Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1860-с

| XIX үйэ: 1861—1870 сыллар
  |
| --- |
| **Алҕас: кэтэһиллибэтэх оператор <** · 1850-с — 1860-с — 1870-с · 1880-с

 1861 · 1862 · 1863 · 1864 · 1865  ·  1866 · 1867 · 1868 · 1869 · 1870

 |

| XIX үйэ: 1860—1869 сыллар |
| --- |
| * 1860
* 1861
* 1862
* 1863
* 1864
* 1865
* 1866
* 1867
* 1868
* 1869
 |
| * 1840-с
* 1850-с
* 1860-с
* 1870-с
* 1880-с
 |

**1860-с** cыллар — 1860 сылтан 1869 сылга дылы. Уларыта тутуулар: Арассыыйаҕа крепостной быраап суох оҕоһуллубут, АХШ-ка кулуттааһыны суох гыммыттар, гражданскай сэрии буолбут.
# Иоанн Павел II

**Иоанн Павел II** (лат. Ioannes Paulus PP. II, пол. Jan Paweł II, ит. *Giovanni Paolo II*; Интронизация иннинэ — **Ка́роль Ю́зеф Войты́ла**, пол. Karol Józef Wojtyła поляктыы саҥарыы ; 18 ыам ыйа 1920(19200518), Вадовице, Краковское воеводство, Польша — 2 муус устар 2005, Ватикан) — Риимнээҕи католиктар таҥараларын дьиэтин баһылыга (паапа) буола сылдьыбыт поляк төрүттээх киһи. Кини салайар кэмигэр таҥара дьиэтигэр элбэх уларыйыылар тахсыбыттара, атын конфессиялары кытта чугасаһыы буолбута.
# K-pop

**К-pop** (/keɪ pɔp/ ааҥллыы: korean pop - кэриэй поп музыката) - Соҕуруу Кэриэйэҕа үөскээбит музыка жанра. Электропоп, хип-хоп уонна аныгы ритм-н-блюз холбоспут, америка поп-музыкатын сорох көстүүтүүн иҥэриммит.

K-pop — музыканан эрэ үлүһүйүү буолбатах, аан дойдуга аныгы Соҕуруу Кэриэйэ муодатын уонна истиилин сэргиир ыччаты түмэр саҥа субкультура. K-pop бары өттүнэн дьон болҕомтотун тардар: талааннаах ырыаһыттарынан, үчүгэй, сонун үҥкүүлэринэн, ураты уобурастарынан.

Ордук интэрниэт ситимин көмөтүнэн K-pop аан дойдуга киэҥник тарҕанар.

## Ордук биллэр K-pop ырыаһыттарын испииһэгэ

* DBSK
* EXO
* BigBang
* 2NE1
* BoA
* Super Junior
* Girls' Generation
* SHINee
* f(x)
* JYJ
* PSY
* Rain
* MBLAQ
* Miss A
* Beast/B2ST
* Red Velvet
* Wonder Girls
* KARA
* 2PM
* 2AM
* Brown Eyed Girls
* IU
* Se7en
* 4minute
* U-KISS
* SS501
* F.T. Island
* INFINITE
* CNBLUE

## Атын топиктар

* J-pop
# NASDAQ

**NASDAQ** (ол эбэтэр National Association of Securities Dealers Automated Quotation) — АХШ биир улахан биржата, 500 үрдүк технологияҕа сыһыаннаах тэрилтэлэр индекстарын учуоттуур уонна оонньотор индекс.

Fortuna 500 индекска сыһыана суох.
# Күргэ

Босфор күргэтэ, Истанбул, Түүркүйэ
**Күргэ** диэн мэһэйи туоратар суол тутула. Суол уонна тимир суол үрдүнэн барар күргэ аастарар дэнэр. Аппа уонна хапчаҕай үрдүнэн барар күргэ виадук дэнэр.

Күргэ сүрүн көрүҥнэрэ:

* өһүө күргэ
* консоль күргэ
* аарка күргэ
* ыйаныы күргэ
* баанта күргэ
# Уһаарык

**Уһаарык** диэн химия ууһуктарын булкааһа. Булкааска киирэр ууһуктар барылара эбэтэр сорохторо металлар. Уһаарыктар ыраас металлардааҕар ордуктара диэн быдан бөҕөлөр, дьэбиҥҥэ тулуйумтуолар, чэпчэки сыаналаахтар. Араас металлар үчүгэй өттүлэрин холбоон тупсараллар диэххэ сөп. Уһаарыктар биир сүрүн тутуу материаллара буолаллар. Тимир уонна алюминий уһаарыктара ордук суолталаахтар. Техникаҕа 5000 тахса уһаарык туттуллар.

## Алтыкка туттуллар уһаарыктар

Уһаарыктары анабылларынан манныктарга араараллар: тутуу уһаарыктара, сэп уһаарыктара, анал уһаарыктар.

Тутуу уһаарыктара:

* болот
* чугуун
* дуларумин

Анал саҥнардаах тутуу уһаарыктара:

* чаҥ
* алтан дьэс

Моой тирэхтэри кутар уһаарыктар:

* баббит

Кээмэйдиир уонна сылытар тэриллэр уһаарыктара:

* манганин
* нихром

Быһар сэптэри оҥорорго туһаныллар уһаарыктар:

* победит
# Католик Таҥара дьиэтэ

| **Христианство**
 |
| --- |
|   |
| **Исус Христос** |
| Кыдьыга суох төрөтүү • Кириэскэ тиирии • Тиллии |
| **Олохторо** |
| Таҥара дьиэтэ • New Covenant Апостоллар • Хоруоллук • Эвангелиум • Кэм кэрдииhэ |
| **Библия** |
| Эргэ Кэриэс • Саҥа Кэриэс Кинигэлэр • Канон • Апокриф |
| **Христиан теологията** |
| Тринити • (Аҕа • Уол • Ытык Тыын) Теология историята • Аполегетика |
| **Историята уонна үгэстэрэ** |
| Эрдэтээҥҥи • Сүбэлэр • Үөрэх • Сорудахтар Улуу схизма • Кириэс сэриилэрэ • Реформация |
| **Христианизм салаалара** |
|

| Католицизм |
| --- |
| Ром Католиктар · Илин Католиктар · Англиканнар · Туспа Католиктар · Былыргы Католиктар · |

| Протестантизм |
| --- |
| Лүтеранизм · Реформа · Анабаптизм · Баптизм · Методизм · Адвентизм · Эвангелацизм · Holiness · Пентекостализм |

| Ортодоксия |
| --- |
|
Ортодокс Таҥара дьиэтэ · Илин Ортодоксия · Сирия христианизма |

| Антитринитаризм |
| --- |
|
Иэhова тоhулара · Тиhэх Күн Айыыларын хамсааhына · Унитарианизм · Христаделфианнар · Биир буолуу пентекостализма |

 |
| **Христианизм топиктара** |
| Тарҕатыы • Үҥүү • Экуменизм Атын итэҕэллэрдиин сыhыан • Хамсааhыннар Музыка • Литургия • Халандаар Бэлиэлэр • Дьоҕур • Сэмэлээhин |

**Католик Таҥара дьиэтэ** (атын аата **Ром Католик Таҥара дьиэтэ**) диэн аан дойду ордук улахан христиан таҥара дьиэтэ. Биир миллиард кыттааччылардаах, ол эбэтэр бары христианнар аҥардарын кэриҥэ.

Таҥара дьиэтин сирдээҕи үрдүкү салайааччыта Папа (билигин Папа Бенедикт XVI).