# فرعون

ڪرنڪ، گرانوڊيورائيٽ مان رامسس II جو مجسمو. رامسس II پنهنجي تخت تي ويٺو آهي، "هيقا" جو عصا کڻي رهيو آهي ۽ ڪيپش هيڊ ڊريس پائي رهيو آهي - 19 هين خاندان - لڳ ڀڳ 1380 ق.م. - مصري ميوزيم، تورن، اٽلي.
ٿوٽموس III جو ٽڪرا ٽڪرا مجسمو - 18 هين خاندان - لڪسر ميوزيم، مصر.
هوني (ٽيون خاندان) جي سربراهه فرعون جو مجسمو - بروڪلن ميوزيم، نيو يارڪ، آمريڪا.
**فرعون** (Pharaoh) قديم مصر جو بادشاهه هو. هي لقب "فرعون" اٺين خاندان کان پوءِ استعمال ۾ آيو ۽ بعد ۾ مصر جي سڀني پوئين بادشاهن سان منسوب ڪيو ويو. ان کان اڳ "فرعون" هڪ اصطلاح هئي جنهن جو مطلب "بادشاه جي انتظاميه" هو. ڪنهن به حڪمران لاءِ همعصر استعمال ٿيندڙ لقب جي سڀ کان پهرين تصديق ٿيل مثال اخناتون (حڪومت: 1353 - 1336 ق.م.) هئي، ممڪن طور تي ان کان اڳ جنهن جو حوالو ٿوٽموس III (1479 - 1425 ق.م.) هڪ لکت هئي. جيتوڻيڪ هي لقب صرف نئين بادشاهت دوران اٺين خاندان ۾ استعمال ۾ آيو، پر اڄ جا عالم ان کي پهرين خاندان (3150 ق.م.) کان 30 ق.م. ۾ رومن ريپبلڪ پاران مصر جي الحاق تائين استعمال ڪن تا.

شروعاتي خاندانن ۾، قديم مصري بادشاهن جا ٽي لقب: هورس، سج ۽ مکي (*nswt-bjtj*) ۽ ٻه عورتون يا نيبٽي (*nbtj*) نالا هئا. گولڊن هورس ۽ نالن وارا لقب بعد ۾ شامل ڪيا ويا.

مصري سماج ۾ مذهب روزمره جي زندگيءَ جو مرڪزي نقطو هو. بادشاهه جي ڪردارن مان هڪ ديوتائن ۽ ماڻهن جي وچ ۾ وچولي جو ڪردار هو. اهڙيءَ طرح بادشاهه کي ديوتائن لاءِ هڪ اهڙي ڪردار ۾ مقرر ڪيو ويو جيڪو شهري ۽ مذهبي منتظم ٻنهي جي حيثيت سان هو. بادشاهه مصر جي سڄي زمين جو مالڪ هو، قانون ٺاهيندو هو، ٽيڪس گڏ ڪندو هو ۽ فوج جي ڪمانڊر ان چيف طور ڪم ڪندو هو. مذهبي طور تي بادشاهه مذهبي رسمن جي نگراني ڪندو هو ۽ نون مندرن جي جڳهن جي چونڊ ڪندو هو. بادشاهه ڪائناتي نظم يا ماٽ (mꜣꜥt)، توازن ۽ انصاف کي برقرار رکڻ جو ذميوار هو ۽ ان جو هڪ حصو ملڪ جي دفاع لاءِ ضروري هو ته جنگ ۾ وڃڻ يا ٻين تي حملو ڪرڻ شامل هو جڏهن اهو سمجهيو ويندو هو ته اهو ماٽ ۾ جهڙوڪ وسيلا حاصل ڪرڻ لاءِ حصو وٺندو.

اپر ۽ لوئر مصر جي اتحاد کان اڳ جي شروعاتي ڏينهن ۾، ديشرت يا "ڳاڙهو تاج"، لوئر مصر جي بادشاهت جي نمائندگي ڪندو هو، جڏهن ته هيجٽ، "اڇو تاج"، اپر مصر جي بادشاهن پاران پائڻ ويندو هو. (جهڙوڪ وسيلا حاصل ڪرڻ لاءِ) پشينت جي اتحاد کان پوءِ، ٻنهي بادشاهتن، ڳاڙهي ۽ اڇي تاجن جو ميلاپ فرعون جو سرڪاري تاج بڻجي ويو. وقت سان گڏ مختلف خاندانن جهڙوڪ خات، نيمس، عاطف، همهم تاج ۽ خيپريش دوران نوي ٽوپيون متعارف ڪرايون ويون. ڪڏهن ڪڏهن انهن هيڊ ڊريس يا تاجن جو هڪ ميلاپ ڏيکاريو ويندو هو جيڪي گڏجي پائڻا پوندا هئا.

## اشتقاق

قديم مصري ٻولي ۾ "پارواوا" (پاروʕوʔ) جي تلفظ سان ٻيهر تعمير ڪيل لقب جنهن مان يوناني مؤرخ هيروڊوٽس مصري بادشاهن مان هڪ جو نالو "فيرون" (ڪوئن يوناني: Φερων) ورتو. عبراني بائيبل ۾، لقب "فاروه" (عبراني: פרעה) جي طور تي پڻ اچي ٿو. ان مان سيپٽواجنٽ ۾، "فاراو" (ڪوئن يوناني: φαραώ) ۽ پوءِ لاطيني ۾، ٻئي -n اسٽيم اسم فرعون اچي ٿو. قرآن پڻ ان کي "فرعون" (عربي: فرعون) سان گڏ لکيو آهي (سوره يوسف جي ڪهاڻي ۾ سٺي بادشاهه جي برعڪس هتي هميشه ڪتاب جي خروج جي ڪهاڻي ۾ هڪ بڇڙي بادشاهه جو حوالو ڏنو ويو آهي). عربي مصري مان اصل آين کي يوناني مان -n جي آخر سان گڏ ڪري ٿو.

انگريزي ۾ اصطلاح کي شروع ۾ "فاراو" (Pharao) لکيو ويندو هو. پر ڪنگ جيمس بائيبل لاءِ مترجمن عبراني مان "h" سان "فاراوه" (Pharaoh) کي بحال ڪيو. ساڳئي وقت، مصر ۾ "پاراوا" (par-ʕoʔ)
شاهدي قبطي: ⲡⲣ̅ⲣⲟ pərro) ۾ ارتقا پذير ٿيو ۽ پوءِ p- کي قديم مصري pꜣ مان جي طور تي ٻيهر ترتيب ڏيندي ərro ڪيو.

ٻيا قابل ذڪر نالا "nswt"، جن جو ترجمو "بادشاهه" ۾ ڪيو ويو آهي؛ "ḥm"، "عظمت"؛ "jty" "بادشاهه يا خودمختار" لاءِ؛ "nb" "رب" لاءِ؛ ۽ "ḥqꜣ" "حڪمران" لاءِ آهن.

## ڪم

## ريگاليا

## تاج

## لقب

## الهيت

## پڻ ڏسو

* يوسف عليه السلام
* موسيٰ عليه السلام
* مصري ڪئلينڊر
* قديم مصر
* بادشاهت

## نوٽ

## حوالا

## ذريعات

## وڌيڪ پڙهڻ

## ٻاهرين لنڪس