Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# صومالي ٻولي

| صومالي Somali |
| --- |
| *Af Soomaali*, *Soomaali* 𐒖𐒍 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘, 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘 اَف سٝومالِ, سٝومالِ, |
| اچار | so |
| خطو | آفريڪا جو سينگ |
| نسل | صومالي |
|
ٻولي ڳالهائيندڙ  | 24 ملين (2019–2023) |
| ٻولي جو خاندان  | افرو۔ايشيائي
* ڪشتيڪ
	+ لو لينڊ اوڀر
		- ميڪرو صومالي
			* صومالي ٻوليون
				+ **صومالي Somali**
 |
| لھجو | اتر صومالي
بناديري
اشرف مائي |
| لپي | * صومالي لاطيني الفابيٽ (لاطيني رسم الخط؛ سرڪاري)
* وداد جي لکڻ (عربي رسم الخط)
* عثماني الفابيٽ
* بوراما الفابيٽ
* ڪدرري الفابيٽ
 |
| سرڪاري حيثيت |
|  سرڪاري ٻولي وغيره | صوماليه

صومالي لينڊ

جبيوٽي

 ايٿوپيا
 |
| اقليت جي ٻولي  |  ڪينيا
 |
| ريگيوليٽر  | علائقائي صومالي ٻولي اڪيڊمي |
| ٻولي جا ڪوڊ |
| ISO 639-1 | `so` |
| ISO 639-2 | `som` |
| ISO 639-3 | `som` |
| گلوٽولوگ | `soma1255` |
| لنگاسفيئر | `14-GAG-a` |
| پرائمري صومالي ڳالهائيندڙ علائقو |
|

**صومالي** (عثمانيا: 𐒖𐒍 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘 so) هڪ افروايشيائي ٻولي آهي جيڪا ڪوشتي شاخ سان تعلق رکي ٿي. اهو بنيادي طور تي گريٽر صوماليا ۾ ۽صوماليا ڊاسپورا پاران مادري زبان طور ڳالهايو وڃي ٿو. صومالي صوماليا ۽ ايٿوپيا ٻنهي ۾ هڪ سرڪاري ٻولي آهي ۽ جيبوتي ۾ قومي ٻولي طور ڪم ڪري ٿي، اها ڪينيا ۾ پڻ هڪ تسليم ٿيل اقليتي ٻولي آهي. صومالي ٻولي سرڪاري طور تي لاطيني رسم الخط سان لکيل آهي، جيتوڻيڪ عربي رسم الخط ۽ ڪيترائي صومالي رسم الخط جهڙوڪ عثمانيه، ڪدر ۽ بوراما رسم الخط استعمال ڪيا ويا آهن.

## حوالا
# شهري آزادي

**شهري آزادي** (Civil Liberty) آزادي يا حق، ڪنهن به سماج جي ڪم ڪار ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿي. هن ۾ تقرير جي آزادي، مذهب ۽ سوچ جي آزادي، چرپر جي آزادي، جماعت ٺاهڻ جي آزادي وغيره شامل آهن. ڪن ملڪن ۾ اهي حق آئين ۾ موجود هوندا آهن، جيڪي ملڪن ۾ عدالتي حڪمت ذريعي لاڳو ڪيا ويندا آهن.

## حوالا
# آزاد رياستن جي ڪامن ويلٿ

**آزاد رياستن جي دولت مشترڪہ** (Commonwealth of Independent States) نون (اصل ۾ ڏھ) رڪنن جي هڪ علائقائي بين الاقوامي حڪومتي تنظيم آهي، گڏوگڏ ٻہ باني غير ميمبر، يوريشيا ۾ سوويت جمھوريت کان پوءِ. اهو 1991ع ۾ سوويت يونين جي ٽٽڻ کانپوءِ ٺاھي وئي.

## حوالا
# هنگريءَ وارو بُحران

**هنگريءَ وارو گهوٽالو** يا هنگرين ڪرائسز (Hungarian Crisis) اصل ۾ 1956ع ۾ شاگردن جي اڳواڻيءَ ۾ هنگريءَ جي عوام سخت احتجاج ڪري، ملڪ جي ڪميونسٽ حڪومت خلاف بغاوت جو اعلان ڪيو. هنگريءَ جي حڪومت ان بُحران کي منهن ڏيڻ لاءِ سوويت روس کي مدد لاءِ سڏيو، جنهن جي نتيجي ۾ سوويت روس پنهنجون فوجون هنگريءَ ۾ موڪلي ڇڏيون. هنگريءَ جي چونڊيل وزيراعظم **”امري نيگي“** (Imre Nagy) ان موقعي تي احتجاج ڪندي، جڏهن **”وارسا معاهدي“** منجهان نڪرڻ جو اعلان ڪيو، ته کيس گرفتار ڪري سوويت فوجين جي مدد سان بغاوت تي ضابطو آندو ويو. ان ڏس ۾ 4 نومبر 1956ع تي سوويت فوجن هنگريءَ جي گاديءَ جي هنڌ **”بڊاَپيسٽ“** ۾ داخل ٿي بغاوت کي چٿڻ شروع ڪيو. ان ڏس ۾ روسي فوج کي لاڳيتو ڏهه ڏينهن عوامي مزاحمت کي منهن ڏيڻو پيو. پوءِ روس جي حمايتي ڪميونسٽ سياستدان ”جانوس ڪادار“ کي اتان جو وزير اعظم مقرر ڪيو ويو. انهيءَ سوويت مداخلت جي خلاف گڏيل قومن (اقوام متحده) جي سلامتي ڪائونسل ڪيترائي ٺهراءَ پاس ڪيا، پر روس سدائي انهن ٺهرائن کي ”ويٽو“ ڪندو آيو. هن سڄي بحران دؤران گڏيل قومن جو اداري ماٺ رهي ڏسڻ کان وڌيڪ ڪو به ڪردار ادا نه ڪري سگهيو.

## حوالا
# 1735ع

## جنوري

## فيبروري

## مارچ

## اپريل

## مئي

## جون

## جولاءِ

## آگسٽ

## سيپٽمبر

## آڪٽوبر

## نومبر

## ڊسمبر

| ارڙنھين صدي جي چوٿين ڏھائي |
| --- |
| 1731ء | 1732ء | 1733ء | 1734ء | 1735ء | 1736ء | 1737ء | 1738ء | 1739ء | 1740ء |
|
<<< ٽين ڏھائي <<< **چوٿين ڏھائي** >>> پنجين ڏھائي >>>

 |
# 1648ع

## ڊسمبر

| سترھين صدي جي پنجين ڏھائي |
| --- |
| 1641ء | 1642ء | 1643ء | 1644ء | 1645ء | 1646ء | 1647ء | 1648ء | 1649ء | 1650ء |
|
<<< چوٿين ڏھائي <<< **پنجين ڏھائي** >>> ڇھين ڏھائي >>>

 |
# 26 ڊسمبر

## واقعا

## پيدائش

* 1947ع – حسينه واجد، بنگلاديشي سياستدان
* **1950ع** ــ **راجا پرويز اشرف،** پاڪستان جو اوڻويھون وزيراعظم

## وفات

## موڪلون ۽ ڏڻ