ٻين لفظن ۾ سائنسي طريقي سان سمجھڻ جي شروعات ڪئي. رياضي ۾ ھن پھريون دفعو اھرامن جي اوچائي ۽ پاڻيءَ جي جھازن جي سمنڊ ۾ دوري ماپڻ لاءِ جاميٽري جو استعمال ڪيو.

## زندگي

خيال آهي ته ٿيلس شايد مليٽس ۾ 620 قبل مسيح ۾ ڄائو ھوندو.

مليٽس
اٿينز جي قديم ليکڪ اپالوڊورس جي خيال مطابق ٿيلس 625 ق م ۾ ڄائو. .. قديم يوناني ليکڪن ھن جي وڏن جي نسبت فونيشين سان پڻ ڳنڍي آهي."

## ٿيلس ٿيوريم

Thales' theorem: WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
## حوالا
# آپريٽنگ سسٽم

آپريٽنگ سسٽم (OS)| ترقي ڏيندڙ | مختلف (Microsoft, Google, Apple, etc.) |

**آپريٽنگ سسٽم** (Operating System - OS) هڪ سسٽم سافٽ ويئر آهي جيڪو ڪمپيوٽر جي هارڊويئر ۽ سافٽ ويئر وسيلن کي ڪنٽرول ڪري ٿو ۽ ڪمپيوٽر پروگرامن لاءِ عام خدمتون فراهم ڪري ٿو.

## بنيادي ڪم

آپريٽنگ سسٽم ڪمپيوٽر جي مختلف حصن جي وچ ۾ هڪ وچولي (Intermediary) طور ڪم ڪري ٿو:

* **ميموري مئنيجمينٽ:** ريم (RAM) ۽ اسٽوريج جي ورهاست کي سنڀالڻ.
* **هارڊويئر ڪنٽرول:** ان پٽ (مائوس، ڪيبورڊ) ۽ آئوٽ پٽ (مانيٽر، پرنٽر) ڊوائيسز جو انتظام ڪرڻ.
* **ٽاسڪ شيڊيولنگ:** وقت جي ورهاست (Time-sharing) ذريعي مختلف ڪمن کي هڪ ئي وقت هلائڻ لاءِ پروسيسر جو استعمال ترتيب ڏيڻ.

## مارڪيٽ شيئر ۽ قسمن جي ورهاست (2025)

نومبر 2025 جي انگن اکرن موجب، دنيا ۾ آپريٽنگ سسٽمز جي مقبوليت هيٺين ريت آهي:

| آپريٽنگ سسٽم | مارڪيٽ شيئر | استعمال جو قسم |
| --- | --- | --- |
| **اينڊرائيڊ (Android)** | 38% | موبائيل ڊوائيسز |
| **ونڊوز (Windows)** | 33% | ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر |
| **آئي-او-ايس (iOS)** | 15% | آئي فون ۽ آئي پيڊ |
| **ميڪ-او-ايس (macOS)** | 4% | ايپل ڪمپيوٽر |
| **لينڪس (Linux)** | 1% | سرور ۽ سپر ڪمپيوٽر |

## خاص قسم جا آپريٽنگ سسٽم

عام استعمال کان علاوه ڪجهه خاص مقصدن لاءِ به آپريٽنگ سسٽم موجود آهن:

* **ايمبيڊڊ سسٽم (Embedded Systems):** جيڪي واشنگ مشين، ڪارن يا ٻين اليڪٽرانڪ مشينن ۾ لڳل هوندا آهن.
* **ريئل ٽائيم سسٽم (RTOS):** جيڪي سيڪنڊن جي هزارين حصي ۾ جوابي ڪارروائي (Response) ڪرڻ جي صلاحيت رکن ٿا.
* **سڪيورٽي فوڪسڊ OS:** خاص طور تي حفاظتي قدمن لاءِ تيار ڪيل سسٽم.

## انسٽاليشن جا طريقا

ڪجهه آپريٽنگ سسٽم ڪمپيوٽر خريد ڪرڻ وقت پهرين ئي انسٽال ٿيل هوندا آهن (OEM)، جڏهن ته ڪجهه کي يو-ايس-بي (USB) يا لائيو سي-ڊي (Live CD) ذريعي سڌو سنئون هلائي سگهجي ٿو.

## وڌيڪ ڏسو

* ڪمپيوٽر هارڊويئر
* سافٽ ويئر
* اينڊرائيڊ (آپريٽنگ سسٽم)

## حوالا
# فيبروري

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **فيبروري** | >> |
| سومر | اڱارو | اربع | خميس | جمعو | ڇنڇر | آچر |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| **2026** |

عيسوي سال جو ٻيو مهينو فيبروري (February) آهي. هن مهيني جو نالو به هڪ رومي ديوتا “فيبرا“ (FEBRUA) جي نالي تي رکيو ويو آهي. هي ديوتا مذهبي خوشي جي علامت هو. گهڻو وقت اڳ رائج روما ڪلينڊر ڏهن مهينن جو هوندو هو، پر پوءِ جو ليس سيزر ان ڪيلينڊر ۾ فيبروري جي مهيني جو واڌارو ڪيو.
فيبروري شمسي سال جو ٻيو مهينو آهي. هي مهينو ٽي سال 28 ڏينهن جو ۽ هڪ سال (يعني ليپ سال ۾) 29 ڏينهن جو هوندو آهي. فيبروري لاطيني لفظ فيبرم مان ورتو ويو آهي جنهن جي معني آهي پاڪائي ڪرڻ.

## حوالا
# سرد جنگ

**سرد جنگ** يا **ڳجهي ويڙھ** (Cold War) اهڙي صورتحال آهي، جنھن ۾ ٻہ ويري مُلڪ يا ويري ملڪن جا ٻہ گروپ پاڻ ۾ سچي پچي جنگ تہ نہ ڪندا هجن، پر هڪ ٻئي کي نيچو نوائڻ جي هر ڪا ڪوشش ڪن، اهو اصطلاح عام طرح ٻي مھاڀاري لڙائيءَ کانپوءِ آمريڪا ۽ سوويت يونين جي وچ ۾ تمام غير دوستاڻن ناتن لاءِ استعمال ڪيو وڃي ٿو. انڪري هنن ۾ ان قسم جي سياسي، نفسياتي، معاشي ۽ نظرياتي ڇڪتاڻ ويھين صديءَ جي پنجين ۽ ڇھين ڏهاڪي ۾ عروج تي نظر آئي، ٻنهي ڌرين هڪ ٻئي خلاف سياسي، معاشي ۽ قومي اتحاد ٺاهڻ، پروپئگنڊا ڪرڻ ۽ هڪٻئي جي اندروني معاملن ۾ مداخلت ڪرڻ واري پاليسي اختيار ڪئي. اها حالت سوويت يونين جي زوال (1991ع) تائين برقرار رهي .آڪٽوبر 1962ع ۾ ڪيوبائي ميزائلن وارو بحران (Cuban Missile Crisis) ان ڏس ۾ خاص طرح سان بيان ڪيو ويندو آهي. هي اصطلاح سڀ کان اڳ آمريڪي مفڪر برنارڊ بارخ (1947ع ۾) استعمال ڪيو. جنھن ۾ هُن ٻڌايو هو تہ ڏيھان ڏيھي لاڳاپن ۾ ٻن سگهارين يا هڪجيتري طاقت رکندڙ ملڪن جي وچ ۾ پيدا ٿيل ڇڪتاڻ ۾ پسند جا نتيجا حاصل ڪرڻ لاءِ هڪ ڌر ٻيءَ کي ڪمزور ڪرڻ خاطر هيءَ حڪمت عملي اختيار ڪندي آهي. آمريڪي صحافي ايڇ بي سواپ ۽ والٽر لپمئن پڻ ٿڌي ويڙھ متعلق بنيادي نظريا جوڙيا.

## حوالا
# او سي ايل سي

او سي ايل سي|  |
| او سي ايل سي صدر دفتر |
| ڪمپني جو قسم | غير منفعتي معاون جمعيت |
| صنعت | معلومات |
| قائم ٿيل | جولاءِ 5, 1967 (1967-07-05) (اوهائيو ڪاليج لائبريري سينٽر جي طور تي) |
| باني | فريڊرڪ جي ڪلگور |
| ھيڊڪوارٽر | ڊبلن، اوهائيو، يو ايس
 |
| خدمت ڪيل علائق | سڄي دنيا ۾ |
| اھم ماڻھو | اسڪپ پريچرڊ، صدر ۽ سي اي او |
| مصنوعات | * ورلڊ ڪيٽ
* فرسٽ سرچ
* ڊيوي ڊيسيمل ڪلاسيفڪيشن
* ٽپاساپ
* وي ڊي ايڪس
* ويب جنڪشن
* وائز
* ورلڊ شيئر
 |
| آمدني | $203 ملين (2015–16) |
| ڪل اثاثا | $425 ملين (2015–16) |
| ڪل ايڪويٽي | $239 ملين (2015–16) |
| رڪن | 122 ملڪن ۾ 16،964 لائبريريون (2015–16) |
| ويب سائيٽ | Official website  |

آن لائين ڪمپيوٽر لائبريري سينٽر

او سي ايل سي, انڪارپوريشن.OCLC, Inc، تجارتي برانڊ جو نالو او سي ايل سي، ھڪڙي آمريڪي غير منافع بخش ماتحت تنظيم آھي، جيڪا "عوامي مقصد جي عالمي معلومات تائين رسائي کي وڌائڻ ۽ معلومات جي قيمت گھٽائڻ" لاء وقف آھي. ان جي بنياد 1967 ۾ اوهائيو ڪاليج لائبريري سينٽر جي نالي سان رکي وئي، ان کي وڌائڻ جي ڪري اها آن لائين ڪمپيوٽر لائبريري سينٽر بڻجي وئي. 2017 ۾، نالو سرڪاري طور تي "او سي ايل سي, انڪارپوريشن." ۾ تبديل ڪيو ويو ويو. او سي ايل سي ۽ ان جون ميمبر لائبريريون تعاون ڪن ٿيون ورلڊ ڪيٽ کي ترقي ۽ برقرار رکڻ لاءِ، دنيا جو سڀ کان وڏو آن لائن پبلڪ ايڪسچينج ڪيٽلاگ (OPAC) آهي. او سي ايل سي بنيادي طور تي فيسن جي ذريعي فنڊ ڪئي ويندي آهي جيڪا لائبريري مختلف خدمتن لاء (2016 تائين مجموعي طور تي 200 200 ملين سال) ادا ڪري ٿي. او سي ايل سي ڊيوي ڏهائي درجہ بندي OCLCDV (ڊيسيمل ريٽنگ سسٽم) پڻ برقرار رکي ٿو.

## حوالا
# 824ع

## جنوري

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

| 820ع جو ڏھاڪو |
| --- |
| 820ع **·**  821ع **·**  822ع **·**  823ع **·**  824ع **·**  825ع **·**  826ع **·**  827ع **·**  828ع **·**  829ع |
|
<< گذريل ڏهاڪو
  -
اڳيون ڏهاڪو >>
 |
|  |
# پيسا

**پيسا**، **ڌن**، **روپيا**، **دولت**، **رقم**، **زر** (Money) يا **سڪو**، نقد، ريا ڪنھن ڌاتو، ڪنھن پَنيَ يا ڪاغذ، جنھن تي سرڪاري اختيار واري مھر لڳل هجي ۽ مٽا سٽا طور استعمال ٿيندو هجي، شين جي بدلي يا انهن جي برابر اهڙي شي جنھن سان ماڻهو سامان يا خدمت جو جي مٽاسٽا ڪري سگهن.

## حوالا
# ڪئنال

**ڪئنال** يا **ھٿرادو واھ**، انسانن پاران ٺاھيل پاڻيءَ جا رستا آهن، جيڪي ٻوڏ جي ڪنٽرول ۽ آبپاشي لاءِ يا پاڻيءَ جي ٽرانسپورٽ گاڏين (جھڙوڪ پاڻيءَ جون ٽيڪسين) کي هلائڻ لاءِ ٺاهيا ويا آهن. اهي عام طور تي فطري دريائن وانگر وهندڙ، پر آزاد ۽ سست رفتار پاڻيءَ سان هوندا آهن.

عام طور تي، هڪ ڪئنال ۾ ڊيم ۽ لاڪ جو سلسلو هوندو آهي، جيڪي هلڪي رفتار سان پاڻيءَ جي وهڪري لاءِ تلاءُ (slack water levels) ٺاهيندا آهن. اهڙا تلاء اڪثر صرف ليولز سڏيا ويندا آهن. جڏهن ڪو ڪئنال قدرتي درياءَ سان گڏوگڏ هلندو ۽ ان جي وسيلن کي استعمال ڪندي ڊيم ۽ لاڪ تعمير ڪري تلاء جي ليولز کي وڌائيندو آهي، تہ ان کي نيويگيشن ڪئنال سڏيو ويندو آهي.

ڪئنال هڪ جابلو ٽڪريءَ جي وچ مان ڪٽجي سگهي ٿو، جتي پاڻيءَ جي فراهميءَ لاءِ مٿين سطح تي خارجي ذريعن جي ضرورت پوندي آهي. اهڙي قسم جو سڀ کان مشھور مثال پاناما ڪئنال آهي.

ڪيترائي ڪئنال واديءَ ۽ ٻين پاڻيءَ جي رستن کان مٿاهين سطح تي تعمير ڪيا ويا آهن. جيڪي پاڻيءَ جي مٿانھين سطح مان پاڻي کڻي شھرن يا ٻين ضرورتن واري جڳھن تائين پھچائي سگهن ٿا. رومن سلطنت جا آبي نالا (aqueducts) بہ اهڙي قسم جا پاڻيءَ جي فراهميءَ وارا ڪئنال هئا.

اهو اصطلاح هڪ وقت مريخ جي سطح تي نظر ايندڙ لڪيرن لاءِ بہ استعمال ٿيندو هو، جن کي مارشن ڪئنالز سڏيو ويندو هو، پر اهي هڪ بصري ڌوڪو (optical illusion) هئا.
# 1993ع

|  |  |
| --- | --- |
| ھزارو: |  |
| صديون: | *
 |
| ڏھاڪا: | * '
 |
| سال: | * '
 |

## واقعا

* **18 جُولاءِ** – پاڪستان جي آرمي چيف عبدالوحيد ڪاڪڙ جي دٻاءُ سبب ميان محمد نواز شريف ۽ غلام اسحاق خان پنهنجي عهدن تان استيفي ڏئي ڇڏي.
* **18 جُولاءِ** – معين الدين قريشي پاڪستان جو نگران وزيراعظم مقرر ٿيو.
* **5 آگسٽ** – مرتضي ڀٽو شام مان درخواست موڪلي پنهنجي پارٽي لاءِ چونڊ نشان الاٽ ڪرڻ جي اپيل ڪئي.
* **21 آگسٽ** – ناسا جو خلائي جهاز مارس آبزرور سان رابطو ڪٽجي ويو.
* **24 سيپٽمبر** – ڪمبوڊيا ۾ بادشاهت کي ٻيهر بحال ڪيو ويو، نورودم سيهانو بادشاهه مقرر ٿيو.
* **19 آڪٽوبر** – بينظير ڀٽو 121 ووٽ کڻي قومي اسيمبلي ۾ قائد ايوان چونڊجي وئي، جڏهن نواز شريف 72 ووٽ کنيا.
* **1 نومبر** – ماسٽرچٽ معاهدو عمل ۾ آيو، جنهن تحت يورپي اتحاد وجود ۾ آيو.

## پيدائش

## فوتگيون

| 1990ع جو ڏھاڪو |
| --- |
| 1990ع **·**  1991ع **·**  1992ع **·**  1993ع **·**  1994ع **·**  1995ع **·**  1996ع **·**  1997ع **·**  1998ع **·**  1999ع |
|
<< گذريل ڏهاڪو
  -
اڳيون ڏهاڪو >>
 |
|  |
# 5 فيبروري

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **فيبروري** | >> |
| سومر | اڱارو | اربع | خميس | جمعو | ڇنڇر | آچر |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| **2026** |

**5 فيبروري** سال جو **اظھاري چُڪَ: غير متوقع < عامل.**th ڏينهن آهي.**اظھاري چُڪَ: غير متوقع < عامل.** عيسوي ڪلينڊر ۾;  سال جي ختم ٿيڻ ۾ باقي **اظھاري چُڪَ: غير متوقع < عامل.** ڏينهن آهن. **اظھاري چُڪَ: غير متوقع < عامل.**.

## واقعا

## پيدائشون

## وفاتون
# 28 فيبروري

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **فيبروري** | >> |
| سومر | اڱارو | اربع | خميس | جمعو | ڇنڇر | آچر |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| **2026** |

**28 فيبروري** سال جو **اظھاري چُڪَ: غير متوقع < عامل.**th ڏينهن آهي.**اظھاري چُڪَ: غير متوقع < عامل.** عيسوي ڪلينڊر ۾;  سال جي ختم ٿيڻ ۾ باقي **اظھاري چُڪَ: غير متوقع < عامل.** ڏينهن آهن. **اظھاري چُڪَ: غير متوقع < عامل.**.

## واقعا

## پيدائشون

## وفاتون
# مول

| مول mole |
| --- |
| هڪ مول 6.02214076×1023 ابتدائي اينٽيٽيز جي تعداد آهي جيڪا تاريخي تعريف جي مطابق 12 گرام ڪاربن (12C) ۾ ايٽمن جي تعداد جي لڳ ڀڳ برابر آهي. |
| Dimension | N |

**مول** (Mole؛ علامت: mol) ماپ جي ھڪڙي اڪائي آھي، جيڪا اڪائين جي الاقوامي نظام (SI) ۾ مادي جي مقدار لاءِ بنيادي اڪائي، ھڪڙي مقدار جو تناسب مادي جي ابتدائي ذرڙن جي تعداد سان، هڪ مول ۾ 6.02214076×1023 ابتدائي اينٽيٽيز شامل آهن (تقريبن 602 سيڪسٽيلين يا 602 بلين ڀيرا هڪ ٽريلين)، جيڪيون ايٽم، ماليڪيول، آئن، آئن جو جوڙو، يا ٻيا ذرات ٿي سگهن ٿيون.

مول ۾ ذرڙن جو تعداد، ايووگاڊرو نمبر (علامت: *N*0) آهي ۽ ايووگاڊرو مستقل (علامت: *N*A) جو عددي قدر **mol-1** ۾ ظاهر ڪيو ويو آهي. قدر کي مول جي تاريخي تعريف جي بنياد تي چونڊيو ويو ته مادي جي مقدار جيڪا 12 گرام ڪاربن (12C) ۾ ايٽم جي تعداد سان مطابقت رکي ٿي، جنهن کي گرام ۾ ظاهر ڪيل مرڪب جي هڪ مول جي ڪميت (Mass) کي عددي طور تي، ڊالٽن ۾ ظاهر ڪيل مرڪب جو سراسري ماليڪيولر ماس يا فارمولا ماس کان برابر ڪيو ويو آهي. SI نظام جي سال 2019ع جي نظر ثاني سان، عددي برابري ھاڻي صرف لڳ ڀڳ آھي پر سڀني عملي مقصدن لاءِ فرض ٿي سگھي ٿي.

مول وڏي پيماني تي ڪيميا ۾ استعمال ڪيو ويندو آهي هڪ آسان طريقي سان ڪيميائي عمل جي شين (ري ايڪٽنٽ ۽ پراڊڪٽ) جي مقدار کي ظاهر ڪرڻ لاء هڪ آسان طريقو آهي. مثال طور، ڪيميائي مساوات؛

2H2 + O2 → 2 H2O

ان جو مطلب اهو ڪري سگهجي ٿو ته هر 2 مول ماليڪيولر هائيڊروجن (H2) ۽ هڪ مول ماليڪيولر آڪسيجن (O2) لاءِ جيڪي ڪيميائي ڪن ٿا، 2 مول پاڻي (H2O) ٺھندو. محلول جي ڪنسنٽريشن کي عام طور تي ان جي مولر ڪنسنٽريشن ذريعي بيان ڪيو ويندو آهي ۽ حل جي في يونٽ مقدار ۾ حل ٿيل مادو جي مقدار جي طور تي بيان ڪيو ويو آهي، جنهن لاءِ يونٽ عام طور تي مول في ليٽر (mol/L) استعمال ڪيو ويندو آهي.

## پڻ ڏسو

## خارجي لنڪس

## حوالا
# برفالو

*جبل وارو برفالو*
**برفاني ڇپ** يا **برفالو** (Glacier)، سمنڊ ۾ ترندڙ برف جي وڏي ڇپ، لاهي، برف جو ميدان، وڏن مٿائن جبلن ۽ چوٽين تي سيءَ گهڻو هجڻ سبب جڏهن مينهن پوي يا سياري ۾ برف پوي ته اها مٿي جبلن جي وچم گڏ ٿيندي رهي ٿي. ائين برف جا تهن مٿان تهه گڏ ٿيڻ کان پوءِ اها برفالو (Glacier) ٿي وڃي ٿي. اسان جي ڌرتيءَ تي جبلن جي وچ ۾ هزارين برفالا موجود آهن. ڌرتيءَ جي اتر ۽ ڏکڻ تي برف ئي برف آهي. اها برف به حقيقت ۾ پاڻي آهي، پر اتي جيئن ته ٿڌ تمام گھڻي آهي، ان ڪري اهو پاڻي ڄمي برف ٿي پيو آهي، بلڪل ساڳيءَ طرح جيئن ڪنهن ڪارخاني، ريفريجريٽر يا فِرِيزر ۾ برف ٺهندي آهي. سڀني مٿائن جبلن تي (جن جي اڀائي سمنڊ جي سطح کان لڳ ڀڳ 13 هزار فوٽ مٿي يا اڃا وڌيڪ آهي) 12 ئي مهينا برف موجود هوندي آهي، جيڪا رجڻ کان پوءِ پاڻي ٿِي ندين ۾ وهي ٿي. سڄي ڌرتيءَ جو ڏهون حصو برف سان ڍڪيل آهي. اهي گلئشيئرَ گرمين جي مند ۾ گرمي وڌيڪ پوڻ تي تيزي سان رجندا آهن ۽ انهن وڏي وڏي گليشيئرون پاڻي ٿي جلبن تان لهي اچي دريائن ۾ پونديون آهن.

ساموندي برفالو
## حوالا