# महबूबनगरमण्डलम्

|  |
| --- |
| **महबूब् नगरमण्डलम्** |
| *'रुक्मम्मपेटा' 'पलामूर्* |
| —  **मण्डलम्**  — |
|

**महबूब् नगरमण्डलम्**
Location of महबूब् नगरमण्डलम्
in तेलङ्गाणाराज्यम् |
| **निर्देशाङ्काः**
﻿ / ﻿ |
| **देशः** | भारतम् |
| **राज्यम्** | तेलङ्गाणाराज्यम् |
| **मण्डलम्** | महबूब् नगरमण्डलम् |
| **MLA** | येन्नम् श्रीनिवासरेड्डी |
| **MP** | के. चन्द्रशेखरराव् |
| **सांसदक्षेत्रम्** | Mahabubnagar Lok Sabha |
| **योजनायोगः** | Mahabubnagar Municipal Corporation |
| **जनसङ्ख्या**
• सान्द्रता | ३,५१३ ९३४ (2001)
• 167 /किमी2 (433 /वर्ग मील) |
| **लिङ्गानुपातः** | 0.973 ♂/♀ |
| व्यावहारिकभाषा(ः) | हिन्दीभाषा, तेलुगुभाषा, उर्दूभाषा |
| **समयवलयः** | IST (UTC+05:30) |
| **विस्तीर्णम्**
• औन्नत्यम्
• तीरप्रदेशः | 18,432 वर्ग किलोमीटर (7,117 वर्ग मील)
• 498 मीटर (1,634 फ़ुट)
• 0 किलोमीटर (0 मील) |
| **वायुमण्डलम्**
• तलस्पर्षी
**तापमानम्**
• ग्रीष्मकालः
• शीतकालः | उष्णवातावरणम् (कोप्पेन्)
•      803 मिमी (31.6 इंच)
•      35.0 °से (95.0 °फ़ै)
•      40.9 °से (105.6 °फ़ै)
•      25.0 °से (77.0 °फ़ै) |
| **सङ्केताः**

|  |  |
| --- | --- |
| • पत्रसङ्केतसङ्ख्या | • 509 001 |
| • दूरवाणी | • ++91-08542 |
| • वाहनम् | • AP22 |

 |
| **जालस्थानम्** | www.mahabubnagar.nic.in/ |

**महबूबनगरमण्डलम्** (Mahbubnagar district) तेलङ्गाणाराज्यम् स्थितमेकमण्डलं अस्ति।

## इतिहासः

१८७० तमे वर्षे नागरकर्नूल् इति नाम्ना आविर्भूतं महबूब् नगरमण्डलम् । १८८३ तमे वर्षे मण्डलस्य केन्द्रं नागरकर्नूल् तः महबूब् नगरं प्रति परिवर्तितम् । ततः पूर्वं चोलैः, काकतीयैः, बहमनीसुल्तानजनैः, कुतुब्शाहीसुल्तानजनैः, मोघल् चक्रवर्तिभिः नैजां नवाब् पालकैः च चिरं परिपालितम् । १९०५ तमे वर्षे तेलङ्गाणाराज्ये संयोजितम् इदं मण्डलम् ।

## भौगोलिकम्

अस्य मण्डलस्य प्राच्यां दिशि नल्गोण्डा,प्रकाशमण्डले , पश्चिमदिशि कर्णाटकराज्यम्, उत्तरे भाग्यनगरं, दक्षिणे च कृष्णा, तुङ्गभद्रानद्यौ च सीमायां वर्तन्ते । राज्यविस्तीर्णे ६.७% भूम्यां मण्डलम् इदं विस्तृतम् । १६.४% भूमिः अरण्येन विस्तृता । मक्तल् प्रान्ते कृष्णानद्याः प्रवेशः अस्मिन् मण्डले । क्वार्टस्, आसबेस्टास्, फेलस्पर्, सुधाशिलाः इत्यादयः खनिजाः उपलभ्यन्ते । गद्वाल्, आलम्पूर्, प्रान्तयोः तुङ्गभद्रानदी प्रवाहः वर्तते । कलवकुर्ति, अच्चम्पेटा, प्रान्तयोः “ दिण्डी नदी प्रवहन्ती, चन्द्रगिरिप्रान्ते कृष्णानद्या सम्मिलति ।

## कृषिः वणिज्यं च

कलायः, एरण्डः इत्यादीनां धान्यानां सेद्यं क्रियते कृषकैः । रायचूर - चेन्नै, सिकिन्दराबाद् - मुम्बै, सिकिन्दराबाद् - गुन्तकल् रैल्मार्गाः मण्डलेस्मिन् वर्तन्ते ।

## वीक्षणीयस्थलानि

आलम्पूर् जोगुलाम्बादेवीपीठं, उमामहेश्वरग्रामे प्रसिद्धपुण्यक्षेत्रं शिवालयः, मल्लेलतीर्थग्रामे प्रसिद्ध शिवलिङ्गं, मण्यं कोण्ड श्रीवेङ्कटेश्वरस्वमी देवालयः, राजोलिकोट देवालयः, पिल्ललमर्रि, गद्वाल् दुर्गम्, तुङ्गभद्रानदी तीरस्थः नवब्राह्मालयः इत्यादीनी पर्याटकानां मनोल्लासं जनयन्ति ।

## तालूकाः

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| * कोण्डगल्
* मद्दूरु
* दौलताबाद्
* बोम्रान्पेट
* कोसिगि
* दामरगिद्द
* मक्तल्
* उट्कूरु
* नारायणपेट्
* धन्वाड्
* मङ्ग्नूर्
* कोयिल्कोण्ड्
 | * नवाब्पेट
* महबूबनगरम्
* हन्वाड
* जडचर्ल्
* बालानगरम्
* बूत्पूर्
* फरुक्नगर्
* केषं पेट्
* कोन्दुर्ग
* कोत्तूरु
* अमङ्गल्
* कल्वकुर्ति
 | * वेल्डण्डि
* वङ्गूरु
* माड्गुल
* मिड्जिल्
* तालकोण्डपल्लि
* नागरकर्नूल्
* तिम्माजीपेट्
* तेल्कपल्लि
* बिज्नपल्लि
* गोपालपेट्
* ताण्डूर्
* कोत्तकोट्
 | * वनपर्ति
* पेब्बेर्
* धनापूर्
* पेद्दमन्दाडि
* मुसापेट्
* आत्मकूरु
* देवरकद्र
* चिन्नचिन्तकुण्ट
* नेर्वि
* एज्
* गद्वाल
* धारुर्
 | * मल्दकल्लु
* घट्
* अलम्पूर्
* वड्डेपल्लि
* माकोषाड्
* इट्कियार्
* कोल्लापूर्
* पेद्दकोत्तपल्लि
* कोडेर्
* पानगल्
* वीपङ्गण्डल
* अच्चम्पेट्
 | * अमलाबाद्
* लिङ्गाल्
* बालमूर्
* उप्पनूतुल
 |

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः

* Palamoor NRI Forum Archived २०१९-०८-२१ at the Wayback Machine
* Mahabubnagar.com
* Official site Archived २०१८-१०-२३ at the Wayback Machine
* Information site Archived २०१३-०७-११ at the Wayback Machine