Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# نيوزيلينڊ

| نيوزيلينڊ *Aotearoa* (Māori) |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| جھنڊو | نِسبتي نشان |

 |
|  **ترانا:** "God Defend New Zealand"Duration: 1 منٽ ۽ 3 سيڪنڊ.1:03
 "God Save the Queen" |
| Location of New Zealand, including outlying islands, its territorial claim in the Antarctic, and Tokelau |
| گادي جو هنڌ | ويلنگٽن ﻿ / ﻿ |
| سڀ کان وڏو شهر | آڪلينڊ |
| دفتري ٻوليون | * انگريزي
* مائوري
* نيوزي لينڊ سائين ٻولي
 |
| نسلي گروھ (2018) | * 71.8% يورپي
* 16.5% مائوري
* 15.3% ايشيائي
* 9.0% پئسفڪ ماڻهو
* 1.5% وچ اوڀر/لاطيني آمريڪي/آفريقي
* 1.2% Other
 |
| مذهب (2018) | * 48.5% ڪو به مذهب نه
* 37.0% عيسائيت
* 2.6% هندومت
* 1.3% اسلام
* 1.1% ٻڌمت
* 1.9% ٻيا
* 6.6% ڪوبه جواب نه
 |
| مقامي آبادي | New Zealander ڪيوي (غير رسمي) |
| حڪومت | يونيٽيري پارليامينٽري آئيني بادشاهت |
| • بادشاهت | ايلزبٿ ٻين (برطانيا) |
| • گورنر-جنرل | پاٽسي ريڊي |
| • وزيراعظم | جاسنڊا آرڊرن |
| مقننه  | پارليامينٽ (هائوس آف ريپريزينٽيٽوز) |
| آزادي جا مرحلا from the گڏيل بادشاھت |
| • ذميوار حڪومت | 7 مئي 1856 |
| • ڊومينين | 26 سيپٽمبر 1907 |
| • ويسٽ منسٽر جو قانون منظور ڪيل |  25 نومبر 1947 |
| پکيڙ |
| • جملي | 268,021 چورس ڪلوميٽر (103,483 چورس ميل) (75th) |
| • پاڻي (%) | 1.6 |
| آبادي |
| • جُولاءِ سانچو:Currentyear اندازو | سانچو:Data New Zealand (120th) |
| • 2018 مردم شماري | 4,699,755 |
| •  گھاٽائي |  (167th) |
| جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد ) | 2020 لڳ ڀڳ |
| • ڪل |  $193.545 billion |
| • في سيڪڙو |  $41,072 (29th) |
|  جِي. ڊي. پي  (رڳو نالي ۾ ) | 2020 لڳ ڀڳ |
| • ڪل |  $205.541 billion |
| • في سيڪڙو |  $38,675 (23rd) |
| جِينِي (2019) |  33.9 وچولو |
| ايڇ ڊي آء (2019) |  0.931 انتهائي اعلیٰ · 14th |
| ڪرنسي | نيوزي لينڊ ڊالر ($) (NZD) |
| معياري وقت | NZST (متناسق عالمي وقت+12) |
| • اونھارو ( روشني جي روزاني بچت وارو وقت) | NZDT (متناسق عالمي وقت +13) |
| تاریخ جو نمونو | dd/mm/yyyy yyyy-mm-dd |
|  ڊرائيونگ جو پاسو | left |
| ڊائلنگ ڪوڊ | +64 |
| آء ايس او 3166 ڪوڊ | NZ |
| انٽرنيٽ ڊومين | .nz |

**نيوزيلينڊ** ھڪ ملڪ جو نالو جيڪو اوشنيا يا آسٽريليا جي کنڊ ۾ واقع آھي ۽ جزيرن تي مشتمل آهي. ڏکڻ اولهائون پئسفڪ سمنڊ ۾ نيوزيلينڊ هڪ آزاد رياست آهي. هي هڪ ٻيٽ قوم آهي .جغرافيائي لحاظ کان ، ملڪ ٻن وڏن زميندارن تي مشتمل آهي. اتر آئيلينڊ ۽ ڏکڻ ٻيٽ. انهن ٻن مکيه ٻيٽن کان علاوه ، 600 ٻيا ننڍا ٻيٽ آهن. نيوزيلينڊ آسٽريليا جي اوڀر ۾ 2000 ڪلوميٽر (1200 ميل) تيمين سمنڊ ۾ واقع آهي. اهڙي طرح ، ٽونگا ، فيجي ۽ نيو ڪليڊونيا پئسفڪ آرڪيپگوگو جي ڏکڻ ۾ 1000 ڪلوميٽر (600 ميل) آهن.اي نيوزيلينڊ آخري انسان آباد ٻيٽ آهي. اهو آهي ، اهو انسانن ۾ آباد ڪيل آخري جزائر مان هڪ آهي. انساني آبادي کان اڳ ، نيوزيلينڊ هڪ نامعلوم ، اڪيلو اڪيلو ٻيٽ ، جانورن ، ٻوٽن ۽ فنگس سان لاڳاپيل ٻيٽ هو ملڪ جي مختلف قسم جي ٽوپيگرافي ۽ جبل جي چوٽين جو ذميوار ٽيڪنالاجي ٽونڪ لفٽ ۽ ڪيترن ئي مکڻ لاءِ ذميوار آهن. نيوزي لينڊ جو گاديء جو ويلنگٽن آهي جڏهن ته سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر يڪيلينڊ آهي.

## حوالا

حوالي جي چڪ: "n" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ `<ref>` آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ `<references group="n"/>` نہ مليو
# ھن

| ھن  |
| --- |
|  |
| ھنن جون ٻوليون | ھني گوٿڪ کوڙ ٻيون قبيلائي ٻوليون |
| حڪومت | قبيلائيڪنفيڊريشن |
| • بالامبر | 370ع |
| • ڪورسخ ۽ باسخ | 395ع |
| • اولڊين | 400ع کان 409ع |
| • چاراٽون | 412ع |
| • آڪٽار ۽ روگا | 420ع کان 430ع |
| • روگا | 430ع کان 435ع |
| • آٽيلا ۽ بليڊا | 435ع کان 445ع |
| • آٽيلا | 445ع کان 453ع |
| • ڊينگيزخ ۽ ارناڪ | 453ع کان 469ع |
| قیام |
| • گوٿن جي علائقن جي فتح | 370ع وارو ڏھاڪو (حڪومت جي شروعات) |
| • آٽيلا جي پٽ ڊينزخ جي وفات | 469ع (ھنن جي حڪومت جو خاتمو) |

**ھن**(انگريزي:  **Huns** ) ماڻھن جي ھڪ نسل جو نالو آهي. اھي چوٿين ۽ ڇھين صديءَ جي دوران وچ ايشيا، ڪوھ قاف ۽ اوڀر يورپ ۾ رھندڙ خانه بدوش ھيا. يورپي روايتن مطابق اھي اصل ۾ درياء وولگا جي اوڀر طرف واقع سيٿيا يا اسڪيٿيا جي علائقي جا رھاڪو ھئا جتان اھي وولگا تي پھتا ۽ يورپ ۾ داخل ٿي جرمني واري گوٿ ۽ ٻين جرمن قبيلن جي علائقن کي فتح ڪندي انھن قبيلن کي رومن ايمپائر جي سرحدن ۾ ڌوڪي ڪڍيو. انھن پنھنجي بادشاھ آٽيلا جي ڪمان ۾ اوڀر رومن ايمپائر تي تباھ ڪن حملا ڪيا. 451ع ۾ انھن اولھندي رومن صوبي گال فتح ڪيو، جتي انھن رومين ۽ وزگاٿن جي گڏيل فوج سان ڪاٽالؤن جي جي ميدانن تي جنگ ڪئي ھئي جيڪا جنگ مئوريڪا يا جنگ ڪئمپس مئورئيڪس سڏبي آھي. 452ع ۾ اھي اٽلي کي فتح ڪيو. 453ع ۾ آٽيلا جي وفات کان پوءِ تي ھن ڪمزور ٿي ويا ۽ فتح ڪيل علائقا انھن جي تسلط کان نڪري ويا. ڪروئيشيا جي ساوا ندي جي ھڪ معاون شاخ نيڊائو وٽ لڳندڙ جنگ نيڊائو ۾ ھار جي نتيجي ۾ ھنن جي بادشاھت جو خاتمو ٿي ويو. ھن نسل جا جانشين اوڀر يورپ ۽ وچ ايشيا جي آبادي جو حصو ٿي ويا.

نقشي ۾ يوريشيائي چراگاھ وارو علائقو  رنگ ۾ ڏيکاريل
ھنن جي شروعات ڪيئن ٿي ان بابت ڪا مستند ڄاڻ ڪانہ آھي پر اسڪالرن جو ان ڳالھ تي اتفاق آهي ته اھي وچ ايشيا سان تعلق رکندڙ آھن. ڪلاسيڪل ذريعن مطابق اھي يورپ ۾ چوٿين صدي عيسويءَ جي پوئين حصي ۾ داخل ٿيا ھئا. گوٿن جو خيال ھيو تہ اھي بد روحن جي اولاد ھئا. ھنن لاء ھڪ خيال اھو بہ آھي تہ انھن جو اصل وطن 205 ق م ۾ مودوشانيو بادشاھ پاران قائم ڪيل شيونگنو ايمپائر ھيو.

205 ق م ۾ مودوشانيو بادشاھ جي دؤر ۾ شيونگنو ايمپائر جو نقشو
## حوالا
# ٽوپوگرافي

اسٽووئ، ورمونٽ جو هڪ ٽوپوگرافي نقشو، ڪنٽور لائينن سان.
هي ڪوڙ رنگ واري سيٽلائيٽ تصوير نيويارڪ ميٽروپوليٽن علائقي جي شهري مرڪز جي ٽوپوگرافي کي ظاهر ڪري ٿي، جنهن جي مرڪز ۾ مينهٽن آهي.
**ٽوپوگرافي** زمين جي مٿاڇري جي شڪلن ۽ خصوصيتن جو مطالعو آهي. ڪنهن علائقي جي ٽوپوگرافي کي ڌرتيءَ جي شڪلن ۽ خصوصيتن جو يا نقشن ۾ وضاحت يا تصويرن جي حوالن سان ڏسجي سگهجي ٿو.

ٽوپوگرافي ڌرتي سائنس ۽ سياروي سائنس جو هڪ شعبو آهي ۽ عام طور تي مقامي تفصيل سان لاڳاپيل آهي، جن ۾ نه رڳو رليف، پر قدرتي، مصنوعي ۽ ثقافتي خصوصيتون جهڙوڪ روڊ، زميني حدون ۽ عمارتون پڻ شامل آهن. آمريڪا ۾، ٽوپوگرافي جو مطلب اڪثر ڪري خاص طور تي رليف هوندو آهي، جيتوڻيڪ يو ايس جي ايس ٽوپوگرافڪ نقشا نه رڳو بلندي جي شڪلن کي رڪارڊ ڪن ٿا، پر گڏوگڏ روڊن، آبادي واري هنڌن، اڏاوتن ۽ زميني حدن کي پڻ ظاهر ڪن ٿا.

تنگ معنيٰ ۾ ٽوپوگرافي ۾ رليف يا زمين جي تزئين جي رڪارڊنگ، مٿاڇري جي ٽي-طول عرض واري معياري ريڪارڊ ۽ مخصوص زميني شڪلن جي سڃاڻپ شامل آهي؛ ان کي جيومورفوميٽري پڻ سڏيو ويندو آهي. جديد استعمال ۾، ان ۾ ڊجيٽل فارم ( DEM ) ۾ اچائي مطابق ڊيٽا جي پيداوار پڻ شامل آهي. اڪثر ڪري نقشي تي زمين جي شڪلن جي گرافڪ نمائندگي کي مختلف نقشي جي رليف تصويرن جي طريقن سان شامل ڪرڻ تي غور ڪيو ويندو آهي، جنهن ۾ ڪنٽور لائينون، هائپسوميٽرڪ ٽينٽس ۽ رليف شيڊنگ شامل آهن.
# 1978ع

|  |  |
| --- | --- |
| ھزارو: |  |
| صديون: | *
 |
| ڏھاڪا: | * '
 |
| سال: | * '
 |

## واقعا

* **7 جُولاءِ** – سولومن آئلينڊز برطانيہ کان آزادي حاصل ڪئي.
* **25 جُولاءِ** – دنيا جو پهريون ٽيسٽ ٽيوب ٻار پيدا ٿيو.
* **8 سيپٽمبر** – ايراني انقلاب، مظاهرن جي جواب ۾ شاهه ايران جي حڪومت مارشل لا جو اعلان ڪيو ته ايراني فوج تهران ۾ 88 مظاهرين کي فائرنگ ڪري قتل ڪري ڇڏيو.
* **17 سيپٽمبر** – اسرائيل ۽ مصر ڪيمپ ڊيوڊ معاهدي تي صحيحون ڪيون.
* **17 آڪٽوبر** – پوليٽيڪل پارٽيز ايڪٽ ۾ ترميم ڪئي وئي، جنهن تحت سرڪار کي ڪنهن به پارٽي تي ملڪ دشمني جو الزام هڻي پابندي هڻڻ جو اختيار ملي ويو.

## پيدائش

## فوتگيون

* **11 جنوري** — ابن انشا، اردو شاعر۔

| 1970ع جو ڏھاڪو |
| --- |
| 1970ع **·**  1971ع **·**  1972ع **·**  1973ع **·**  1974ع **·**  1975ع **·**  1976ع **·**  1977ع **·**  1978ع **·**  1979ع |
|
<< گذريل ڏهاڪو
  -
اڳيون ڏهاڪو >>
 |
|  |
# روبيڊيم

**روبيڊيم** (Rubidium) هڪ ڪيميائي عنصر آهي؛ ان جو نشان **Rb** ۽ ايٽمي نمبر **37** آهي. اهو الڪلي ڌاتو گروپ IA ۾ هڪ تمام نرم، اڇو-ڀورو رنگ جو ٺوس آهي، جيڪو پوٽاشيم (K) ۽ سيزيم (Cs) وانگر آهي. روبيڊيم گروپ ۾ پهريون الڪلي ڌاتو آهي جنهن جي گھاٽائي پاڻي کان وڌيڪ آهي. ڌرتيءَ تي، قدرتي روبيڊيم جا ٻه آئسوٽوپ موجود آهن: 72 سيڪڙو هڪ مستحڪم آئسوٽوپ 85Rb ۽ 28 سيڪڙو ٿورو ريڊيو ايڪٽو 87Rb، جنهن جي اڌ زندگي 48.8 ارب سال آهي.

## خاڪو

| ميگنيشيئم 12
Mg |
| --- |
| Magnesium |
|  |
|

|  |
| --- |
| نشان |

 |
| حالت (STP تي) | سالڊ |
| ايٽمي انگ (Z) | 12 |
| ايٽمي وزن (A) | 24.31 |
| گروپ | 2 |
| سيريز | 3 |
| بلاڪ | s-block |
| اليڪٽران جي ترتيب | [Ne] 3s2 |
| اليڪٽران في شيل | 2, 8, 2 |
| ايٽمي ريڊيس | 160 پيڪو ميٽر |
| آئيونائزيشن انرجي (ڪلو جول في مول) | پهرين: 737.7 ٻئي: 1450.7 ٽئي: 7732.7 |
| آڪسائيڊيشن نمبر | عام: 0,+2,+1 |
| گھاٽائي (20°C تي) | 1.737 گرام في ڪعبي سينٽي ميٽر 1.584 گرام/cm3 (پگھرائڻ جي نقطي تي مائع حالت ۾) |
| وجود | شروع کان (primordial) |
| اليڪٽرو نيگيٽيئٽي | 1.31 (پالنگ اسڪيل) |
| حڪومتطبيعي خاصيتون |
| • اُبلڻ جو نقطو | (1363°K) (1091°C) |
| • پگھلڻ جو نقطو | (923°K) (650°C) |
| • پگھرائڻ لاء حرارت | 8.48 ڪلو جول في مول |
| • ٻاڦ جي حرارت | 128 ڪلو جول في مول |
| • مولر گرميء گنجائش | 24.869 جول في مول.ڪيلون |

## پڻ ڏسو

* آئسوٽوپ
* دوري جدول
* ڪيميائي عنصرن جي فهرست

## حوالا
# سفري رھنمائي

**سفري رهنمائي** (Navigation) مطالعي جو هڪ شعبو آهي جيڪو هڪ هنڌ کان ٻئي هنڌ جهاز يا گاڏي جي حرڪت جي نگراني ۽ ڪنٽرول جي عمل تي ڌيان ڏئي ٿو. سفري رهنمائي جي ميدان ۾ چار عام درجا شامل آهن: زميني سفري رهنمائي، سامونڊي سفري رهنمائي، هوائي جهاز جي سفري رهنمائي ۽ خلائي سفري رهنمائي. اهو فن جي اصطلاح پڻ آهي جيڪو سفري رهنمائي جي ڪمن کي انجام ڏيڻ لاءِ نيويگيٽر پاران استعمال ٿيندڙ خاص علم لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي. سڀني نيويگيشنل ٽيڪنڪ ۾ ڄاتل سڃاتل جڳهن يا نمونن جي مقابلي ۾ نيويگيٽر جي پوزيشن کي ڳولڻ شامل آهي. نيويگيشن، هڪ وسيع معنيٰ ۾، ڪنهن به مهارت يا مطالعي جو حوالو ڏئي سگهي ٿو جنهن ۾ پوزيشن ۽ رخ جو تعين شامل آهي. هن معنيٰ ۾، نيويگيشن ۾ صحيح جاء جو تعين ڪرڻ ۽ پيادل سفري رهنمائي شامل آهن.

## حوالا
# جاگرافيائي جڳھ

جڳھ جي تصور جي نمائندگي ڪندڙ هڪ آئڪن
جاگرافي ۾، جڳهه جاگرافيائي جڳھه کي زمين جي مٿاڇري تي ڪنهن علائقي (نقطو، لڪير، يا علائقو) کي ظاهر ڪرڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي. اصطلاح "جاء*" (location)* عام طور تي *جڳهه* جي ڀيٽ ۾ يقيني جي هڪ اعليٰ درجي جو مطلب آهي، پوء اڪثر ڪري هڪ مبهم حد سان هڪ وجود کي ظاهر ڪري ٿو، جيڪو جاميٽري جي ڀيٽ ۾ جڳهه جي سڃاڻپ ۽ جڳهه جي احساس جي انساني يا سماجي خاصيتن تي وڌيڪ انحصار ڪري ٿو. هڪ آباد جڳهه کي *آبادي* چئبو آهي.
# جاميٽري

An illustration of Desargues' theorem, an important result in Euclidean and projective geometry
**جاميٽري** (Ancient Greek: γεωμετρία؛ *جيو-* "ڌرتي"، *-ميٽرون* "ماپ" مان)
رياضيءَ جي ھڪ شاخ آھي جيڪا شڪل، ماپ، خاڪن جي لاڳاپيل بيھڪن يا جڳھ جي خاصيتن جي سوالن سان ڳنڍيل آھي. رياضيدان جيڪو جاميٽري جي شاخ ۾ ڪم ڪندو آھي ان کي جيوميٽرست چيو ويندو آھي.

## حوالا
# فيثاگورس جو سڌيان

رياضي ۾، فيثاگورس جو ٿيوريم يا سڌيان ايڪليڊين جاميٽري ۾ هڪ ساڄي ٽڪنڊي جي ٽن پاسن جي وچ ۾ بنيادي تعلق آهي. اهو ٻڌائي ٿو ته چورس جي ايراضي جنهن جي پاسي hypotenuse آهي (ساڄي زاويه جي سامهون واري پاسي) ٻين ٻنهي پاسن تي چورس جي ايراضين جي مجموعن جي برابر آهي. هن نظريي کي هڪ مساوات جي طور تي لکي سگهجي ٿو جيڪو ڊگھائي سان لاڳاپيل آهي. پاسا a، b ۽ hypotenuse c، ڪڏهن ڪڏهن Pythagorean equation سڏجن ٿا:

الف

2

+

ب

2

=

ج

2

.

{\displaystyle a^{2}+b^{2}=c^{2}.}

هن نظريي جو نالو يوناني فلسفي فيثاگورس جي نالي تي رکيو ويو آهي، جيڪو 570 ق. ٿيوريم کي ڪيترائي ڀيرا ثابت ڪيو ويو آھي ڪيترن ئي مختلف طريقن سان - ممڪن آھي ته ڪنھن به رياضياتي نظريي لاءِ سڀ کان وڌيڪ. ثبوت متنوع آهن، جن ۾ جاميٽري ثبوت ۽ الجبرائي ثبوت شامل آهن، جن ۾ ڪجهه هزارن سالن جي تاريخن سان گڏ آهن.

جڏهن تجزياتي جاميٽري ۾ Euclidean space کي Cartesian coordinate system سان ڏيکاريو وڃي ٿو، Euclidean مفاصلو Pythagorean رشتي کي پورو ڪري ٿو: ٻن نقطن جي وچ ۾ چورس فاصلو پوائنٽن جي وچ ۾ هر ڪوآرڊينيٽ ۾ فرق جي چورس جي مجموعن جي برابر آهي.

ٿيوريم کي مختلف طريقن سان عام ڪري سگهجي ٿو: اعليٰ طول و عرض جي جڳهن ڏانهن، انهن خالن ڏانهن جيڪي ايڪليڊين نه آهن، اهي شيون جيڪي صحيح مثلث نه آهن، ۽ اهي شيون جيڪي ٽڪنڊيون نه آهن پر n-dimensional solids.

## حوالا
# زمين تي پاڻيءَ جي اصليت

**زمين تي پاڻيءَ جي اصليت** ڌرتي تي جيڪو پاڻي نظر اچي ٿو، اهو ان جي ٺھڻ وقت نہ هو. سائنسدانن جي خيال ۾ ڌرتيءَ تي موجود پاڻي اصل ۾ پُڇڙ تارن ۽ سيارچن جي ڌرتيءَ سان ٽڪرائڻ جي ذريعي آيو هو. ان وقت جڏهن سج منڊل (نظام شمسي) اڄ کان 4.6 ارب سال پهرين وجود ۾ آيو هو. تڏهن پاڻي جا ذرا ان دوڙ ۽ پٿرن جي واچوڙي ۾ موجود هئا. پر زمين جي گرمي پد وڌيل هئڻ سبب پاڻي بخار ٿي مٿي هليو ويندو هو. ان دوران ايندڙ 70 ڪروڙ سالن تائين هن گرھ يا ڌرتيءَ تي پُڇڙ تارن ۽ سيارچن جو وسڪارو ٿيندو رهيو. ڌرتي سان ٽڪرائڻ وارن يا وسڻ وارن پُڇڙ تارن ۽ سيارچن ۾ برف موجود هئي، جيڪا پوءِ رجي پاڻيءَ جي صورت اختيار ڪري وئي.

## حوالا
# اُوبَر

اُوبَر ٽيڪنالاجيز انڪارپوريٽڊ|  |
| اڳوڻو نالو | اُوبَر ڪيب (2009–2011) |
| ڪمپني جو قسم | پرائيويٽ |
| ISIN | US90353T1007  |
| صنعت | * ٽرانسپورٽ،
* ڊليوري (ڪامرس)
 |
| قائم ٿيل | مارچ 2009 (2009-03) |
| بانيَ |  ٽريوس ڪِلانڪ گيرٽ ڪيمپ |
| ھيڊڪوارٽر | 1455 Market St #400 San Francisco، ڪليفورنيا 94103 آمريڪا
 |
| خدمت ڪيل علائق | سڄي دنيا، 785 ميٽروپوليٽن علائقا |
| اھم ماڻھو | * رونالڊ شگر (چيئرمين)
* دارا خسرو شاهي (سي اِي او)
* نيلسن چائي
(سي ايف اي)
* ٿون فم (سي ٽي او)
 |
| مصنوعات | موبائيل ايپ، ويبسائيٽ |
| خدمتون | * ڪرائي جو گاڏيون
* ڊليوري (ڪامرس)
 |
| آمدني |  US$6.5 بلين آمريڪي ڊالر (2017) |
| آپريٽنگ آمدني | 2,799,000,000 آمريڪي ڊالر (2024)  |
| خالص آمدني |  US$2.8 بلين آمريڪي ڊالر (2017) |
| ڪل اثاثا |  US$15.7 بلين آمريڪي ڊالر(2017)
 US$15.4 بلين آمريڪي ڊالر (2017) |
| ملازمن جو تعداد | 12,000+ |
| ڊويزنون | اُبر ايٽس، اوٽو |
| ويب سائيٽ | www.uber.com  |

اوبر ٽيڪنالوجيز انڪارپوريٽڊ سان فرانسسڪو، ڪيليفورنيا ۾ موجود گهڻ قومي آمريڪي آن لائن سفري نيٽ ورڪ ڪمپني آهي. اها مارڪيٽ ۾ پنهنجي  واهپيندڙن (consumers) کي اجازت ڏئي ٿي ته سمارٽ فونز جي ذريعي سفر جي درخواست ڪن ۽ اُوڀر ڪمپني پنهنجي اپلي ڪيشن ذريعي ان درخواست کي اوبر تحت پنهنجون ئي گاڏيون هلائيندڙ ڊرائيورن ڏانهن موڪلي ٿي، جي نموني تي پنهنجو ڪاروبار هلائي ٿي. 12 اپريل، 2016ع کان، هيءَ خدمت، سڄي دنيا ۾ 60 کان مٿي ملڪن ۽ 404 شهرن ۾ موجود آهي. جڏهن کان اوبر شروع ٿي آهي، گهڻين ئي ٻين ڪمپنين ڪاروبار جي ان نموني (ماڊل) جي ڪاپي ڪئي آهي، ان آيل لاڙي (رجحان) کي ”اوبرفِيڪيشن“ چيو وڃي ٿو.

اوبر 2009ع ۾، ”اوبر ڪيب“ جي نالي سان ٽريوس ڪِلانڪ (Travis Kalanick) ۽ گيرٽ ڪيمپ (Garrett Camp) قائم ڪئي هئي ۽ پوءِ جون ۾، ايپ (اپليڪيشن) جاري ڪئي وئي هئي. 2012ع ۾ شروع ٿيل اوبر، هاڻي بين الاقوامي سطح تائين پکڙجي چڪي آهي. ان 2014ع ۾، آزمائسي بنيادن تي ڪارپولنگ جي فيچرس سان نئين سروس شروع ڪئي ۽ ٻيا اَپ ڊيٽس (سُڌارا) آندا. 2014ع ۾ ڪِلائوٽ، آمريڪا ۾، درجابنديءَ جي بنيادن تي سان فرانسسڪو جي 48th سڀ کان وڏي ڪمپني ليکجي ٿي. 2015ع جي آخر تائين، اوبر جي ماليت جو اندازو 62.5 بلين ڊالر لڳايو ويو هو.

## تاريخ

### شروعاتي تاريخ

2013ع ۾، ٽريوس ڪلانڪ، اوبر جو شريڪ باني ۽ سي اِي او.
اوبر 2009ع ۾، اِسٽمبل اپان جي باني، گيرٽ ڪيمپ ۽ ٽريوس ڪِلانڪ طرفان قائم ڪئي وئي هئي. ساڳئي ئي سال ڪمپنيءَ کي ابتدائي رقم (سيڊ فنڊنگ) جي طور 2 لک ڊالر مليا. 2010ع ۾، اوبر، 1.25 ملين جي واڌو امداد (فنڊنگ) گڏ ڪئي هئي.

## حوالا
# ترڪ ٻوليون

**ترڪ ٻوليون** (Turkic languages)، 35 کان وڌيڪ دستاويزي ٻولين جو هڪ ٻولي خاندان آهي، جيڪا اوڀر يورپ ۽ ڏکڻ يورپ کان وچ ايشيا، اوڀر ايشيا، اولهه ايشيا ۽ اتر ايشيا (سائبيريا) تائين، يوريشيا جي ترڪ ماڻهن پاران ڳالهايون وينديون آهن.

ترڪ ٻوليون اوڀر ايشيا جي هڪ علائقي، جيڪو منگوليائي پليٽو کان اتر اولهه چين تائين پکڙيل آهي، جتي پروٽو-ترڪ ٻوليون ڳالهايون وينديون هيون، ۾ پيدا ٿيون. جتان کان اهيون، پهرين هزاري دوران وچ ايشيا ۽ پري اولهه تائين وڌنديون ويون. انهن کي هڪ لهجي جي تسلسل طور بيان ڪيو ويندو آهي.

## خاصيتون

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* Turkic Languages Verb Comparison
* Turkic Inscriptions of Orkhon Valley, Mongolia آرڪائيو ڪيا ويا 2 October 2017 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
* Turkic Languages: Resources – University of Michigan
* Map of Turkic languages by Goethe University Frankfurt
* Classification of Turkic Languages by Lars Johanson
* Grouping chart of Turkic Languages
* Online Uyghur–English Dictionary
* Turkic language vocabulary comparison tool / dictionary
* Pauctle.com dictionaries of various Turkic Languages and games for learning words by Pamukkale University
* A Comparative Dictionary of Turkic Languages *Open Project*
* The Turkic Languages in a Nutshell آرڪائيو ڪيا ويا 12 January 2014 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. with illustrations.
* Turkic basic vocabularies at Zenodo
* Monumenta Altaica آرڪائيو ڪيا ويا 26 June 2022 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. (Grammar and other sources by Russian Academy of Sciences)
* Turkic Interlingua (NLP project for Turkic languages)
* Turkic Database at Elegant Lexicon (Comprehensive lexical database for Turkic languages)
* TurkLang Conference آرڪائيو ڪيا ويا 22 June 2022 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.: Astana, Kazakhstan, 2013, Istanbul, Turkey, 2014 آرڪائيو ڪيا ويا 24 February 2021 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., Kazan, Tatarstan, 2015

سانچو:Altaic languages
سانچو:Eurasian languages
سانچو:Language families
سانچو:Turkic languages
سانچو:Turkic topics

## حوالا

{{حوالا==
# هندي وڏي سمنڊ ۾ برطانيائي علائقو

**هندي وڏي سمنڊ ۾ برطانيائي علائقو** يا برٽش انڊين اوشين ٽيريٽري (Biritish Indian Ocean Territory - BIOT) اصل ۾ هندي وڏي سمنڊ ۾ چارلس ٻيٽن، جي نالي وارو انڊونيشيا جي ڀرسان برطانيائي قبضي هيٺ آيل علائقو، جيڪو 60 چورس ڪلوميٽرن تي پکڙيل آهي. انهن مان گهڻو مشهور ٻيٽ ”ڊيگو گارشيا“ آهي، جتي آمريڪي ۽ برطانيائي فوجي اڏا آهن. اتان مڪاني ماڻهن کي ڪڍي 4 هزارن جي تعداد ۾ فقط آمريڪي ۽ برطانيائي فوجي رکيا ويا هئا. 1965ع ۾ هندي وڏي سمنڊ ۾ پنهنجن مفادن جي حاصلات ۽ بچاءَ لاءِ برطانيائي ۽ آمريڪي سرڪارن فوجي اڏا قائم ڪرڻ ۾ هڪ ٻئي سان سهڪار ڪيو، جنهن کي BIOT جي مخفف سان ياد ڪيو وڃي ٿو.

## حوالا
# تبديلي (سياست)

چونڊن وقت **تبديلي** (انگريزي: Swing)، گذريل چونڊن ۽ ايندڙ چونڊن دوران، ووٽ ڏيندڙن پاران ڪنھن مخصوص تنظيم جي حق يا مخالف ۾ جڙندڙ حمايت کي ڏيکارڻ لاءِ استعمال ٿيندو آھي. ھن تبديلي کي اڪثر سيڪڙن ۾ ظاھر ڪيو ويندو آھي. ٻہ جماعتي نظام ۾ اھڙي تبديلي جو سيڪڙو ٻن تنظيمن جي وچ ۾ ڏيکاريو ويندو آھي. ھن قسم جي تبديلي صرف جماعتن جي مقبوليت لاءِ ماپي طور استعمال ناھي ٿيندي، پر خاص اميدوار، ضلعي يا علائقي اندر وڌندڙ يا گهٽجندڙ حمايت لاءِ پڻ استعمال ڪئي ويندي آھي.

ھن قسم جي تبديلي سياسي تنظيمن جي پاليسي جوڙيندڙ ادارن لاءِ اتنھائي ڪارائتي قرار ڏني ويندي آھي، ھن جي مدد سان تنظيمون ايندڙ چونڊن ۾ پنھنجي ڪاميابي بابت اندازو پڻ لڳائي سگهنديون آھن.

## وڌيڪ ڏسو

## حوالا
# صنعت

ڪنھن **صنعت** جي وصف معاشيات جي حساب سان هڪ مخصوص جاگرافيائي دائري ۾ ڪنھن مخصوص زمري جي مصنوعات (products) جي تياري ڪندڙ تمام ادارن تي ٿيندي آهي. مثال طور ڀارت ۾ رياست مهاراشٽر جي کنڊ جي صنعت. ان ۾ گني (ڪمند) جا هاري ۽ اهي سڀ ڪارخانيدار اچي وڃن ٿا جيڪي کنڊ ۽ ان سان لاڳاپيل شين جھڙوڪ ڳڙ ٺاهڻ سان جڙيل آهن. کير جي صنعت سان اهي سارا ڪاروبار جڙيل آهن جيڪي کير جي ڪاروبار ۽ ان مان بنجڻ وارين شين سان لاڳاپيل آهن. کير مان جيڪي شيون ٺهي نڪرن ٿيون تن ۾ ڏهي، لسي، تڙو (ڇانڇ)، آئس ڪريم وغيره شامل آهن. ڪنهن صنعت ۾ شين جي نوعيت جي حساب سان ان جون مخصوص خاصيتون هونديون آهن. مثال طور کير مان ٺهيل شين جي شيلف لائف (خراب نه ٿيڻ جو مدو) محدود هوندي آهي. تنهنڪري انهن جي وڪري يا ته فوراً ٿيڻ گهرجي يا وري اهي شيون بيڪار ٿي وينديون آهن. پر ڪجهه مصنوعات جي شيلف لائف وڌيڪ هوندي آهي. ڪيتريون ئي دوا ساز ڪمپنيون پنهنجي دوائن تي ٻن ٻن سالن تائين استعمال جو مدو لکنديون آهن. ڪجهه مصنوعات اهڙيون به آهن جن جي شيلف لائف لامحدود آهي يا شين جي سار سنڀال تي منحصر آهي، جهڙوڪ پلاسٽڪ ۽ اسٽيل مان ٺهندڙ شيون. اهي عملي طور رک رکاءُ تي منحصر رهن ٿيون ۽ پنهنجي بنجڻ جي ڪيترن ئي سالن کانپوءِ به وڪري جي لائق هونديون آهن.

## معيشت ۾ صنعتن جي اهميت

ڪنهن به فعال معيشت ۾ صنعتن جي پنهنجي اهميت هوندي آهي. گڏيل گهرو پيداوار (جي ڊي پي) جو حساب شين ۽ خدمتن جي ڪُل تعداد جي حساب سان ٿيندو آهي. جڏهن هي وڌيڪ هوندا آهن، ته ملڪ ۾ گهٽ قيمتن تي وڌيڪ شيون دستياب هونديون. اهڙي طرح ٻاهرين ملڪن ۾ ان ملڪ جي سڪي جي قيمت به وڌيڪ هوندي. ملڪ جون پيداواري شيون ٻين ملڪن ۾ وڪامنديون. پر انهن جي ڪميءَ جي صورت ۾ ملڪ ۾ گردش ڪندڙ دولت جي اندروني افاديت بيحد گهٽجي ويندي. ٻاهرين ملڪن ۾ به ان ملڪ جون مصنوعات گهٽ ئي وڪامنديون ۽ اهڙي طرح ان ملڪ جي سڪي جي قيمت به گهٽ تصور ڪئي ويندي.

## هڪ ئي وقت صنعتن جو متاثر ٿيڻ

2015ع ۾، پاڪستان ٽيڪسٽائل ملز ايسوسيئيشن جي هڪ بيان مطابق گذريل ٽي ماهي دوران ملڪ جي ٽيڪسٽائل برآمدات ۾ 12 سيڪڙو گهٽتائي واقع ٿي هئي، جنهن جو بنيادي سبب برآمدات ۾ ڪمي آهي.

## حوالا

* صنعت جي تعريف
# جيمز ڪڪ

| جَيمز ڪُڪ |
| --- |
|  نيشنل ميري ٽائيم ميوزم، گرينوچ ۾ رکيل جيمز ڪڪ جو پورٽريٽ |
| پيدائش | 7 نومبر [قديم تاريخ 27 آڪٽوبر] 1728 مارٽن، مڊلسبرا, يارڪ شائر، انگلينڊ |
| وفات | 14 فيبروري 1779(1779-02-14) (عمر 50 سال) ڪيئالا ڪيڪوئا اپسمنڊ, ھوائي |
| وفات جو ڪارڻ | چاقو جي ڌڪ سان |
| قوميت | برطانوي |
| تعليم | پوسٽيج اسڪول، گريٽ ايٽون |
| پيشو | کوجنا ڪندڙ، جھازران، ڪارٽوگرافر |
| لقب | ڪيپٽن (ڪپتان)، رايل نيوي |
| جيون ساٿي | ايلزبيٿ بئٽس (ش. 21 December 1762) |
| ٻار ٻچا | 6 |
| ماءُپيءُ | جيمز ڪڪ
 گريس پيس |
| ھٿ اکر |
|  |

**ڪيپٽن جَيمز ڪُڪ**(انگريزي: **James Cook** ) برطانيا جو مشھور جھازران ، کوجنا ڪندڙ ۽ نقشي سازي جو ماھر ۽ برطانيا جي رايل نيوي جو ڪيپٽن يا ڪپتان ھيو جيڪو آسٽريليا جي اوڀرندي ڪناري تي پھچندڙ پھريون يورپي ھو ۽ جنھن سڀ کان پھريون ڀيرو نيوزيلينڊ جي چوڌاري ڦيرو لڳايو ۽ ھوائي ٻيٽن تي يورپين مان پھريون دفعو قدم رکندڙ ھيو. ھن پئسفڪ سمنڊ جا ٽي وڏا سامونڊي سفر ڪيا ۽ ھوائي تائين پھتو. ھن نيو فائونڊ لينڊ جو نقشو پڻ ليڪيو. ھي ننڍپڻ ۾ ئي برطانوي مرچنٽ نيوي ۾ شامل ٿيو ۽ 1755ع ۾ رايل نيوي ۾ شامل ٿيو. ھن فرانس سان ٿيل ستن سالن واري جنگ کي اکين سان ڏٺو. ھن ڪيوبڪ واري محاصري دوران ٿيل ابراھام جي ميدانن واري جنگ ۾ سينٽ لارنس ندي جي کوجنا ڪندي ندي ذريعي داخل ٿيڻ جو نقشو ليڪيو جنھن بعد کيس برطانوي سمنڊ پار کوجنا واري مھم لاء مقرر ڪيو ويو جنھن ۾ ھن ٽي وڏا بحري سفر ڪيا جن م ھن ھزارين ميلن جو رستو طئي ڪيو. ھن نيوزيلينڊ کان ھوائي تائين زمين جو نقشو ليڪي ٻيٽن جا اھڙا تفصيل نقشن ۾ ظاھر ڪيا جن جو پھرين نقشن ۾ اڳين کوجنا ڪندڙن اڃان ذڪر نہ ڪيو ھو. 1779ع ۾ پنھنجي آخري ٽئين سفر دوران ھن ھوائي ۾ پنھنجي چوري ڪيل ڪٽر ٻيڙي جي واپسي لاء اتان جي شاھي حڪمران کي اغوا ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي جنھن ۾ ھي مارجي ويو.

## حوالا
# اسپيني ٻولي

**اسپيني ٻولي** (Spanish language) اسپين جي ٻولي آھي جيڪا اسپين کان علاوه دنيا جي 23 ملڪن ۾ سرڪاري ٻولي آھي ۽ ڪيترن ئي ملڪن ۾ ڳالھائي ۽ سمجھي وڃي ٿي.

## حوالا
# پائي

سانچو:Infobox mathematical constant

**پائي** (Pi - علامتي نشان: π) هڪ رياضياتي مستقل (Constant) آهي. هي ڪنهن به دائري جي گهيري (Circumference) ۽ ان جي قطر (Diameter) جي وچ ۾ نسبت کي چيو ويندو آهي. ان جو ملهه تقريباً \*\*3.14159\*\* آهي. پائي جو عدد رياضي ۽ فزڪس جي ڪيترن ئي فارمولن ۾ استعمال ٿئي ٿو.

## رياضياتي خاصيتون

پائي هڪ **غير واجبي انگ** (Irrational number) آهي، جنهن جي معنيٰ اها آهي ته ان کي ٻن مڪمل انگن جي ونڊ (Fraction) جي صورت ۾ بلڪل صحيح ظاهر نٿو ڪري سگهجي، جيتوڻيڪ عام حسابن لاءِ $$\frac{22}{7}$$ کي ان جي ويجهو ملهه طور استعمال ڪيو ويندو آهي. ان جو ڏهائي (Decimal) نظام ڪڏهن به ختم نٿو ٿئي ۽ نه ئي ڪو هڪ ئي نمونو ٻيهر ورجائي ٿو.

پائي (pi) جي ملهه جي وضاحت ڪندڙ هڪ خاڪو.
پائي هڪ **ٽرانسينڊينٽل انگ** (Transcendental number) پڻ آهي، جنهن جو مطلب آهي ته هي ڪنهن به اهڙي الجبرائي مساوات جو حل نٿو ٿي سگهي جنهن ۾ صرف محدود انگ ۽ طاقتون هجن. ان جي اها خاصيت ثابت ڪري ٿي ته رڳو پرڪار ۽ پٽيءَ جي مدد سان هڪ دائري جي برابر رقبي وارو چورس ٺاهڻ (Squaring the circle) ناممڪن آهي.

## تاريخي پسمنظر

هزارين سالن کان ماهرِ رياضي پائي جي ملهه کي وڌيڪ درستگي سان ڳولڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آهن.

* **قديم تهذيبون:** قديم مصرين ۽ بابلين کي عملي ڪمن لاءِ پائي جي ويجهي ملهه جي ڄاڻ هئي.
* **آرڪيڊيمس:** تقريباً 250 ق.م ۾ يوناني رياضي دان آرڪيڊيمس پائي جو ملهه معلوم ڪرڻ لاءِ هڪ الگورٿم تيار ڪيو.
* **چيني ۽ هندستاني ماهر:** پنجين صدي عيسويءَ ۾ چيني ماهرن پائي جو ملهه ستن انگن تائين ۽ هندستاني ماهرن پنجن انگن تائين درست معلوم ڪيو.
* **جديد دور:** 1706ع ۾ ويلز جي رياضي دان \*\*وليم جونس\*\* پهريون ڀيرو يوناني اکر \*\*π\*\* کي هن نسبت لاءِ استعمال ڪيو.

## سائنس ۽ رياضي ۾ استعمال

پائي جو دائري سان تعلق هجڻ ڪري هي ٽرگنوميٽري ۽ جاميٽري ۾ تمام گهڻو استعمال ٿئي ٿو، خاص طور تي انهن شڪلين ۾ جهڙوڪ دائرو، بيضوي (Ellipse) ۽ گولو (Sphere). ان کان علاوه پائي جا استعمال هيٺين علمن ۾ به مليا آهن:

* ڪاسمولاجي (ڪائنات جو علم)
* ٿرموڊائنامڪس
* اليڪٽروميگنيٽزم
* شماريات (Statistics)

ويهين ۽ هڪيهين صديءَ ۾ ڪمپيوٽر جي وڌندڙ طاقت سبب پائي جو ملهه هاڻي ڪروڙين اربين انگن تائين معلوم ڪيو ويو آهي. اهي حساب ڪتاب نه رڳو رڪارڊ ٽوڙڻ لاءِ آهن، پر ڪمپيوٽر جي نون پروسيسرن جي درستگي کي آزمائڻ لاءِ به استعمال ڪيا ويندا آهن.

## پڻ ڏسندا

* رياضي
* دائرو
* جاميٽري

## حوالا