Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# قبرستان

مراڪش ۾ سج لهڻ وقت هڪ مسلمانن جو قبرستان
قبرستان (انگريزي:  **Cemetery** ) يا (انگريزي:  **Graveyard** ) هڪ اهڙي جڳهه کي چئبو آهي جيڪا فوتين جي قبرن جي لاء مخصوص ٿيل هوندي آهي. زمين جو ٽڪرو يا پلاٽ جيڪو مئلن کي دفنائڻ لاء مخصوص ڪيو ويو ھجي ان کي قبرستان چوندا آھن. اھو اڪثر رھائشي ۽ واپاري علائقن کان علحده ھوندو آھي جنھن ۾ مقبرا، مذھبي جايون، قبرن جا ڪتبه ھوندا آھن. ڪتبن ۾ مرڻ واري جا تفصيل لکيل ھوندا آھن تہ جيئن ان جي قبر سڃاڻجي سگھي. ابراھيمي مذھبن ۾ آخرت واري نظريي جي ڪري ان کي ھڪ پاڪ يا حرمت واري جاء پڻ سمجھيو ويندو آھي ۽ انھن مذھبن ۾ قبرستان کي قيامت تائين دفن ٿيلن جي آخري آرامگاهه سمجھيو ويندو آھي. ٻھراڙين ۾ قبرستان زرعي زمين ۾ يا ڳوٺ لڳ ڪنھن مٿاھين زميني ھنڌ تي ھوندا آھن پر شھرن ۾ شھري حد کان ٻاھر ٺاھيا ويندا آهن. ماضي ۾ اسلامي شھرن ۾ قبرستان شھرن جي دروازن جي ٻاھران اھڙين جاين تي ٺاھيا ويندا هئا. جتي جنازو کني اچڻ ۾ اساني ٿئي ۽ عزيز ۽ قريب قبرن تائين آساني سان اچي سگھن. مسلمان ملڪن ۾ عيسائين ۽ يھودين جا قبرستان الڳ ھوندا آھن. اسلام ۾ ڪجهه مذھبي عقيدن وارا عورتن جي قبرستان م اچڻ کان منع ڪندا آهن. قاھرہ جي سڀ کان وڏي قبرستان جو نالو مردن جو شھر يا القرافه آھي. قبرستان لاءِ ماڻھن ۾ اھو وھم پڻ ھوندو آھي تہ ان ۾ جن ۽ ڀوت ڀٽڪندا آھن.

## دنيا جا مشھور قبرستان

* جنت البقيع، مدينو
* جنت المعلیٰ، مڪو
* مشھد وارو قبرستان، ايران
* ڪربلا وارو قبرستان، عراق
* مردن جو شھر، قاھرہ
* مڪلي وارو قبرستان، ٺٽو

## حوالا
# ڪوآپريٽو

هڪ پرچون صارفين جي ڪوآپريٽو (consumer cooperative) جو رضاڪار بورڊ، ميمبرن جي سالياني جنرل اجلاس ۾ جوابده هوندو آهي.
سانچو:Companies law
سانچو:Business administration

**ڪوآپريٽو** (Cooperative) جنهن کي **سهڪاري ادارو** يا **پورهيت سنگت** به چيو ويندو آهي، ماڻهن جي هڪ اهڙي "خودمختيار انجمن آهي جيڪي رضاڪارانه طور تي پنهنجيون گڏيل معاشي، سماجي ۽ ثقافتي ضرورتن ۽ امنگن کي هڪ گڏيل ملڪيت ۽ جمهوري طور تي ڪنٽرول ٿيل اداري ذريعي پورو ڪرڻ لاءِ متحد ٿين ٿا". ڪوآپريٽو ادارا پنهنجي ميمبرن پاران جمهوري طريقي سان هلايا ويندا آهن، جتي هر ميمبر کي ڊائريڪٽرن جي بورڊ جي چونڊ لاءِ هڪ ووٽ جو حق هوندو آهي. اهي اجتماعي ادارن (collectives) کان ان ڪري مختلف آهن جو اهي عام طور تي هيٺين سطح کان مٿي (bottom-up) جي بنياد تي ٺهيل هوندا آهن.

ڪوآپريٽو ۾ شامل ٿي سگهن ٿا:

* **ورڪر ڪوآپريٽو:** اهي ڪاروبار جيڪي اتي ڪم ڪندڙ ماڻهن جي ملڪيت هوندا آهن ۽ اهي ئي ان کي هلائيندا آهن.
* **صارفين جي ڪوآپريٽو:** اهي ڪاروبار جيڪي انهن ماڻهن جي ملڪيت هوندا آهن جيڪي اتان جون شيون يا خدمتون استعمال ڪن ٿا.
* **پيدا ڪندڙن (Producers) جي ڪوآپريٽو:** جتي پيدا ڪندڙ (جهڙوڪ هاري) پنهنجي پيداوار کي گڏيل فائدي لاءِ گڏ ڪندا آهن.
* **خريداري ڪوآپريٽو:** جتي ميمبر پنهنجي خريداري جي طاقت کي گڏ ڪندا آهن ته جيئن سستي اگهه تي شيون حاصل ڪري سگهن.
* **پليٽ فارم ڪوآپريٽو:** جيڪي شيون ۽ خدمتون وڪڻڻ لاءِ سهڪاري ملڪيت واري ويب سائيٽ يا موبائل ايپ استعمال ڪندا آهن.

ورلڊ واچ انسٽيٽيوٽ جي تحقيق مطابق، 2012ع ۾ تقريبن هڪ ارب ماڻهو 96 ملڪن ۾ گهٽ ۾ گهٽ هڪ ڪوآپريٽو جا ميمبر بڻجي چڪا هئا. دنيا جي 300 وڏين ڪوآپريٽو ادارن جو ساليانو ڪاروبار 2.2 ٽريلين ڊالر تائين پهچي ويو آهي.

تحقيق ڏيکاري ٿي ته ورڪر ڪوآپريٽو ٻين ڪاروباري ماڊلز جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ پائيدار ۽ لچڪدار هوندا آهن. برطانيه جي انگن اکرن موجب، 80 سيڪڙو ڪوآپريٽو پنهنجا پهريان پنج سال ڪاميابي سان گذارين ٿا، جڏهن ته ٻين ڪاروباري ماڊلز ۾ اها شرح صرف 44 سيڪڙو آهي.

## پسمنظر ۽ تاريخ

اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسوHistory of the cooperative movement**,** Rochdale Society of Equitable Pioneers**۽** Rochdale Principles
سهڪار جو عمل ايترو ئي پراڻو آهي جيتري انساني تاريخ. قديم قبيلا پڻ ڪم ۽ وسيلن جي ورڇ لاءِ سهڪاري ساخت (cooperative structure) تي ٻڌل هوندا هئا. جديد ڪوآپريٽو تحريڪ جون پاڙون صنعتي انقلاب واري دور ۾ ملن ٿيون.

رابرت اوون (Robert Owen) هڪ سماجي سڌارڪ ۽ ڪوآپريٽو تحريڪ جو اڳواڻ هو.
1761ع ۾، اسڪاٽ لينڊ ۾ Fenwick Weavers' Society ٺاهي وئي ته جيئن مقامي پورهيتن کي سستي اگهه تي اٽو (oatmeal) فراهم ڪري سگهجي. 1810 ۾، ويلش سڌارڪ **رابرت اوون** نيو لانارڪ ۾ پورهيتن لاءِ بهتر معيار متعارف ڪرايا ۽ رعايتي دڪان کوليا جن جو فائدو ملازمن کي مليو.

1844ع ۾ قائم ٿيل **روچڊيل پائنيئرز** (Rochdale Pioneers) کي جديد ڪوآپريٽو جو پهريون ڪامياب ماڊل تسليم ڪيو ويندو آهي. هنن "روچڊيل اصول" (Rochdale Principles) متعارف ڪرايا جيڪي اڄ به سڄي دنيا ۾ ڪوآپريٽو ادارن لاءِ بنياد آهن.

1895ع ۾ لنڊن ۾ **انٽرنيشنل ڪوآپريٽو الائنس** (ICA) قائم ڪئي وئي، جيڪا هن تحريڪ جي پهرين بين الاقوامي تنظيم هئي.

## حوالا
# چونڊون

**چونڊون** ھڪ رسمي گروھي فيصلو آھي جنھن ذريعي ھڪ آبادي ڪنھن ھمراھ کي عوامي آفيس رکڻ لاء چونڊيندي آھي. 17ھين صديء کان عوامي جمھوريت جي ڪم ڪرڻ لاء چونڊون ئي عام طريقيڪار رھيو آھي. چونڊون قانون ٺاھيندڙ، ڪڏھن ڪڏھن اعليٰ عھدا، عدليہ، يا علائقائي ۽ مقامي حڪومتن جون آفيسون ڀرڻ لاء ڪيو وينديون آھن ھي عمل ڪيترن ئي خانگي ۽ ڪاروباري تنظيمن پاران پڻ استعمال ڪيو ويندو آھي، جن ۾ ڪلب کان ويندي رضاڪار تنظيمون، ۽ ڪارپوريشنون اچي ٿيون وڃن.

## حوالا