# گريگورين ڪئلينڊر

عيسوي سال جو آغاز عيسيٰ جي صليب تي لٽڪائڻ واري واقعي کانپوء ٿيو. هن سال ۾ ٻارنهن مهينا ٿين ٿا جن مان ست مهينا 31 ڏينهن جا ٿين ٿا، چار مهينا 30 ڏينهن جا ٿين ٿا ۽ هڪ مهينو 28 ڏينهن جو ٿئي ٿو ۽ هر ليپ سال ۾ اهو مهينو 29 ڏينهن جو ٿئي ٿو. عيسوي سال ۾ ڪل 365 ڏينهن ٿين ٿا ۽ ليپ سال هڪ ڏينهن جي واڌاري سان 366 ڏينهن جو ٿئي ٿو. ليپ سال هر چوٿين سال ايندو آهي، مطلب ته جنهن سال تي 4 جو کوڙو مڪمل وڃين. عيسوي سال جو 2026هون سال هلي رهيو آهي. دنيا ۾ سڀ کان وڌيڪ هن ڪئلنڊر کي مختلف ڪمن ڪارن لاء استعمال ڪيو وڃي ٿو.

**عيسوي سال جي مهينن جا نالا ۽ انهن جا ڏينهن جنوري31 ڏينهن
* فيبروري 28 ڏينهن(ليپ سال ۾ 29 ڏينهن)
* مارچ 31 ڏينهن
* اپريل 30 ڏينهن
* مئي 31 ڏينهن
* جون 30 ڏينهن
* جولاء 31 ڏينهن
* آگسٽ 31 ڏينهن
* سيپٽمبر30 ڏينهن
* آڪٽوبر 31 ڏينهن
* نومبر30 ڏينهن
* ڊسمبر 31 ڏينهن

عيسوي سال ۾ 52 هفتا ٿين ٿا ۽ هر هفتي ۾ 7 ڏينهن هوندا آهن، ستئي ڏينهن تي مختلف ٻولين ۾ مختلف نالا آهن. سنڌي ٻولي ۾ هفتي جا ڏينهن ھنن لفظن سان سڃاتا ويندا آهن.

* سومر
* اڱارو
* اربع
* خميس
* جمعو
* ڇنڇر
* آچر

ليپ سالن لاءِ قاعدو اهو آهي ته هر سال جيڪو چار سان ورهائجي ٿو اهو هڪ ليپ سال آهي، سواءِ انهن سالن جي جيڪي 100 سان ورهائجي سگهن ٿا، سواءِ انهن سالن جي جيڪي 400 سان ورهائجي سگهن ٿا. مثال طور، 1800 ۽ 1900 ليپ سال نه هئا، پر 1600 ۽ 2000 ليپ سال هئا. \* گريگورين ڪئلينڊر قائم ڪرڻ جا ٻه سبب هئا. پهريون، جولين ڪئلينڊر ان اندازي تي ٻڌل هو ته سراسري شمسي سال بلڪل 365.25 ڏينهن ڊگهو آهي، جيڪو هر صدي ۾ هڪ ڏينهن کان ٿورو گهٽ آهي، ۽ اهڙي طرح هر چئن سالن ۾ هڪ ليپ سال بغير ڪنهن استثنا جي هوندو آهي. گريگورين سڌارن سراسري (ڪئلينڊر) سال کي 0.0075 ڏينهن گهٽائي ڇڏيو ته جيئن مساوات جي حوالي سان ڪئلينڊر جي وهڪري کي روڪي سگهجي. ٻيو، 325 عيسوي ۾ نيڪيا جي پهرين ڪائونسل کان وٺي سالن ۾، جولين الگورتھم پاران متعارف ڪرايل اضافي ليپ ڏينهن ڪئلينڊر کي اهڙي طرح منتقل ڪري ڇڏيو هو جو مارچ جو مساوات ان جي نامزد 21 مارچ جي تاريخ کان گهڻو اڳ ٿي رهيو هو. هي تاريخ عيسائي گرجا گهرن لاءِ اهم هئي، ڇاڪاڻ ته اهو ايسٽر جي تاريخ جي حساب لاءِ بنيادي آهي. ايسوسيئيشن کي بحال ڪرڻ لاءِ، سڌاري تاريخ کي 10 ڏينهن اڳتي وڌايو: خميس 4 آڪٽوبر 1582 کان پوءِ جمعو 15 آڪٽوبر 1582 هو. ان کان علاوه، سڌاري چرچ پاران ايسٽر جي تاريخ جي حساب لاءِ استعمال ٿيندڙ قمري چڪر کي به تبديل ڪيو، ڇاڪاڻ ته فلڪياتي نوان چنڊ ​​حساب ڪيل تاريخن کان چار ڏينهن اڳ ٿي رهيا هئا. \* اصلاح شروعاتي طور تي يورپ جي ڪيٿولڪ ملڪن ۽ انهن جي ٻاهرين ملڪيتن پاران اختيار ڪئي وئي هئي. ايندڙ ٽن صدين دوران، پروٽيسٽنٽ ۽ مشرقي آرٿوڊوڪس ملڪ پڻ بتدريج "بهتر ڪيل ڪئلينڊر" ڏانهن منتقل ٿيا، [d] يونان آخري يورپي ملڪ هو جنهن 1923 ۾ ڪئلينڊر (صرف سول استعمال لاءِ) اختيار ڪيو. بهرحال، ڪيترائي آرٿوڊوڪس گرجا گھر مذهبي رسمن ۽ وڏن دعوتن جي تاريخن لاءِ جولين ڪئلينڊر استعمال ڪندا رهندا آهن. منتقلي جي دور ۾ هڪ تاريخ کي واضح طور تي بيان ڪرڻ لاءِ (معاصر دستاويزن ۾ يا تاريخ جي متنن ۾)، ٻئي نوٽس ڏنا ويا، "پراڻي انداز" يا "نئين انداز" جي طور تي ٽيگ ڪيو ويو جيئن مناسب هجي. 20 صدي دوران، اڪثر غير مغربي ملڪن پڻ ڪئلينڊر کي اختيار ڪيو، گهٽ ۾ گهٽ سول مقصدن لاءِ.

## وضاحت

## گريگورين سڌارا

## گريگورين ۽ جولين ڪئلينڊر جي تاريخن ۾ فرق

## سال جي شروعات

## ٻٽي تاريخ

## پروليپٽڪ گريگورين ڪئلينڊر

## مهينا

### عيسوي سال جي مهينن جا نالا

* جنوري31 ڏينهن
* فيبروري 28 ڏينهن(ليپ سال ۾ 29 ڏينهن)
* مارچ 31 ڏينهن
* اپريل 30 ڏينهن
* مئي 31 ڏينهن
* جون 30 ڏينهن
* جولاء 31 ڏينهن
* آگسٽ 31 ڏينهن
* سيپٽمبر30 ڏينهن
* آڪٽوبر 31 ڏينهن
* نومبر30 ڏينهن
* ڊسمبر 31 ڏينهن

## هفتا

### ڏينهن جا نالا

```
سنڌي ٻولي ۾ هفتي جا ڏينهن ھنن لفظن سان سڃاتا ويندا آهن.
```

* سومر
* اڱارو
* اربع
* خميس
* جمعو
* ڇنڇر
* آچر

## درستگي

## تجويز ڪيل سڌارا

## پڻ ڏسو

* قمري ڪئلينڊر. اسلامي، Y2K.

## نوٽس

## حوالا

## وڌيڪ پڙهڻ

## ٻاهرين لنڪس