Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Louisiana

Artìculu in LSC

Sa Louisiana, Inditada in ruju in sa mapa de sos Istados Unidos de Amèrica
Bandera de sa Louisiana
Sa **Louisiana** (/luːˌiːziˈænə/ o/ˌluːziˈænə/; in frantzesu: Louisiane, /lwizjan/; Creolu de Louisiana: Lwizyàn) est unu istadu federadu de sos Istados Unidos de Amèrica. Sa capitale est Baton Rouge, sa prus manna tzitade New Orleans.

Sa Louisiana allàcanat in su norte cun s'Arkansas, in s'est cun su Mississippi, in s'ovest cun su Texas. Si ghetat a manu de sud in su golfu de su Mèssicu. Est su de 31 istados prus istèrridos e su de 25 prus populados de sos 50 de sa federatzione.

Sa Louisiana est su solu istadu cun partziduras amministrativas in parròchias, chi cunsonant cun sas conteas de sos àteros. Sa parròchia cun prus bividores est sa de *Baton Rouge*, sa prus istèrrida sa de *Cameron*.

Manna parte de su territòriu de sa Louisiana est istadu formadu de sos aremos lassados de su frùmene Mississippi, chi ant lassadu unu delta mannu e una costera rica de paules benas.

A suta de medas bisuras, s'aèrgiu urbanu de s'istadu, ant tentu influèntzia manna de s'ammesturu de culturas frantzesas, ispagnolas, amerindas e africanas, chi si sunt sighidas in sa zona de su sèculu XVIII.

Sa Louisiana est territòriu de sos Istados Unidos de su 1803, in antis fiat giai istada siat colònia ispagnola, siat frantzesa. In prus s'economia de sa zona s'apoderaiat meda de cummèrtzioas de iscravos betidos de s'Africa otzidentale.

A pustis de sa Gherra Tzivile, sas autoridades americanas ant fatu pressiones medas pro s'anglitzizadura de sa regione, e in su 1915 s'inglesu fiat fatu sola limba uffitziale de s'istadu, in antis sa limba prus faeddada fiat su frantzesu.

In die de oe sa limba de majoria est s'inglesu, ma unos 5.5% de sa populatzione tenet s'ispagnolu a limba mamma,e unu 4.5% su frantzesu, contende in custu peschentu fintzas su Creolu Frantzesu de Louisiana.

Sa Louisiana est su produidore de benes de 24 in sa natzione, ma in contu de sas intradas peròmine est a su postu de 41 in una classìfica natzionale de 50 istados.

S'istadu tenet prus tribùs nativas chi non totu sos àteros istados de Sud, bator de sas cales sunt reconnòschidas federalmente e deghe de s'istadu. Àteras bator non tenent perunu reconnoschimentu.

Sos nomìngios sunt *"Bayou State"* (Istadu benatzosu) e *"Child of the Mississippi"* (Figiu de su Mississippi).

## Àteros progetos
# Vanuatu

Artìculu in LSC

Bandera
Posidura in su mundu
**Vanuatu'** (/vanuˈatu/) su cale nùmene ufitziale est **Repùblica de Vanuatu** (in bislama: *Ripablik blong Vanuatu*, in inglesu: *Republic of Vanuatu*, in frantzesu: *République de Vanuatu*) est un'istadu insulare postu in s'Otzèanu Patzìficu meridionale. Sa capitale est Port Vila.

S'artzipelagu, chi tenet orìgine vulcànica, tirat a 12 200 km² e contat unos 258.301 bividores. S'agatat a unos 1 750 km a est de s'Austràlia, 500 km a nord-estu de sa Noa Caledònia, a ovest de sas Figi e a sud de sas Ìsulas Salomone. Sas ìsulas chi lu cumponent sunt istadas denominadas Noas Èbridas durante su perìodu coloniale.

Vanuatu est una repùblica parlamentare. Sas limbas ufitziales sunt su bislama (vanuatuanu), s'inglesu e su frantzesu.

## Àteros progetos
# Himalaya

Custu artìculu est iscritu cun sa grafia **Limba Sarda Comuna**. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:
campidanesu · logudoresu · nugoresu

Himàlaja
Mapa de s'Himàlaja
S'**Himalaya** o **Himàlaja** (AFI: /iˈmalaja/ o, prus pagu pretzisamente, /imaˈlaja/; in sànscritu हिमालय, "abitòriu de sas nies", dae s'unione de *hima*, "nie", e *ālaya*, "abitòriu"), est unu sistema montosu de s'Àsia meridionale, chi àrtziat a setentrione de sa basciura indo-gangètica e a meridione de s'artipranu de su Tibet, e chi format unu arcu deretu chi mirat dae nord-ovest a sud-est cun sa convessidade furriada cara a sud e cumprèndidu a prossimai intre 73° e 95° de long. esta e 27° e 36° de lat. norte. Est sa cadena montosa cun is pitzos prus artos de su mundu, intre chi su monte prus artu est s'Everest cun 8.848 metros subra su mare. S'iscàmpiat pro unos 600.000 km², atraessende is istados a sighire:

* - Bhutàn
* - Tzina
* - Ìndia
* - Nepàl
* - Pakistàn

## Notas

## Àteros progetos
# G20

Is cabos de istadu de su G20 in su 2011

Artìculu in LSC

Su **Grupu de is 20** (o **G20**) est unu forum de is lìderes (o leaders), fundadu in su 1999, de is 19 istados prus industrializados de su mundu (in antis de totus sos de su G8) cun s'esclusione de s'Ispagna e de sos Paisos Bàscios, ma incluende imbetzes s'Argentina e su Sudáfrica. Fintzas s'Unione europea est unu membru.

Su G20 rapresentat su 60 % de su cummèrtziu e de sa populatzione de su mundu, e prus de s'80% de su PIL de su mundu.

## Lista de sos membros

### G7

* Cànada
* Frantza
* Germània
* Giapone
* Italia
* Rennu Unidu
* Istados Unidos

### Brits

* Brasile
* Russia
* India
* Tzina
* Sudáfrica

### Àteros istados

* Austràlia
* Aràbia Saudita
* Argentina
* Corea de su Sud
* Indonèsia
* Mèssicu
* Turchia

E in prus s' Unione Europea.