Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# San Antònio (Texas)

Artìculu in LSC

San Antònio, Texas
Posidura de San Antònio in su Texas
**San Antònio** est una tzitade de unos 1.329.000 bividores de Istados Unidos de Amèrica, chi s'agatat in s'istadu de Texas, sea de sa *Contea de Bexar*.

Su nòmine ddi fiat dadu in onore de Sant'Antoni de Padova, chi fiat festadu in sa die de su 1691 cando is primos ispagnolos aiant istabilidu sa prima cussòrgia in su logu.

San Antònio est sa segunda tzitade de Texas e sa de 8 de Istados Unidos.

S'àrea metropolitana, sa de 3 in Texas, contat 1,8 milliones de residentes.
# Tecnologia

Su tèrmine **tecnologìa** est una paràula-assentada derivante de su gregu "*tékhne-logìa*", est a nàrrere literalmente "tratadu sistemàticu in un' arte". In s'*Ètica nicomachea* Aristotele aiat distintu duas formas de atzione, *prâxis e téchnē*: mentras s'in antis tenet sa pròpia mira in issa etotu, sa sigunda est semper a su servìtziu de àteru, comente a unu mèdiu. In custu sensu sa "tècnica" (tèrmine impreadu medas bortas comente a sinònimu), no fiat diversa ne de s'arte, ne de sa sièntzia, ne de cale-si-siat protzedimentu o operatzione autu a segudare un'efetu cale-si-siat, e su campu suo s'estendiat subra totus sas fainas umanas. Solu intre sa fine de su XX e su cumintzu de su XXI sèculu s'est lòmpidos a connotare comente a tècnica su sutagrupu de sas pràticas umanas pèndintes su cumportamentu in sos cunfrontos de sa natura dirìgidu a sa produtzione de benes. Pro tècnica faghet a cumprèndere s'aplicatzione de sos connoschimentos elaborados dae sa sièntzia a miras pràticas e a sa produtzione de ainas pro los realizare.

Sa paràula tecnologia indicat pro custu sa catalogatzione e s'istùdiu sistemàticu de tècnicas aplicadas, medas bortas referidas a una carchi piessigna làccana (si faeddat, a esèmpiu, de "tecnologia informàtica", "tecnologia mecànica", "tecnologia eletrònica", "tecnologia eletrotècnica", "tecnologia de su manigu" e medas unas àteras).

## Nòdidas
# Leonardo DiCaprio

Leonardo DiCaprio in su 2022

**Leonardo Wilhelm DiCaprio** (Los Angeles, 11 de onniasantu 1974) est  unu atore, iscenegiadore e produtore tzinematogràficu istadunidensu.

Cunsideradu unu de is atores prus populares de s'istòria de su tzìnema, DiCaprio at pigadu parte a numerosas pellìculas de sutzessu e at a s'ispissu otentu s'agradessimentu de pùblicu e crìtica ispetzializada.

S'est fatu famadu a livellu internatzionale in su 1994 pro s'interpretatzione sua in su film drammàticu *What's Eating Gilbert Grape* e s'est cunsagradu in su 1997 cun su ruolu de Jack Dawson in su colossal *Titanic* de James Cameron, acanta de Kate Winslet, essende unu de is atores prus influentes de sa generatzione sua. In su cursu de sa carriera at collaboradu cun calicunu de is registas prus importantes de s'època sua, comente a su giai tzitadu James Cameron, Baz Luhrmann, Danny Boyle, Clint Eastwood, Christopher Nolan, Steven Spielberg, Ridley Scott, Sam Mendes, Sam Raimi, Edward Zwick, Woody Allen, Alejandro González Iñárritu, Quentin Tarantino, Paul Thomas Anderson e mescamente Martin Scorsese, cun chi at traballadu a fitianu dae su 2002, cunsiderende·ddu su mèntore suo.

In su 2016 at bintu s'Oscar comente mègius atore pro s'interpretatzione de Hugh Glass in *The Revenant* de Alejandro Iñárritu. Intre sos vàrios reconnoschimentos otentos figurant sete candidaduras a s'Oscar (una comente a mègius atore non protagonista pro *What's Eating Gilbert Grape* e una a su mègius film pro *The Wolf of Wall Street* comente produtore), tres Golden Globe dae batòrdighi candidaduras, unu Screen Actors Guild Award cun trèighi candidaduras, unu prèmiu BAFTA cun ses candidaduras e duas Critics Choice Awards cun trèighi candidaduras.

## Riferimentos
# Limbas

Sas **limbas** sunt sistemas de sinnos vocales cuncordados pro comunigare imparis sos òmines. Cando chistionamus de limba devimus pensare innantis de totu a sas limbas faeddadas, e no a cuddas iscritas: s'òmine at cumentzadu a faeddare innantis de iscrier.

Parit chi totu sas limbas de su mundu tèngiant sa matessi raighina, ma como faghet petzi a las agrupare in *eredeos* (o familias), chi si sunt formados in mìgias de annos po resones diferentes: isulamentu, disterru, ispostamentu voluntàriu etc.

Sos eredeos prus de importu oe in su mundu sunt:

* limbas indo-europeas
* limbas sino-tibetanas
* limbas uralo-altàigas
* limbas semìdigas
* limbas bantu

Bi sunt àteros eredeos minores che sas limbas caucàsicas, austronesianas, dràvidas, amerindianas, e bi sunt finas limbas isuladas, chena de parentela peruna in sas limbas oe connotas, comente e su bascu.

No bi at diferèntzia bera intra de *limba* e *dialetu*. Pro su prus intendimus pro limba unu dialetu postu apitzus de sos àteros pro lege o pro cuncordu, formale o informale, de sa gente.

Est de importu mannu amentare ca *limba* e *iscritura* (grafia) sunt cosas diferentes: faghet a iscrier sa matessi limba cun sistemas de iscritura meda diferentes.
# Connecticut

Artìculu in LSC

Inditadu in ruju s'istadu de Connecticut
Bandera de su Connecticut
Su **Connecticut** (kəˈnɛtɨkət, kuh-net-i-kət) est unu istadu federadu chi faghet parte de sos Istados Unidos e chi s'agatat in su Nord-Est de sa natzione. Faghet parte de sa regione de Noa Inghilterra in ue est s'istadu prus meridionale.

Faghet lacana cun is istados federados Rhode Island in s'Est, Massachusetts in su Nord, New York in s'Ovest e in su Sud tenet bessida in sa foghe de su frùmene Connecticut. Sa capitale est Hartford.

S'istadu pigat nòmene de su frùmene chi d'atraessat e ddu chìrriat in duos cantones. *Connecticut* benit de unu faeddu de limba Algonchina chi cheret nàrrere *frùmene longu chi chìrriat*.

Est naradu fentzamentas *Istadu de sa Costitutzione* e at tentu meda importu in s'isvilupu de su guvernu federale de sa natzione.

## Geografia

In istérrida est su de 3 istados prus pitios, su de 29 prus populados e su de 4 in densidade in sos Istados Unidos.

Manna parte de su territòriu meridionale e otzidentale de su Connecticut pigat parte a s'area metropolitana de New York.

## Istòria

Is primos bividores suos fiant olandesos e pro metade fiat difatis parte de su territòriu coloniale chi teniat nòmene de Olanda Noa.

Is cussòrgias mannas sunt però de su 1630, dèpidos a is inglesos.

In su tempus de sa Rivolutzione Americana su Connecticut est istadu una de sas trèighi colònias chi si sunt ribelladas.

## Immàgines

*
*
*

## Àteros progetos
# WWE

Articulu in logudoresu

Sa **WWE** (*World Wrestling Entertainment*) connotta finas comente *WWE Inc.*, est un'asienda americana, in actividade dae su 1952, e chi operat in su campu de s'isport, massimu in su wrestling, e ada finas attividades culleagdas cun su cìnema, sa mùsica et sos videojogos. Su nomene sou est'istadu cambiadu meda ortas, dae *World Wide Wrestling Federation* (WWWF), a *World Wrestling Federation* ancora a su nomene de oe, chi tenet dae su 2002. Meres suos so su wrestler Triple H e su muzzere, Stephanie McMahon. Su mere pretzedente fit su sogru de HHH, Vince McMahon, chi at fatu connòschere s'azienda in tottu su mondu (cun su share chi ch'est pigadu subratottus in sos annos dae su 1996 a su 2003). Sos ispectaculos suos si naran *SmackDown* et *Raw* e, in precedentzia, (pro sa pretzisione dae su 2006 a su 2010) sa federatzione tenìa finas sa *ECW*, primma un'attera promotzione.