Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Rennu Unidu

Articulu in campidanesu

Bandella
Posidura in Europa
Su **Rennu Unidu de Britànnia Manna e Irlanda de su Norte** o **Rennu Unidu** (in inglesu: **United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland**), mera bortas nomenau sballiendi cun sa sineddoche Inghilterra, esti unu istadu de s'Europa Occidentali. Sa capitale est Londra.

Esti stettiu formau de meras Attus de Unioni ki aunianta custas natzionis costitutivas: Inghilterra, Galles, Scòtzia e Irlanda de su Nord. sa parti prus manna de s'Irlanda sinci bogaara a foras in su 1922 criendi di aicci sa Repùbrica de s'Irlanda, sa parti chi nun si fiara bogara esti immoi parti de su Rennu Unidu e esti narara Irlanda de su Nord e benit a essi sa manna parti de sa regioni de s'Ulster.

Su Rennu Unidu tenit istèrrida de 242 521 km² e populatzioni de unus 64.500.000 bividoris.

Primu stadu a s'industrializai in su mundu, s'est dotadu de costitutzioni giai in su de 18 sèculus , diventendi modellu po is sistèmas democràticus chi fiant nàscius pagus a pustis in totu is stadus ocidentalis de s'Europa.

Po totu sa durada de su de 19 sèculus, su Rennu Unidu s'est impostu in su mundu che sa potèntzia prus manna, solu istadu intra de is atras cosas a rennesci a non si fai invadi ni de is tropas napoeònicas a primìtziu de s'800, ni de is tropas nazistas in sa Segunda Gherra Mundiale. Is spesas poderadas pro cumbati is duas gherras mundialis, impari a su scònciu de s'impèriu coloniali, nd'ant menguadu s'influèntzia in su mundu.

Cun tantu custu fatu, est in dii de oi sa de cincu potèntzias econòmicas mundialis a fatu de Istadus Unius, Cina, Giaponi e Germània; est duncas su segundu stadu prus potenti de Europa ( a fatu de sa Germània). Tenit fintzas unu de is inditus de isvilupu prus artus de su mundu.

Est membru fundadori de s'ONU e de sa NATO, de su G8 e de su G7. Membru de s'Unioni Europea dae su 1973, nd'est bessida a pustis de su 23 de làmpadas 2016, data de su referendum in ui su pòpulu britànnicu at scioberau de nci bessiri dae s'Unioni. Fintzas in sinu a s'Unioni Europea, su Rennu Unidu, comenti chi siat, fiat foras s'unioni econòmica monedària,e duncas at sempiri sighiu a impreai sa sterlina in logu de s'euro.

## Atrus progetus
# Norvègia

Custu artìculu est iscritu cun sa grafia **Limba Sarda Comuna**. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:
campidanesu · logudoresu · nugoresu

| Norvègia |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (detàllios) | (detàllios) |
| * (NO) Enige og tro til Dovre faller (SC) Unidos e leales finas a cando Dovre non s'at a rùere
* (NO) Alt for Norge (SC) Totu pro sa Norvègia
 |

 |
| Norvègia - Localizzazione |
| Datos amministrativos |
| Nùmene intreu | Regnu de Norvègia |
| Nùmene ufitziale | *Kongeriket Norge* (bokmål) *Kongeriket Noreg* (nynorsk) *Norgga gonagasriika* (sami setentrionale) *Vuona gånågisrijkka* (sami de Lule) *Nöörjen gånkarïjhke* (sami meridionale) |
| Limbas ufitziales | Norvegesu (cun sas grafias ufitziales bokmål e nynorsk) Sami |
| Capitale |  Oslo  (669 060 ab. / 2017) |
| Polìtica |
| Forma de guvernu | Monarchia parlamentare |
| Re | Harald V de Norvègia |
| Primu ministru | Jonas Gahr Støre |
| Indipendèntzia | Dae s'Isvètzia su 7 de làmpadas de su 1905
Dae s'ocupatzione nazista s'8 de maju de su 1945 |
| Proclamatzione | 17 de maju de su 1914 |
| Intrada in s'ONU | 24 santugaine 1945] |
| Mannària |
| Totale | 385 207 km² (62º) |
| % de sas abbas | 6% |
| Populatzione |
| Totale | 5 627 400 ab. (2024) (119º) |
| Densidade | 14,4 ab./km² |
| Nùmene de sos abitantes | norvegesos |
| Geografia |
| Continente | Europa |
| Làcanas | Isvètzia, Finlàndia, Rùssia |
| Fusu oràriu | UTC+1, (UTC+2 in s'istiu) |
| Economia |
| Valuta | Norske kroner (NOK) |
| PIB (numenale) | 434.937 milliones de $ (28º) |
| PIB pro capite (nominale) | 81.694 $ (2018 istima) (4º) |
| PIB (PPC) | 395.867 milliones de $ (44º) |
| PIB pro capite (PPC) | 74.356 $ (2018 istima) (6º) |
| Fecundidade | 2,0 (2010) |
| Vàrias |
| Còdighes ISO 3166 | NO, NOR, 578 |
| TLD | .no |
| Prefissu tel. | +47 |
| Sigla autom. | N |
| Innu natzionale | Ja, vi elsker dette landet  |
| Festa natzionale | 17 de maju |
| Norvègia - Mapa |
| In sa mapa mancant sos territòrios insulares.
Sa mapa polìtica de sa Norvègia cumprendet fintzas s'artzipelagu de sas Svalbard e s'ìsula de Jan Mayen |
| Evolutzione istòrica |
| Istadu antepostu |  Isvètzia-Norvègia |
|   |

Sa **Norvègia** est una natzione de s'Europa. Sa capitale sua est Oslo.

## Riferimentos

|  |  |
| --- | --- |
| Controllu de autoridade | VIAF (EN) 155855229 · ISNI (EN) 0000 0001 2298 9524 · BIBSYS (EN) 90052905 · BNE (ES) XX451946 (data) · BNF (FR) cb11865124d (data) · CiNii (JA, EN) DA06999205 · GND (DE) 4042640-3 · HDS (DE, FR, IT) 003365 · KulturNav e3269295-2756-4cce-9e79-a9280d720643 · LCCN (EN) n79021528 · MusicBrainz 6743d351-6f37-3049-9724-5041161fff4d · NARA 10035813 · NDL (EN, JA) 00568689 · NKC (EN, CS) ge130191 · NLI (EN, HE) 000974597 · SUDOC (FR) 026396009 · WorldCat Identities (EN) n79-021528 |
# 1999

Articulu in logudoresu

S'annu **1999** (MCMXCIX in nùmeros romanos) est un annu incomintzadu chenàbura a segunda de su calendàriu gregorianu.

## Fattos

* Su 1 de abrile est istadu istituidu su territoriu autonomo de su Nunavut (dae una parte de sos Territorios de su Nord-Ovest) cun capitale Iqaluit, chi s'agatat in s'isola de Baffin.

## Naschidos

## Mortos

* Colin Rowe
* Fabrizio De André
* Lester Bowie
* Stanley Kubrick
* Giovanni Pintori
* Giulio Einaudi
* Leo Valiani
# Liverpool

Articulu in logudoresu

Panorama de Liverpool
**Liverpool** est una tzitade de s'Inghilterra, posta subra sas rivas de su estuariu de su riu Mersey. Fit istada fundada in su 1207 edd'est istada elevada a su rangu 'e tzitade in su 1880. Liverpool est sa quarta tzitade pro mannaria de s'Inghilterra. Sa tzitade est finas famada pro essere sa patria de sos Beatles.