Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# رھنما متو

**رهنما متو** (Motto) ڪوبہ رهنما اصول يا متو يا اتساهيندڙ جملو، جيڪو ڪنھن تنظيم، پارٽيءَ يا اداري جي جوڙجڪ جي بنيادي مقصد طور اڳواٽ ڏنو وڃي، ڪتاب جي شروعات ۾ لکيو وڃي جنھن سان ڪا مھم شروع ڪئي وڃي وغيره وغيره. مطلب تہ ڪنھن بہ ڪم جو بنيادي مقصد.

سٽي يونيورسٽي سياٽل جو متو
## حوالا
# وڪٽوريا ڪراس

| وڪٽوريا ڪراس وڪٽوريا تمغو |
| --- |
| تمغي جو سامھون وارو پاسو؛ تمغي جي ڏوري يا پٽي ڏيڍ انچي ويڪري تيز ڳاڙهي رنگ جي (نيري رنگ واري نيوي جي اوارڊن لاءِ 1856 کان 1918 تائين ) |
| **پاران عطا ڪيل برطانوي شاھي سربراھ** |
|  |
| قسم | فوجي اعزاز |
| اهليت | برطانوي بري، بحري ۽ ھوائي فوج جي ھر عھدي جي فوجي، برطانوي ڪالوني ، علائقن، برطانوي دولت مشترڪه وارن ملڪن جي فوجين، مرچنٽ نيوي ۽ اتي ڪم ڪندڙ حڪمن تي عمل ڪندڙ شھرين کي ملي سگھي ٿو. |
| عطا براءِ | "...سڀ کان نمايان بھادري يا ڪنھن جرئتمندانہ يا دليري وارو يا انتھائي فرض شناسي وارو عمل جيڪو دشمن جي سامهون ڪيو وڃي.
" |
| موجوده حالت | اڃان تائين جاري |
| تفصيل | تمغو ڪراس پيٽي (Cross pattée) جي نموني ڪانسي جو ٺھيل ھوندو آھي جنھن ۾ تاج ۽ شينھن ٺھيل آھن ۽ لفظ *بھادري لاء* لکيل ھوندا آھن. |
| Clasps | بھادري جي وڌيڪ ڪارنامن تي پٽيون اعزاز طور عطا ڪري سگھجن ٿيون |
| مخفف | VC |
| شماريات |
| شروعات | 29 جنوري 1856 |
| پهرين ڀيرو | 26 جنوري 1857 |
| ڪل عطا ڪيل | 1,358 |
| ماڻيندڙ | 1,355 |
| پائڻ جو آرڊر |
| مٿاهون (اڳوڻو) | ڪو به نه |
| ڪمتر (اڳيون) | جارج ڪراس  |
|  ربن واري پٽي

ٻئي ڀيري اعزاز واري پٽي |

**وڪثوريہ ڪراس** (انگريزي: **Victoria Cross** )
The **Victoria Cross** جنھن کي
**VC** پڻ لکندا آهن ، برطانيا جو سڀ کان وڏو فوجي اعزاز آهي جيڪو بھادري جي وڏي ڪارنامي تي ڏنو ويندو آهي جيڪو دشمن آڏو سرانجام ڏنو ويو ھجي. اھو موت کان پوءِ بہ ڏنو ويندو آهي. شروع ۾ برطانوي دولت مشترڪه جي ملڪن ۾ بہ ڏنو ويندو ھو جتي ھاڻي ٻيا اعزاز قائم
ٿي چڪا آهن ۽ برطانوي اعزاز ھاڻي بند ٿي ويا آھن. ھي اعزاز شھرين کي بہ ملي سگھي ٿو پر 1879 کان وٺي اڃان ڪنھن بہ شھرن کي نہ مليو آهي. 1857 ۾ پھريون اعزاز راڻي وڪٽوريا عطا ڪيو ھو. تقريبن ٻہ ڀاڱي ٽي اعزاز شاھي سربراھ پاران خود ڏنا ويا آهن جن جي تقريب بڪنگهم محل ۾ ٿيندي آھي. ھي اعزاز 29 جنوري 1856 ۾ راڻي وڪٽوريا ڪرائيميا واري جنگ دوران متعارف ڪرايو ۽ ان ڏينھن کان وٺي 1358 ڄڻن کي ملي چڪو آهي 1355 ڄڻن پاڻ ورتو.

## حوالا
# عبراني ٻولي

عبراني ٻولي
**عبراني ٻولي** (Hebrew language) افريقي-ايشيائي ٻولي خاندان جي سامي ٻولي آهي. هي ٻولي اسرائيل ۾ 4.8 ملين (لک) ماڻهن پاران ڳالهائي وڃي ٿي. عبراني يهودين جي مذهبي ٻولي آهي. عربي سان گڏ، اسرائيل ۾ عربي سميت عبراني پڻ اسرائيل جي سرڪاري ٻولي آهي. اها ٻولي عبراني لکت ۾ ساڄي کان کاٻي طرف لکي ويندي آهي.

## حوالا
# ميڻ

ميڻ مان ٺاهيل هڪ ميڻ بتي
بنيادي طور تي ۽ تاريخي تصور جي لحاظ سان ته **ميڻ** هڪ اهڙو مادو آهي جيڪو ما کي جو مکيون پنهنجي  گھر يا ڇتي کي ٺاهڻ لاء پنهنجي جسم مان ڪڍنديون آهن۔ پر اصل ۾ اڄڪلهه هن مادي کي صرف ماکي جي مکين جي ڇتي مان ئي نه بلڪه مصنوعي طور تي ڪارخانن ۾ به تيار ڪيو ويندو آهي انکان علاوه هي ڪجهه ٻوٽن (جيئن carnauba)  ۽ (petroleum) مان به حاصل ٿيندو آهي جنهن کي (paraffin) چيو ويندو آهي۔

## تصويرون

*
*
*
# پئليسئڊ

سينٽ فاگنس نيشنل هسٽري ميوزيم، ويلز ۾ سيلٽڪ ڳوٺ ۾ هڪ پئليسئڊ جي تعمير
جرمني ۾ وچين دور جي پئليسئڊ جي بحالي
هڪ **پيليسيڊ** (Palisade)، جنهن کي ڪڏهن ڪڏهن **اسٽيڪ وال** يا **پالنگ به** سڏيو ويندو آهي، عام طور تي ويجھي رکيل، اونچي عمودي بيٺل وڻن جي ٿنڀن جي هڪ قطار يا ڪاٺ يا لوهه جا اسٽيڪ هوندا آهن، جيڪا ڀت يا دفاعي ڀت جي طور تي استعمال ڪيو ويندو آهي. گهڻي پئليسئڊن کي ملائي، هڪ اسٽوڪئڊ ٺاهي سگھي ٿو.

## ايٽيمولوجي

پئليسئڊ (Palisade)، پئل (pale) مان نڪتل آهي، جيڪا لاطيني لفظ، پئلس (pālus) مان نڪتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي اسٽيڪ يا ٿپي، خاص طور تي جڏهن ڪاٺ جي دفاعي ديوار ٺاهڻ لاءِ پاسي سان استعمال ڪيو وڃي.

## عام تعمير

عام اڏاوت ۾ ننڍي يا وچولي سائز جي وڻن جي ٿنڀن تي مشتمل هوندو آهي، جن جي وچ ۾ جيترو ٿي سگهي خالي جاءِ هوندي آهي. ٽانڊن کي تيز ڪيو ويندو يا مٿي کان پوائنٽڊ ڪيو ويندو آهي ۽ زمين ۾ گهاڙيو ويندو آهي ۽ ڪڏهن ڪڏهن اضافي تعمير سان مضبوط ڪيو ويندو آهي. هڪ پئليسئڊ جي اوچائي هڪ ميٽر کان وٺي 3-4 ميٽر تائين هوندي آهي. دفاعي ڍانچي جي طور تي، پئليسئڊ اڪثر گاري جي ڪم سان گڏ استعمال ڪيا ويندا هئا.

پئليسئڊ ننڍي قلعابندي يا ٻين جلدي تعمير ٿيل قلعن لاء هڪ بهترين اختيار هئا. جيئن ته اهي ڪاٺ مان ٺهيل هئا، اهي اڪثر ڪري جلدي ۽ آساني سان آساني سان دستياب مواد مان ٺاهي سگھجن ٿا. اهي مختصر مدت جي تڪرارن لاءِ اثرائتي تحفظ ۽ ننڍين قوتن جي خلاف اثرائتي رڪاوٽ ثابت ٿيا. تنهن هوندي به، ڇاڪاڻ ته اهي ڪاٺ جون تعميرات هئا، اهي پڻ باهه ۽ هٿيارن جي گهيرو لاء خطرناڪ هئا. گهڻو ڪري، هڪ قلعي جي چوڌاري هڪ عارضي ديوار جي طور تي تعمير ڪيا ويندا هئا، جيستائين هڪ مستقل پٿر جي ڀت تعمير نه ٿي سگهي.

## قديم يونان ۽ روم

يوناني ۽ رومن ٻنهي پنهنجي فوجي مهمن جي حفاظت لاءِ پئليسئڊ ٺاهيا. رومن مؤرخ ليوي يوناني طريقي کي بيان ڪري ٿو ته جيئن يوناني فوجن جي تعداد ٻئي مقدوني جنگ دوران رومن جي ڀيٽ ۾ گهٽ هئي.

## پري-ڪولمبيئن اتر آمريڪا

## نوآبادياتي آمريڪا

## سلطنت عثمانيه

## اڌ ڪاٺ جي تختن سان تعمير ٿيل

## جديد استعمال

## پڻ ڏسو

## خارجي لنڪس

## حوالا
# باد نما

باد\_نما
هوا جو رُخ ۽ رفتار ڏيکاريندڙ ڦِرڻي، جيڪا موسميات کاتي وارا ڪنهن لوهي لٺ ۾ مٿاهينءَ جاءِ تي هڻي ڇڏيندا آهن، جنهن ۾ هوا جي رفتار جي خبر پوندي آهي. هن ڦِرڻيءَ کي ’-باد- پيما‘ به چوندا آهن. ڪن هنڌن تي ڪاٺ جي -تير- کي وچ ۾ ڪِلي هڻي، ڪنهن ڪاٺيءَ ۾ مٿاهينءَ جاءِ تي هڻي ڇڏيندا آهن، جنهن طرف کان هوا لڳندي هوندي، -تير- جو پُڇ انهيءَ طرف جي -پٺ- ۾ هوندو آهي ۽ -ان- طرح طرف ڏسڻيءَ جو ڪم ڏيندي آهي.

## حوالا

سانچو:ھوا جو داٻ
سانچو:موسم
# بجليءَ جو ڪرنٽ

| بجليءَ جو ڪرنٽ |
| --- |
| بجليءَ جو ھڪ سادو سرڪٽ، جتي ڪرنٽ کي *i* سان ڏيکاريو ويو آھي. *V* ذريعي والٽيج، *R* ذريعي ريزسٽنس ڏيکاريو ويو آھي. اوھم جي قانون مطابق *V=IR* ٿيندو آھي. |
| عام نشانيون | *I* |
| ايس آئي يونٽ | امپيئر |
| Derivations from other quantities |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  |
| Dimension |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_2  |

**بجليءَ جو ڪرنٽ** (انگريزي: Electric current)، چارج ٿيل ذرڙ جھڙوڪ برقيو، آئن وغيرہ جي وهڪري کي چيو ويندو آھي، جيڪو برقي پسرائيندڙ يا خلا جي ذريعي سفر ڪن ٿا.

## حوالا
# باھ

ڪاٺين جي باھرنديل ڪاٺي جي ٻوري ۾ باھ ٻاري وسائڻ متعلق ھڪ وڊيو
دنيا جي اندر باھ لڳڻ وارين جاين جو ناسا جي سيٽلائيٽ مشاھدي سان ٺھيل نقشو جنھن ۾ مختلف رنگ باھ جي بار بار لڳڻ جي مقدار کي ظاھر ڪن ٿا
**باھه** (Fire) آڪسيجن جي مدد سان شين جي اخراجي گرمي يا ان جي اثر مان پيدا ٿيندڙ ٻرڻ جو ھڪ ڪيميائي عمل جو نالو آھي جنھن ذريعي گرم روشني ٻاھر نڪرندي آهي. شين جي ان اخراجي گرمي کي علم ڪيميا ۾ گرمي ٻاھر ڪڍڻ وارا پروسس (Exothermic process) ۽ ٻرڻ جي ان عمل کي ڪمبسشن (Combustion) چئبو آهي. باھه جي گرم ھجڻ جو ڪيميائي سبب ان ٻرڻ جي عمل ۾ ماليڪيول واري آڪسيجن جي ڪمزور ٻٽي بانڊ (double bond) O2 جو، ڪاربن ڊاءِ آڪسائيڊ CO 2 وارين شين جي طاقتور بانڊن ۾ تبديلي ۽ ان جو 418 ڪلو جول في مول (32 گرام) توانائي جاري ڪرڻ آھي. ٻرڻ جي ان عمل ۾ گرمي جو درجو ھڪ اھڙي سطح تي ٿي ويندو آهي جو باھه جا شعلا ڀڙڪي پوندا آهن جنھن کي اگنيشن پوائنٽ (ignition point) چوندا آهن. شعلو باھه جو نظر ايندڙ حصو ھوندو آھي جنھن م ڪاربن ڊاءِ آڪسائيڊ، پاڻي جا بخار، آڪسيجن ۽ نائيٽروجن شامل ھوندا آھن. جڏھن اھي تمام گرم ھوندا آھن تہ انھن جون گئسون آئئنن(ions) ۾ تبديل ٿي پلازما پيدا ڪنديون آهن. ٻرندڙ شين جي مادي ۽ ان جي ٻاھران لڳل ملاوٽ جي آڌارَ تي باھه جي رنگ ۽ ان جي شدت ۾ فرق ٿيندو آهي. جڏھن ساون وڻن ٻوٽن وغيره کي باھه لڳندي آهي تہ باھه نائيٽروجن ٻاھر ڪڍندي آهي ۽ ٻيا عنصر جن ۾ پوٽيشيم ۽ فاسفورس شامل آهن خاڪ ۾ رھجي ويندا آهن ۽ جلد مٽي جو حصو ٿي ويندا آهن.

آمريڪي هوائي فوج جا جوان تربيت جي دوران باھ وسائڻ جو عملي مظاهرو ڪندي
## تاريخ

هي قديم عنصر آهي، جيڪو زمين تي ٻين "آدين" (هميشه قائم رهندڙ) عنصرن سان گڏ وجود ۾ آيو. يونانين ۽ ان کان پوءِ مصرين جن چئن عنصرن کي بنيادي قرار ڏنو، تن ۾ باھه به شامل آهي. هوا، باھه، پاڻي ۽ مٽي بنيادي عنصر آهن. يوناني فلسفين کان پوءِ ايرانين باھه کي مقدس عنصر ڄاڻي، اُن جي پوڄا ڪرڻ شروع ڪئي. بابل ۽ نينوا جي تهذيب ۾ باھه جي پوڄا لاءِ وڏا آتشڪدا ٺاهيا ويا. زردشتي دستور مطابق اُها جاءِ جتي مقدس باھه رکي وڃي ٿي، عموماً اٺ ڪنڊي ٺاهي ويندي هئي، جنهن جي وچ ۾ آتشدان هوندو هو. آهستي آهستي اهو دستور ٿي ويو تہ مقدس باهه تي سج جي روشني نه پوي، تنهن ڪري عبادتگاهه اونداها رهڻ لڳا هئا. 31 ھجري بمطابق 651ع ۾ جڏهن بلخ فتح ٿيو ته اَهڙن آتش ڪدن جي باھه هميشه لاءِ ٿڌي ٿي ويئي. هندو ڌرم ۾ "اندر ديوتا" کي باھه جو ديوتا سڏيو وڃي ٿو.

## انساني زندگيءَ ۾ باھ جي اھميت

باھه ماڻهوءَ کي آب و هوا جي محتاجيءَ کان آجو ڪيو ۽ کيس دنيا تي ڇانئجڻ جي اهليت ڏني. باهه سان ئي ماڻهوءَ جا اوزار مضبوط ٿيا ۽ اهڙيون شيون جيڪي اڳ هو کائي نٿي سگهيو سندس خوراڪ جو حصو ٿيون. سڀ کان اهم ڳالهه اها ٿي ته باهه ماڻهوءَ کي رات جو مالڪ بڻايو ۽ هن جي شامن ۽ صبحن کي روشن ڪيو. ٿوري دير لاءِ ان زماني جو تصور ڪيو جڏهن ماڻهو اوندهه تي غالب نه ٿيو هو. اڃا تائين اسان جي روايتن ۽ شايد ته اسان جي رت ۾ ان دور جو روپ موجود آهي. ڪو وقت هو جو اوندهه ماڻهوءَ لاءِ عذاب هئي ۽ اوندهه کان ڊڄي هو پنهنجي غار ۾ هليو ويندو هو. هاڻي اسين صبح کان اڳ غارن ۾ نٿا وڃون. صبح جو سج اڀرڻ جي نظاري کان محروم ٿيڻ وڏي بيوقوفي آهي پر اوندهه جي ڊپ کان آزاد ٿيڻ به وڏي نعمت آهي. ماڻهوءَ جڏهن پنهنجن هٿن سان روشن ڪيل ستارن سان رات کي روشن ڪيو ته هن جو روح روشن ٿي ويو ۽ زندگيءَ جي چرپر ۽ خوشي ماڻڻ جا امڪان وڌي ويا. اسان شايد ڪڏهن به هٿرادو روشنيءَ جي ايجاد جا ٿورا لاهي نه سگهنداسين.

## حوالا
# فائووازم

**فائوو ازم** (Fauvism) هن تحريڪ جي لفظي معنيٰ ”جهنگلي حيوانن جو فن“ آهي. هن ۾ رنگَ ۽ ٺھ پھ اظهار کي تصوير ۾ فوقيت حاصل هوندي هئي. متيسي (Matisse) ولامنڪ (Vlaminck)، روآول (Rouault) ۽ ڊوفي (Dufy) هن تحريڪ جا مشهور فنڪار هئا.

## حوالا
# دستاويزي فلم

**دستاويزي فلم** (Documentary) اهڙي فلم جيڪا ڪنھن شخصيت جي جيون ڪھاڻيءَ تي ٻڌل هجي، اهڙي فلم جيڪا ڪنھن جڳھ، يا مڪان تي ٺھيل هجي، اهڙي فلم جيڪا ڪنھن واقعي تي ٺھيل هجي، اهڙي فلم جيڪا ڪنھن ملڪ يا خطي جي سياسي، سماجي، جاگرافيائي، فطري منظرن، سياحت ، مذهبي حالتن وغيره تي ٺھيل هجي. هن قسم جي فلم ۾ تحقيقي انداز ۾ پس پرده يا پيش پرده ڪھاڻي ٻڌائي ويندي آهي ۽ ان سان گڏوگڏ ڪھاڻيءَ جا منظر بہ ڏيکاريا ويندا آهن.

## حوالا