Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Carolina de Sud

Artìculu in LSC

Sa Carolina de Sud, inditada in ruju in sa mapa de sos Istados Unidos de Amèrica
Bandera de sa Carolina de Sud
Sa **Carolina de Sud** (in inglesu **South Carolina** [/ˌsaʊθ kærəˈlaɪnə/]) est unu istadu postu in sa regione de sud-estu de sos Istados Unidos de Amèrica. Sa capitale e tzitade majore est Colùmbia.

Su nomìngiu est *"The Palmetto State"* (S'Istadu de sa Pramighedda).

## Geogrfia

Allàcanat a su norte cun sa Carolina de Nord, a su suddu e uestu cun sa Geòrgia, e a s'estu cun s'Ocèanu Atlànticu.

In istèrrida sa Carolina de Sud est sa de 40 de sos 50 istados federados, e sa de 24 in contu de populatzione.

## Istòria

In passadu, cando fiat colònia, est istada aunida a sa Carolina de Nord in sa *Porvìntzia de Carolina*.

Comente sotziedade, sa de sa Carolina de Sud est crèschida apoderende·si·nche subra s'iscravidade. Giai in su 1708 sa majoria de sa populatzione fiat cumposta de iscravos, in manna parte nàschidos in Africa.

A cara de sa Rivolutzione Americana fiat sa prima colonia de sas trèighi a si decrarare indipendente de sa corona britànnica e a pustis sa de 8 chi aiat ratificadu sa costitutzione de sos nàschentes Istados Unidos, su 23 de maju 1788.

Su 20 de nadale 1860 fiat su primu istadu a votare pro sa setzessione. Est torrada a intrare in s'Unione su 25 de làmpadas 1868.

A pustis de sa Gherra Tzivile sa Carolina de Sud est istada logu de tensione intre biancos e nieddos. Mancari sas autoridades fiant resissidas a nche bogare su Ku Klux Klan, grupos paramilitares - sas Camisas Rujas -aterrighinaiant sos afro-americanos de manera chi no votarent a sas eletziones.

Sos nieddos fiant unu 58% de sa populatzione totale ma non teniat perunu deretu polìticu, sos cogios intre biancos e nieddos o chie si siat cun aràntzia niedda fiant controidos.

In die de oe sa Carolina de Sud tenet su prus bàsciu peschentu de fèminas in su parlamentu de istadu in sos Istados Unidos (10% contra una mèdia natzione de 23,7%) e est fintzas unu de sos cun prus acuntèssidas de fèminas bochidas de òmines.

## Àteros progetos
# Limba piemontesa

Articulu in nugoresu

àrea de ispainadura
Su **piemontesu** (in piemontesu: *piemonteis*) est una limba chi fachet parte de su grùstiu cisalpinu o gallu-italicu de sas limbas romanzas. Si chistiònat in s'Italia de su Nord, mascamènte in Piemonte ma fìntzas in sas regiones chi li sun a cùrtzu.

Su piemontesu est una limba chi tenet duas variedades mannas, su piemuntesu de ponente (Torinu, Cuneo e Asti) e su de s'oriente (Alessandria, Vercelli e Novara): sos chi favèddan custos duos limbàzos si pòden sèmper cumprènder a pare.