# Кытай Өрөспүүбүлүкэтэ

| Кытай Өрөспүүбүлүкэтэ中華民國 *Zhōnghuá Mínguó* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **Өрөгөй ырыата:National Anthem of the Republic of China* Продолжительность: 1 минута и 21 секунда.1:21 |
| Location of Taiwan  |
| Location of Taiwan  |
| **Киин куората** (уонна саамай улахан куорат)
 | Тайпэй. 25°02′N, 121°38′E |
| Ил тыла | Standard Mandarin |
| Олохтоохтор ааттара | Taiwanese or Chinese
 |
| Дьаhалтата | Semi-presidential system |
|  -  | President | Tsai Ing-wen |
|  -  | Vice President | Chen Chien-jen |
|  -  | Premier | Su Tseng-chang |
| Legislature | Legislative Yuan |
| Establishment | Xinhai Revolution  |
|  -  | Start of Xinhai Revolution | October 10, 1911  |
|  -  | Republic established | January 1, 1912  |
| Иэнэ |
|  -  | Бүтүн |  36,188 km² (136th) 13,975 sq mi  |
|  -  | Уу (%) | 10.34 |
| Олохтоохторо |
|  -  | 2007 estimate | 22,911,292 (47tha) |
|  -  | Олохтоох чиҥэ | 633.12/km² (14tha) 1,639,43/sq mi |
| **БИО** (АКП) | 2007 estimate |
|  -  | Total | $695.388 billion (19th) |
|  -  | Per capita | $30,126 (28th) |
| **БИО** (номинал) | 2007 estimate |
|  -  | Total | $383,307 billion (24th) |
|  -  | Per capita | $16,274 (36th) |
| **КСИ** (2005) | ▲ 0.932  (high) (23rd if ranked) |
| Валюта | New Taiwan dollar (NT$) (`TWD`)  |
| Кэм зоната | CST (UTC+8) |
| Ил домен | .tw |
| Телефон кода | +886
 |
| a Rank based on 2006 figures. |

**Кытай Өрөспүүбүлүкэтэ** (кыт. 中華民國, судургулуу 中华民国, пиньинь Zhōnghuá Mínguó, ааҥл. *Republic of China*), ол эбэтэр **Тайбаан** (кытайдыы 台湾, пиньинь Тàiwān) - Илин Азияҕа баар республика. Тайбаан суверенитетын аан дойдуга билиҥҥи кэмҥэ 23 дойду билинэр. Кытай Республиката Холбоһуктаах Нациялар Тэрилтэлэрин олохтообут дойдуларыттан биирдэстэрэ.

Кытай Республиката 1912 с. төрүттэмитэ. Ол кэмҥэ бүтүн Кытайы уонна Монголияны баһылыыр этэ. 1949 с. гражданскай сэрии кэнниттэн, Кытайга коммунистар былааска кэлбиттэрин кэннэ, урукку дьаhалта - Гоминьдан партията Тайбааҥҥа көспүтэ. Кытай Республикатын хонтуруолугар Тайбаан арыыны кытта Пэнху, Кинмень, Мацу уо.д.а. кыракый арыылар киирэллэр.

Кытай Дьон Өрөспүүбүлүкэтэ Тайбааны бэйэтин провинциятынан ааҕынар (台湾省，tàiwānshěng). Онон Кытай Өрөспүүбүлүкэтын ыйытыыта ситэ быһаарылла илик.

## Аата

## Остуоруйа

## Географията

## Бэлиитикэ

## Административнай тыырыллыыта

Административнай тыырыллыыта Кытай Өрөспүүбүлүкэтэ
## Экэниэмикэтэ

## Олохтоохторо

## Тыллара

## Тайбаан бэлиэ күннэрэ

* Тохсунньу 23 — (Соҕуруу Кэриэйэ Соҕуруу Кэриэйэ эмиэ бэлиэтиир), Көҥүл аан дойдутааҕы күнэ

* Тохсунньу 1 — Олохтонуу күнэ.

* Олунньу 28 — Эйэлээх кэриэстэбил күнэ

* Кулун тутар 12 (Кытай Кытай эмиэ бэлиэтиир) — Мас олордуу күнэ
* Кулун тутар 29 — Ыччат күнэ

* Муус устар 4 (Гонконг Гонконг эмиэ бэлиэтиир) — Оҕо көмүскэлин күнэ
* Муус устар 5 (Малайзия Малайзия, Гонконг Гонконг, Макао Макао эмиэ бэлиэтииллэр) — Өлбүттэри ахтар күн

* Ыам ыйын 4 — Литэрэтиирэ күнэ. Иккис аан дойду сэриитин кэнниттэн Тайбаан арыыга уус-уран литэрэтиирэҕэ дьоппуон сабыдыалын утары охсуһар күн курдук саҕаламмыта. Бү күн суруйааччыларга бириэмийэ туттараллар
* Ыам ыйын 10 — Байҕал таҥарата Мацу күнэ
* Бэс ыйын 3 — Опиуму утары хамсааһын күнэ
* Атырдьах ыйын 8 — Аҕалар күннэрэ (Ба Ба күнэ 爸爸 節, ол аата "аҕыс-аҕыс", ахсыс ый ахсыс күнэ)
* Балаҕан ыйын 26 — Күһүн ортото
* Балаҕан ыйын 28 — Учуутал күнэ. Конфуцийга аналлаах тэрээһиннэр ыытыллаллар
* Алтынньы 21 — Тас кытайдар күннэрэ
* Алтынньы 25 — Ретроцессия (атын дойду былааһыттан бэйэ былааһыгар төннүү) күнэ. 1945 сыллаахха Потсдам кэмпириэнсийэтин түмүгүнэн Тайбаан арыыга Япония былааһа сууллубута, ол туһунан докумуоҥҥа Тайбэйга бу күн илии баттаммыта. Ретроцессия диэн мөккүөрдээх тиэрмин, сорох устуоруктар уонна бэлиитиктэр этэллэринэн бу күн оккупаассыйа эрэ тохтообут, Кытай Тайбааны баһылаабытын туһунан этиллибэт.

* Сэтинньи 12 — Сунь Ятсен төрөөбүт күнэ, ону кытары Быраастар күннэрэ уонна Култуура чөлүгэр түһүүтүн күнэ

* Ахсынньы 21 — Күн туруутун кэмигэр илиҥҥи дойдуларга тэриллэр Дунчжи бэстибээл. Инь уонна Янь бөлүһүөпүйэтигэр хараҥа уонна сырдык алтыһыылырагыр суолталаах күн быһыытынан бэлиэтэнэр. Үксүн дьон аймахтарын кытта бэлиэтииллэр
* Ахсынньы 25 — Конституция күнэ

## Быһаарыылар