Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ابارشن

**ابارشن** يا **اسقاط حمل** (Abortion) ميڊيڪل جورسپروڊنس ۾ جيڪڏهن ٽن مھينن جي مدي پوري ٿيڻ کان اول ٻار ڪري پئي تہ ان کي ابارشن چوندا آهن. اگر ٽن مھينن کان پوءِ ڪري تہ ان کي مسڪئريج (Miscarriage) چئبو آهي.

## حوالا
# پرائيميٽ

پرائميٽس (Primates)| فائل:Primate montage.jpgمختلف پرائميٽس: ليمر، باندر، ۽ گوريلا. |

**پرائميٽس** (Primates) کير پياريندڙ جانورن جو هڪ درجو (Order) آهي، جنهن ۾ ليمر، گالاگوس، باندر، لنگور ۽ انسان شامل آهن. هنن جو ارتقا اٽڪل 74 کان 63 ملين سال اڳ ٿيو. پرائميٽس پنهنجي ذهانت، سماجي جوڙجڪ ۽ وڻن تي چڙهڻ جي ماهرانه صلاحيتن جي ڪري مشهور آهن.

## جسماني خاصيتون

پرائميٽس ۾ ٻين جانورن جي ڀيٽ ۾ ڪيتريون ئي منفرد خاصيتون هونديون آهن جيڪي کين وڻن جي ماحول ۾ رهڻ ۾ مدد ڏين ٿيون:

* **وڏو دماغ:** جسم جي لحاظ کان هنن جو دماغ ٻين کير پياريندڙن کان وڏو هوندو آهي.
* **اکين جو نظر:** هنن ۾ دوربيني نظر (Binocular vision) ۽ رنگن جي سڃاڻپ جي صلاحيت هوندي آهي.
* **هٿ ۽ آڱريون:** اڪثر پرائميٽس ۾ سامهون وارو آڱوٺو (Opposable thumb) هوندو آهي، جنهن سان هو شين کي مضبوطيءَ سان پڪڙي سگهن ٿا.
* **حرڪت جا طريقا:** ڪجهه پرائميٽس وڻن جي لڪڻين تي لڏندا آهن (Brachiation)، جڏهن ته ڪجهه ٻن پيرن تي هلندا آهن (Bipedalism).

## سماجي زندگي ۽ ذهانت

پرائميٽس دنيا جي سڀ کان وڌيڪ سماجي جانورن مان آهن.

* اهي خانداني گروهه، هڪ نر وارا حرم (Harem)، يا گڏيل گروهه ٺاهي رهندا آهن.
* غير انساني پرائميٽس اوزارن (Tools) جو استعمال ڪندا آهن ۽ اشارن، آوازن توڙي چهري جي تاثرات ذريعي هڪ ٻئي سان رابطو ڪندا آهن.
* هنن جي واڌ ويجهه جي رفتار سست هوندي آهي پر اهي وڏي عمر تائين جيئرا رهن ٿا.

## بقا جا خطرن

اڄڪلهه پرائميٽس جي تقريبن 60 سيڪڙو نسلن کي ختم ٿيڻ جو خطرو آهي. ان جا اهم سبب هي آهن:

1. **ٻيلن جي واڍي:** زراعت لاءِ ٻيلن کي ختم ڪرڻ هنن جو وڏو دشمن آهي.
2. **شڪار:** خوراڪ، دوائن يا پالتو جانورن طور استعمال لاءِ هنن جو شڪار ڪيو وڃي ٿو.
3. **بيماريون:** انسانن سان مشابهت سبب، ڪيتريون ئي بيماريون (جهڙوڪ ايبولا، هيپاٽائيٽس) انسانن مان هنن ۾ منتقل ٿي سگهن ٿيون.

## حوالا
# ببر شينهن

| شينهن |
| --- |
|  |
| Male lion in Okonjima, Namibia |
|  |
| Female (lioness) in Okonjima |
| ماحولياتي تحفظ ۾ مقام |
|  غير محفوظ  (IUCN 3.1) |
| سائنسي درجا بندي  |
| Unrecognized taxon (fix): | Panthera |
| جنس: | Template:Taxonomy/Panthera{. leo |
| حياتياتي نالو |
| Panthera leo (Linnaeus, 1758) |
| Subspecies |
| *P. l. leo*
*P. l. melanochaita*
*P. l. atrox*
*P. l. sinhaleyus* |
|  |
| Historical and present distribution of *Panthera leo* in Africa, Asia and Europe |

مشهور جانور، جيڪو ”جهنگ جو -بادشاهه-“ سڏيو وڃي ٿو. شينهن جو هڪ قسم، جنهن کي ڪيهر شينهن يا ٻيلائي شينهن به چوندا آهن. آفريڪا ۽ -ايشيا- جو جهنگلي جانور، جيڪو نسل ۾ ٻليءَ جي خاندان مان آهي ۽ جنهن جي کل گهڻو ڪري نارنگي يا ميٽوڙي رنگ جي ٿئي ٿي. هن جانور جي ڊيگهه اٺن کان ڏهن فوٽن تائين ٿئي. هيءُ جانور گهڻو ڪري رات جو شڪار ڪندو آهي. هيءُ جانور آفريڪا ۽ ڏکڻ اولهه -ايشيا- ۾ لڀندو آهي. هيءُ زرد ۽ ڀوري رنگ جو ٿيندو آهي. هن جي کل تي وار ننڍا ننڍا ٿيندا آهن. نر -ببر شينهن- جي ڳچيءَ تي ڪاري ڪڻڪ رنگي ٻُر ٿيندي آهي. -ببر شينهن-، اڪثر وڏن گاهه خور جانورن جو شڪار ڪندو آهي، -تن- ۾ سندس پسنديده جانور هرڻ، -پٽا- -پٽي- گڏهه ۽ ٻيا جانور آهن. خاص ڪري پوڙهو ۽ ڪمزور شينهن ماڻهوءَ تي به حملو ڪندو آهي. شينهن جوڙو ٺاهي رهندو آهي ۽ پنهنجي عيال لاءِ شڪار ڪرڻ جون حدون مقرر رکندو آهي. وڏي شڪار وقت منظم گروهه ۾ حملو ڪندو آهي.

## طب

شينهن (نالا: ع. اسد، ف. شير، هه. وغيره\_\_\_ باگه، اليون ۽ شتامه.) مشهور خونخوار جانور آهي.

**خاصيت**: هن جو گوشت گرم مصالحن سان رڌي کائڻ سان قلب کي طاقت ايندي ۽ بهادري پيدا ٿيندي، هن جي چرٻيءَ جو ليپ، آلت جي سستي وڃائي ۽ ان کي طاقت ڏئي ٿو. سخت سوڄ، سخت ڳوڙهن ۽ خنازير لاءِ فائديمند آهي. پتو ۽ چرٻي ملائي آلت کي مکي جماع ڪرڻ سان طرفين جي لذت جو باعث ٿيندو

## حوالا