Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Brema

Articulu in logudoresu

Munitzìpiu e seu de Brema
Bandera
Posidura in Germània
**Brema** (Bremen in tedescu), tzittade importante de sa Germània settentrionale, subra su fiumene Weser, cun unu portu, su segundu in Germania a poi de Amburgo. Ricca de varias industrias. Cunservat monumentos mediovales: unu est sa creja de santu Pedru, una olta sa Cattedrale, e oe Creja Luterana, fundada in su de 8 sèculos e fraigada varias boites a poi de distrutziones. Notevole monumentu in istile gòticu. Brema at tentu dannos meda in sa Gherra de Sos Trint'annos; ma si est salvada dae sa distrutzione de sa segunda gherra mundiale.

## * Brema - Bremen
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Àteros progetos

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Germània |  |
| Istados federados |  Àssia -  Baden-Württemberg -  Bàscia Sassònia -  Baviera -  Brandeburgu -  Meclemburgu-Pomerània Otzidentale -  Renània de su Norte-Westfàlia -  Renània-Palatinadu -  Saarland -  Sassònia -  Sassònia-Anhalt -  Schleswig-Holstein -  Turìngia - |
| Tzitades istadu |  Berlinu -  Brema -  Amburgu |
# Turkmenistàn

Artìculu in LSC

Bandera
Posidura in su mundu
Su **Turkmenistàn**, ufitzialmente **Repùblica Turkmena**, est una repùblica presidentziale (*de facto* ditadura totalitària monopartìtica) posta in s'Àsia tzentrale, cun una populatzione de 5,6 milliones de bividores e Aşgabat a capitale. Est sa segunda potèntzia econòmica de Àsia tzentrale (a pustis de su Kazachistàn) gràtzias a sos fundos ricos de gas naturale e a su cultibu de su cotone. Sos turkmenos sunt in majoria musulmanos sunnitos.
S'istadu tenet istèrrida de 491.210 km² e faghet làcana in su sud cun s'Iràn e s'Afganistàn, in su norte cun s'Uzbekistàn e su Kazachistàn e si ghetat in s'ovest a su Mare Càspiu.

Su Turkmenistàn ammuntat unu territòriu chi est istadu ruhgera de tziviltades diferentes durante medas sèculos. In època medievale Merv (oe connota che Mary) fiat una de sas tzitade grandes de su mundu islàmicu e una parada importante de sa Bia de sa Seda, bia de cummèrtzios cun sa Cina fintzas a sa mitade de su de 15 sèculos. Annessidu dae s'Impèriu Russu in su 1881, aiat ocupadu rolu distintu in su movimentu antibolscevicu de s'Àsia tzentrale. In su 1924 fiat fatu repùblica costituente de s'Unione Soviètica, denominada ufitzialmente Repùblica Sotzialista Soviètica de Turkmenistàn.

A pustis de sa ruta de s'URSS e de sa cunsighente indipendèntzia in su 1991, su pòdere fiat pigadu dae s'ex cabu locale de su sistema sovièticu Saparmyrat Nyýazow, chi at detentu sa càrriga vitalìtzia de Presidente assolutu (Türkmenbaşy, Babbu de sos Turkmenos) finas sa morte, acontèssida pro infartu su 21 de nadale 2006. Sa ditadura de Nyýazow est istada caraterizada dae un' imprenta peculiarmente filosòfica, basada subra su Ruhnama, su *Libru de Oro*, in ue Nyýazow aiat iscritu is teorias filosòficas e polìticas suas, su cale istùdiu est obrigatòriu pro atzèdere a calesi cherzat càrriga pùblica. Su cultu de sa personalidade de su Presidente est istadu cultivadu in manera massitza, pro mèdiu de vàrias initziativas pùblicas.
In su 26 nadale 2006 su Cussìgiu de su Pòpulu de su Turkmenistàn at annuntziadu in unu primu tempus chi a Nyýazow diat sighire Durdy Durdyýew, tando visu-ministru de s'isport e de su turismu, ma a fatu sa nòmina fiat dada a Muhammetnazar Gurbanow, chi s'11 de freàrgiu 2007 est istadu sostituidu dae Gurbanguly Berdimuhammedow, chi dae tando est Presidente. Berdimuhammedow at fissadu eletziones noas cumbidende sos oposidores polìticos in esìliu a torrare in pàtria. In su nadale de su 2013 s'ant tentu sas primas eletziones parlamentares multi-partiticas dae s'indipendèntzia.

## Àteros progetos
# Honolulu

Honolulu
Contea de Honolulu
**Honolulu** est sa cabitale e sa leada prus pobulada de s’Istadu federale IAA de Hawaii. Cunnotu in su mundu intreu comente destinu turìstigu de cabale, Honulu est sa zanna printzipale de sas ìsulas Hawaii e una zanna importante de sos Istados Aunidos de Amèriga. In prus de custu, representat unu tzentru importante de afares internassionales e defesa militare e est famadu comente logu chi possuit una bariedade manna de tradissiones curturales e coghinales.

Honolulu, intre sas tzidades printzipales de sos IAA, est sa chi s’agatat prus a su suddu. Mancari su nùmene “Honolulu” si referzat a s’arzola urbana in sa costera suddu-orientale de s’ìsula de Oahu, sa tzidade e su contadu sunt cussiderados impare comente Contadu de Honolulu, chi cuguzat s’ìsula intrea. Pro sos fines istadìstigos, su Departamentu Istadunidesu de Retzensimentu recunnoschet sa “Tzidade de Honolulu” comente partzidura de contadu de retzensimentu. Honolulu est unu tzentru finantziàriu importante de sas ìsulas de s’Otzèanu Paghiosu. Sa pobuladura de sa tzidade de Honolulu, cunforme a su retzensimentu de 2010, fiat de 390.738 abitadores, cando chi sa pobuladura de sa tzidade e de su contadu paris fiant de 953.207 abitadores. Honolulu est sa cabitale de Istadu federale prus manna a petus de sa pobuladura de s’Istadu intreu.

In sa limba hawaiiana, faeddada a dies de oe dae una minoria minore (su prus de sa pobuladura de s’ìsula est formada dae pessones no naturales de issa), “Honolulu” sinnìfigat “baìa arrimada” o “logu de arrimu”. Su nùmene antigu paret chi èsseret Kou, unu distritu chi cumprendet pagu prus o mancu s’arzola dae Nuuanu Avenue a Alakea Street e dae Hotel Street a Queen Street, chi custìtuit su coro de s’arrodu tzentrale de oe. Sa tzidade est cabitale de sas ìsulas Hawaii dae su 1845 e aiat logradu recunnoschimentu istòrigu a pustis de s’atacu zaponesu contra a Pearl Harbor a curtzu de sa tzidade de su 7 de nadale de 1941.
# Impèriu otomanu

Artìculu in LSC

Bandera
Impèriu Otomanu a su tempus de massima istèrrida, in su de 17 sèculos
S'**impèriu otomanu**(in Turcu otomanu: **دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه**,‎ *Devlet-i Aliyye-i Osmâniyye*; in Turcu modernu: **Osmanlı İmparatorluğu** o **Osmanlı Devleti**), connotu fintzas che **Impèriu Turcu** e **Turchia otomana**, fiat unu impèriu fundadu in su 1299 dae is Oghuz, suta Osman I, in su norte-estu de s'Anatòlia. A pustis de cunchistas in is Balcanos fatas dae Murad I intre su 1362 e su 1389, su sultanatu otomanu si fiat mudadu in unu impèriu transcontinentale. A is otomanos si depet sa fine de s'Impèriu Bizantinu, derrotadu cun sa cunchista de Costantinòpoli (capitale de s'Impèriu Bizantinu) in su 1453, suta Mehmed su Cunchistadore. Costantinòpoli fiat dae in cue in antis fata capitale de s'impèriu.

Intre is de 16 e de 17 sèculos, in su tempus de su lughidore massimu e susetotus suta su rennu de Suleiman su Mannu, s'impèriu otomanu fiat un'istadu multinatzionale e multilinguale chi teniat cuntrollu de manna parte de s'Europa sud-orientale, de s'Àsia otzidentale, de su Càucasu, de s'Àfrica de su norte, de manna parte de sa penìsula aràbica e de su corru de Àfrica. A s'iscomintzu de su de 17 sèculos s'impèriu contaiant 32 provìntzias e istados vassallos numerosos. Intre custos ùrtimos, unos cantos fiant a pusti surbidos in s'impèriu, a àteros fiat intames afiantzados grados diferentes de autonomia durante is sèculos.

In totu s'istòria sua, s'Impèriu Otomanu at mantentu rolu de tzentru de cuntatu intre mundu otzidentale e orientale pro unos ses sèculos, fintzas a su decadimentu progressivu, durante su de 19 sèculos. Alliadu de s'Impèriu Tedescu fiat intradu in sa prima gherra mundiale a costadu de is potèntzias tzentrales, cun s'intentu de pòdere torrare a balangiare totu is territòrios pèrdidos durante su sèculu pretzedente. Mancari capatzu de difèndere is làcanas suas durante is cumbatimentos, s'impèriu sufriat gherras internas, mescamente in is regiones àrabas. Custos problemas, giai manifestos de a in antis de sa gherra, si fiant agrabiados in su tempus, faghende·si·nche a pagu a pagu violentos, in particulare contra armenos, assiros e gregos pònticos. A s'acabu de sa gherra s'impèriu fiat derrotadu impare a is alliados e parte de su territòriu ocupadu de is potèntzias binchidoras. In su 1922 fiat proclamada sa nàschida de sa moderna Turchia, istadu sighidore de s'impèriu.

## Àteros progetos