Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# تعارف

**ڊيٽنگ سائيٽون** هڪ قسم جي ويب سائيٽ آهن جيڪي فردن جي وچ ۾ ڊيٽنگ جون خدمتون مهيا ڪن ٿيون. ڊيٽنگ سائيٽن کي هڪ آن لائن رجحان سمجهيو ويندو آهي ۽ شروعات ۾ ڇوڪرين ۽ ڇوڪرن لاءِ ملاقات جي جڳهه جي عنوان هيٺ ظاهر ٿيو جنهن جو مقصد هڪ ٻئي کي گفتگو، دلچسپي جي علائقن، تصويرن، فلمن وغيره جي حصيداري ذريعي ڄاڻڻ هو.
# گوگل.آرگ

گوگل.آرگ|  |
| تشڪيل | آڪٽوبر 2005 |
| جڳھ |  |
| جڳھون |  |
| خدمتون | تعليم, اقتصادي مواقعا, بحران کي منهن ڏيڻ, |
| ڊائريڪٽر | Jacquelline Fuller |
| سنڀاليندڙ تنظيم | گوگل |
| ويب سائيٽ | www.google.org |

گوگل.آرگ، گوگل پاران آڪٽوبر 2005ع ۾ جوڙيل هڪ فلاحي ادارو آهي. هي ادارو ساليانو 10 ارب ڊالر جي سيڙهپڪاري ۽ غيرمنافع بخش ادارن کي امداد ڏي ٿو.

هي ادارو ٽيڪنالاجي جي مدد سان تعليم، انصاف، صحت، بحرانن کي منهن ڏيڻ، قدرتي آفتن ۽ غيرمنافع بخش تنظيمن جي مدد جي ڪري سڃاتو وڃي ٿو. هي ادارو دنيا جي اندر چٽاڀيٽي جا مقابلا پڻ ڪرائيندو آهي ته جيئن ٽيڪنالاجي جي مدد سان ڪهڙي ريت مسئلن کي بهتر انداز ۾ منهن ڏئي سگھجي ٿو.

## حوالا

## حوالا
# جي ميل

جي ميل جو آئڪن**جي ميل** گوگل جي طرفان فراهم ڪئي ويندڙ مفت اي ميل سروس آهي۔ محفوظ ویب میل کان علاوہ پوپ3 ا۽ IMAP4 جي ذریعي بہ استعمال ڪندڙ جي ميل تائين رسائي حاصل ڪري سگهن ٿا۔ جي ميل جي شروعات پهرين اپریل 2004ء تي ان وقت ٿي جڏهن دعوت نامن تائين محدود ان جيبيٽا ورزن جو اجراء ڪيو ويو. 7 فيبروری 2007ء تي ان جي بيٽا ورزن کي ئي عوام لاء ميسر ڪيو ويو.7 جولاء 2009 تي، ٻين گوگل ايپس سان گڏ هي سروس بہ بيٽا ڪيفيت کان اپگريڊ ٿي وئي۔

ابتدا ۾ هر استعمال ڪندڙ کي 1 گيگابائيٽ جڳهہ ڏني وئي ، جيڪا جي ميل جي ٻين حریفن، جيئن هاٽ ميل وغیرہ جی 2 کان 4 ميگابائيٽ جڳهہ کان ڪافي گهڻي هئي۔ انکانپوء بہ، جي ميل جي طرفان ان ۾ وقتاً فوقتاً اضافو ٿيندو رهيو آهي۔ هر جي ميل پیغام، بشمول انجا فائيل، 25 ايم بي تي مشتمل ٿي سگهي ٿو۔ جي ميل تلاش جي سهولت تي مشتمل انٽرفیس ۽ انٽرنيٽ فورمز جهڙو مڪالماتي منظر (conversation view) ڏيندو آهي۔ جون 2012ء جي انگن اکرن موجب دنیا ڀر ۾ 425 ملين فعال استعمال ڪندڙن سان گڏ جي ميل سڀ کان وڌيڪ استعمال ٿيڻ واري ويب اي ميل سروس آهي۔ مئي 2014 ۾ جي ميل کي گوگل پلي اسٽور تان اینڊروئڊ آلان تي هڪ بلين دفعا انسٽال ٿيڻ واري پهرين ايپ جو اعزاز حاصل ٿيو.

## حوالا
# مضمون (ادب)

لفظ **”مضمون“** (Essay) سنڌي ٻوليءَ ۾ ڏاڍي گهري معنا رکي ٿو. ان جو استعمال ڪيترين معنائن ۾ ٿئي ٿو. مثال طور نثر جي ڪنهن به بياني لکت، ان جي موضوع (Subject)، متن (Text) ، عنوان (Topic)، مرڪزي خيال (Them) يا شعر جي مواد يا رُچ (Content) کي عام طور مضمون سڏيو ويندو آهي. اردو ۾ مضمون کي ’انشائيه‘ چيو ويندو آهي. جيتوڻيڪ ٻنهي اصطلاحن ۾ فرق به آهي. لفظ مضمون عربي ٻوليءَ جي لفظ ”ضمن“ مان ورتل آهي، جنهن جي معنا آهي”گڏ ڪرڻ“، ان ڪري ڪنهن به موضوع کي دليلن، مثالن ۽ حوالن سان سمجهاڻي، وضاحت، مناسب ترتيب ۽ ٺهڪندڙ لفظن کي پيش ڪرڻ کي مضمون چئبو آهي. لفظ مضمون جي وصف اسان وٽ انگريزي لفظ Essay مان آئي آهي. ”ايسي“ (Essay) فرانسيسي ٻوليءَ جي لفظ ”Essai“ مان ورتل آهي، جنهن جي معنا آهي جاکوڙ يا (Attempt) ڪرڻ. ان جو مطلب ٿيو ته مضمون ڪنهن موضوع تي لکڻ جي جاکوڙ جو نالو آهي، مضمون نگاريءَ جو بنياد فرانسيسي دانشور مائيڪل ڊي مانٽين (1533-1592ع) وڌو. سندس شروعاتي تخليقون 1650ع ڌاري مجموعن ۾ آيون. هن پنهنجي ذاتي تاثرن ۽ تخليقي جي روپ ۾ شايع ٿيل لکيڻن کي ”ايسز“ (Esais) جو نالو ڏنو. انگريزيءَ ۾ فرانسسز بيڪن (1561- 1626ع) هن صنف کي مشهور ڪيو. سنڌيءَ ۾ مضمون نگاري انگريز دَور کان زور ورتو. مرزا قليچ بيگ، ڏيارام گدومل، پرمانند ميوارام، ڀيرومل مهر چند، لعلچند، امر ڏنومل، ڄيٺمل پرسرام، ڊاڪٽر دائود پوٽي، ڊاڪٽر گربخشاڻي، عبدالحسين موسوي، عثمان علي انصاري، ڊاڪٽر بلوچ، محمد ابراهيم جويي، هيري ٺڪر، ڪيرت ٻاٻاڻي، مرليڌر جيٽلي، اي. جي. اُتم، ستيش روهڙا ۽ ڊاڪٽر فهميدا حسين ۽ ٻين مضمون جي صنف کي وڏي هٿي ڏني آهي.

## بياني مضمون (Descriptive Essay)

بياني مضمون ۾ ڪنهن جڳهه، شخص،شيءِ منظر، ڪردار ۽ احساس جي جزن جو ذڪر ڪيو ويندو آهي. هن قسم جي مضمونن لاءِ ضروري آهي ته انهن ۾ حقيقي ۽ اصلي ڳالهين جو ذڪر ڪيو وڃي، جنهن سان انساني دماغ تي اثر ٿئي. هي مضمون گهڻو ڪري سيکڙاٽ ليکڪ لکندا آهن. بياني مضمونن ۾: شخص (ٽپالي، پوليس، استاد وغيره)، جانور (گڏهه، گهوڙو، شينهن، ڳئون وغيره)، ٻوٽا ۽ گل (گلاب، چنبيلي، ٻٻر، سنجهي وغيره)، معدنيات (لوهه، ٽامو، شيشو وغيره)، عمارتون (ڪاليج، لائبريري، قلندر جي مزار وغيره)، ميوا (صوف، ڪيلا، انگور وغيره)، ڳوٺ، واهڻ ۽ شهر (سنڌ جي ڳوٺن جي زندگي ۽ مسئلا)، ملڪ (پاڪستان، هندستان، آمريڪا وغيره)، صنعتون (ڪپڙو، ٿانو، بجلي جو سامان وغيره)، فطري منظر (بهار جي موسم، مينهوڳي، بجلي جو آزار ۽ گرمي) ۽ مذهب (اسلام، عيسائيت، هندو ڌرم وغيره) جا موضوع اچي سگهن ٿا..

## دليلي مضمون

(Argumentative Essay): استدلالي يا دليلي مضمون ۾ ڪنهن به موضوع، خيال ۽ بيان کي صحيح ثابت ڪرڻ لاءِ ان جي حق ۾ يا مخالفت ۾ دليل ڏيڻا پوندا آهن. اهڙي طرح بحث کي عقلي، اڀياسي معلومات جي روشني ۾ حل ڪيو ويندو آهي. مثال طور ”وقت جي پابندي”، ”تندرستي“، ”ورزش جا فاعدا“، ”عورتن جي تعليم“ وغير سٺا مثال آهن.

## حوالا
# تعجيل وراثت

**تعجيل وراثت** (Acceleration of succession) وراثت ۾ عجلت يا تڪڙ. اسلامي وراثت جي قانون ۾ وارث جو ھڪ اھڙو عمل جيڪو وراثت جي لاءِ تڪڙ وارو ھجي ان کي ناپسنديده قرار ڏنو ويو آهي. تعجيل وراثت ۾ وارث مورث کي قتل ڪندو يا ڪرائي ڇڏيندو آهي تہ جيئن ورثو يا ترڪو جلدي ان کي ملي سگھي. اسلام ۾ وارث جي ان قدم کي وراثت کان محرومي جو ھڪ سبب قرار ڏنو ويو آهي. نبي سڳوري صه جن جو فرمان آهي تہ:"لا وراثنه لقاتل" يعني مورث جي قاتل لاءِ ڪو ترڪو ڪانھي.

## حوالا
# ڌاتو

**ڌاتو** (Metal) (قديم يوناني لفظ 'ميٽالون' مان نڪتل) هڪ اهڙو مادو آهي جنهن کي جڏهن رڳڙيو يا کوٽيو وڃي ته اهو چمڪدار نظر اچي ٿو، ۽ بجلي توڻي گرميءَ جو سٺو موصل (conductor) هوندو آهي. اهي خاصيتون انهن ۾ موجود آزاد اليڪٽرانن جي ڪري ٿين ٿيون، جيڪي غير ڌاتوي مادي ۾ موجود ناهن هوندا. ڌاتو عام طور تي لچڪدار (ductile) هوندا آهن جن مان تارون ٺاهي سگهجن ٿيون، ۽ اهي 'ماليبل' (malleable) پڻ هوندا آهن، يعني انهن کي هٿوڙي سان ڪٽي يا دٻائي ڪنهن به شڪل ۾ آڻي سگهجي ٿو.

ڌاتو ڪو ڪيميائي عنصر ٿي سگهي ٿو، جهڙوڪ **لوهه**؛ ڪو مليل ڌاتو (alloy) ٿي سگهي ٿو، جهڙوڪ **اسٽينلیس اسٽيل**؛ يا وري ڪو ماليڪيولر مرڪب به ٿي سگهي ٿو. ڌاتن جي سائنس کي **ميٽالرجي** (Metallurgy) چيو ويندو آهي، جيڪا مادي جي سائنس (materials science) جو هڪ حصو آهي. عام ٻوليءَ ۾ اسٽيل جهڙن مرڪبن کي ڌاتو چيو ويندو آهي، جڏهن ته ڪاٺ، پلاسٽڪ يا سيرامڪس کي غير ڌاتوي مادا چيو ويندو آهي.

## خاصيتون

ڌاتو مطلق صفر (absolute zero) واري گرمي پد تي به بجلي گذاري سگهن ٿا. ڪيترائي عنصر ۽ مرڪب وڏي دٻاءُ هيٺ اچي ڌاتوي شڪل اختيار ڪري وٺندا آهن؛ مثال طور، آئوڊين وڏي دٻاءُ تي آهستي آهستي ڌاتو بڻجي ويندي آهي.

ڪيميائي ترتيب (Periodic Table) ۾، ڌاتو جو اصطلاح انهن عنصرن لاءِ استعمال ٿيندو آهي جيڪي خالص حالت ۽ عام حالتن ۾ بجليءَ جا موصل هوندا آهن. ڪجهه ڌاتن جي مضبوطي ۽ پختگي سبب انهن کي وڏيون عمارتون، پل، گاڏيون، گهريلو سامان، اوزار ۽ ريل جي پٽڙين ٺاهڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي.

## تاريخ

ڌاتن جي استعمال جي تاريخ لڳ ڀڳ 11,000 سال اڳ **ٽامي** (Copper) جي استعمال سان شروع ٿي. سون، چاندي، لوهه، سيهو (Lead) ۽ پتل (Brass) جو استعمال به برونز دور کان اڳ ٿيندو هو. جديد دور ۾ اسٽيل جي مختلف قسمن جي تياري ۽ 1809ع ۾ سوڊيم جي دريافت کان پوءِ ڌاتن جي صنعت ۾ وڏي ترقي آئي آهي.

## قيمتي ڌاتو

تاريخي طور تي قيمتي ڌاتو جهڙوڪ سون ۽ چاندي سڪن (coinage) طور استعمال ٿيندا هئا، پر جديد دور ۾ سڪن لاءِ گهٽ ۾ گهٽ 23 مختلف ڪيميائي عنصر استعمال ڪيا وڃن ٿا.

## حوالا

## وڌيڪ ڏسو

* لوھ
* سون
* ڪيميا
# پرفارمنگ آرٽس

ناچ *"سوان لِيڪ"* جي هڪ پرفارمنس
**پرفارمنگ آرٽس** اها فن آهن، جيڪا سامعين لاءِ پيش ڪيا ويندا آهن، جهڙوڪ موسيقي، ناچ ۽ ڊراما. اها بصري فنون کان مختلف آهن، جيڪا جسماني يا جامد شيون (تصوير، مجسما، چٽسالي وغيره) پيدا ڪن ٿا. پرفارمنگ آرٽس ۾ مختلف شعبا شامل آهن جيڪا موجود سامعين جي سامهون پيش ڪيا ويندا آهن، جن ۾ ٿيٽر، موسيقي ۽ ناچ شامل آهن. پرفارمنس مقصد سان ٺهيل عمارتن، جهڙوڪ ٿيٽر ۽ اوپيرا هائوس ۽ انهي سان گڏ کليل هوا ۾ ٿيندڙ تهوارون، گهٽين جي سيٽنگن ۽ فلم يا ٽيليويزن جهڙن رڪارڊ ٿيل فارميٽ ۾. ۾ ٿي سگهن ٿيون.

پرفارمنگ آرٽس جي روايتون هر سماج ۾ موجود آهن. موسيقي ۽ ناچ جي تاريخ اڳ-تاريخي دور تائين آهي، جڏهن ته ٿيٽر جون شڪلون قديم يونان، هندستان ۽ چين ۾ ظاهر ٿين ٿيون. پرفارمنس مذهبي، رسمي ۽ تفريحي ڪمن جي ميلاپن جي خدمت ڪئي. جاپاني ناچ، نوهه ۽ ڪابوڪي روايتن سان گڏ هندستاني ڪلاسيڪل ناچ کي يونيسڪو پاران انسانيت جي غير محسوس ورثي طور تسليم ڪيو ويو آهي.

مغربي پرفارمنگ آرٽس جي تاريخ قديم يوناني ٽريجڊي ۽ ڪاميڊي کان وٺي وچئين دور جي پراسرار ڊرامن، نشاۃِ ثانيه ۾ اوپيرا ۽ باليٽ ناچ جي ظهور ۽ گرينڊ اوپيرا جي رومانوي توسيع تائين پکڙيل آهي. 20هين صدي جي شروعات ۾ جديد انقلابن ۾، ايسادورا ڊنڪن، ڪانسٽنٽين اسٽينسلاوسڪي ۽ سرگئي ڊياگيليف جهڙين شخصيتن ناچ ۽ ٿيٽر جي اصولن تي ٻيهر ڪم ڪيو. جديد دور جي بعد جي پرفارمنس شعبن جي وچ ۾ حدن کي وڌيڪ چئلينج ڪري رهي آهي.

سامعين جي سامهون موجود پرفارمنس تفريح جو هڪ روپ آهي. آڊيو ۽ وڊيو رڪارڊنگ جي ترقي پرفارمنگ آرٽس جي ذاتي استعمال ۾ مدد ڪيو آهي. داستان گوئي جي پرفارمنس ۾ ڪردار جذبات جو اظهار ڪندا آهن.

ميڪينا ٿيٽر اسٽيج
## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* وڪيميڊيا العام تي پرفارمنگ آرٽس بابت زمرا

* Bibliography of Performing Arts in the East
* European Collected Library on Performing Arts
# ريمبرانٽ

| ريمبرانٽ |
| --- |
| فائل:Rembrandt Self-Portrait (1659).jpgريمبرانٽ جو پنهنجو ٺاهيل پورٽريٽ (1659ع) |
| پيدائش | ريمبرانٽ هيرمينزون وان ريجن 15 جولاءِ 1606ع لائيڊن، ڊچ ريپبلڪ (هاڻوڪو هالينڊ) |
| وفات | 4 آڪٽوبر 1669ع (عمر 63 سال) ايمسٽرڊيم، ڊچ ريپبلڪ |
| پيشو | مصور (Painter)، پرنٽ ميڪر |
| مشھور ڪم | دي نائيٽ واچ (The Night Watch)، دي اينٽومي لیسن |
| تحريڪ | ڊچ گولڊن ايج (Dutch Golden Age) |

**ريمبرانٽ هيرمينزون وان ريجن** (Rembrandt van Rijn؛ 1606ع – 1669ع) هڪ مشهور ڊچ مصور ۽ نقش نگار هو. کيس يورپي آرٽ جي تاريخ جي سڀ کان اهم ۽ باصلاحيت فنڪارن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي. سندس ڪم هالينڊ جي ان دور سان تعلق رکي ٿو جنهن کي "ڊچ گولڊن ايج" چيو ويندو آهي.

## فني اسلوب ۽ خاصيتون

ريمبرانٽ پنهنجي تصويرن ۾ روشني ۽ پاڇي جي زبردست ميلاپ (Chiaroscuro) لاءِ مشهور آهي.

* **موضوع:** هن پورٽريٽ، مناظر (Landscapes)، مذهبي داستانن ۽ تاريخي واقعن کي پنهنجي فن جو موضوع بڻايو.
* **خود پورٽريٽ (Self-portraits):** ريمبرانٽ پنهنجي سڄي عمر ۾ اٽڪل 40 کان وڌيڪ پنهنجا پورٽريٽ ٺاهيا، جيڪي سندس جذباتي ۽ جسماني تبديلين جي هڪ مڪمل خود نوشت (Autobiography) وانگر آهن.
* **ايچنگ (Etching):** هو نه صرف هڪ عظيم مصور هو پر نقش نگاري (Etching) جي فن ۾ به کيس مهارت حاصل هئي.

## مشهور فن پارا

1. **دي نائيٽ واچ (The Night Watch):** هي هن جو سڀ کان مشهور ۽ وڏو تيل وارو رنگ (Oil painting) آهي، جيڪو هڪ ملٽري گارڊ گروپ کي ڏيکاري ٿو.
2. **دي اينٽومي لیسن آف ڊاڪٽر نڪولس ٽولپ:** جنهن ۾ طب جي شاگردن کي هڪ لاش جو معائنو ڪندي ڏيکاريو ويو آهي.
3. **موٽي آيل پٽ جي واپسي (The Return of the Prodigal Son):** هڪ بائيبل تي ٻڌل مشهور مذهبي تصوير.

## آخري سال ۽ ورثو

جيتوڻيڪ ريمبرانٽ کي پنهنجي دور ۾ تمام گهڻي شهرت ملي، پر سندس آخري سال مالي مشڪلاتن ۽ گهرو سانحن ۾ گذريا. ان جي باوجود هن ڪڏهن به فن سان رشتو نه ٽوڙيو. اڄ سندس لڳ ڀڳ 300 پينٽنگس ۽ سوين نقش نگاريون دنيا جي وڏن عجائب گهرن جي زينت آهن.

## حوالا
# موت جي سزا

سانچو:Infobox law

**موت جي سزا** (Capital Punishment)، جنهن کي **ڦاسي** يا **عقوبتِ موت** به چيو ويندو آهي، رياست پاران ڪنهن سنگين ڏوهه جي بدلي ۾ ڏني ويندڙ اهڙي سزا آهي جنهن ۾ ڏوهاريءَ جي حياتي ختم ڪئي ويندي آهي. جنهن قيديءَ کي اها سزا ٻڌائي ويندي آهي، ان کي "موت جي قطار" (Death Row) تي سمجهيو ويندو آهي. لفظ "Capital" لاطيني ٻوليءَ جي لفظ "Caput" مان نڪتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي "سسي" يا "مٿو"، ڇاڪاڻ ته قديم دور ۾ سسي ڌار ڪري اها سزا ڏني ويندي هئي.

## سنگين ڏوهه (Capital Crimes)

اهي ڏوهه جن جي سزا موت ٿي سگهي ٿي، انهن کي "سنگين ڏوهه" چيو ويندو آهي. انهن ۾ شامل آهن:

* **انسانيت خلاف ڏوهه:** قتل، قتلِ عام (Genocide)، دهشتگردي، ۽ جنگي ڏوهه.
* **رياست خلاف ڏوهه:** غداري (Treason)، جاسوسي، ۽ بغاوت.
* **ٻيا ڏوهه:** ڪجهه ملڪن ۾ منشيات جي اسمگلنگ، زنا، ۽ اغوا لاءِ پڻ اها سزا مقرر آهي.

## عالمي صورتحال

2021ع جي انگن اکرن موجب، دنيا ۾ موت جي سزا بابت صورتحال هيٺين طرح آهي:

| حيثيت | ملڪن جو تعداد |
| --- | --- |
| پوريءَ طرح ختم ڪندڙ ملڪ | 111 |
| صرف خاص ڏوهن (جنگي ڏوهن) لاءِ برقرار | 7 |
| عملي طور ختم ڪندڙ (پر قانون موجود) | 24 |
| سزا برقرار رکندڙ ملڪ | 56 |

جيتوڻيڪ اڪثر ملڪن اها سزا ختم ڪري ڇڏي آهي، پر دنيا جي اڌ کان وڌيڪ آبادي اهڙن ملڪن ۾ رهي ٿي جتي اڃا به موت جي سزا قانوني طور موجود آهي (جهڙوڪ چين، آمريڪا، ۽ پاڪستان).

## بحث ۽ تڪرار

موت جي سزا هڪ انتهائي تڪراري موضوع آهي.

* **مخالفت:** ايمنسٽي انٽرنيشنل ۽ گڏيل قومون (UN) ان کي انساني حقن جي خلاف ورزي قرار ڏين ٿيون. انهن جو چوڻ آهي ته هيءَ سزا "جيئڻ جي حق" جي نفي ڪري ٿي.
* **حمايت:** حمايتي دليل ڏين ٿا ته هيءَ سزا سنگين ڏوهن جي روڪٿام لاءِ ضروري آهي ۽ مظلوم کي انصاف فراهم ڪري ٿي.

## حوالا
# پوليو

پوليو (poliomyelitis) هيءَ هڪ قسم جي بيماري آهي، جيڪا وائرس ذريعي جسم ۾ پيدا ٿيندي آهي. هن وائرس جا جيوڙا جيڪي گول ڇلن وانگر هوا مان هڪڙي ماڻهوءَ کان ٻئي ماڻهوءَ تائين ڦھلجي بيماري پکيڙيندا آهن. هيءَ بيماري جسم ۾ رت جي نالين مان ٿيندي، تنتي سرشتي تائين پھچي ٿي. هيءَ بيماري بخار، مٿي جي سُور، بدهضمي، الٽين، نڪ ۽ چيلهہ جي آڪڙ جي صورت ۾ ظاهر ٿئي ٿي، جيڪا انساني معذوريءَ جو سبب بڻجي ٿي.

## حوالا
# لوڪ گيت

**لوڪ گيت** (انگريزي ٻولي:Folk Song) سنڌي لوڪ ادب جي هڪ صنف آهي جيڪا صدين کان سنڌ ۽ سنڌي ٻولي ۾ رائج آهي. لوڪ گيت اهڙي صنف آهي جنهن جو ظاهر ڪوبه شاعر نه هوندو آهي. اهو عام عوام جو جوڙيل هوندو آهي. لوڪ گيت هر دور ۾ عام عوام جي ثقافت سان گڏ احساسن جي ترجماني ڪن ٿا. مورو، هوجمالو ۽ ٻيا انيڪ لوڪ گيت سنڌ ٻولي جي لوڪ ادب ۾ رائج آهن.

## حوالا
# جوزف ھيڊن

| جوزف هيڊن |
| --- |
| [[File:|frameless|alt=]]جوزف هيڊن جو هڪ پورٽريٽ (1791ع). |
| پيدائش | 31 مارچ 1732 |
| وفات | 31 مئي 1809 (77 سال) |
| قوميت | آسٽريائي |
| پيشو | موسيقار (Composer) |
| شھرت جو ڪارڻ | سمفوني جو پيءُ، اسٽرنگ ڪوارٽيٽ جو پيءُ |
| تحريڪ | ڪلاسيڪل دور |

**فرانز جوزف هيڊن** (Franz Joseph Haydn) ڪلاسيڪل دور جو هڪ بااثر آسٽريائي موسيقار هو. هن موسيقيءَ جي صنفن، جهڙوڪ "اسٽرنگ ڪوارٽيٽ" ۽ "پيانو ٽريو" جي ارتقا ۾ مرڪزي ڪردار ادا ڪيو. موسيقيءَ ۾ سندس وڏي حصي جي ڪري کيس **"سمفني جو پيءُ"** ۽ **"اسٽرنگ ڪوارٽيٽ جو پيءُ"** سڏيو ويندو آهي.

## شروعاتي زندگي ۽ ڪيريئر

هيڊن هڪ غريب گهراڻي ۾ پيدا ٿيو. هن پنهنجي ڪيريئر جي شروعات ويانا جي سينٽ اسٽيفن ڪيٿيڊرل ۾ ڪورس ڳائڻي (Chorister) طور ڪئي. ڪجهه عرصو آزاد موسيقار طور سخت محنت ڪرڻ کانپوءِ، کيس هنگريءَ جي امير **ايسٽرهازي خاندان** (Esterházy family) وٽ ميوزڪ ڊائريڪٽر طور ملازمت ملي، جتي هن پنهنجي زندگيءَ جو وڏو حصو گذاريو.

هيڊن اتي پنهنجو آرڪيسٽرا رکندو هو، پر ٻين موسيقارن کان پري هجڻ ڪري هن کي پنهنجو الڳ ۽ اصلي (Original) انداز اختيار ڪرڻو پيو. هن چيو هو ته: "مان ٻين کان الڳ هئس، تنهنڪري مونکي اصلي بڻجڻ تي مجبور ڪيو ويو." هن جي موسيقي سڄي يورپ ۾ مشهور ٿي وئي ۽ هو پنهنجي دور جو سڀ کان وڌيڪ مشهور موسيقار بڻجي ويو.

## لنڊن جا دورا ۽ آخري سال

1790ع ۾ پنهنجي سرپرست نڪولس ايسٽرهازي جي وفات کانپوءِ، هيڊن آزاد ٿيو ۽ لنڊن جو سفر ڪيو، جتي هن کي وڏي مقبوليت ملي. هن پنهنجي زندگيءَ جا آخري سال ويانا ۾ گذاريا. صحت جي خرابيءَ سبب هن آخري سالن ۾ موسيقي لکڻ ڇڏي ڏني هئي. هو 1809ع ۾ 77 سالن جي عمر ۾ ويانا ۾ وفات ڪري ويو.

## دوستي ۽ شاگرد

هيڊن **موزارٽ** (Mozart) جو ويجهو دوست ۽ مرشد هو، جڏهن ته **بيٿوون** (Beethoven) هن جو شاگرد رهيو. هن جو ننڍو ڀاءُ مائيڪل هيڊن پڻ هڪ مشهور موسيقار هو.

## وڌيڪ ڏسو

* موسيقي
* موٽسارٽ
* بيٿوون

## حوالا
# اخلاقيات

اخلاقيات
(Ethics)
لفظ Ethic جو ماخذ ”Ethos“ آهي، جنهن جي معنيٰ آهي ’ڪردار‘، ’فطرت‘ يا ’سڀاءَ ‘ ڪجهه ماهرن اخلاقيات کي انساني روين، عادتن ۽ ڪردار جو علم قرار ڏنو آهي. اخلاقيات انساني عادتن ۽ ڪردارن جو تجزيو ڪندي آهي ۽ ان جي معنويت تي بحث ڪندي آهي. اخلاقيات. هونئن ته دنيا جي هر مذهب جو موضوع آهي، پر ادب ۾ ان جي خاص اهميت آهي. ميٿيو آرنالڊ ۽ ٻين نقادن موجب ادب جو بنيادي ڪم آهي ئي اخلاقيات سيکارڻ.

## حوالا
# ريگستان

**ريگستان** يا **رڻپٽ**(انگريزي: Desert) زمين جي اهڙي علائقي کي چيو ويندو آهي جتي نه هجڻ جي برابر بارش ٿي۔ اهي علائقا ريگستان ۾ شمار ٿيندا آهن جتي سال ۾ سراسري 250 م م (10 انچ) کان گهٽ بارش ٿيندي هجي يا اهي علائقا جتي مينهن وارو پاڻي بخارن جي ذريعي ضايع ٿي وڃي. پاڻي جي گهٽتائي جي ڪري انهن علائقن ۾ ساوڪ به گهٽ ٿيندي آهي يا نه هجڻ جي برابر هوندي آهي. دنيا جو 33% حصو ريگستان آهي. دنيا جو سڀ کان وڏو ريگستان صحارا آهي.

## حوالا