Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1764

Lu **1764** (MDCCLXIV a nùmmaru rumanu) è n'annu bisistili dû XVIII sèculu.

## Abbinimenti

## Nasciuti

## Morti

* 12 di sittemmiru: Jean-Philippe Rameau, cumpusituri francisi
* Karl Jakob Weber: archioluggi svizziru, diritturi dî scavi di Erculanu.
# 21 di frivaru

## Abbinimenti

* 1431: Accumenza lu prucessu a Giuvanna d'Arcu.
* 1848: Karl Marx pùbbrica lu Manifestu dû Partitu Cumunista.

## Nasciuti

* 1933: Nina Simone, cantanti e pianista jazz miricana

## Morti

* 1677: Baruch Spinoza, filòsufu
# Ocèanu Innianu

L'Ocèanu Innianu

L'**Ocèanu Innianu** è lu terzu ocèanu cchiù granni dû munnu e cummigghia circa lu 20% dâ supirfici dâ Terra. Cunfini ô nord di l'Asia miridiunali, a l'ovest dâ Pinìsula àrabba e di l'Àfrica; a l'est dâ Pinìsula dû Malay, di l'Ìsuli Sunna e di l'Australia; e ô sud di l'Antàrtidi. È spartutu di l'Ocèanu Atlànticu dû miridianu 20° est ô sud di l'Àfrica, e di l'Ocèanu Pacìficu dû miridianu 147° est. Lu vulumi fa 292.131.000 km³ mentri chi la supirfici fa 73.556.000 km² e ncludi li siquenti mari minuri: Mari Russu, Gulfu Pèrsicu, Mari Aràbicu, Baia dû Bengala, Gulfu di Aden, Gulfu di Oman, Canali dû Mozambicu, Strittu di Malacca, e àutri mari minuri.

Cci sunnu tanti isuleddi ncostu dî lìmmiti dû cuntinenti. Li nazzioni inzulari nclùdinu Madagascar, la quarta ìsula cchiù granni dû munnu; Comoros; Seychelles; Maldives; Mauritius; e Sri Lanka.

L'Ocèanu fu na via mpurtanti tra l'Asia e l'Àfrica e accussì addivintau un paisaggiu di lutta. Nudda nazzioni lu potti duminari a causa di grannizza nzinu a Gran Britagna tinìu assai dâ terra circunnata. Siccomu la Secùnna guerra munniali ha statu duminatu di Innia e Australia.

| **Li cincu ocèani dâ terra** |
| --- |
| * Ocèanu Àrticu
* Ocèanu Atlànticu
* Ocèanu Innianu
* Ocèanu Miridiunali
* Ocèanu Pacìficu
 |
# Standarduluggìa

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sta pàggina è **òrfana**, zzuè nun àvi lijami a tràsiri.

---

Pi favuri, agghiunci na lijami a sta pàggina e scancella st'abbisu.
Pâ lista cumpleta dî pàggini òrfani, vidi a pàggina dâ catigurìa. |

Na **lingua standard** è na lingua addupirata di nu gruppu di pirsuni ntî li sò discussioni pùbbrichi. Li varitati o "dialetti" addivèninu standard tràmiti nu prucessu di standardizzazzioni, unni veni urganizzata la sò discrizzioni linguìstica tràmiti grammàtichi e dizziunari unni vèninu arriggistrati li sò palori. Di sòlitu, li varitati ca vèninu standardizzati sunnu li "dialetti" lucali parrati ntî li centri di lu cummerciu e di lu cuvernu, unni hà crisciutu la nicissitati ca dda varitati hà èssiri addupirata.

Na lingua standard scrivuta è spissu annincata ccu la palora tidesca *Schriftsprache*.

## Difinizzioni e riquisiti

La criazzioni di na lingua standard, addiveni di na coesioni nazziunali (culturali, pulìtica, suciali) ca tràmiti nu accordu addumana na lingua standard. Li lingui standard sunnu stabbiluti supra:

* Nu dizziunariu arricanusciutu (ccu urtugrafìa e vucabbulariu standard)
* Na grammàtica arricanusciuta
* Na prununcia standard
* Na istituzzioni linguìstica ca difinisci li normi, p'asempiu l' *Académie française*, l'*Accademia della Crusca*, ecc.
* Status di liggi custituzziunali
* Addupiramentu pùbbricu (tribbunali, parramentu, scoli)
* Na littiratura
# Corea dû Nord

La bannera dû Corea dû Nord
La parti dâ pinnisula Coreana occupata dâ Corea dû Nord.
La **Corea dû Nord** (hangeul: 조선민주주의인민공화국, hanja: 朝鮮民主主義人民共和國) è nu statu asiaticu chi òccupa la parti sittintrionali di la pinisula curiana. Havi na pupulazzioni di circa 24'500'000 abbitanti. La capitali è Pyongyang. Riggiuta di nu cuvernu cumunista (juche) di Kim Jong un, è cunsidirata unu dî paisi cchiù poviri e suttasviluppati dâ Terra.

## Storia

La prima nazzioni Coreana si chiamava lu regnu di **Go-Joseon** (criatu ntô 2333 a.c.}. Lu re **Chi Wu** di **Bai-dal** vinni chiamatu lu "Diavulu Russu" dî soi nimici picchì purtava armatura russa ncampu di battaglia. Puru oggi lu nomu "Diavulu Russu" veni ammintuatu nnâ cultura di *pop* coreana. Cu tempu, Go-Joseon (" Terra d'Arbarìa") lu cchiù putenti di sti primi stati vinni stabbilutu, s'arrestava n'aspettu assai mpurtanti ntê viti dî coreani fin'oggi. Doppu tanti guerri chî cinisi, ntô postu di Go-Joseon, si jisavanu novi stati. Di chissi, tri sunnu li cchiù mpurtanti, li **Tri Regni**; Silla (o *Scilla*) ntô sud-ovest; e Baekje ntô sud-est. La fidirazzioni di Gaya vinni cunquistata di Silla ntô 562.

La **Corea** vinni spartuta ntra la Corea dû Sud (capitalista) e la Corea dû Nord (comunista) quannu finiu la sicunna guerra munniali ntô 1945. Sta divisioni addivintau cchiù difinitiva doppu la guerra di Corea ca durau dû 1950 ô 1953.

Pyongyang