Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# لينس ٽورويلڊس

لينس ٽورويلڊس, لينڪس عجمہ جو موجد
**لينس ٽورويلڊس** (انگريزي ٻولي: *Linus Torvalds*) جي شهرت جو سبب لنڪس آپریٽنگ سسٽم (Linux Operating system) جی ایجاد آهي. فن لينڊ جو سويڊن نژاد باشندو، هاڻِي آمريڪا ۾ مقیم آهي. 28 ڊسمبر 1969ع تي هلسنڪي ۾ پیدا ٿيو. سندس پيءُ ريڊيو سان وابستا هيو ۽ ماءُ صحافت سان لاڳاپيل هيس. زال جوڊو ڪراٽي جي ماهر اٿس.

## حوالا
# ميڪسيڪو جي نار

| ميڪسيڪو جي نار Gulf of Mexico |
| --- |
| ميڪسيڪو جي ساحل جي ويجهو، گيلويسٽن، ٽيڪساس |
| ميڪسيڪو جي نار جي باٿميٽري |
| مقام | آمريڪي ميڊيٽرينين سمنڊ |
| درياءَ جو ڇوڙ | * ريو گرانڊ
* مسيسپي درياهه
* موبائل ندي
* پنوڪو ندي
* جاماپا ندي
* پاسڪاگولا ندي
* ٽيڪوليٽلا ندي
* اسوماسنتا ندي
* اپالاچيڪولا ندي
 |
| سامونڊي وسيلا | ائٽلانٽڪ سمنڊ، ڪيريبين سمنڊ |
| سامونڊي طاس | * ڪيوبا
* ميڪسيڪو
* آمريڪا جون گڏيل رياستون
 |
|  |
| وڌ کان وڌ ويڪر | 1,500 ڪلوميٽر (932.06 mi) |
| سطحي پکيڙ | 1,550,000 چورس ڪلوميٽر (600,000 mi2) |
| سراسري اونھائي | 1,615 metres (5,299 ft) |
| وڌ کان وڌ اونھائي | 3,750 to 4,384 metres (12,303 to 14,383 ft) |
| آباديون | * ويراڪروز شهر، ميڪسيڪو
* هوسٽن، ٽيڪساس
* نيو اورلينز، لوئزيانا
* ڪورپس ڪرسٽي، ٽيڪساس
* تمپا، فلوريڊا
* هوانا، ڪيوبا
* ڏکڻ اولهه فلوريڊا، آمريڪا
* موبائل، الاباما
* گلف پورٽ، مسيسپي
* ٽامپيڪو، فلوريڊا
* ڪي ويسٽ، فلوريڊا
* ڪنڪون، فلوريڊا
* سيڊاد ڊيل ڪارمين، ميڪسيڪو
* ڪوٽازاڪوالڪوس، ميڪسيڪو
* پاناما شهر، فلوريڊا، فلوريڊا
 |

گيلويسٽن بندرگاهه ويرنر مور وائيٽ طرفان
**ميڪسيڪو جي نار** یا "خليج ميڪسيڪو" (اسپيني:Golfo de México) هڪ سامونڊي ڪناري ۽ ائٽلانٽڪ سمنڊ جو هڪ ٿلهو سمنڊ آهي، گهڻو ڪري اتر آمريڪي کنڊ جي چوڌاري. اهو اتر۔اوڀر، اتر ۽ اتر۔اولهه طرف آمريڪا جي نار جي ڪناري سان؛ ڏکڻ-اولهه ۽ ڏکڻ طرف ميڪسيڪو جي رياستن؛ ٽاماوليپاس، ويراڪروز، تاباسڪو، ڪئمپئچي، يوڪاتن ۽ ڪونتانا رو ۽ ڏکڻ اوڀر طرف ڪيوبا طرفان جڙيل آهي. گڏيل آمريڪا جون رياستون ٽيڪساس، لوئزيانا، مسيسيپي، الاباما ۽ فلوريڊا، جيڪي اتر ۾ نار جي سرحد سان لڳن ٿيون، انهن کي اڪثر ڪري آمريڪا جو (ائٽلانٽڪ ۽ پئسفڪ ساحلن کان علاوه) "ٽيون ساحل" سڏيو ويندو آهي.

ميڪسيڪو جي نار اج کان لڳ ڀڳ 300 ملين سال اڳ پليٽ ٽيڪٽونڪس جي نتيجي ۾ شڪل ورتي. ميڪسيڪو جي نار طاس جي شڪل ۾ لڳ ڀڳ 810 سامونڊي ميل (1,500 ڪلوميٽر؛ 930 ميل) وسيع آهي. ان جو فرش سلیو جي پٿرن ۽ تازين ٽڪرن تي مشتمل آهي. اهو آمريڪا ۽ ڪيوبا جي وچ ۾ فلوريڊا جي آبي گذرگاهه ذريعي ائٽلانٽڪ سمنڊ جي هڪ حصي سان ۽ ميڪسيڪو ۽ ڪيوبا جي وچ ۾ يوڪاتن چينل ذريعي ڪيريبين سمنڊ سان ڳنڍيل آهي. ائٽلانٽڪ سمنڊ سان ان جي تنگ ڪنيڪشن جي ڪري، نار تمام ننڍڙن سامونڊي ٻيڙين جو تجربو ڪري ٿو. هن جي طاس جي ماپ لڳ ڀڳ 16 لک چورس ڪلوميٽر (6,20,000 چورس ميل) آهي. ٽڪنڊي جو لڳ ڀڳ اڌ حصو ٿلهي براعظمي شيلف جي پاڻي تي مشتمل آهي. حوض ۾ پاڻيءَ جو مقدار لڳ ڀڳ 24 لک ڪعبي ڪلوميٽر (5,80,000 ڪعبي ميل) آهي. نار دنيا جي سڀ کان اهم آف شور پيٽروليم پيداوار وارن علائقن مان هڪ آهي، جيڪا گڏيل رياستن جي ڪل پيداوار جو ڇهون حصو آهي.

## نالو

## حد

## ارضيات

## تاريخ

## جاگرافي

## ٻيڙين جي تباهي

## حياتيات

## آلودگي

## پڻ ڏسو

## ٻاهريان ڳنڍڻا

## حوالا
# ليري سينگر

| ليري سينگر |
| --- |
| Sanger in جولاءِ 2006 |
| پيدائش | Lawrence Mark Sanger  (1968-07-16) July 16, 1968 بلويو، واشنگٽن، U.S. |
| رھائش | ڪولمبس، اوهائيو، U.S. |
| تعليم | Reed College (BA) اوهائيو اسٽيٽ يونيورسٽي (MA، فلسفي ڊاڪٽر) |
| پيشو | Internet project developer |
| شھرت جو ڪارڻ | Co-founding Wikipedia |
| ويب سائيٽ |
| LarrySanger.org |

**ليري سينجر** (پيدائش 16 جولاءِ 1968) هڪ آمريڪي انٽرنيٽ پروجيڪٽ ڊولپر ۽ وڪيپيڊيا جو گڏيل باني آهي. هو شهر زينڊيم جو باني پڻ آهي. هن جو ننڍپڻ الاسڪا جي شهر اينڪرج ۾ گذريو، زندگيءَ جي شروعاتي ڏينهن کان کيس فلسفي ۾ دلچسپي هئي. هن 1991ع ۾ ريڊ ڪاليج مان فلسفي ۾ بي اي ۽ 2000ع ۾ اوهائيو اسٽيٽ يونيورسٽي مان فلسفي ۾ ڊاڪٽريٽ جي ڊگري حاصل ڪئي. سندس اڪثر فلسفيانه ڪم علم جي نظريي تي مشتمل آهي.

## حوالا
# فرانسيسي انقلاب

**فرينچ ريووليوشن** (انگريزي ٻولي: *French Revolution*) يا فرانسيسي انقلاب يا 1789ع ۾ فرانس م ايندڙ انقلاب جو دُنيا جي سياسي تاريخ تي وڏو اثر آهي. هن انقلاب دنيا جي ڪنڊ ڪڙڇ ۾ آزادي، برابريءَ ۽ ڀائيچاري جو سبق ڏنو. هن انقلاب فرانس تي صدين کان قابض آمراڻي بادشاهت، ظالم ڪليسا ۽ ملڪ جي وسيلن تي ڄورون بڻيل امير طبقي جي چيلهه چٻي ڪري ڇڏي ۽ يورپ ۽ دنيا کي عوامي انقلاب سان سڃاڻپ ڪرائي. اُن انقلاب، وراثت ۽ قبضن وارا هٿڪنڊا ڪتب آڻي اقتدار سنڀالڻ بدران روشن خيالي، شهري خدمتن ۽ فطري حقن جي حفاظت وارن تصورن هيٺ جمهوري بُنيادن تي سرڪار قائم ڪرڻ جو درس ڏنو. انقلاب جي شروعات ڏاڍ سان ٿي، جنهن جي نتيجي ۾ بادشاهي ڪُٽنب ۽ امير طبقو عوام جي ڪاوڙ جو شڪار ٿيو ۽ ٽن صدين کان مُلڪ تي راڄ ڪندڙ بوربن بادشاهت جو خاتمو آيو. رستن تي نڪري آيل عام فرانسيسين ۽ مُلڪ جي روشن خيال مساوات ۽ آجپو چاهيندڙ طبقي ڏسندي ئي ڏسندي جاگيردار طبقي ۽ پادرين جي سرداريءَ جو خاتمو آڻي ڇڏيو. انقلاب جي شروعات مئي 1789ع تي فرانس جي اشرافن ، پادرين ۽ عوام جي نمائندن تي ٻڌل مشاورتي مجلس Estate Generale جي اجلاس کان شروع ٿي. جنهن ۾ بادشاهي راڄ کان بغاوت جو اعلان ڪندي انقلابين جون ۾ ”ٽينس ڪورٽ“ ۾ پنهنجو اجلاس سڏائي نئين جوڙيل عوامي پارليامينٽ ( Third Estate) جو اعلان ڪيو ۽ 14 جولاءِ تي ”باس تيلي“ جي قيد خاني (Bastille Prison) تي حملو ڪري ”انساني ۽ شهري حقن جو پڌرنامو“ منظور ڪيو. آگسٽ 1789ع ۾ مشهور ”ورسيلز“ جي محل تي عوامي حملو ٿيو ۽ 1792ع ۾ فرانس کي ”رعيتي راڄ“ قرار ڏيندي، مُلڪ جي آخري بادشاهه لوئي سورهين کي (1793ع) ۾ ”دهشت جي حڪمرانيءَ“ (Region of Terror) دوران قتل ڪيو ويو. مُختلف انقلابي ڌڙن جي هٿ ۾ اقتدار اچڻ سان مُلڪ ۾ وڏي رتو ڇاڻ ٿي ۽ ترتيبوار رابس پيئر، ’جيڪو بيائي‘ ۽ ’ڊائريڪٽري‘ جي سرشتن تحت هلندڙ حُڪومتن هڪٻئي سميت مُلڪ جي هزارين ماڻهن کي موت جي حوالي ڪيو. اِها وڳوڙي صورتحال ڏهن سالن تائين يعني 1799ع تائين هلي، نيٺ فوجي آمر نئپولين بوناپارٽ اقتدار هٿ ڪري مُلڪ ۾ ٻيهر استحڪام آندو. جديد دُنيا جي آزاد جمهوريت، سيڪيولرزم، آزاد خيالي ۽ انسان دوست حڪومتي سرشتي وارن تصورن جون پاڙون انهيءَ انقلاب ۾ کُتل آهن. هن انقلاب جي اهم سببن ۾ معاشي بدحالي، جنگين ۾ حصو وٺڻ ڪري ٿيل مالي ڏيوالو، بادشاهه ۽ مٿئين طبقي وارن جا اڍنگا خرچ، عوامي وسيلن جي ڦُرلٽ، روشن خيال تحريڪ جا اثر، سماجي، سياسي ۽ معاشي برابريءَ جي خواهش، فرانسيسي مُفڪرن جون تحريرون ۽ آمريڪي انقلاب جا اثر شامل آهن. اهو انقلاب آڻڻ ۾ عظيم فرانسيسي فلسفين روسو، والٽيئر ۽ مانٽيسڪيو جي خيالن جو تمام وڏو ڪردار آهي.

## حوالا