Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kanji

Custu artìculu est iscritu cun sa grafia **Limba Sarda Comuna**. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:
campidanesu · logudoresu · nugoresu

caràteres pro sa paràula shodō (書道)
Sos **Kanji** (in giaponesu 漢字) "caràteres han", "caràteres tzinesos" o sinogrammas, sunt sos caràteres tzinesos, impare a sos duos sillabàrios hiragana e katakana impreados pro iscriere in giaponesu.

## Boghes curreladas

* Hiragana
* Katakana
* Limba giaponesa
* Giapone

|  |  |
| --- | --- |
| Controllu de autoridade | BNE (ES) XX4983354 (data) · BNF (FR) cb11974966p (data) · GND (DE) 4135854-5 · LCCN (EN) sh94003737 · LNB (LV, EN) 000282968 · NDL (EN, JA) 00565007 · NKC (EN, CS) ph951043 |
# Hiragana

Custu artìculu est iscritu cun sa grafia **Limba Sarda Comuna**. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:
campidanesu · logudoresu · nugoresu

S'**hiragana** (in giaponesu 平仮名), impare a su katakana, est unu sistema de iscritura sìllabicu pro sa limba giaponesa.

In custa tabella (Hepburn) de s'hiragana, bi sunt sos caràteres de sa limba giaponesa e sos romanos.

     46 sìllabas puras
     20 sìllabas impuras
     5 sìllabas semipuras
     36 sìllabas contrattas

| あ *a* | い *i* | う *u* | え *e* | お *o* |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |
| か *ka* | き *ki* | く *ku* | け *ke* | こ *ko* | きゃ *kya* | きゅ *kyu* | きょ *kyo* |
| さ *sa* | し *shi* | す *su* | せ *se* | そ *so* | しゃ *sha* | しゅ *shu* | しょ *sho* |
| た *ta* | ち *chi* | つ *tsu* | て *te* | と *to* | ちゃ *cha* | ちゅ *chu* | ちょ *cho* |
| な *na* | に *ni* | ぬ *nu* | ね *ne* | の *no* | にゃ *nya* | にゅ *nyu* | にょ *nyo* |
| は *ha* | ひ *hi* | ふ *fu* | へ *he* | ほ *ho* | ひゃ *hya* | ひゅ *hyu* | ひょ *hyo* |
| ま *ma* | み *mi* | む *mu* | め *me* | も *mo* | みゃ *mya* | みゅ *myu* | みょ *myo* |
| や *ya* |  | ゆ *yu* |  | よ *yo* |  |  |  |
| ら *ra* | り *ri* | る *ru* | れ *re* | ろ *ro* | りゃ *rya* | りゅ *ryu* | りょ *ryo* |
| わ *wa* |  | を wo |  |  |  |
|  |  |  |  | ん *n* |  |  |  |
|  |
| が *ga* | ぎ *gi* | ぐ *gu* | げ *ge* | ご *go* | ぎゃ *gya* | ぎゅ *gyu* | ぎょ *gyo* |
| ざ *za* | じ *ji* | ず *zu* | ぜ *ze* | ぞ *zo* | じゃ *ja* | じゅ *ju* | じょ *jo* |
| だ *da* | ぢ *dji* | づ *dzu* | で *de* | ど *do* | ぢゃ *dja* | ぢゅ *dju* | ぢょ *djo* |
| ば *ba* | び *bi* | ぶ *bu* | べ *be* | ぼ *bo* | びゃ *bya* | びゅ *byu* | びょ *byo* |
| ぱ *pa* | ぴ *pi* | ぷ *pu* | ぺ *pe* | ぽ *po* | ぴゃ *pya* | ぴゅ *pyu* | ぴょ *pyo* |

## Boghes curreladas

* Kanji
* Katakana
* Limba giaponesa
* Giapone

|  |  |
| --- | --- |
| Controllu de autoridade | GND (DE) 4263790-9 |
# Katakana

Custu artìculu est iscritu cun sa grafia **Limba Sarda Comuna**. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:
campidanesu · logudoresu · nugoresu

Su **katakana** (in giaponesu 片仮名), impare a s'hiragana, est unu sistema de iscritura sìllabicu pro sa limba giaponesa.

In custa tabella (Hepburn) de su katakana, bi sunt sos caràteres de sa limba giaponesa e sos romanos.

     48 sìllabas puras
     20 sìllabas impuras
     5 sìllabas semipuras
     36 sìllabas contrattas
     sìllabas pro sos noos sonos istranzos chi non bi sunt in sa limba giaponesa
Sos kana iscrittos in ruju sunt foras d’usu.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ア *a* | イ *i* | ウ *u* | エ *e* | オ *o* |  |  |  |  |  |
| カ *ka* | キ *ki* | ク *ku* | ケ *ke* | コ *ko* |  | キャ *kya* | キュ *kyu* | キェ *kye* | キョ *kyo* |
| サ *sa* | シ *shi* | ス *su* | セ *se* | ソ *so* |  | シャ *sha* | シュ *shu* | シェ *she* | ショ *sho* |
| タ *ta* | チ *chi* | ツ *tsu* | テ *te* | ト *to* |  | チャ *cha* | チュ *chu* | チェ *che* | チョ *cho* |
| ナ *na* | ニ *ni* | ヌ *nu* | ネ *ne* | ノ *no* | ン *n* | ニャ *nya* | ニュ *nyu* | ニェ *nye* | ニョ *nyo* |
| ハ *ha* | ヒ *hi* | フ *fu* | ヘ *he* | ホ *ho* |  | ヒャ *hya* | ヒュ *hyu* | ヒェ *hye* | ヒョ *hyo* |
| マ *ma* | ミ *mi* | ム *mu* | メ *me* | モ *mo* |  | ミャ *mya* | ミュ *myu* | ミェ *mye* | ミョ *myo* |
| ヤ *ya* | イィ *yi* | ユ *yu* | イェ *ye* | ヨ *yo* |  |  |  |  |  |
| ラ *ra* | リ *ri* | ル *ru* | レ *re* | ロ *ro* |  | リャ *rya* | リュ *ryu* | リェ *rye* | リョ *ryo* |
| ワ *wa* | ヰ *wi* | (于) ウゥ *wu* | ヱ *we* | ヲ *wo* |  |  |  |  |  |
| ガ *ga* | ギ *gi* | グ *gu* | ゲ *ge* | ゴ *go* |  | ギャ *gya* | ギュ *gyu* | ギェ *gye* | ギョ *gyo* |
| ザ *za* | ジ *ji* | ズ *zu* | ゼ *ze* | ゾ *zo* |  | ジャ *ja* | ジュ *ju* | ジェ *je* | ジョ *jo* |
| ダ *da* | ヂ *dji* | ヅ *dzu* | デ *de* | ド *do* |  | ヂャ *dja* | ヂュ *dju* | ヂェ *dje* | ヂョ *djo* |
| バ *ba* | ビ *bi* | ブ *bu* | ベ *be* | ボ *bo* |  | ビャ *bya* | ビュ *byu* | ビェ *bye* | ビョ *byo* |
| パ *pa* | ピ *pi* | プ *pu* | ペ *pe* | ポ *po* |  | ピャ *pya* | ピュ *pyu* | ピェ *pye* | ピョ *pyo* |
| (ヷ) ヴァ *va* | (ヸ) ヴィ *vi* | ヴ *vu* | (ヹ) ヴェ *ve* | (ヺ) ヴォ *vo* |  | ヴャ *vya* | ヴュ *vyu* | ヴィェ *vye* | ヴョ *vyo* |
|  | スィ *si* |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | ズィ *zi* |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | ティ *ti* | トゥ *tu* |  |  |  |  | テュ *tyu* |  |  |
|  | ディ *di* | ドゥ *du* |  |  |  |  | デュ *dyu* |  |  |
| ツァ *tsa* | ツィ *tsi* |  | ツェ *tse* | ツォ *tso* |  |  |  |  |  |
| ファ *fa* | フィ *fi* |  | フェ *fe* | フォ *fo* |  | フャ *fya* | フュ *fyu* | フィェ *fye* | フョ *fyo* |
|  | ウィ *wi* |  | ウェ *we* | ウォ *wo* |  |  |  |  |  |
| (クヮ) クァ *kwa* | クィ *kwi* |  | クェ *kwe* | クォ *kwo* |  |  |  |  |  |
| (グヮ) グァ *gwa* | グィ *gwi* |  | グェ *gwe* | グォ *gwo* |  |  |  |  |  |

## Boghes curreladas

* Kanji
* Hiragana
* Limba giaponesa
* Giapone

|  |  |
| --- | --- |
| Controllu de autoridade | GND (DE) 4263792-2 · NKC (EN, CS) ph951054 |
# Tzina

Custu artìculu est iscritu in sa grafia **campidanesa**. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:
logudoresu · LSC · nugoresu

S'istema
Sa bandera
Sa **Tzina** (Tzinesu tradiztionali: 中國; Tzinesu simpli: 中国; pinyin: Zhōngguó, a sa lìtera «Terra de Mesu») est unu stadu de s'Àsia Orientali (9.596.960 km², 1.306.313.813 bividoris, capitali Pechinu); est su prus populosu de su mundu e su chi tenit làcanas cun prus Stadus (14).
Làcanat difatis a nord cun sa Rùssia, sa Mongòlia, a est cun sa Corea de su Nord, a sud cun su Vietnàm, sa Birmània, su Laos, su Bhutan e su Nepal, a ovest cun s'Ìndia, su Pàkistan, su Kazàkistan, su Tagìkistan, s'Afghànistan e su Kirghìzistan.

A est si afàciat a su Mari Grogu, e a su Mari Tzinesu Orientali e a sudest a su Mari Tzinesu Meridionali. Sa capitale sua est Pechino.
# Limba tzinesa istandard

Custu artìculu est iscritu in sa grafia **campidanesa**. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:
logudoresu · LSC · nugoresu

Su **Mandarinu standard** est sa lìngua tzinesa fueddada ofitziali impreada in sa Repùbriga popolari de sa Tzina, sa Repùbrica de Tzina o Taiwan, Malaìsia e Singapura

Sa pronùncia de su mandarinu standard dda ghiat su **dialetu de Pechinu** (tradizionali: 北京話, simpli: 北京话, pinyin: běijīnghuà) , chi est parti de su **mandarinu**, unu grupu mannu e vàriu de dialetus tzinesus fueddaus de su nord a su sudovest de sa Tzina. Sa gramàtiga de su mandarinu standard dda donat su linguàgiu tzinesu scritu standard, custu puru po su prus fundau in su mandarinu.

## Acàpius de foras

* (**IT**) Dizionario Cinese Archiviadu su 5 austu 2018 in s'Internet Archive. Tenit prus de 300000 lemas.
* (**EN**) I Love Chinese Stimu su tzinesu (scompartu)
* (**EN**) Learn Chinese Archiviadu su 19 cabudanni 2021 in s'Internet Archive. Introdusidura a sa lìngua tzinesa