Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Бэлиитикэ баартыйата

**Бэлиитикэ баартыйата** диэн бэлиитикэ тэрилтэтэ, талыы нөҥүө дьаhалтаҕа былааhы ылар уонна тутар соруктаах. Баартыйалар үксүн хайа эмэ идеологияны эбэтэр көрүүнү тутуhаллар, ол платформаларыгар суруллар уонна туох эмэ соруктардаах. Биир кэрэхсэбиллээх баартыйалар коалиция тэрийиэхтэрин сөп.

## Сокуоҥҥа

Бэлиитикэ баартыйалара араас сиргэ тутулуга араас буолар. Ханнык эмит баартыйа күүһэ наһаа улахан буоллаҕына атын баартыйалары бобор кыахтаах буолар. Ол курдук Германияҕа Нацисткай баартыйа уонна сорох дойдуларга коммунистическай баартыйа оннук гыммыттара.

Араас дойдуларга, ол курдук Кытайга, Хоту Кэриэйэҕэ уонна Кубаҕа соҕотох баартыйа күүһэ тарҕаммыт. Атын диктатураларга, ол курдук Саудовскай Аравияҕа бэлиитикэ баартыйаларын үлэлэрэ бобуллубут, уонна ханнык даҕаны парламент суох.

## Демократияҕа суолтата

Улахан демократия дойдуларыгар бэлиитикэ баартыйаларын суолталара олус улахан.

Дойдуларга үксүгэр иккиттэн элбэхн баартыйа баар буолар, ол курдук АХШга Демократическай уонна Республиканскай баартыйалар бааллар. Атын баартыйалар баалларын да иһин Конгресска миэстэлэрэ суох. Германия Бундестагыгар алта партиялар миэстэлээхтэр, онтон Великобританияҕа икки улахан, биир орто кээмэйдээх уонна элбэх кыра баартыйалар бааллар.
# Небраска

|  |
| --- |
| **Небраска штата State of Nebraska** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Небраска былааҕа | Дьаралыга |
| *Хос аата: Cornhusker State* |
| *Ыҥырыыта: **Equality** Before the Law* |
| Map of the United States with Nebraska highlighted |

 |
| **Ил тыл** | Ааҥл тыла |
| **Демоним** | Nebraskan |
| **Киин куорат** | Линкольн |
| **Ордук улахан куорат** | Омаhа |
| **Ордук улахан метро зона** | Omaha-Council Bluffs |
| **Иэнэ** | Ranked 16th in the US |
|  - Бүтүн | 77,421 sq mi (200,520 km²) |
|  - Кэтитэ | 210 miles (340 km) |
|  - Уhуна | 430 miles (690 km) |
|  - Уу % | 0.7 |
|  - Кэтирээhинэ | 40° N to 43° N |
|  - Усталааhына | 95° 19' W to 104° 03' W |
| **Олохтоохторо** | Дойдуга 38th миэстэлээх |
|  - Total | 1,783,432 (2008) |
|  - Чиҥэ | 23.1/sq mi  (8.91/km²) Дойдуга 43rd миэстэлээх |
|  - Ыал барыhа | $44,623 (20th) |
| **Үрдэлэ** |   |
|  - Ордук үрдүк сир | Panorama Point 5,424 ft  (1,653 m) |
|  - Орто | 2,592 ft  (790 m) |
|  - Ордук намыhах сир | Миссури өрүс 840 ft  (256 m) |
| **Кыттыыта** | Кулун тутар 1, 1867 (37th) |
| **Губернатор** | Dave Heineman (R) |
| **Лейтенант губернатор** | Rick Sheehy (R) |
| **Сенатордар** | Ben Nelson (D) Mike Johanns (R) |
| **Конгресс делегаттара**  | Jeff Fortenberry (R) Lee Terry (R) Adrian M. Smith (R) |
| **Кэм зоната** |   |
|  - most of state | Central: UTC-6/-5 |
|  - panhandle | Mountain: UTC-7/-6 |
| **Кылгас аата** | NE US-NE |
| **Уэбсайт** | www.nebraska.gov |

**Небраска** (ааҥл. *Nebraska*) диэн Улуу сыhыыларга баар АХШ штата, ортокулуу арҕаа штат.
# Сент Винсент уонна Гренадиннар

| Сент Винсент уонна Гренадиннар Saint Vincent and the Grenadines |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **Ыҥырыыта:"Pax et justitia"* |
| **Өрөгөй ырыата:St Vincent Land So Beautiful* |
| Location of Saint Vincent and the Grenadines  |
| **Киин куората** (уонна саамай улахан куорат)
 | Киҥстаун 13°10′N, 61°14′W |
| Ил тыла | Ааҥл тыла |
| Олохтоохтор ааттара | Vincentian
  |
| Дьаhалтата | Парламент монархията |
|  -  | Монарх | Элизабет II |
|  -  | Генерал-губернатор | Sir Frederick Ballantyne |
|  -  | Премьер миниистир | Ralph Gonsalves |
| Тутулуга суох буолуу |
|  -  | Холбоhуктаах Хоруоллуктан | 27 алтынньы 1979  |
| Иэнэ |
|  -  | Бүтүн |  389 km² (201st) 150 sq mi  |
|  -  | Уу (%) | negligible |
| Олохтоохторо |
|  -  | 2008 estimate | 120,000 (182nd) |
|  -  | Олохтоох чиҥэ | 307/km² (39th) 792/sq mi |
| **БИО** (АКП) | 2008 estimate |
|  -  | Total | $1.087 billion  |
|  -  | Per capita | $10,163  |
| **БИО** (номинал) | 2008 estimate |
|  -  | Total | $601 million  |
|  -  | Per capita | $5,615  |
| **КСИ** (2007) | ▲ 0.761 (medium) (93rd) |
| Валюта | Илин Кариб доллара (`XCD`)  |
| Кэм зоната | (UTC-4) |
| Ил домен | .vc |
| Телефон кода | [[++1-784]]
  |

**Сент Винсент уонна Гренадиннар** (ааҥл. *Saint Vincent and the Grenadines*) диэн Кариб байҕалын илин өттүгэр баар арыы дойду. Иэнэ 389 км², олохтоохторун ахсаана 120,000. Киин куората Киҥстаун.

## Дойду бэлиэ күннэрэ

* Кулун тутар 14 — Дьоруойдар күннэрэ

* Алтынньы 27 — Тутулуга суох буолуу күнэ (Британияттан, 1979)

## Быһаарыылар