# Matimàtica

Euclidi ntî nu particulari dâ *Scola di Ateni* di Raffaellu.
La palora **matimàtica**, dû grecu μάθημα (mathema): canuscenza nicissaria p'affruntari la vita (â littra: li cosi c'avìatu a sapiri pi jiri avanti ntâ vita) (*mathematikos*: ca ci piaci mparari), voli diri lu studiu di mudelli di struttura, di trasfurmazzioni e di spazziu. D'un puntu di vista mudernu, è la ricerca di strutturi astratti difinuti di manera assiumàtica utilizzannu
la lòggica furmali comu basi di travagghiu. Li strutturi circati hannu spissu urìggini ntê scienzi naturali, lu cchiù spissu 'n fìsica. Comegghiè, lu cchiossai sunnu purumenti nterni â matimàtica, e jùncinu turrena diversi d'appricazzioni o strummenta c'aiùtanu ô càrculu.

Sturicamenti, la matimàtica sirvìa ntô cummerciu, pâ misura di turrina e pi nzirtari li cclissi e àutri abbinimenta astrunòmici.

Lu studiu dî mudelli accumenza chî nùmmura, prima di tuttu li nùmmura naturali. Li règuli pi l'upirazzioni di tutti li jorna fannu parti di
l'arittimmètica elementàri. L'àlgibbra si funna nta l'astrazzioni di sti règuli.
Lu studiu dî superficî forma la giometrìa elementàri.

La storia dâ matimàtica nasci chî babbilunisi e li greci grazzî a pirsunaggi comu Euclidi, Archimedi e Pitàgura. Doppu lu mediu evu, appi nu sviluppu mpurtanti câ ntroduzzioni dî nùmmura àrabbi, ca fu mèritu di Fibonacci, nnô 1200.

## Dominî dâ matimàtica

### Àlgibbra

* Àlgibbra
* Àlgibbra elementàri
* Àlgibbra astratta
* Tiurìa dê catiguriei
* Tiurìa dê gruppa
* Àlgibbra liniari
* Àlgibbra multiliniari
* Tiurìa dâ rapprisintazzioni

### Anàlisi

* Anàlisi
* Succissioni
* Serî
* Anàlisi riali
* Nùmmura cumpressi,
* Anàlisi cumpressa,
* Anàlisi funziunali
* Anàlisi di l'upiratura
* Anàlisi p-adica
* Anàlisi rìggida
* Càrculu diffirinziali
* Equazzioni diffirinziali
* Equazzioni ô parziali
* Anàlisi nun standard
* Anàlisi vitturiali
* Ntigrali di Lebesgue
* Ntigrali di Riemann

### Arittimmètica

* Cungruenzi
* Divisibbilitati
* PGCD
* PPCM
* Tiurema di d'Alembert-Gauss
* Idintitati di Bézout
* Picciulu tiurema di Fermat
* Equazzioni diofantini

### Giometrìa

* Giometrìa
* Giometrìa euclidia
* Giometriei nun euclidiei
* Giometrìa prujittiva
* Giometrìa diffirinziali
* Giometrìa algèbbrica
* Giometrìa nun cummutativa
* Curvi chiani
* Urintazzioni
* Anamurfosi

### Lòggica

* Lòggica
* Càrculu prupusizziunali
* Càrculu dê pridicati
* Lòggica mudali
* Assiomi di Zermelo-Fränkel
* Tiurìa dê mudelli

### Tiurìa dî nùmmura

* Tiurìa dî nùmmura
* Cungruenzi
* Criptoluggìa
* Funzioni L
* Ùrtimu tiurema di Fermat

### Topoluggìa

* Topoluggìa
* Spazziu topològgicu
* Spazziu mètricu
* Topoluggìa algèbbrica
* Tiurìa dî gruppa
* Tiurìa dî trizzi
* K-tiurìa

### Trigonomitrìa

* Trigonometrìa clàssica e fòrmuli
* Trigonometrìa sfèrica

## Matimàtica discreta

* Matimàtica discreta
* Tiurìa dê grafi

## Matimàtica appricata

Li duminî dâ matimàtica appricata ùsanu la canuscenza dâ matimàtica pâ suluzzioni di prubbremi riali.

* Ricerca upirativa
* Uttimizazzioni
* Prubbabbilitati
* Statìstica
* Matimàtica finanziaria
* Matimàtica cummirciali
* Càrculu Nummèricu
* Tiurìa dû controllu

## Matimàtica ricriativa

* Matimàtica ricriativa

## Matimàtica elementàri (nun univirsitaria)

* Matimàtica elementàri
* Àlgibbra elementàri
* Anàlisi elementàri
* Arittimètica elementàri
* Giometrìa elementàri
	+ Ària di superfici usuali
	+ Sòlidi usuali
	+ Vulumi di sòlidi usuali
* Lòggica elementàri
* Prubbabbilitati elementàri
* Statìstica elementàri

## Viditi puru:

* Matimàtici cèlibbri
* Truncamentu
* Classificazzioni Dicimali Univirsali dâ matimàtica