Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# १० अगस्त

{{आङ्ग्लपञ्चाङ्गम्/प्रप्रथमरविः आरम्भ**त्रुटि: अमान्य समय।**
|float=right
|clear=none
|titlestyle=
|weekstyle=
|month=**त्रुटि: अमान्य समय।**
|cur\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**]]
|prev\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|<<]]
|next\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|>>]]
|6row=
|01= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १|१]]
|02= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २|२]]
|03= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ३|३]]
|04= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ४|४]]
|05= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ५|५]]
|06= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ६|६]]
|07= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ७|७]]
|08= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ८|८]]
|09= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ९|९]]
|10= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १०|१०]]
|11= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ११|११]]
|12= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १२|१२]]
|13= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १३|१३]]
|14= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १४|१४]]
|15= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १५|१५]]
|16= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १६|१६]]
|17= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १७|१७]]
|18= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १८|१८]]
|19= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १९|१९]]
|20= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २०|२०]]
|21= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २१|२१]]
|22= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २२|२२]]
|23= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २३|२३]]
|24= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २४|२४]]
|25= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २५|२५]]
|26= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २६|२६]]
|27= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २७|२७]]
|28= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २८|२८]]
|29=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|30=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|31=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|year=२०२६
|show\_year=on
|lk=on
|EndNote=
}}

**१० अगस्त**-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य द्विशताधिकद्वाविंशततितमं (२२२) दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् द्विशताधिकत्रयोविंशतितमं (२२३) दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय १४३ दिनानि अवशिष्टानि ।

## इतिहासः

## मुख्यघटनाः

## जन्म

## मृत्युः

## पर्व, उत्सवाः च

## बाह्यानुबन्धाः
# ३१ दिसम्बर

{{आङ्ग्लपञ्चाङ्गम्/प्रप्रथमरविः आरम्भ**त्रुटि: अमान्य समय।**
|float=right
|clear=none
|titlestyle=
|weekstyle=
|month=**त्रुटि: अमान्य समय।**
|cur\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**]]
|prev\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|<<]]
|next\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|>>]]
|6row=
|01= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १|१]]
|02= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २|२]]
|03= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ३|३]]
|04= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ४|४]]
|05= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ५|५]]
|06= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ६|६]]
|07= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ७|७]]
|08= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ८|८]]
|09= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ९|९]]
|10= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १०|१०]]
|11= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ११|११]]
|12= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १२|१२]]
|13= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १३|१३]]
|14= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १४|१४]]
|15= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १५|१५]]
|16= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १६|१६]]
|17= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १७|१७]]
|18= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १८|१८]]
|19= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १९|१९]]
|20= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २०|२०]]
|21= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २१|२१]]
|22= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २२|२२]]
|23= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २३|२३]]
|24= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २४|२४]]
|25= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २५|२५]]
|26= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २६|२६]]
|27= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २७|२७]]
|28= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २८|२८]]
|29=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|30=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|31=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|year=२०२६
|show\_year=on
|lk=on
|EndNote=
}}

**३१ दिसम्बर**-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य त्रिशताधिकचतुःषष्टितमं (३६५) दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् त्रिशताधिकचतुःषष्टितमं (३६६) दिनम् एतत् । एतद्दिनं ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य अन्तिमदिनं भवति ।

## इतिहासः

## मुख्यघटनाः

## जन्म

## मृत्युः

## पर्व, उत्सवाः च

## बाह्यानुबन्धाः
# २५ जून

{{आङ्ग्लपञ्चाङ्गम्/प्रप्रथमरविः आरम्भ**त्रुटि: अमान्य समय।**
|float=right
|clear=none
|titlestyle=
|weekstyle=
|month=**त्रुटि: अमान्य समय।**
|cur\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**]]
|prev\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|<<]]
|next\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|>>]]
|6row=
|01= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १|१]]
|02= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २|२]]
|03= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ३|३]]
|04= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ४|४]]
|05= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ५|५]]
|06= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ६|६]]
|07= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ७|७]]
|08= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ८|८]]
|09= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ९|९]]
|10= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १०|१०]]
|11= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ११|११]]
|12= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १२|१२]]
|13= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १३|१३]]
|14= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १४|१४]]
|15= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १५|१५]]
|16= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १६|१६]]
|17= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १७|१७]]
|18= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १८|१८]]
|19= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १९|१९]]
|20= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २०|२०]]
|21= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २१|२१]]
|22= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २२|२२]]
|23= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २३|२३]]
|24= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २४|२४]]
|25= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २५|२५]]
|26= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २६|२६]]
|27= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २७|२७]]
|28= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २८|२८]]
|29=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|30=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|31=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|year=२०२६
|show\_year=on
|lk=on
|EndNote=
}}

**२५ जून**-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य एकशताधिकषट्सप्ततितमं (१७६) दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् एकशताधिकसप्तसप्ततितमं (१७७) दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय १८९ दिनानि अवशिष्टानि ।

## इतिहासः

## मुख्यघटनाः

## जन्म

## मृत्युः

## पर्व, उत्सवाः च

## बाह्यानुबन्धाः
# २२ जून

{{आङ्ग्लपञ्चाङ्गम्/प्रप्रथमरविः आरम्भ**त्रुटि: अमान्य समय।**
|float=right
|clear=none
|titlestyle=
|weekstyle=
|month=**त्रुटि: अमान्य समय।**
|cur\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**]]
|prev\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|<<]]
|next\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|>>]]
|6row=
|01= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १|१]]
|02= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २|२]]
|03= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ३|३]]
|04= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ४|४]]
|05= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ५|५]]
|06= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ६|६]]
|07= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ७|७]]
|08= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ८|८]]
|09= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ९|९]]
|10= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १०|१०]]
|11= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ११|११]]
|12= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १२|१२]]
|13= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १३|१३]]
|14= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १४|१४]]
|15= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १५|१५]]
|16= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १६|१६]]
|17= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १७|१७]]
|18= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १८|१८]]
|19= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १९|१९]]
|20= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २०|२०]]
|21= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २१|२१]]
|22= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २२|२२]]
|23= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २३|२३]]
|24= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २४|२४]]
|25= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २५|२५]]
|26= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २६|२६]]
|27= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २७|२७]]
|28= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २८|२८]]
|29=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|30=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|31=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|year=२०२६
|show\_year=on
|lk=on
|EndNote=
}}

**२२ जून**-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य एकशताधिकत्रिसप्ततितमं (१७३) दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् एकशताधिकचतुस्सप्ततितमं (१७४) दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय १९२ दिनानि अवशिष्टानि ।

## इतिहासः

## मुख्यघटनाः

## जन्म

## मृत्युः

## पर्व, उत्सवाः च

## बाह्यानुबन्धाः
# २१ जून

{{आङ्ग्लपञ्चाङ्गम्/प्रप्रथमरविः आरम्भ**त्रुटि: अमान्य समय।**
|float=right
|clear=none
|titlestyle=
|weekstyle=
|month=**त्रुटि: अमान्य समय।**
|cur\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**]]
|prev\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|<<]]
|next\_month=[[**त्रुटि: अमान्य समय।**|>>]]
|6row=
|01= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १|१]]
|02= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २|२]]
|03= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ३|३]]
|04= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ४|४]]
|05= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ५|५]]
|06= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ६|६]]
|07= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ७|७]]
|08= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ८|८]]
|09= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ९|९]]
|10= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १०|१०]]
|11= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** ११|११]]
|12= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १२|१२]]
|13= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १३|१३]]
|14= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १४|१४]]
|15= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १५|१५]]
|16= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १६|१६]]
|17= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १७|१७]]
|18= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १८|१८]]
|19= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** १९|१९]]
|20= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २०|२०]]
|21= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २१|२१]]
|22= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २२|२२]]
|23= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २३|२३]]
|24= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २४|२४]]
|25= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २५|२५]]
|26= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २६|२६]]
|27= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २७|२७]]
|28= [[**त्रुटि: अमान्य समय।** २८|२८]]
|29=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|30=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|31=**वाचनिकदोषः : < इत्येतत् अनपेक्षितं चिह्नम् ।**
|year=२०२६
|show\_year=on
|lk=on
|EndNote=
}}

**२१ जून**-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य एकशताधिकद्वासप्ततितमं (१७२) दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् एकशताधिकत्रिसप्ततितमं (१७३) दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय १९३ दिनानि अवशिष्टानि ।

## इतिहासः

## मुख्यघटनाः

## जन्म

## मृत्युः

## पर्व, उत्सवाः च

## बाह्यानुबन्धाः
# तैवान

तैवान

**तैवान** एशियामहाद्वीपे, प्रशान्‍तमहासागरे विद्यमानः कश्चन देश: ।

तस्य राजधानी - तैपे।

जनसंख्‍या - २,३५,६१,२३६

### संबद्घविषया:

* चीन

## बाह्यशृङ्खला

* Government Information Office - Governmental information portal
* Lonely Planet Destination Taiwan - travel guide
* Taiwan travel guide at Wikivoyage
* Taiwan Tourism Bureau Archived २००६-०४-२८ at the Wayback Machine -local travel news
# नार्वे

**नार्वेKongeriket Norge
Kongeriket Noreg
Norgga gonagasriika**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वजः
 | लाञ्छनम्
 |

 |
| ध्येयवाक्यम्: Enige og tro til Dovre faller |
| राष्ट्रगीतम्: Ja, vi elsker dette landet Duration: 1 minute and 3 seconds.1:03 |
| Location of नार्वे |
| **राजधानी** | Oslo 59° 54.78' N *10° 41.44' E* |
| **बृहत्तमं नगरम्** | Oslo |
| **देशीयता** | Norsk, nordmann |
| **व्यावहारिकभाषा(ः)** | Norsk (Bokmål / Nynorsk) Davvisámegiella |
| **प्रादेशिकभाषा(ः)** | Lullisámegiella, Ubmisámegiella, Bihtánsámegiella, Julevsámegiella, Kvensk, Tavringer, Romani |
| **राष्ट्रीयभाषा(ः)** | Writing system Latin (Dano-Norwegian alphabet) |
| **सर्वकारः** | Unitary parliamentary constitutional monarchy |
|  - Monarch | Harald V |
|  - Prime Minister | Jonas Gahr Støre (Ap) (2021–) |
|  - President of the *Storting* | Masud Gharahkhani (Ap) (2021–) |
|  - Chief Justice | Toril Marie Øie |
|  - Current coalition | Ap, Sp
legislature =*Stortinget*  **LSámediggi* |
| **विधानसभा** | {{{legislature}}} |
| **Independence** |   |
|  - Unification | ८७२  |
|  - Constitution | १७ May १८१४  |
|  - Dissolution of union with Sweden | ७ June १९०५  |
| **विस्तीर्णम्** |   |
|  - आविस्तीर्णम् | ३८५,२०७ कि.मी2  (६७वां) |
|   | १४८,७२९ मैल्2  |
|  - जलम् (%) | ६ |
| **जनसङ्ख्या** |   |
|  - २०२६स्य माकिम् | ५,६२७,४००
population\_estimate\_rank = १२०वां ({{{population\_estimate\_rank}}}) |
|  - सान्द्रता | १५.v/कि.मी2(२१३वां) ३८/मैल्2 |
| **राष्ट्रीयः सर्वसमायः** (PPP) | २०१७स्य माकिम् |
|  - आहत्य | $३७७,१trillion (४६वां) |
|  - प्रत्येकस्य आयः | $७०,६६५ (४वां) |
| **राष्ट्रीयः सर्वसमायः** (शाब्द) | २०१७स्य माकिम् |
|  - आहत्य | $३९१.९५९trillion (२२वां) |
|  - प्रत्येकस्य आयः | $७३,४५० (३वां) |
| **Gini**(२०१४) | २३.५ (१वीं) |
| **मानवसंसाधन सूची** (२०२२) | ०.९६६ ()(२) |
| **मुद्रा** | Norske kroner (फलकम्:NOK) (`NOK`) |
| **कालमानः** | CET (UTC+१) |
|  - ग्रीष्मकालः (DST) | CEST (UTC+२) |
| **वाहनचालनविधम्** | right |
| **अन्तर्जालस्य TLD** | .no (Internet) |
| **दूरवाणीसङ्केतः** | `+४७` |

**नार्वे** यूरोपमहाद्वीपे कश्चन देश: अस्‍ति।

नॉर्वेदेशः यूरोपस्य उत्तरद्वीपसमूहे स्थितः अस्ति, उत्तरयुरोपदेशस्य सुन्दरतमदेशेषु अन्यतमः अस्ति । अयं लपलैण्ड्, पर्वतः (fjords) प्रकृतिसौन्दर्यं च इति प्रसिद्धम् अस्ति ।

(NATO- Northern Atlantic Treaty Organisation) इत्यस्य संस्थापकानाम् एकः अस्ति तथा च अस्मिन् सक्रियः भागीदारः अस्ति ।

द्वितीयविश्वयुद्धे जर्मनीदेशेन अस्य विलीनीकरणं कृत्वा कतिपयवर्षपर्यन्तं तस्य शासनं कृतम् ।

यत्किमपि वर्षं यावत् स्वतन्त्रदेशत्वेन विद्यते ।

* Norway.info - Norway - the official site
* Norge.no Archived २००४-०९-२५ at the Wayback Machine - Official governmental portal
* Stortinget - Official site of the Storting (Parliament)
* Odin.dep.no - Information from the Government and the Ministries
* Kongehuset Archived २००२-०८-०२ at the Wayback Machine - Official site of the Royal House
* norway.org - Official website for the Norwegian Embassy in Washington, DC
* Statistic Norway
* Map of Norway searchable down to each house!

## सम्बद्धाः लेखाः

* संस्कृतम्
* भारतम्
* हिन्दूधर्मः
* वैदिकसाहित्यम्

## टिप्पणी
# कांस्ययुगम्

कांस्यकवचम्
चिनकांस्यपात्रम्
यस्मिन् काले मनुष्याः कांस्यभाण्डानि उपयुज्यन्ते स्म सः कालः **कांस्यकालः** इति कथ्यते। कांस्यं ताम्रबङ्गयोः मिश्रधातुः अस्ति । कांस्योपकरणानि घनतराणि आसन् । पश्चिम-एशियायाम् एव कांस्यं प्रथमं प्रयुक्तम्। कांस्यकाले अनेकाः संस्कृतयः सञ्जाताः । नदीतीरेषु अनेकाः संस्कृतयः पुष्णान्ति स्म । अयः कांस्यात् घनतरम् अस्ति । अतः एव अस्मात् युगात् अनन्तरं जनाः अयसः उपयोगम् आरभन्त । भारतस्य कांस्ययुगस्य संस्कृतयः तथा च प्राचीनाः मध्य-एषियायाः संस्कृतयः च समकालीनाः आसन् । कांस्ययुगे प्रमुखरूपेण नागरिकताद्वयं सञ्जातम् । सिन्धुखातस्य नागरिकता वेदकालीनसंस्कृतिः च ।

## सिन्धुखातस्य नागरिकता (क्रि पू ३३००तः १५००)

सिन्धुनद्याः तीरे प्रायः क्रि पू २५००मध्ये **जलमातृकम्** आरब्धम् । तेन सह प्रगतिपथम् आगता नागरिकता एव सिन्धुखातस्य नागरिकता । एषा नागरिकता क्रि पू २५००तः क्रि पू १९००अवधौ संवृद्धा । एतदवसरे **हरप्पा** तथा **मोहेञ्जोदारो** इति नगरद्वयम् आसीत् । एते एव विश्वे प्रथमनगरे इति प्रख्याते । एषा नागरिकता सिन्धोः, तस्याः उपनद्योः गाग्गर्नद्योः हाक्रनद्योः तीरे प्रसृता आसीत् । कालक्रमेण सा पश्चिमदिशि गङ्गायमुनयोः मध्ये विद्यमानस्य दोआब्प्रदेशपर्यन्तं, दक्षिणे इदानीन्तनमहाराष्ट्रराज्यपर्यन्तं, पूर्वदिशि इदानीन्तन-इरान्देशपर्यन्तम्, उत्तरदिशि इदानीन्तन-अफगानस्थानपर्यन्तं प्रसृता । एतदवसरे उत्तमः नगररचनाक्रमः आसीत् । इष्टिकानाम् उपयोगः, बहु-अट्टात्मकानां भवनानां निर्माणं, अन्तर्कुक्कुलीव्यवस्था (कुक्कुली इत्युक्ते मलिनजलप्रवाहनालः) च एतस्याः नागरिकतायाः वैशिष्ट्यम् । तदानीन्तनजनसंख्या ५० लक्षमिता स्यादिति तज्ञानाम् अभिप्रायः ।

भौगोलिकपरिवर्तनानां वातावरणवैपरीत्यानां कारणतः एतस्याः नागरिकतायाः नाशस्य कारणं स्यादिति ऊह्यते । क्रि पू २६००वर्षेभ्यः पूर्वमेव ते जलमातृकव्यवस्थाम्, आहारधान्यानां रक्षणार्थं भाण्डारव्यवस्थां, सार्वजनिकमार्गाणां व्यवस्थाम्, इष्टिकाभिः कुक्कुलीनिर्माण्व्यवस्थां वा ज्ञातवन्तः आसन् ।

## वेदकालीनसंस्कृतिः (क्रि पू १९०० तः ५००)

वेदानां रचना अस्याः वैदिकसंस्कृतेः काले एव वैदिकसंस्कृतेन कृता । वेदाः एव जगति अत्यन्तं प्राचीनाः ग्रन्थाः । तदानीन्तनसंस्कृतिः इण्डो-आर्यन्मूलीया आसीत् । वेदकालस्य आरम्भे तेन समाजेन पशुपालनमेव अवलम्बितम् आसीत् । ऋग्वेदकालानन्तरं सः समाजः कृषिविषये लक्ष्यम् अददात् । तदा वर्णाश्रमपद्धतिः आसीत् । कालक्रमेण लघुराज्यानां मेलनेन कुरु-पाञ्चालसदृशानि महाराज्यानि उदितानि । हिन्दुधर्मस्य प्रधानग्रन्थानां रामायण-महाभारत-भगवद्गीतादीनां रचना अपि तदा एव मुखोक्तरीत्या जाता इति उच्यते । अथर्ववेदस्यापि रचना अस्मिन्नेव काले जाता इति ज्ञायते ।
# प्रशान्तमहासागरः

प्रशान्तमहासागरः
भूमेः सागरविभागे प्रशान्तसागरः बृहत्तमः । अयं सागरः उत्तरे उत्तरध्रुवीयमहासागरतः दक्षिणे दक्षिणध्रुवीयमहासागरपर्यन्तं विस्तृतः वर्तते । पश्चिमदिशि एशिया-आस्ट्रेलियाखण्डाभ्यां पूर्वदिशि अमेरिकाखण्डेन च आवृतः वर्तते ।

१६५.२५ मिलियन्-चतुरस्रकिलोमीटर्मितेन (६३.८ मिलियन्-चतुरस्रमैल्स्-मितेन) विस्तारेण युतः अयं सागरः भूमेः ४६% जलप्रदेशम् आवृणोति, यश्च भागः समग्रस्य भूमेः भूभागस्य अपेक्षया बृहत्तमः विद्यते । भूमध्यरेखा एतं सागरं 'उत्तरप्रशान्तसागरः' 'दक्षिणप्रशान्तसागरः' इति द्विधा विभजति । किन्तु गैलापागोस्-गिल्बर्ट्-द्वीपसमूहाः तु समग्रतया दक्षिणप्रशान्ते एव अन्तर्भवन्ति इति अभिप्रायः । ईशान्यप्रशान्तसागरे विद्यमानः 'दि मरियाना खात'प्रदेशः जगतः गभीरतमबिन्दुः विद्यते ।

## बाह्यसम्पर्कतन्तवः

* EPIC Pacific Ocean Data Collection Viewable Archived २०१०-०५-०४ at the Wayback Machine on-line collection of observational data
* NOAA In-situ Ocean Data Viewer Archived २००६-०२-११ at the Wayback Machine plot and download ocean observations
* NOAA PMEL Argo profiling floats Realtime Pacific Ocean data Archived २००१-०७-०१ at the Wayback Machine
* NOAA TAO El Niño data Realtime Pacific Ocean El Niño buoy data
* NOAA Ocean Surface Current Analyses Archived २००५-१२-२९ at the Wayback Machine – Realtime (OSCAR) Near-realtime Pacific Ocean Surface Currents derived from satellite altimeter and scatterometer data