Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Кыыс (астрология)

Кыыс бэлиэтэ
Кыыс
**Кыыс** — Зодиак алтыс бэлиэтэ, Күн сааскы тэҥнэһииттэн 150° - 180° секторы ылар.

Күн Кыыс сулустар бөлөхтөрүн балаҕан ыйын 16 күнүттэн алтынньы 30 күнүгэр диэри ааһар. Астрология атырдьах ыйын 23 күнүттэн балаҕан ыйын 23 күнүгэр диэри ааҕар.

## Бэлиэтэ

Кыыс бэлиэтэ ♍ (сорох браузердар көрдөрүмүөхтэрин сөп), Юникодка 9805 "-дээх, 16 чыыһылалаах 264D №-дээх.
HTML-кода `&#9805;` эбэтэр `&#x264D;`.
# MTV

**MTV** эбэтэр (**Music Television**) диэн буолар. АХШ музыкальнай канаала, 125 араас омук тылынан 98 араас омук дойдутугар улэлиир.

## Сигэлэр

* MTV.com
* Directory of MTV sites Архыыптаммыт 2015, Алтынньы 16 күнүгэр.
# Virgin Group

**Virgin Group** (Вөрдьиҥ Групп) диэн Улуу Британия технологическай конгломера, кини бас билиитигэр 68 аныгы тэрилтэлэр киирэллэр, олох ахсааннарыгар киэҥник биллэр Virgin Atlantic уонна Virgin Galactic.
# Fox Broadcasting Company

"FOX" redirects here. For other uses, see Fox (disambiguation).
Халыып:Infobox broadcasting network

**FOX** (Fox Broadcasting Company) — АХШ национальнай телевизионнай тэрилтэтэ, салалтата — Лос Анджелес.
# 20th Century Studios

**20th Century Studios** (сахалыы: **Сүүрбэһис үйэ Студио**), АХШ киинэ уонна мультик устар тэрилтэтэ, Голливуд пропискалаах. Аан Дойдуга биир бөдөҥ.

Fortuna 500 компонеҥҥа холбонор.

Walt Disney тэрилтэ 96% акциятын бас билэр, 4% акциятын Sony.
# Dreamworks

DreamWorks Animation Television кытта булкуйума.

DreamWorks SKG
DreamWorks, LLC| DreamWorks SKG logo |
| Тэриллибитэ |
1994 |
| Тэрийээччи |
Стивен Спилберг Джефри Катценберг Дэвид Гэффен |
| Штаб-квартира |
Universal City, California, (1997-2009) Walt Disney Studios (Burbank) АХШ АХШ |
| Индустрията |
Киинэлэр |
| Оҥоһуулара |
motion pictures, television programs |
| Барыhа | ▲$4.5 billion USD (2008) |
| Бас билээччилэрэ |
Paramount Pictures (2005-2009) The Walt Disney Company (1994-1997 2010-present) |
| Үлэhиттэрэ |
120 (2008) |
| Холдиҥа |
Walt Disney Motion Pictures Group |
| Уэбсайта |
dreamworksstudios.com |

**Dreamworks** — Америка биир улахан киинэ уонна мультик онорон таһаарар тэрилтэтэ буолар. 1994 сыллаахха Стивен Спилберг, Джеффри Каценберг уонна Дэвид Геффен буолан саҥа студияны арыйбыттара. 2005 сыллаахха Виаком хампанньаҕа атыылабыттара. Онтон 2008 сыллахха ол партнерстволарын тохтотон индияттан сыльар Релайанс Ада Груп диэн хампаанньаҕа атыыламмыта. Ол группа Стивен Спилбергка 325 мөл доллары Дримворкс студиятын независимай хампаанньа курдук сайдатырыгар биэрбитэ.

## Сигэлэр

* Официальнай сайта
* dreamworks-skg.com Архыыптаммыт 2009, Бэс ыйын 27 күнүгэр.
* Халыып:Bcdb2
* Халыып:Imdb company
* DreamWorks fan site Архыыптаммыт 2009, Бэс ыйын 3 күнүгэр.

## Быһаарыылар
# Walt Disney World

**Walt Disney World** (*Уолт Дисней Дойдута*), сир шаарын үрдүнэн саамай улахан уонна кырдьаҕас күүлэй паарката, оҕолорго уонна улахан дьоҥҥо аналлаах атракцион паарката буолар. Паарканы 100% бас билэр уонна төрүттээччи тэрилтэтэ Walt Disney.

2019 сыллаахха манна 32 мөллүйүөн киһи сылдьыбыт. Аан Дойдуга саамай аатырбыт паарката буолар.

Баар сирэ - Орландо, Флорида (АХШ)
# Марс

**Марс (Хатааһын чолбоно)**  | Марс Hubble телескобунан |
| Designations
 |
| Adjective | Martian |
| Эргийэр иитэ |
| Epoch J2000 |
| Aphelion | 249 209 300 km
1.665 861 AU |
| Perihelion | 206 669 000 km
1.381 497 AU |
| Semi-major axis | 227 939 100 km
1.523 679 AU |
| Eccentricity | 0.093 315  |
| Orbital period | 686.971 day
1.8808 Julian years
668.5991 sols |
| Synodic period | 779.96 day
2.135 Julian years |
| Average orbital speed | 24.077 km/s |
| Inclination | 1.850°
5.65° to Sun's Equator |
| Longitude of ascending node | 49.562° |
| Argument of perihelion | 286.537° |
| Satellites | 2 |
| Физика кээмэйдэрэ
 |
| Equatorial radius | 3 396.2 ± 0.1 km
0.533 Earths |
| Polar radius | 3 376.2 ± 0.1 km
0.531 Earths |
| Flattening | 0.005 89 ± 0.000 15 |
| Surface area | 144 798 500 km²
0.284 Earths |
| Volume | 1.6318Халыып:E km³
0.151 Earths |
| Mass | 6.4185Халыып:E kg
0.107 Earths |
| Mean density | 3.934 g/cm³ |
| Equatorial surface gravity | 3.69 m/s²
0.376 *g* |
| Escape velocity | 5.027 km/s |
| Sidereal rotation period | 1.025 957 day
 24.622 96 h |
| Equatorial rotation velocity | 868.22 km/h |
| Axial tilt | 25.19° |
| North pole right ascension | 21 h 10 min 44 s
317.681 43° |
| North pole declination | 52.886 50° |
| Albedo | 0.15 |
| Surface temp.    Kelvin    Celsius |

| min | mean | max |
| --- | --- | --- |
| 186 K | 227 K | 268 K |
| −87 °C | −46 °C | −5 °C |

 |
| Apparent magnitude | +1.8 to −2.91 |
| Angular diameter | 3.5—25.1" |
| Атмосферата
 |
| Surface pressure | 0.7–0.9 kPa |
| Composition | 95.72% Carbon dioxide
2.7% Nitrogen
1.6% Argon
0.2% Oxygen
0.07% Carbon monoxide
0.03% Water vapor
0.01% Nitric oxide
2.5 ppm Neon
300 ppb Krypton
130 ppb Formaldehyde
80 ppb Xenon
30 ppb Ozone
10 ppb Methane  |

**Марс** эбэтэр **Хатааһын чолбоно** диэн Күнтэн төрдүс планета. Марс ньуура кыhыл өҥнөөх тимир оксидынан бүрүллүбүт. Ол иhин атын аата "Кыһыл планета". Сирдиҥи планеталар ахсааннарыгар киирэр.

## Быһаарыылар

## Өссө маны көр

* Марс 2020
* Персеверанс
# Киһи-аймах бас билиитэ

**Киһи-аймах бас билиитэ** (ааҥл. *Public domain*, нууч. *Обще́ственное достоя́ние*) — ааптар үп көрдүүр бырааба бүппүт эбэтэр олоччу суох айымньылар бөлөхтөрө. Сороҕор киһи-аймах бас билиитинэн патеннарын болдьоҕо бүппүт айыылары (изобретения) ааттыыллар. Киһи-аймах бас билиитигэр киирбит айымньылары ким баҕарар тарҕатар уонна көҥүл туһанар кыахтаах.

Киһи-аймах бас билиитигэр киирбит айымньылары ханнык баҕарар киһи ааптарга үп төлөөбөккө туһаныан сөп. Ол гынан баран ааптар бу айымньыны айбыта, аата-суола куөмчүлэниэ суохтаах, ааптар үтүө аата харыстаныахтаах уонна көмүскэнэр бырааптаах.

Киһи-аймах бас билиитигэр көһүү болдьоҕо уонна бэрээдэгэ араас дойдуларга тус-туспалар. Арассыыйаҕа Киһи-аймах бас билиитэ буолбут айымньы АХШ-ка өссө ааптар быраабынан толору көмүскэниэн сөп, эбэтэр төттөрүтүн АХШ-ка Киһи-аймах бас билиитэ буолбут айымнь Арассыыйаҕа өссо да оннук буола илик буолуон сөп. Европа үгүс дойдуларыгар киһи-аймах бас билиитигэр ааптар өлбүтүн эбэтэр айымньы киэн эйгэҕэ тахсыбыта 70 сыл ааспытын кэннэ көһөр.
# Манитоба

**МАНИТОБА** (Manitoba), Канаада биир улахан экономическэй уонна тыа хаhаайыстыбатын улууhа буолар. Киин куората - Виннипег. Сирин иэнэ - 650 тыс. км2. Дьонун ахсаана - 2 миллион.
# Суруйааччы

**Суруйааччы** — кимиэхэ да чопчу туһаайыллыбатах тыл көмөтүнэн суруллубут тиэкистэри айар киһи идэтэ.

«Суруйааччы» диэн тиэрмин *суруйуу* диэн тылтан тахсар.

Суруйааччы диэн үксүн суруйар үлэтэ сүрүн дьарыга буолбут, эбэтэр сүрүн дьарыктарыттан биирдэстэрэ буолбут киһини ааттыыллар. Бу үлэтинэн үп-харчы киллэринэр, онон аһыыр-таҥнар буоллаҕына идэтийбит суруйааччы дэнэр. Саха сиригэр, Арассыыйаҕа, атын да дойдуларга суруйааччылар айар түмсүүлэрэ бааллар.
# История

Эрдэтээҥҥи история улахан өттө тыл уонна илиинэн суруйуу нөҥүө бэриллибитэ.
**История** — дьон уруккутун чинчийэр үөрэх. Историктар суруктары, археология материалларын, сэhэннэри уонна традициялары үөрэтэллэр.

## Этимология

## Кэпсээн

## История уонна преистория

## Историография

## Историософия

## История методтара

## Үөрэтии эйгэлэрэ

## Сымыйа история

## Өссө маны көр

* Остуоруйа
* Остуоруйа дуу, устуоруйа дуу