Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 2006ع

|  |  |
| --- | --- |
| ھزارو: |  |
| صديون: | *
 |
| ڏھاڪا: | * '
 |
| سال: | * '
 |

## واقعا

* **6 فيبروري** – سنڌي وڪيپيڊيا، کليل ڄاڻ چيڪلي جي شروعات ٿي.
* **15 جُولاءِ** – سماجي رابطن جي ويبسائيٽ ٽوئيٽر جو بنياد پيو.
* **5 سيپٽمبر** – وزيرستان ۾ ويڙهاڪ ۽ پاڪستان سڪيورٽي فورسز جي وچ ۾ امن مهادو ٿيو.
* **4 آڪٽوبر** – وڪي ليڪس جو بنياد پيو.
* **9 آڪٽوبر** – اتر ڪوريا پهريون ايٽمي تجربو ڪيو.

## پيدائش

## فوتگيون

| 2000ع جو ڏھاڪو |
| --- |
| 2000ع **·**  2001ع **·**  2002ع **·**  2003ع **·**  2004ع **·**  2005ع **·**  2006ع **·**  2007ع **·**  2008ع **·**  2009ع |
|
<< گذريل ڏهاڪو
  -
اڳيون ڏهاڪو >>
 |
|  |
# راجر بيڪن

| ريوريند The Reverend راجر بيڪن Roger Bacon OFM |
| --- |
| آڪسفورڊ يونيورسٽي جي ميوزيم آف نيچرل هسٽري ۾ راجر بيڪن جو مجسمو |
| پيدائش | ت. 1219/20 الچيسٽر جي ويجهو، سمرسيٽ، انگلينڊ |
| وفات | ت. 1292 (اٽڪل 72 سالن جي عمر ۾) آڪسفورڊ جي ويجهو، آڪسفورڊ شائر، انگلينڊ |
| قوميت | انگريز |
| ٻيا نالا | *Doctor Mirabilis* (ڊاڪٽر ميرابلس) |
| مادر علمي | آڪسفورڊ يونيورسٽي |
|  |
| عهد | وچين دور جو فلسفو |
| علائقو | مغربي فلسفو |
| مڪتبه فڪر | اسڪالرزم |
| شعبه عمل | اللهيات، فطري فلسفو، فطرتي سائنس، ڪيميا، حياتيات، انجنيئرڱ، رياضي ۽ فلڪيات |
| اهم نظريا | تجرباتي سائنس |
|  |

**راجر بيڪن** OFM (لاطيني: Rogerius Baconus؛ 1219-1292)، جيڪو پڻ علمي اعزاز ڊاڪٽر ميرابيلس (Doctor Mirabilis) جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، هڪ پوليميٿ، قرون وسطي جو انگريز فلسفي، سائنسدان، اللهيات جو ماهر ۽ فرانسسڪن پادري هو، جيڪو فڪري طور تي، تجربي جي ذريعي فطرت جي مطالعي تي زور ڏنو. راجر بيڪن کي قرون وسطيٰ جي عظيم پوليميٿن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي، هن پنهنجي ڪيٿولڪ عقيدي ۽ سائنسي سوچ کي ڳنڍيو.

شروعاتي جديد دور ۾، هن کي هڪ جادوگر سمجهيو ويندو هو ۽ خاص طور تي هن جي ميڪانياتي يا نيورومانٽڪ ڪانسي ٿيل سر جي ڪهاڻي لاء مشهور هو. هن کي، هن جي استاد رابرٽ گروسسٽسٽ سان گڏ، جديد سائنسي طريقي جي ابتدائي يورپي وڪيلن مان هڪ طور تسليم ڪيو ويو آهي. بيڪن ابن الهيثم (الهزين) جي تجرباتي طريقي کي ارسطو سان منسوب ڪيل نصوص جي مشاهدن تي لاڳو ڪيو. بيڪن تجرباتي جاچ جي اهميت کي تڏهن دريافت ڪيو جڏهن هن حاصل ڪيل نتيجا انهن کان مختلف هئا جن جي اڳڪٿي ارسطو ڪري ها.

هن جي لساني ڪم کي عالمگير گرامر جي شروعاتي نمائش لاءِ پيش ڪيو ويو آهي ۽ 21هين صدي جي ٻيهر جائزي تي زور ڏنو ويو آهي ته بيڪن بنيادي طور تي هڪ قرون وسطي وارو مفڪر هو، هن جي "تجرباتي" علم جو گهڻو حصو اسڪالر روايت جي ڪتابن مان حاصل ڪيو ويو. هو، تنهن هوندي به، جزوي طور تي وچولي دور جي يونيورسٽين جي نصاب جي نظرثاني جو ذميوار آهي، جنهن ۾ روايتي کواڊريويم ۾ بصريات جو اضافو ڏٺو ويو.

بيڪن جو وڏو ڪم، "اوپس ميجس" (Opus Majus)، پوپ جي درخواست تي 1267ع ۾ روم ۾ پوپ ڪليمينٽ IV ڏانهن موڪليو ويو. جيتوڻيڪ گن پاؤڊر پهريون ڀيرو، چين ۾ ايجاد ڪيو ويو ۽ بيان ڪيو ويو آهي، بيڪن يورپ ۾ پهريون شخص هو جنهن پنهنجي گن پاؤڊر فارمولا کي رڪارڊ ڪرايو.

## سوانح عمري

## ڪم

## ورثو

## مشهور ثقافت ۾

## پڻ ڏسو

* ڊيڪارٽ

## ٻاهريان ڳنڍڻا

"Roger Bacon" – In Our Time 2017

* 1901–1906 Jewish Encyclopedia: Bacon, Roger
* Roger Bacon Quotes at Convergence
* Roger Bacon: On Experimental Science, 1268
* Brehm, Edmund A., "Roger Bacon's Place in the History of Alchemy" آرڪائيو ڪيا ويا 2022-11-22 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
* "Roger-Bacon". *Britannica Encyclopedia*. January 2024.
* classic wood engraving of Roger Bacon's visage, appears in Munson and Taylor's "Jane's History of Aviation" c.1972

[[زمرو:ايلچيسٽر، سومرسيٽ جا ماڻهو]

## حوالا
# آزادي

**آزادي** (انگريزي: Independence)، هڪ قوم، ملڪ، يا خودمختيار رياست جي ھڪ اھڙي حالت آهي، جنهن ۾ رياست اندر رهندڙ آبادي، يا ان آبادي جي ڪجهہ حصو ملڪ جي ڄاڻايل ڌرتي تي حڪمراني جو حق رکندي ھجي. آزادي جو ضد مفتوح علائقہ يا وري نوآبادي کي چيو ويندو آھي. ڪنھن ملڪن اندر آزادي جو ڏينھن ان وقت ملھايو ويندو آھي، جڏھن اھو ملڪ ۽ ان جا ماڻھو بيٺڪيت کان آزادي حاصل ڪن ۽ سندن ملڪي معاملن تي ڪو ٻيو ملڪ مداخلت نہ ڪري.

## آزاديءَ جي وصف

ڊگھي عرصي تائين اھو نقطو بحث ھيٺ رھيو تہ ڇا آزادي انقلاب کان مختلف آھي؟ جتي خودمختياري حاصل ڪرڻ لاءِ تشدد جو استعمال ڪيو ويندو آھي. عام طور تي انقلاب طاقت جي ٻيھر ورچ لاءِ استعمال ٿئي ٿو، جتي ضروري ناھي تہ آزادي ملي يا ملي، جيئن رياستن اندر جمھوريت جو قيام.

## حوالا
# لي بائي

| لي بائي |
| --- |
| فائل:Half-length portrait of Li Bai.jpgلي بائي جو هڪ قديم پورٽريٽ |
| پيدائش | تقريباً 701ع سوئياب (موجوده ڪرغزستان) يا سيچوان، چين |
| وفات | 762ع (عمر 61 سال) مائانشان، چين |
| پيشو | شاعر |
| مشھور ڪم | "Quiet Night Thought"، "Bring in the Wine" |

**لي بائي** (Li Bai؛ 701ع – 762ع)، جنهن کي پنهنجي اعزازي نالي **تائي بائي** سان به سڃاتو وڃي ٿو، هڪ چيني شاعر هو. کيس تانگ خاندان ۽ مجموعي طور چيني شاعريءَ جي تاريخ جي عظيم ترين شاعرن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي. هو ۽ سندس دوست **ڊُو فو** (Du Fu) تانگ خاندان جي ان دور جا نمايان ستارا هئا جنهن کي "چيني شاعريءَ جو سنهري دور" چيو وڃي ٿو.

## ادبي حيثيت

چيني ثقافت ۾ "ٽي عجائبات" (Three Wonders) مان مراد لي بائي جي شاعري، پيئي من جي تلوار بازي، ۽ ژانگ شو جي خطاطي آهي. لي بائي جا تقريباً 1,000 نظم اڄ به موجود آهن. سندس شاعريءَ جا ترجما 18هين صديءَ ۾ يورپي ٻولين ۾ ٿيڻ شروع ٿيا. مشهور آمريڪي شاعر ايزرا پائونڊ پنهنجي ڪتاب "ڪيٿي" (Cathay) ۾ سندس نظمن کي خاص جڳهه ڏني آهي.

## موضوع ۽ اسلوب

لي بائي جي شاعريءَ جا مکيه موضوع دوستي، فطرت جي گهرائي، تنهائي ۽ شراب نوشي جون خوشيون آهن. سندس مشهور نظمن ۾ هي شامل آهن:

* **ڪوائٽ نائيٽ ٿاٽ** (Quiet Night Thought): جيڪو اڄ به چين جي اسڪولن ۾ پڙهايو وڃي ٿو.
* **برنگ ان دي وائن** (Bring in the Wine)
* **دي هارڊ روڊ ٽو شو** (The Hard Road to Shu)

سندس زندگي افسانوي داستانن سان ڀريل آهي. هڪ مشهور قصو آهي ته هو نشي جي حالت ۾ ٻيڙيءَ تي سوار هو ۽ پاڻيءَ ۾ چنڊ جي عڪس کي پڪڙڻ جي ڪوشش ڪندي ٻڏي فوت ٿي ويو.

## تاريخي پسمنظر

لي بائي جي زندگيءَ جا شروعاتي ڏينهن چين جي امن ۽ خوشحالي واري دور ۾ گذريا، پر پوءِ مشهور **ان لوشان بغاوت** (An Lushan Rebellion) شروع ٿي، جنهن اتر چين کي جنگ ۽ ڏڪار جي باهه ۾ جهوڪي ڇڏيو. ان دور ۾ سندس شاعريءَ ۾ هڪ غمگين ۽ نئون رنگ پيدا ٿيو. لي بائي ان گهڙي تائين جيئرو نه رهيو جو ان افراتفريءَ جو خاتمو ڏسي سگهي.

## پڻ ڏسندا

* چيني شاعري
* تانگ خاندان
* ڊُو فو

## حوالا