# منگوليا

| منگوليا Монгол Улс ᠮᠣᠩᠭ᠋ᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| جھنڊو | قومي نشان |

 |
| **ترانو:**Монгол улсын төрийн дуулал
*منگول السن تورین دولال"*
*منگوليا جو قومي ترانو"* |
| ڳاڙهي رنگ سان ڏيکاريل منگوليہ جو نقشومڪانيت  منگوليا
  (ڳاڙهو) |
| گادي جو هنڌ | الان باتر |
| سڀ کان وڏو شهر | الان باتر |
| دفتري ٻوليون | منگولين يا منگوليائي |
| سرڪاري لکت | منگولين سيريلڪ منگوليائي اسڪرپٽ |
| نسلي گروھ (2023ع) | * 96% منگول
* 4% قزاق

95.6٪ منگول. 83.8٪ خالکا منگول. 11.8٪ ٻيا منگول. 3.8٪ قازق. 0.6٪ ٻيا. |
| مذهب | ٻڌازم (53%) اسلام (3%) شامنزم (2.9%) عيسائيت (2.2%)
* 51.7٪ ٻڌمت
* 40.6٪ ڪوبه مذهب ناهي.
* 3.2٪ اسلام
* 2.5٪ شمنزم
* 1.3٪ عيسائيت
* 0.7٪ ٻيا
 |
| مقامي آبادي | منگول |
| حڪومت | يونيٽري نيم صدارتي ريپبلڪ |
| • صدر | لوسانمسرين اویون۔ارڊيني

گمبوجاون زندنشتر |
| • وزيراعظم | اکناجين کريل سوک |
| مقننه  | اسٽيٽ گريٽ کورل |
| منگوليا جي تاريخ |
| • زائگنيو ايمپائر | ٺهڻ: 209 ق.م |
| • منگول ايمپائر | ٺهڻ: 1206ع |
| • چين جي چنگ خاندان جي بادشاهي کان آزادي | 29 ڊسمبر 1911ع |
| • عوامي جمھوريہ منگوليہ جو قيام | 26 نومبر 1924ع |
| • آزادي کي ريبلڪ آف چائنا تسليم ڪيو | 5 جنوري، 1946ع |
| • منگوليا جو آئين | 12 فيبروري 1992ع |
| پکيڙ |
| • جملي | 1,566,000 چورس ڪلوميٽر (605,000 چورس ميل) (18th) |
| • پاڻي (%) | 0.43 |
| آبادي |
| • 2023ع اندازو | 35,04,741 (131 هون) |
| •  گھاٽائي | 2.24 في (238ھون) |
| جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد ) | 2023ع لڳ ڀڳ |
| • ڪل | 52.989 بلين آمريڪي ڊالر |
| • في سيڪڙو | 15,087 آمريڪي ڊالر |
|  جِي. ڊي. پي  (رڳو نالي ۾ ) | 2015 لڳ ڀڳ |
| • ڪل | 18 بلين آمريڪي ڊالر |
| • في سيڪڙو | $4,353 |
| جِينِي (2011) | 36.5 وچولو |
| ايڇ ڊي آء (2014) |  0.727 اعلیٰ · 90th |
| ڪرنسي | ٽوگراگ (MNT) |
| معياري وقت | (متناسق عالمي وقت+7/+8) |
| • اونھارو ( روشني جي روزاني بچت وارو وقت) |  (متناسق عالمي وقت +8/+9) |
| تاریخ جو نمونو | yyyy.mm.dd (CE) |
|  ڊرائيونگ جو پاسو | right |
| ڊائلنگ ڪوڊ | +976 |
| آء ايس او 3166 ڪوڊ | MN |
| انٽرنيٽ ڊومين | .mn, .мон |
| 1. **^** Also spelled "Ulan Bator".
2. **^** "Mongolian" includes minorities such as Kazakhs or Tuvans.
 |

**منگوليا** (Mangolia) اوڀر ايشيا ۾ هڪ زمين بند ملڪ آهي، جنهن جي سرحد اتر ۾ روس ۽ ڏکڻ ۾ چين کان ملڻ ٿيون. اهو 15,64,116 چورس ڪلوميٽر (6,03,909 چورس ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي، جنهن جي آبادي صرف 35 لک آهي، اها دنيا جي سڀ کان گهٽ آبادي واري خودمختار رياست آهي. منگوليا دنيا جو سڀ کان وڏو لينڊ لاڪڊ ملڪ آهي جيڪو بند سمنڊ جي سرحد نٿو رکي، ۽ ان جو گهڻو حصو گھاس جي ميدانن سان ڍڪيل آهي، اتر ۽ اولهه ۾ جبل ۽ ڏکڻ ۾ گوبي ريگستان آهي. الان باتر، راڄڌاني ۽ سڀ کان وڏو شهر، ملڪ جي اڌ آبادي جو گهر آهي.

جديد دور جي منگوليا جي علائقي تي مختلف خانه بدوش سلطنتن جي حڪومت رهي آهي، جن ۾ زیونگنو، زیانبئي، روران، پهريون ترڪ خگنات، ٻيو ترڪ خگنات، اويغور خگنات ۽ ٻيا شامل آهن. 1206ع ۾، چنگيز خان منگول سلطنت جو بنياد وڌو، جيڪا تاريخ ۾ سڀ کان وڏي متضاد زميني سلطنت بڻجي وئي. سندس پوٽي قبلائي خان چين کي فتح ڪري يوآن خاندان قائم ڪيو. يوآن جي خاتمي کان پوءِ، منگول منگوليا ڏانهن پوئتي هٽي ويا ۽ دايان خان ۽ تیومن زسگت خان جي دور کان سواءِ، فرقيوارانه تڪرار جي پنهنجي پراڻي نموني کي ٻيهر شروع ڪيو.

16ھین صدي عيسويء ۾ تبتي ٻڌمت منگوليا تائين پکڙيل، اڳتي هلي منچو جي قائم ڪيل چنگ خاندان جي اڳواڻي ڪئي، جنهن 17ھین صدي عيسويء ۾ ملڪ کي جذب ڪيو. 20ھین صدي جي شروعات تائين، بالغ مردن جي آبادي جو تقريباً ٽيون حصو ٻڌ ڌرم جا بھکشو هئا. 1911ع ۾ چنگ خاندان جي خاتمي کان پوء، منگوليا آزاديء جو اعلان ڪيو ۽ 1921ع ۾ چين جي جمهوريه کان حقيقي آزادي حاصل ڪئي. ٿوري دير کان پوء، ملڪ سوويت يونين جي سيٽلائيٽ رياست بڻجي ويو. سال 1924ع ۾، منگوليا عوامي جمهوريه هڪ سوشلسٽ رياست طور قائم ڪيو ويو. سال 1989ع جي ڪميونسٽ مخالف انقلابن کان پوءِ، منگوليا سال 1990ع جي شروعات ۾ پنهنجو پرامن جمهوري انقلاب ڪيو. ان جي نتيجي ۾ هڪ گهڻ پارٽي نظام، 1992ع جو نئون آئين ۽ مارڪيٽ معيشت ڏانهن منتقلي ٿي.

تقريبن 30 سيڪڙو آبادي خانہ بدوش يا نيم خانہ بدوش آهي. گهوڙي جي ثقافت لازمي رهي ٿي. ٻڌمت اڪثريتي مذهب آهي (%51.7)، غير مذهبي ٻيو وڏو گروهه آهي (%40.6). اسلام ٽيون نمبر وڏو مذهبي سڃاڻپ آهي (%3.2)، قازاق جي نسلي وچ ۾ مرڪوز. شهرين جي وڏي اڪثريت نسلي منگول آهن، آبادي جو لڳ ڀڳ 5 سيڪڙو قازاق، تووان ۽ ٻيون نسلي اقليتون آهن، جيڪي خاص طور تي اولهه وارن علائقن ۾ مرڪوز آهن.

منگوليا گڏيل قومن جو ميمبر آهي، ايشيا ڪوآپريشن ڊائلاگ، G77، ايشيائي انفراسٽرڪچر انويسٽمينٽ بئنڪ، نان الائنڊ موومينٽ ۽ نيٽو جو عالمي پارٽنر. منگوليا سال 1997ع ۾ ورلڊ ٽريڊ آرگنائيزيشن ۾ شامل ٿيو ۽ علائقائي اقتصادي ۽ واپاري گروپن ۾ ان جي شموليت کي وڌائڻ جي ڪوشش ڪئي.

## تعارف

## تاريخ

## حوالا