Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1973

Lu **1973** (MCMLXXIII a nùmmaru rumanu) è n'annu dû XX sèculu.

## Abbinimenti

* 8 di jinnaru: Scànnalu Watergate: Accumenza lu prucessu di setti òmini accusati di mittiri cimici nni l'uffici dû Partitu Dimucràticu.
* 20 di uttùviru: La naugurazzioni dâ Sydney Opera House.

## Nasciuti

## Morti

* 8 di aprili: Pablu Picassu, pitturi spagnolu (n. 1881)
* 2 di sittèmmiru: J. R. R. Tolkien, scritturi ngrisi, auturi di *Lord of the Rings*
* 11 di sittèmmiru: Salvador Allende, Prisidenti dû Cili 1970-1973
* 23 di sittèmmiru: Pablo Neruda, pueta cilenu
* 2 di uttùviru: Paavo Nurmi, attileta finlannisi

==Premiu Nobel==

| **Premiu Nobel** |
| --- |
|  |
| * Alfred Nobel
* Premiu Nobel
* Premi Nobel taliani
 |
| Premiu | n òrdini |
| --- | --- |
| Paci: | alfabbèticu | crunulòggicu |
| Littiratura: | alfabbèticu | crunulòggicu |
| Midicina: | alfabbèticu | crunulòggicu |
| Fìsica: | alfabbèticu | crunulòggicu |
| Chìmica: | alfabbèticu | crunulòggicu |
| Econumìa: | alfabbèticu | crunulòggicu |

* Premiu Nobel pâ paci:
* Premiu Nobel pâ littiratura:
* Premiu Nobel pâ midicina:
* Premiu Nobel pâ fisica:
* Premiu Nobel pâ chimica:
# 16 di marzu

## Abbinimenti

* 1978 Lu primu ministru italianu Aldu Moro veni rapitu dî Brigati Russi.
* 2005 Lu cuntrollu di la cità di Gericu passa di Israeli a l'auturità dî Tirritorî palistinesi.

## Nasciuti

## Morti

* 2002: Carmelu Beni, drammaturgu italianu
# Statu Puntificiu

Lu statu Puntificiu versu lu 1850.
Lu **Statu Puntificiu** fu n'entitati pulìtica e tirrituriali ca asistìu 'n Italia dû mediuevu nzinu ô 1870, sutta l'auturitati diretta dû papa. Li sò urìggini arrimùntunu â cussidditta *Dunazzioni di Pipinu* (754-756), ca stabbilìu lu putiri timpurali dâ Cresia supra vasti tirritori di l'Italia cintrali. Ntê sèculi succissivi, lu Statu Puntificiu s'allaricau e si cunsulidau, cumprinnennu riggiuni comu lu Lazziu, l'Umbria, li Marchi e la Rumagna. Guvirnati dû papa, junceru lu putiri spirituali e lu putiri pulìticu, custituennu nu casu ùnicu ntâ storia di l'Europa.

Nunustanti pirìudi di crisi e frammintazzioni, mantinìru nu rolu cintrali ntô panurama talianu nzinu a l'èbbica muderna. La Rivuluzzioni Francisi e l'èbbica Napuliònica purtaru a accupazzioni e riduzzioni tirrituriali, ma lu Ristaurazzioni dû 1815 ristabbiliu li sò cunfini. Lu prucessu di unificazzioni taliana signò la prugrissiva pèrdita dî dumini papali, nzinu â cunquista di Roma dû Regnu d'Italia lu 20 sittèmmiru 1870. Câ fini dî Stati Papali, lu Papa mantinìu sulu lu putiri spirituali, nzinu â nascita dû Statu Vaticanu ntô 1929.
# Bromu

## Definiziuni

Lu **Bromu** (lu sô nomu ntô grecu anticu, *bromos*, significava fetu] esti nu elementu chìmicu (sìmmulu **Br**) aventi nùmmuru atòmicu 35 e massa atòmica 79,904.

## Carattirìstichi

Bromu
Lu bromu nun esti nu mitallu. A timpiratura ambienti (20°C) si prisenta comu nu lìquidu russu scuru e, comu lu cloru, apparteni a la famigghia di l'alogini. Bugghi à 58.78°C e si trasforma, a sta timpiratura, nta vàpuri di culuri russi e piriculusi pi la saluti (suffucanti).

La tàvula piriòdica di l'elimenti

**■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■**