Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Перу

| *República del Perú*Перу Республиката |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **Өрөгөй ырыата:**"*Somos libres, seámoslo siempre* |
| Location of Peru  |
| **Киин куората** (уонна саамай улахан куорат)
 | Лима 12°2.6′S, 77°1.7′W |
| Ил тыла | Испан тыла |
| **Омуктар**  | 45% америндар, 37% метистар, 15% үрүҥнэр, 3% харалар, азиялар |
| Олохтоохтор ааттара | Peruvian
  |
| Дьаhалтата | Республика |
|  -  | Президент | Pedro Pablo Kuczynski |
|  -  | Вице президент | Martín Vizcarra |
|  -  | Премьер миниистир | Fernando Zavala |
|  -  | Конгресс Президенэ | Хавьер Веласкес |
| Тутулуга суох буолуу | Испанияттан  |
|  -  | Ылыныы | От ыйын 28, 1821  |
|  -  | Бигэргэтии | Ахсынньы 9, 1824  |
|  -  | Билинии | Атырдьах ыйын 14, 1879  |
| Иэнэ |
|  -  | Бүтүн |  1,285,216 km² (20th) 496,222 sq mi  |
|  -  | Уу (%) | 8.80 |
| Олохтоохторо |
|  -  | July 2008 estimate | 29,180,900  |
|  -  | 2007 census | 28,220,764  |
|  -  | Олохтоох чиҥэ | 22/km² (193rd) 57/sq mi |
| **БИО** (АКП) | 2008 estimate |
|  -  | Total | $245.883 billion  |
|  -  | Per capita | $8,580  |
| **БИО** (номинал) | 2008 estimate |
|  -  | Total | $127.598 billion  |
|  -  | Per capita | $4,452  |
| **Дьини** (2002) | 54.6 (high)  |
| **КСИ** (2006) | ▲0.788 (medium) (79th) |
| Валюта | Sol (`PEN`)  |
| Кэм зоната | PET (UTC-5) |
| Ил домен | .pe |
| Телефон кода | +51
 |

**Перу** (исп. Perú) диэн Соҕуруу Америка арҕаатыгар баар дойду. Кинилиин кирбиилэhэллэр хотуттан Экуадор уонна Колумбия, илинтэн Бразилия, соҕуруулуу илинтэн Боливия, соҕурууттан Чили уонна арҕааттан Чуумпу океан.

## Перу бэлиэ күннэрэ

* Ыам ыйын 25 — Клоун күнэ .
* Бэс ыйын 8 — Инженер күнэ
* Бэс ыйын 24 — Инти Райми, Инкалар импиэрийэлэригэр Кыһыҥҥы Күн туруутун кэмигэр саҥа дьылы бэлиэтииллэрэ.
* Бэс ыйын 29 — Арыгы кыргыһыыта (Batalla de Vino). Олохтоохтор кыһыл арыгыннан бэйэ-бэйэлэрин ыһыахтыыллар, ол кэнниттэн "борооскулар кыргыһыыларын" ыыталлар (оҕустар кыргыһыыларын курдук эрээри, борооскулары өлөрбөттөр). Бу күнү испаан тыллаах элбэх дойдуларыгар бэлиэтииллэр.
* От ыйын 6 — Учуутал күнэ
* От ыйын 16 — Кармен де Чинча туҥуй дьахтар (Virgen del Carmen) күнэ
* От ыйын 28 — Тутулуга суох буолуу күнэ (Испанияттан, 1821)
* Балаҕан ыйын 20 — Санааны аһаҕастык этии күнэ Үс дойдуга биир күн бэлиэтэнэр.
* Балаҕан ыйын 24 — Сэбилэниилээх күүстэр күннэрэ
* Алтынньы 8 — Байҕал сэбилэниилээх күүстэрин күнэ
* Алтынньы 12 — Америка күнэ (Día de las Américas)
* Алтынньы 31 — Креоллар култуураларыгар ананар күн (Día de la Canción Criolla). 1944 сыллаахтан бэлиэтэнэр

* Ахсынньы 9 — Сэбилэниилээх күүстэр күннэрэ
* Ахсынньы 25 (Чумбивилкас провинция) — Таканакуй

## Быһаарыылар