# Estònia

Custu artìculu est iscritu cun sa grafia **Limba Sarda Comuna**. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:
campidanesu · logudoresu · nugoresu

| Estònia |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (detàllios) | (detàllios) |
| *(ET) Mu isamaa, mu õnn ja rõõm (SC) Sa pàtria mia, sa felitzidade mia e su gosu miu* |

 |
| Estònia - Localizzazione |
| Datos amministrativos |
| Nùmene intreu | Estònia |
| Nùmene ufitziale | Repùblica de Estònia |
| Limbas ufitziales | èstone |
| Capitale | Tallinn  (445.259 ab. / 2020) |
| Polìtica |
| Forma de guvernu | repùblica parlamentare |
| Indipendèntzia | 24 de freàrgiu 1918 dae s'Impèriu Russu; torrada a instaurare su 20 de austu de su 1991 |
| Intrada in s'ONU | 17 de cabudanni de su 1991 |
| Mannària |
| Totale | 45.228 km² (129º) |
| % de sas abbas | 4,56% |
| Populatzione |
| Totale | 1.324.820 ab. (2019) |
| Densidade | 28 ab./km² |
| Nùmene de sos abitantes | Template:AggNaz |
| Geografia |
| Continente | Europa |
| Làcanas | Letònia, Rùssia |
| Fusu oràriu | UTC+2 (Ora legale: UTC+3) |
| Economia |
| Valuta | Euro |
| PIB (numenale) | 30,312 milliones de $ |
| PIB pro capite (nominale) | 22 989 $ |
| PIB (PPC) | 44,955 milliones de $ |
| Vàrias |
| Còdighes ISO 3166 | EE, EST, 233 |
| TLD | .ee |
| Prefissu tel. | +372 |
| Sigla autom. | EST |
| Innu natzionale | Mu isamaa, mu õnn ja rõõm |
| Festa natzionale | 24 de freàrgiu, 20 de austu |
| Evolutzione istòrica |
| Istadu antepostu | Unione Soviètica
RSS de Estònia |
|   |

S'**Estònia**, ufitzialmente **Repùblica de Estònia** (in èstone, *Eesti Vabariik* o *Eesti*) est un'istadu de s'Europa setentrionale, costituidu dae una portzione continentale e unu artzipèlagu mannu in su mare Bàlticu. S'incarat in s'ovest a su mare Bàlticu e a su golfu de Finlàndia in su norte; in su sud cun s'istadu bàlticu frade — sa Letònia — e cun Rùssia in s'est. Tenet tzirca 1.315.944 bividores, isparghinados in unu territòriu de 45.228 km². S'Estònia est membru de s'Unione Europea dae su 1 de maju de su 2004 e de sa NATO dae su 29 de martzu de su 2004. S'Estònia est su paisu ue bivent sa majoria de sos èstones, chi sunt sas persones de su grupu ètnicu chi bivent o sunt chi benint de Estònia.

Is èstones sunt unu pòpulu baltofìnnicu e etnicamente est acapiadu a forte cun is finlandesos e is làpones. Su paisu tenet ligàmenes culturales e istòricos cun is paisos nòrdicos, in piessignu cun Finlàndia, Isvètzia e Danimarca.

Sa limba èstona faghet parte de su grupu ugrofìnnicu e est pròssimu a su finlandesu. Paris cun su finlandesu, s'ungheresu e su maltesu — s'èstonu faghet parte de su grupu de limbas ufitziales de s'Unione Europea chi non sunt de orìgine indoeuropea.

Su nùmene atuale de s'Estònia fortzis si depet a s'istòricu romanu Tàtzitu, chi in su libru suo *Germània* (cap. 98) aiat descritu su pòpulu chi biviat in sa regione de s'atuale de Estònia *estis*, unu pòpulu bàrbaru diferente de sos àteros de sa regione. De paris manera s'arremonat in is antigas paristòrias iscandìnavas relatos subra sa regione de s'atuale Estònia che a *Eistland*. Ma sa prima borta chi is èstones etotu si fiant narados aici fiat istadu durante su perìodu de afortimentu de sa cultura èstone a metade de su sèculu XIX.

Durante sèculos, s'atuale Estònia fiat ocupada dae àteras potèntzias, pro custa resone s'agatat un'influèntzia lèbia de Rùssia, Danimarca, Isvètzia, Finlàndia e Germània in sa cultura èstone. Su cuntzetu de pòpulu fiat bènnidu meda prus a tardu, petzi a sa metade de su sèculu XIX, cun una crèschida culturale forte assummada a sa crèschida de sa populatzione urbana, durante s'industrializatzione e de s'artziada de su livellu culturale de sa populatzione, cosa chi aiat favorèssidu s'unione de pòpulos de sa matessi orìgine, e chi aiat resurtadu in un'istadu autònomu, istabilidu cun sa promulgatzione de sa Costitutzione de su 1917.

## Riferimentos

## Àteros progetos