# ايڪس ري

هڪ بار تي جو قدرتي رنگ جو ايڪس ري فوٽوگرام. خالي بوتلن جي ڪنارن جو هڪ نهري ڪينڊل سان تقابل نوٽ ڪريو.
وليم ڪولج ميڊيڪل اميجنگ ۽ ايڪس ري جي وضاحت ڪري رهيو آهي.
**ايڪس ري** (X-ray) هڪ قسم جي اعليٰ توانائي واري برقي مقناطيسي شعاع آهي جنهن جي موج جي ڊيگهه الٽراوائليٽ شعاعن کان گهٽ ۽ گاما شعاعن کان وڌي هوندي آهي. ايڪس ري موجن جي ڊيگهه 10 نئنو ميٽر کان 10 پائڪو ميٽر (12-10 کان 9-10 ميٽر) تائين، فريڪوئنسي جي حد 30 پئٽاهرٽز کان 30 ايگزاهرٽز (3×1016 هرٽز کان 3×1019 هرٽز) ۽ فوٽون توانائيون 100eV کان 100keV تائين جي حد ۾ ترتيب وار هونديون آهن.

ايڪس ريز سال 1895ع ۾ جرمن سائنسدان ولهيلم ڪونراڊ روئنٽجن پاران دريافت ڪئي ويون، جنهن ان کي *ايڪس تابڪاري جو* نالو ڏنو ته جيئن هيون هڪ نامعلوم قسم جي تابڪاري جي نشاندهي ڪري سگهجي.

ايڪس ري ڪيترن ئي مضبوط مادن جهڙوڪ تعميراتي مواد ۽ جاندار بافتن ۾ داخل ٿي سگهن ٿيون، تنهن ڪري ايڪسري ريڊيوگرافي کي طبي تشخيص (مثال طور، ٽٽل هڏن جي جانچ ڪرڻ) ۽ موادي سائنس (مثال طور، ڪجهه ڪيميائي عنصرن جي سڃاڻپ ۽ تعميراتي مواد ۾ ڪمزور نقطن جي سڃاڻپ) ۾ وڏي پيماني تي استعمال ڪيو ويندو آهي. جڏهن ته ايڪس ري آئنائيزنگ تابڪاري آهي، ان جي نمائش صحت لاءِ خطرناڪ ٿي سگهي ٿي، جنهن جي ڪري ڊي اين اي کي نقصان، ڪينسر ۽ وڌيڪ شدت سان ساڙڻ ۽ تابڪاري واري بيماريون ٿي سگهن ٿيون. ايڪس ري تابڪاري جي پيداوار ۽ استعمال تي عوامي صحت جي اختيارين طرفان سختي سان ڪنٽرول ڪيو ويندو آهي.

## تاريخ

فيز-ڪنٽراسٽ ايڪس ري اميجنگ مختلف طريقن جو حوالو ڏئي ٿي. جيڪي تصوير ٺاهڻ لاءِ ايڪس ري بيم جي مرحلي جي معلومات استعمال ڪن ٿيون. کثافت جي فرقن لاءِ ان جي سٺي حساسيت جي ڪري. اهو خاص طور تي نرم بافتن جي تصويرن لاءِ مفيد آهي. اهو سيلولر ۽ هسٽولوجيڪل ڍانچي کي ڏسڻ لاءِ هڪ اهم طريقو بڻجي چڪو آهي. حياتياتي ۽ طبي مطالعي جي وسيع رينج ۾. ايڪس ري فيز-ڪنٽراسٽ اميجنگ لاءِ ڪيتريون ئي ٽيڪنالاجيون استعمال ڪيون پيون وڃن. سڀ مختلف اصولن کي استعمال ڪندي مرحلي جي تبديلين (هڪ شئي مان نڪرندڙ ايڪس ري ۾) کي شدت جي تبديلين ۾ تبديل ڪرڻ لاءِ. انهن ۾ شامل آهن. پروپيگيشن تي ٻڌل مرحلي جي برعڪس. ٽيلبوٽ انٽرفيروميٽري. ريفريڪشن-ايڪسڊ اميجنگ ۽ ايڪس ري انٽرفيروميٽري. اهي طريقا وڌيڪ برعڪس مهيا ڪن ٿا. عام جذب تي ٻڌل ايڪس ري اميجنگ جي مقابلي ۾ هڪ ٻئي جي تفصيلن کان فرق ڪرڻ ممڪن بڻائي ٿو. جن ۾ تقريبن ساڳي کثافت آهي. هڪ نقصان اهو آهي ته. انهن طريقن کي وڌيڪ نفيس سامان جي ضرورت آهي. جهڙوڪ سنڪروٽرون يا مائڪرو فوڪس ايڪس ري ذريعا. ايڪس ري آپٽڪس ۽ هاءِ ريزوليوشن ايڪس ري ڊيڪٽر.

## توانائي جون حدون

## خاصيتون

## مادي سان رابطو

## پيداوار

## ڊيٽيڪٽر

## طبي استعمال

## خراب اثرات

## ٻيا استعمال

## ڏسڻ جي صلاحيت

## ماپ ۽ نمائش جون ايڪائيون

## پڻ ڏسو

* ريڊيوگرافر - صحت جي سار سنڀال پيشه ور
* ايڪس ري ويلڊنگ - ايڪس ري مان گرمي استعمال ڪندي ويلڊنگ

## حوالا

## ٻاهريان ڳنڍڻا

* "On a New Kind of Rays". *Nature* **53** (1369): 274–276. January 1896. doi:10.1038/053274b0. Bibcode: 1896Natur..53R.274..
* "Ion X-Ray tubes". *The Cathode Ray Tube site*.
* "Index of Early Bremsstrahlung Articles". *Shade Tree Physics*. 12 April 2010.
* Samuel JJ (20 October 2013). "La découverte des rayons X par Röntgen". *Bibnum Education* (فرانسيسي ۾). Röntgen's discovery of X-rays (PDF; English translation)
* Oakley, Paul A.; Navid Ehsani, Niousha; Harrison, Deed E. (July 2020). "5 Reasons Why Scoliosis X-Rays Are Not Harmful". *Dose-Response* **18** (3). doi:10.1177/1559325820957797. PMID 32963506.
* "X-ray Crystallography". *A web for learning how X-rays can "see" inside the crystals*.