Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Корсика

**Ко́рсика** (фр. Corse [kɔʁs], Халыып:Lang-co, ит. *Corsica*) — Средиземном улаханынан төрдүс арыы. Это один из 27 регионов Франция 27 эрэгийиэниттэн биирдэстэрэ. Ол гынан баран атын эрэгийиэннэртэн туспа стаатустаах — **Корсика Сирин Түмэтэ** (фр. Collectivité Territoriale de Corse). Киин куората — Аяччо. Олохтоохторун ахсаана — 314 486 (2011) киһи (Францияҕа 25-с), сүнньүнэн корсиканецтар.

## Географията

Корсика спутниктан
Сирин иэнэ 8680 км². Корсика эрэгийиэҥҥэ Соҕуруу Корсика уонна Үөһээ Корсика дэпэртээмэннэр киирсэллэр.

Арыы ортотугар 3000 миэтэрэ үрдүктээх хайалар бааллар.  Өрүстэрэ, хайа үрэхтэрэ буолан аал сылдьыбат: Гравона, Рестоника, Тараво, Тавиньяно, Риццанезе уо.д.а. Ордук бөдөҥ өрүһэ — Голо (90 км).

## Биллэр дьоно

Корсикаҕа (Аяччо) Наполеон Бонапарт, Аббатуччи диэн байыаннайдар дьиэ кэргэттэрэ төрөөбүттэрэ. Сорох сабаҕалааһынынан Корсикаҕа Христофор Колумб төрөөбүт буолуон сөп.

## Эбии көр

* Фронт национального освобождения Корсики
* Озеро Ротондо

## Литература

* Корсика // Брокгауз уонна Ефрон энциклопедическай тылдьыта: 86 туомнаах (82 т. уо. 4 эб.). — СПб., 1890—1907.

## Сигэлэр

* CNN CNN coverage of rejection of autonomy proposals in 2003
* Туристические карты Корсики Архыыптаммыт 2007, Ахсынньы 5 күнүгэр.
* Университет Корсики
# Сэбирдэх

Араас көрүҥнээх сэбирдэхтэр
**Сэбирдэх** - үүнээйи сорҕото, үксүн фотосинтез көмөтүнэн тыынар уонна ууну көтүтэр үлэни (транспирация) толорор.

Умнастан ойоҕос өттүгэр үүнэн тахсар. Филогенезка үөскээһинэ араас суолунан барбыт. Сорох үүнээйилэргэ умнас бөлтөҕөрдөрө сэбирдэх буола сайдыбыттар, сорохторго (холобур, папоротниктарга) - үүнээйи ханнык да уоргаҥҥа арахсар буола илигинэ бэйэтин этиттэн-сииниттэн үөскээбит.

## Оҥоһуута

Сэбирдэх оҥоһуута
Мезофит үүнээйи оҥоһуутун сүрүн уратыта - ыйааһыныгар дьүөрэтэ суох киэҥ иэннээх: хаптаҕай чараас быһыылаах.

Луупа көмөтүнэн чинчийдэххэ 4 бөлөҕү араарыахха сөп: тас суба (эпителий), сүрүн (мезофилл), аһарар (тымырдар) уонна кытаатыннарар, форма биэрэр дьардьама.

## Быһаарыылар