# ڀارت جون رياستون ۽ يونين علائقا

| ڀارت جي رياستون ۽ اتحادي علائقا |
| --- |
| ٻيا نالا: States and Union Territories of India Hindi |
| فائل:AU |
| قسم | رياستون |
| علائقو | ڀارت |
| باني | ڀارت جو آئین |
| قيام | 26 جنوری، 1950ع |
| انگ | 28 رياستون 8 اتحادي علائقا (as of 2024ع) |
| امڪاني قسم | رياستون يونين علائقا رياستون ۽ يونين علائقا |
| آبادي | **States**: Sikkim – 610,577 (lowest)

رياستون: سِکِم - 6,10,577 (گهٽ ۾ گهٽ). \* اتر پرديش - 19,98,12,341 (وڌ ۾وڌ)\*
يونين علائقا: \* لڪشواديپ - 64,473 (گهٽ ۾ گهٽ). \* دهلي - 1,67,87,941 (وڌ ۾ وڌ)

 Uttar Pradesh – 199,812,341 (highest)
**Union Territories**: Lakshadweep – 64,473 (lowest) Delhi – 16,787,941 (highest) |
| ايراضي | **رياستون**: گوآ - 3,702 چورس ڪلوميٽر (1,429 چورس ميل) (سڀ کا ننڍي). \* راجهسٿان - 3,42,269 چورس ڪلوميٽر (1,32,151 چورس ميل) (سڀ کان وڏي)

```
يونين علائقا: لڪشواديپ - 32 چورس ڪلوميٽر (12 چورس ميل) (سڀ کان ننڍو). * لداخ - 59,146 چورس ڪلوميٽر (22,836 چورس ميل) (سڀ کان وڏو) *
```

**: Goa – 3,702 چورس ڪلوميٽر (1,429 چورس ميل) (smallest) Rajasthan – 342,269 چورس ڪلوميٽر (132,151 چورس ميل) (largest)Union territories**: Lakshadweep – 32 چورس ڪلوميٽر (12 چورس ميل) (smallest) Ladakh – 59,146 چورس ڪلوميٽر (22,836 چورس ميل) (largest) |
| حڪومت | ڀارت جي حڪومت رياستي حڪومتون |
| ذيلي تقسيم | ڊويزنون ضلعا تحصيلون |

ڀارت هڪ وفاقي اتحاد آهي جنهن ۾ اڻٽيھ رياستون ۽ ست اتحادي علائقا آهن. اهي رياستون ۽ اتحادي علائقا وري ضلعن ۾ ورهايل آهن. رياستون خود مختيارڪار انتظامي ڊويزنون آهن، جن مان هر هڪ جي رياستي حڪومت هوندي آهي. رياستن جي حڪومتي طاقتون رياستي حڪومت ۽ هندستان جي حڪومت جي وچ ۾ ورهايل آهن. يونين علائقا سڌي طرح يونين حڪومت جي طرفان سنڀاليا ويندا آهن جيتوڻيڪ ڪجهه يونين علائقا انهن جي پنهنجي علائقائي حڪومت کي ڪجهه خودمختياري سان گڏ آهن.

رياستن ۽ يونين علائقن لاء فريم ورڪ هندستان جي آئين طرفان قائم ڪيو ويو، جيڪو 26 جنوري، 1950ع تي نافذ ٿيو. هندستاني آئين جي مطابق، هندستان ۾ رياستن ۽ يونين علائقن جي حد بندي ڪرڻ جو اختيار صرف هندستان جي پارليامينٽ وٽ محفوظ آهي، جيڪي نيون رياستون/يونين علائقا ٺاهي سگهي ٿي، علائقا الڳ/ضم ڪري سگهي ٿي، موجوده رياست کان يا رياستن کي يونين علائقا ۾ تبديل ڪرن يا ان جي برعڪس ڪري سگهي ٿي.

## ریاستون

| رياست | گاديءَ جو هنڌ | سرڪاري ٻولي | وڏو شهر |
| --- | --- | --- | --- |
| آنڌرا پرديش | امراوتي | تيلگو | وشاکاپٽنم |
| اروناچل پرديش | ایتانگر | انگريزي | ایتانگر |
| آسام | دیساپور | آسامي | گوھاٽي |
| بهار | پٽنه | هندي | پٽنه |
| ڇتيس ڳڙھ | رائیپور | هندي | رائیپور |
| گوآ | پاجم | هندي | پاجم |
| گجرات | گانڌي نگر | گجراتي | احمدآباد |
| هرياڻا | چندي‌ڳڙھ | هندي | فريدآباد |
| هماچل پرديش | ڌرم شالا | هندي | شمله |
| ڄمون ۽ ڪشمير | سرينگر | اردو | سري‌نگر |
| جهارکنڊ | رانچي | هندي | جمشيدپور |
| ڪرناٽڪا | بنگلورو | ڪنٽری | بنگلور |
| ڪيرالا | تریوندرم | مليالم | ڪوچي |
| مڌيا پرديش | ڀوپال | هندي | اِنڊور |
| مهاراشٽر | ممبئي | مراٺي | ممبئي |
| مني پور | امڦال | مني پوري | امپھال |
| ميگھاليا | شیلونگ | خاصي |  |
| ميزورام | ایزاوی | انگريزي، هندي، مِزو |  |
| ناگالينڊ | کوھیما | انگريزي | دیماپور |
| اوڙيسا | ڀوڀنیشور | اوڙيا |  |
| پنجاب | چندي‌ڳڙھ | پنجابي | لُڌياڻا |
| راجسٿان | جئي‌پور | هندي |  |
| سِڪِم |  | انگريزي |  |
| تمِل ناڊُو | چینائي | تمِل | مدراس |
| تِلنگانه | حيدرآباد | تيلگو | حيدرآباد |
| تريپوره | اگرتلا | بنگالي | اگرتلا |
| اُتر پرديش | لکنؤ | هندي | ڪانپور |
| اُترکنڊ | ڊيراڌون | هندي | دھرادون |
| اولھ بنگال | ڪولڪتا | بنگالي | ڪلڪتو |

## اتحادي علائقا

| رياست/اتحادي علائقوe | ائي ايس او | Vehicle code | زونe | راڄڌاني pital | سڀ کان وڏو شهر ty | قيام | آبادي (2011) | پکيڙ (km2) | سرڪاري ٻوليون | Additional official languages |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| انڊيمان ۽ نڪوبار ٻيٽ | IN-AN | AN | ڏکڻ ڀارت | پورت بلیر | 1 November 1956 | 380,581 | 8,249 | Hindi, English | — |
| چنديڳڙهه | IN-CH | CH | Northern | چندیگڑھ | 1 November 1966 | 1,055,450 | 114 | English | — |
| دادرا، نگر حویلي، دمن ۽ ديو | IN-DH | DD | Western | دمن | سلواسا | 26 January 2020 | 587,106 | 603 | Hindi, English | Gujarati |
| دهلي | IN-DL | DL | Northern | New Delhi | دھلی | 1 November 1956 | 16,787,941 | 1,484 | Hindi, English | Urdu, Punjabi |
| جمو ء ڪشمير | IN-JK | JK | Northern | Srinagar (Summer) Jammu (Winter) | سرینگر | 31 October 2019 | 12,258,433 | 42,241 | Dogri, English, Hindi, Kashmiri, Urdu | — |
| لداخ | IN-LA | LA | Northern | Leh (Summer) Kargil (Winter) | لیھہ | 31 October 2019 | 290,492 | 59,146 | Hindi, English | — |
| لڪشواديپ | IN-LD | LD | Southern | کاواراتی | انڈروٹ | 1 November 1956 | 64,473 | 32 | Hindi, English | Malayalam |
| پانڊيچري | IN-PY | PY | Southern | پونڈیچری | 16 August 1962 | 1,247,953 | 479 | Tamil, French, English | Telugu, Malayalam |

## حوالا