Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# سوئز ڪينال

سانچو:Infobox waterway

**سوئز ڪينال** (Suez Canal) مصر ۾ واقع هڪ مصنوعي آبي گذرگاهه آهي، جيڪا ميڊيٽرينين سمنڊ (Mediterranean Sea) کي ڳاڙهي سمنڊ (Red Sea) سان ملائي ٿي. هيءَ گذرگاهه ايشيا ۽ آفريڪا کنڊن کي هڪٻئي کان ڌار ڪري ٿي ۽ يورپ ۽ ايشيا جي وچ ۾ واپار لاءِ مختصر ترين رستو فراهم ڪري ٿي.

## تاريخ ۽ تعمير

* **بنياد:** 1858ع ۾ فرانسيسي سفارتڪار فرڊيننڊ ڊي ليسپس ڪمپني ٺاهي جنهن جو مقصد هن نهر کي تعمير ڪرڻ هو.
* **تعمير:** نهر جي تعمير 1859ع کان 1869ع تائين جاري رهي ۽ 17 نومبر 1869ع تي ان کي باقاعده کوليو ويو.
* **فائدو:** هن نهر جي ڪري عرب سمنڊ کان لنڊن تائين جو سفر اٽڪل 8,900 ڪلوميٽر گهٽجي ويو آهي.

## سياسي ۽ اسٽريٽجڪ اهميت

* **قوميائڻ (Nationalization):** جولاءِ 1956ع ۾ مصر جي صدر جمال عبدالناصر هن نهر کي قوميائي (سرڪاري قبضي ۾) ورتو، جنهن جي نتيجي ۾ "سوئز بحران" پيدا ٿيو.
* **جنگي اثر:** 1967ع جي ڇهن ڏينهن واري جنگ کانپوءِ هيءَ نهر اٺن سالن تائين بند رهي ۽ 1975ع ۾ ٻيهر کولي وئي.
* **قسطنطنيه معاهدو:** هن معاهدي تحت سوئز ڪينال مان جنگ توڻي امن جي وقت ۾ هر ملڪ جا تجارتي يا جنگي جهاز گذري سگهن ٿا.

## جديد توسيع ۽ منصوبا

2014ع ۾ مصري حڪومت نهر جي گنجائش وڌائڻ لاءِ هڪ وڏو منصوبو شروع ڪيو:

* **نئين سوئز ڪينال:** 35 ڪلوميٽرن تائين نهر کي ويڪرو ۽ اونهو ڪيو ويو ته جيئن جهازن جي اچ وڃ تيز ٿي سگهي.
* **گنجائش:** هن توسيع کانپوءِ نهر مان گذرندڙ جهازن جي روزاني تعداد 49 مان وڌي 97 تائين پهچڻ جي اميد آهي.
* 2021ع جي انگن اکرن موجب، ساليانو 20,600 کان وڌيڪ جهاز هن نهر کي استعمال ڪن ٿا.

## جاگرافيائي خاصيتون

* هيءَ نهر 193.30 ڪلوميٽر ڊگهي آهي.
* ان ۾ ڪي به "لاڪس" (Locks) نه آهن، جنهن ڪري سمنڊ جو پاڻي آزاديءَ سان وهي ٿو.
* نهر جي اترئين پاسي پورٽ سعيد ۽ ڏکڻ ۾ سوئز شهر (پورٽ توفيق) واقع آهن.

## وڌيڪ ڏسو

* مصر
* عالمي واپار
* پاناما ڪئنال

## حوالا
# عرب جزيري نما

عرب جزيري نما
Arabian Peninsula|  |
| ايراضي | 32 لک چورس ڪلوميٽر 12.5 لک چورس میل |
| آبادي | 77 لک |
| Demonym | عرب |
| ديس | • سعودي عرب
• يمن
• اومان
• گڏيل عرب امارات
• بحرين
• قطر

• ڪويت |

عربي اپٻيٽ جو خلائي منظر
**عربي جزيره نما** يا **عربستان** جنهن جي ٽن پاسن سمنڊ ۽ هڪ طرف زمين آهي.ڏکڻ اولهه ايشيا م آفريڪا ۽ ايشيا جي سنگم تي واقع هڪ جزيري نما آهي، جنهن جو گهڻو حصو ريگستان آهي. عرب جزيري نما وچ اوڀر جو سڀ کان اهم حصو آهي ۽ تيل ۽ گئس جي وسيع ذخيرن جي ڪري خطي ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿو.

عرب جزيري نما جو سامونڊي ڪنارو اولهه ۾ ڳاڙهي سمنڊ ۽ نار عقبه، ڏکڻ اوڀر ۾ عربي سمنڊ ۽ اتر اوڀر ۾ اومان جي نار، آبنائے هرمز ۽ خليج فارس سان لڳل آهي.

اتر ۾، عرب جزیري نما جي حد زگروس جبل (عربي: زاغروس، روسی: Загрос) سان ختم ٿئي ٿي. جاگرافيائي لحاظ کان هي بغير ڪنهن واضح نشاني جي شام جي ريگستان سان ملي ٿو.

سياسي طور تي، عرب جزیري نما سعودي عرب ۽ ڪويت جي اترين سرحدن سان ختم ٿئي ٿو.

هيٺين ملڪن کي عربستان جو حصو سمجهيو ويندو آهي:

• سعودي عرب

• يمن

• اومان

• گڏيل عرب امارات

• بحرين

• قطر

• ڪويت

عربستان جو اڪثر حصو سعودي عرب ۾ شامل آهي ۽ آبادي جي اڪثريت پڻ سعودي عرب ۽ يمن ۾ رهي ٿي. جزيري نما عرب ۾ دنيا جا تيل جا سڀ کان وڏا ذخيرا مليا آهن. مسلمانن جي مقدس ترين جايون مڪي ۽ مديني به هتي ئي آهن. اقتصادي طور تي، گڏيل عرب امارات ۽ سعودي عرب خطي ۾ امير ترين قومون آهن. عرب دنيا جو مشهور ٽيليويزن چينل، الجزيره، پڻ قطر کان هلندو آهي، جيڪو ساڳئي جزيري ۾ هڪ ملڪ آهي.

## حوالا
# ڳاڙهو سمنڊ

| ڳاڙهو سمنڊ بحیرہ احمر
Red Sea |
| --- |
| ڳاڙهي سمنڊ جو ساحل، فراسان جي بیت سان |
|  |
| مقام | اتر آفريڪا، اوڀر آفريڪا ء اولھہ ایشیا |
| پاڻي جو قسم | سمنڊ |
| اھم داخلي وھڪرا  | برڪا ندي، ھداس ندي، انسیبا ندي، وادي غصوص. |
| اھم خارجي وھڪرا  | باب المندب |
| سامونڊي طاس | * جبوتي
* مصر
* اريٽيريا
* اسرائيل
* اردن
* سعودي عرب
* صوماليا
* سوڊان
* يمن
 |
|  |
| وڌ کان وڌ ڊيگھ | 2,250 ڪلوميٽر (1,400 mi) |
| وڌ کان وڌ ويڪر | 355 ڪلوميٽر (221 mi) |
| سطحي پکيڙ | 438,000 چورس ڪلوميٽر (169,000 چورس ميل) |
| سراسري اونھائي | 490 m (1,610 ft) |
| وڌ کان وڌ اونھائي | 3,040 m (9,970 ft) |
| پاڻي جو حجم | 233,000 km3 (56,000 cu mi) |
|  |
| ٻيٽ  | فراسان، |
| آباديون | جدہ، ینبوع، پورٹ سعید، پورٹ سوڈان، حیفہ، جبوتی، |

**ڳاڙهو سمنڊ (عربی: بحیرہ احمر؛ انگلش: Red Sea)** هندي وڏي سمنڊ جو هڪ سمنڊ آهي جيڪو آفريڪا ۽ ايشيا جي وچ ۾ واقع آهي. ان جو سمنڊ سان لاڳاپو ڏکڻ ۾ باب المندب آبنائي ۽ نار عدن ذريعي آهي. ان جي اتر ۾ جزيره نما سينائی، خليج عقبه ۽ سوئز جی نار ( سوئز ڪينال ڏانهن ويندڙ) آهن. اهو ريڊ سي رفٽ جي هيٺان آهي، جيڪو عظيم رفٽ وادي جو حصو آهي.

ڳاڙهي سمنڊ جي مٿاڇري واري ايراضي تقريبن 4,38,000 چورس ڪلوميٽر (1,69,000 چورس میل) آهي، اٽڪل 2,250 ڪلوميٽر (1,400 میل) ڊگهو ۽ ان جي ويڪر واري نقطي تي 335 ڪلوميٽر (221 میل) وسيع آهي. ان جي سراسري کوٽائي 490 ميٽر (1,610 فوٽ) آهي ۽ مرڪزي *سواڪين گرت* ۾ ان جي وڌ ۾ وڌ کوٽائي 3,040 ميٽر (9,970 فوٽ) تائين پهچي ٿي.

ڳاڙهي سمنڊ جو تقريباً 40 سيڪڙو ڪافي اونهو (100 ميٽر (330 فوٽ) آهي ۽ اٽڪل 25 سيڪڙو 50 ميٽر (164 فوٽ) کان گهٽ اونهو آهي.وسيع اونداهي شيلف انهن جي سامونڊي زندگي ۽ مرجان جی چتانن لاءِ مشهور آهن. سمنڊ ۾ 1,000 کان وڌيڪ غير عمدي نسل ۽ 200 قسم جا نرم ۽ سخت مرجان رهن ٿا. ڳاڙھو سمنڊ دنيا جو اُتر ترين اڀرندڙ (Tropical) سمنڊ آھي، ۽ ھن کي گلوبل 200 ايڪو ريجن مان نامزد ڪيو ويو آھي.

## حوالا
# صحارا ريگستان

**صحارا ريگستان** (Sahara Desert) ڌرتيءَ تي موجود سڀ کان وڏو رڻ پٽ سڏيو وڃي ٿو. صحارا آفريڪا کنڊ جي اترئين پاسي 30 لک چورس ميلن جي ايراضي تي پکڙيل آهي. ايٽلانٽڪ کان ليبيا جي رڻ پٽ تائين هن جي سراسري ويڪر 1440 ڪلوميٽر ٿئي ٿي، جيڪا نيل ندي تائين آهي. صحرا ۾ آباديءَ ۽ وسنديءَ جا مک مرڪز اُهي نخلستان آهن جن ۾ جَرَ جو مٺو پاڻي ملي ٿو. گهڻي ڀاڱي نخلستان صحرا جي اترئين ۽ ڏاکڻين ڀاڱي ۽ وچ صحرا جي جابلو علائقن ۾ آهن، جتي پاڻيءَ جو وڏو ذخيرو آهي.تحقيق مان ڄاڻ ملي ٿي تہ هن علائقي جا ماڻهو
جا هئا، جيڪي ڏکڻ پاسي کان آيا ۽ اچي نخلستان آباد ڪيائون. هتان جي رهواسين جا ڪارٿيجن، فونيقي ۽ ڀونوچ سمنڊ جي ماڻهن سان ڪاروبار ۽ رابطا هئا. تنھن کانپوءِ هن صحرا کي اوڀر کان ايندڙ مسلمانن ۽ بربرن فتح ڪيو. مسلمان پاڻ سان گڏ هن صحرا ۾ کجيءَ جو وڻ ۽ اُٺ کڻي آيا، جنھن ڪري هن علائقي جي طرزِ زندگي ۾ تمام گهڻي تبديلي آئي. کجيءَ جي پيداوار ڪري باغن جي انگ ۾ واڌارو آيو ۽ اُٺن جي ڪري سون ۽ ٻين معدنيات جي واپار کي ڏکڻ جي علائقي ۾ هٿي ملي. هن صحرا جي اُڀرندي حصي ۾ 50 ميلن جي مفاصلي تي تاسلي ديس احبر نالي ماڳ وٽ نرم وارياسي پٿر جي هڪڙي بٺي اڪيچار صدين جي ڊگهي عرصي دوران وارياسي تيز طوفانن جي زد ۾ رهندي واريءَ جي ذرڙن وسيلي گسندي ڪٽجندي اهڙي نموني تراشجي وئي آهي ڄڻ اها ڪنھن هٿ سان جوڙي آهي. الجيريا ۾ تيل ملڻ سان صحرا جي معيشت ۾ هڪ نئين دور جي شروعات بہ ٿي وئي آهي. پوءِ بہ هن صحرا جي ماڻهن جو دارومدار گهڻي ڀاڱي پوکيءَ تي آهي. هتان جي سڀ کان اهم اُپت کارڪون آهن. ان کان سواءِ هتي ميوا، ڀاڄيون، چانور، ڪڻڪ، ٻاجهري ۽ جَوَ بہ گهڻي مقدار ۾ پوکيا وڃن ٿا.

صحارا ريگستان جو ھڪ ڏيک
## حوالا
# سينگاپور

سنگاپور جو جھنڊو
**سنگاپور** (Singapore) ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ هڪ ننڍڙو ملڪ آهي. هن جو رقبو 683 چورس ڪلوميٽر آهي ۽ هن جي آبادي 5500000 آهي. سنگاپور جي اتر ۾ ملائيشيا آهي، جيڪو هن جو واحد پاڙيسري آهي. سنگاپور جا مقامي ماڻهو ٽن قسمن جا آهن، چيني، ماليَ ۽ تامل انڊين. ان کان سواءِ سنگاپور جي 36% آبادي غير ملڪين جي آهي، جيڪي سڄي دنيا مان آيل آهن. سنگاپور ۾ مختلف ٻوليون ڳالهايون وينديون آهن جن ۾ انگريزي، چيني، ماليَ شامل آهي، ۽ انگريزي لڳ ڀڳ هر ڪو سمجھي سگهندو آهي. سنگاپور هڪ ترقي ڪيل ملڪ، ۽ اهو ئي سبب آهي جو سڄي دنيا مان ماڻهو هن ڏانهن رخ ڪن ٿا.

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا
# بلقان

بلقان| بلقان جو جاگرافيائي نقشو |
|  |
| جاگرافي |
| جڳھ | ڏکڻ اوڀر يورپ |
| مٿاھون علائقو | 2,925 m (9,596 ft) |
| مٿاھين چوٽي | موسالا، بلغاريا |
| انتظاميا |
| **البانيا، بوسنيا ۽ هرزگوينا، بلغاريا، يونان، ڪوسووو، مونٽي نيگرو، اتر مقدونيا، ترڪي، رومانيا، سربيا ۽ ڪروشيا** |

**بلقان** (Balkans)، جزوي طور تي بلقان جزيري نما سان لاڳاپيل، ڏکڻ اوڀر يورپ ۾ مختلف جاگرافيائي ۽ تاريخي وصفن سان گڏ هڪ جاگرافيائي علائقو آهي. علائقي جو نالو بلقان جبلن تان پيو، جيڪو سڄي بلغاريا ۾ پکڙيل آهي. بلقان جزيري نما اتر۔اولهه ۾ ايڊرياٽڪ سمنڊ، ڏکڻ۔اولهه ۾ آئيونين سمنڊ، ڏکڻ ۾ ايجين سمنڊ، اوڀر ۾ ترڪي جي سامونڊي پٽي ۽ اتر اوڀر ۾ اسود سمنڊ سان لڳل آهي. جزيري نما جي اتر واري سرحد مختلف طرح سان بيان ڪئي وئي آهي. بلقان جو بلند ترين نقطو، 2,925 ميٽر (9,596 فوٽ)، بلغاريا ۾ ريلا جبلن جي حد ۾، موسالا آهي.

بلقان جزيره نما جو تصور 1808ع ۾ جرمن جاگرافيدان آگسٽ زيون (August Zeune) ٺاهيو هو، جنهن غلطيءَ سان بلقان جبلن کي ڏکڻ اوڀر يورپ جو غالب جبلن جو نظام سمجهيو هو، جيڪو ايڊرياٽڪ سمنڊ کان ڪاري سمنڊ تائين ڦهليل هو. بلقان جزيري نما لفظ 19ھین صدي ۾ روميليا جو مترادف هو، يورپ جا اهي حصا جيڪي ان وقت عثماني سلطنت جا صوبا هئا. اھا ان جي جغرافيائي تعريف جي بجاءِ جيو پوليٽيڪل تعریف هئي، جيڪا 20ھین صدي جي شروعات ۾ يوگوسلاويا جي بادشاهت جي قيام دوران وڌيڪ ترقي ڪئي وئي. بلقان جزيري نما جي قدرتي سرحدن جي وصف هڪ جزيري نما جي فني وصف سان ٺهڪندڙ نه آهي؛ ان ڪري جديد جاگرافيدان بلقان جزيري نما جي نظريي کي رد ڪن ٿا، جڏهن ته تاريخي عالم اڪثر ڪري بلقان کي هڪ خطي طور بحث ڪن ٿا. اصطلاح بالڪنائيزيشن جي عمل سان لاڳاپيل هڪ بدنامي ۽ بيزاري معنيٰ حاصل ڪري چڪو آهي. علائقي لاءِ استعمال ٿيل متبادل اصطلاح ڏکڻ اوڀر يورپ آهي.

بلقان جون سرحدون، ڪيترن ئي متضاد وصفن جي ڪري، تڪراري آهن. علائقي جي اجزاء تي ڪو عالمگير معاهدو موجود ناهي. سڀ کان وڌيڪ وصفن سان اصطلاح مڪمل طور تي بوسنيا ۽ هرزيگوينا، بلغاريا، البانيا، يونان، ڪوسوو، مونٽينيگرو، اتر مقدونيه، يورپي ترڪي، رومانيا جو ساحل، اڪثر سربيا ۽ ڪروشيا جا وڏا حصا شامل آهن. ڪڏهن ڪڏهن اصطلاح ۾ رومانيا پڻ شامل آهي، سلووينيا جو ڏاکڻيون حصو ۽ اٽلي، جيتوڻيڪ ڪجھ وصفن موجب ان جي علائقي جو ننڍڙو حصو (ٽريسٽ جو صوبو) جزيري نما تي، عام طور تي خارج ٿيل آهي.

## نالو

## حدون ۽ تعريفون

## فطرت ۽ قدرتي وسيلا

## تاريخ ۽ جاگرافيائي اهميت

## سياست ۽ معيشت

## شماريات

## آباديات

## ٽائم زون

## ثقافت

## پڻ ڏسو

## خارجي لنڪس

* Balkan Insight – Analysis from Balkans
* Balkanalysis, in-depth research on Balkan geopolitics
* Western Balkans Photo impression
* *Shared Pasts in Central and Southeast Europe, 17th–21st Centuries*. Eds. G. Demeter, P. Peykovska. 2015.

سانچو:Balkan Countries
سانچو:Countries of Europe
سانچو:Europe topics (small)
سانچو:Music of Southeastern Europe (the Balkans)
سانچو:Regions of the world

## حوالا
# سينٽرل آفريڪن ريپبلڪ

| سينٽرل آفريڪن ريپبلڪ Ködörösêse tî Bêafrîka (سانگو) République centrafricaine (فرانسیسی) |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| جھنڊو | نِسبتي نشان |

 |
|  *شُعار: '*"Unité, Dignité, Travail" (فرانسيسي) "اتحاد، عظمت، محنت" |
| **ترانو:E Zingo* (Sango) *La Renaissance* (فرانسيسي) "بیھر عظمت"   |
| مڪانيت  سينٽرل آفريڪن ريپبلڪ
  (dark blue)– نقشو Africa
  (ھلکو نیرو & dark grey) – in the African Union
  (ھلکو نیرو) |
|  |
| گادي جو هنڌ | بنگوئي ﻿ / ﻿ |
| سڀ کان وڏو شهر | بنگوئي |
| دفتري ٻوليون | فرينچ سانگو |
| نسلي گروھ | بگارا عرب، بایاڪا، باندا، باڪا، فولا، گبايا، ڪیارا، ڪرش، امباڪا، منڊجا، نگبندي، سارا، ويديري، ووڊابي، يڪوما يولو، زاندي ء بیا۔ |
| مذهب | گهڻو ڪري عيسائيت، مسلمان اقليت ۾ آھن. |
| مقامي آبادي | وچ آفريڪن |
| حڪومت | وحداني نيم صدارتي آئيني جمهوريه |
| • صدر | فاسٽن-آرچينج ٽوڊيرا |
| • وزير اعظم | فرمن اینگريبادا |
| مقننه  | قومي اسيمبلي |
| آزادي |
| • فرانس کان | 13 آگسٽ، 1960ع |
| • وچ آفريڪن سلطنت قائم ٿي | 4 ڊسمبر، 1976ع |
| • جمهوريا بحال ٿي | 21 سيپٽمبر، 1979ع |
| پکيڙ |
| • جملي | 622,984 چورس ڪلوميٽر (240,535 چورس ميل) (44th) |
| • پاڻي (%) | 150 |
| آبادي |
| • 2016 اندازو | 4,594,621 (119th) |
| • 2003 مردم شماري | 4,987,640 |
| •  گھاٽائي | 7.1/km2 (18.4/sq mi) (221st) |
| جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد ) | 2017 لڳ ڀڳ |
| • ڪل | $3.454 billion |
| • في سيڪڙو | $693 |
|  جِي. ڊي. پي  (رڳو نالي ۾ ) | 2017 لڳ ڀڳ |
| • ڪل | $2.003 billion |
| • في سيڪڙو | $401 |
| جِينِي (2008) | 56.3 اعلیٰ · 28th |
| ايڇ ڊي آء (2017) |  0.367 ڪمتر · 188th |
| ڪرنسي | Central African CFA franc (XAF) |
| معياري وقت | WAT (متناسق عالمي وقت+1) |
|  ڊرائيونگ جو پاسو | right |
| ڊائلنگ ڪوڊ | +236 |
| آء ايس او 3166 ڪوڊ | CF |
| انٽرنيٽ ڊومين | .cf |

**سینٽرل آفريڪن جمھوريا** (Central African Republic) یا وسطي آفريڪن جمھوريا (مختصر طور:CAR؛ سانگو: Ködörösêse tî Bêafrîka؛ فرينچ: République centrafricaine) وچ آفريڪا ۾ ھڪ زمين بند ملڪ آھي. ان جي سرحد اتر ۾ چاڊ، اتر۔اوڀر ۾ سوڊان، اوڀر ۾ ڏکڻ سوڊان، ڏکڻ ۾ ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ آف ڪانگو، ڏکڻ ۾ ريپبلڪ آف ڪانگو ۽ اولهه ۾ ڪيمرون سان ملن ٿيون. سینٽرل آفريڪن جمھوريا (CAR) اٽڪل 6,20,000 چورس ڪلوميٽر (2,40,000 چورس ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي ۽ سال 2016ع تائين ان جي آبادي لڳ ڀڳ 46 لک هئي. سال 2019 تائين، ملڪ هڪ گهرو ويڙهه جو منظر آهي، جيڪو سال 2012ع کان جاري آهي.

ملڪ جو اڪثر حصو سوڊانو۔گني سوانا تي مشتمل آهي، پر ملڪ ۾ اتر ۾ هڪ ساحيلو۔سوڊاني زون ۽ ڏکڻ ۾ استوائي ٻيلن جو علائقو پڻ شامل آهي. ملڪ جو ٻه ٽيون حصو اوبانگي نديءَ جي بيسن ۾ آهي (جيڪو ڪانگو ۾ وهي ٿو)، جڏهن ته باقي ٽيون حصو چاري نديءَ ۾ آهي، جيڪو چاڊ ڍنڍ ۾ وهي ٿو.

وچ آفريڪن جمهوريا جو علائقو هزارين سالن تائين آباد ڪيو ويو آهي؛ تنهن هوندي به، ملڪ جون موجوده سرحدون فرانس طرفان قائم ڪيون ويون، جنهن 19ھین صدي جي آخر ۾ شروع ٿيندڙ ڪالوني طور ملڪ تي حڪومت ڪئي. سال 1960ع ۾ فرانس کان آزادي حاصل ڪرڻ کان پوءِ، مرڪزي آفريڪي جمهوريه تي، خودمختيار اڳواڻن (dictators) جو هڪ سلسلو، حڪمراني ڪئي، جنهن ۾ هڪ بادشاهت قائم ڪرڻ جي ناڪام ڪوشش پڻ شامل آهي.

## حوالا
# يورال جبلن جو سلسلو

| يورال جبلن جو سلسلو Уральские
 Ural Mountain |
| --- |
| سياري ۾ ٻيلن کان ڏکيل يورال جبل |
| اوچي سطح |
| چوٽي | ناروڊنايا جبل |
| بلندي | 1,894 m (6,214 ft)  |
| امتياز | 1,772 m (5,814 ft)  |
| فهرست | الٽرا پرومينئنٽ چوٽي، Ri |
| Dimensions |
| ڊيگهه | 2,500 ڪلوميٽر (1,600 mi) |
| ويڪر | 100 ڪلوميٽر (62 mi) |
| نالو |
| مقامي نالو | Уральские
يرالسڪيي |
| جاگرافي |
| جڳهه | يوروشيا |
| ملڪ |  روس
 •  قازقستان
 |
| اوبلاسٽ | چليابنسڪ اوبلاسٽ ڪومي جمهوريه |
| علائقو | يورال اقتصادي علائقو and يورال جاگرافيائي علائقو |
| ضلعو | يورال وفاقي ضلعو |
| ارضيات |
| اوروجيني | يورالي اوروجيني |
| پٿر جو قسم | مختلف قسمن جون وڏي ٻرندڙ، گاد واري چٽانون |

**يورال جبلن جو سلسلو** (روسي: Уральские، يورالسڪيئي؛ انگريزي: Ural Mountain) يا صرف **يورال** يوريشيا ۾ هڪ جبلن جو سلسلو آهي. اهو اتر-ڏکڻ ۾ آرڪٽڪ سمنڊ جي ساحل کان يورال ندي تائين، گهڻو ڪري روس ۽ اتر-اولهه قازقستان ۾ هلندو آهي. جبلن جو سلسلو يورپ ۽ ايشيا جي کنڊن جي وچ ۾ روايتي حد جو حصو بڻجي ٿو، جيڪو يورپي روس ۽ سائبيريا جي وچ ۾ علحدگي جو نشان لڳائيندو آهي. وائيگاچ ٻيٽ ۽ نووايا زيمليا جا ٻيٽ اتر ۾ آرڪٽڪ سمنڊ ۾ زنجير جو هڪ وڌيڪ تسلسل ٺاهيندا آهن. يورال جي سراسري اوچائي 1,000 کان 1,300 ميٽر (3,300 کان4,300 فوٽ) جي لڳ ڀڳ آهي. سڀ کان وڌيڪ اچو نقطو "جبل نارودنايا" آهي، جيڪو 1,894 ميٽر (6,214 فوٽ) جي اوچائي تي پهچي ٿو.

اهو يورال جاگرافيائي علائقي اندر واقع آهي ۽ خاص طور تي يورال وفاقي ضلعي ۽ يورال اقتصادي علائقي سان اوورليپ ڪري ٿو. انهن جي وسيلن ۾ ڌاتن جي معدنيات، ڪوئلو ۽ قيمتي پٿر شامل آهن. 18هين صدي کان وٺي، اهو علائقو روسي معيشت جي معدني شعبي ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي. هي علائقو روس ۾ ڌاتو ۽ ڳري صنعت جي پيداوار جي سڀ کان وڏي مرڪزن مان هڪ آهي.

## ايٽمولوجي

\*

## نالو

## تاريخ

## جاگرافي ۽ ٽوپوگرافي

## ارضيات

## دريائون ۽ ڍنڍون

## آبهوا

## جانور-ٻوٽا

## ماحوليات

## ثقافتي اهميت

## گيلري

* Mount Iremel
* Mount Iremel
* Mount Iremel peak
* Mount Yamantau
* View from mount Yamantau second peak (Bolshaya Yamantau)
* Forest around mount Yamantau
* View of the two-peak mount Taganay
* Mount Otkliknoy Greben
* Taganay national park
* Sunrise on Taganay

## پڻ ڏسو

* پينجيا
* جبلن جا سلسلا
* انڊيز جبلن جو سلسلو
* قراقرم جبلن جو سلسلو
* قفقاز جبلن جو سلسلو
* هماليا جبلن جو سلسلو

## ٻاهريان ڳنڍڻا

  Urals سفري راهنما منجانب وڪي سفر Wikivoyage

* "Ural Mountains" page on Peakbagger.com
* "Urals map". *Ural Expedition & Tours*.
* Robert B. Hayes, "Some Mathematical and Geophysical Considerations in Radioisotope Dating Applications", *Nuclear Technology* 197 (2017): 209–218, سانچو:Doi.

سانچو:Russia topics
سانچو:Soviet Union topics

## حوالا