Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# अनन्तपुरम्

| अनन्तपुरम् Anantapur ATP |
| --- |
|
नगरम् |
| घटीलासकमनन्तपुरे |
| Country |
India |
| State |
Andhra Pradesh |
| Region |
Rayalaseema |
| District |
अनन्तपुरमण्डलम् |
| Elevation |
३३५ m |
| Population (2011) |
|  • नगरम् |
५,६२,३४० |
|  • Metro |
३,४१,८९५ |
| Languages |
|  • Official |
Telugu |
| Time zone |
UTC+5:30 (IST) |
| PIN |
515001 |
| Telephone code |
08554 |
| Vehicle registration |
AP02 |
| Website |
 |

भारतदेशस्य किञ्चन राज्यमस्त्यान्ध्रप्रदेशः । अस्य राज्यस्य मण्डलेष्वन्यतममस्त्यनन्तपुरमण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रमस्त्यनन्तपुरम् ।

## सन्दर्भाः
# स्त्री

भारतीय-स्त्री
अधिकरणसाधना लोके स्त्री । स्त्यायति अस्यां गर्भ इति स्त्री । कर्त्तृसाधनश्च पुमान् । गर्भः + शुक्रं स्त्यायति शोणितेन संधीभवति इत्यर्थः । सूते शुक्रं त्यजति योनिरुपे आधारे इति पुमान् इति पतञ्जलिना उक्तं सरुपसूत्रे भाष्ये । मनुनाऽपि उक्तम्- *क्षेत्रभूता स्मृता नारी, बीजभूतः स्मृतः पुमान्*(मनु.स्मृ-९/३३) । सवने पुमान् भवति कर्त्ता, स्त्री भवति अधिकरणम् । स्त्रीशब्दः मातृत्वं सङ्केतयाति । मातृत्वे एव स्त्रीत्वं पूर्णतां गतम् । अतः स्त्री पुत्रं कामयते । अतः भाष्ये पुत्रकाम्यति, पुत्रीयति,पुत्रयिषति इत्यादयः प्रयोगाः दृश्यन्ते । पुत्रस्योत्पन्ने हर्षं संजायते । पुत्रे जाते गोदानं क्रियते पित्रा । भाष्ये उक्तं यत्- *यस्मिन् दशसहस्राणि पुत्रे जाते गवां ददौ ।* ( १/४/३ सूत्रे भाष्ये) ।

स्त्रैणमनुष्यः **स्त्री** वर्तते। स्त्रीणां गर्भशयः अस्ति । ते शिशून् जनयन्ति। विंशतिशतकं यावत् स्त्रियः गृहे स्थित्वा शिशून् अलालयन् , भोजनं च अपचन् । परन्तु अद्य स्त्रियः अपि कार्यालयं गच्छन्ति।

## सम्बद्धाः लेखाः

* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
# महाचोळमन्दिराणि

| महाचोळमन्दिराणि |
| --- |
| विश्वपरम्परास्थानानि |
|

---

 |
| **राष्ट्रम्** | भारतम् |
| **प्रकारः** | सांस्कृतिकम् |
| **मानदण्डः** | i, ii, iii, iv |
| **अनुबन्धाः** | २५० |
| **क्षेत्रम्** | एषियापेसिफिक् |
| **शिलाभिलेखस्य इतिहासः** |
| **शिलाभिलेखाः** | क्रि.श.१९८७  (एकादशं सत्रम्) |
| \* विश्वपरम्परावल्याम् अङ्कितानि नामानि ।  ^ यूनेस्को द्वारा वर्गीकृतक्षेत्रम् |

**महाचोळदेवालयाः** भारतस्य तमिळ्नाडुराज्ये सन्ति । चोळवंशीयैः राजभिः निर्मिताः तञ्जावूरुप्रदेशस्य बृहदीश्वरदेवालयः गङ्गैकोण्डचोळपुरस्य गङ्गैकोण्डचोळेश्वरदेवालयः, दारासुरस्य ऐरावतेश्वरदेवालयः च मिलित्वा महाचोळदेवालयाः इति कथयन्ति । क्रि.श. १९८७तमे वर्षे बृहदेश्वरदेवालयं क्रि.श. २००४तमे वर्षे अन्यदेवालयद्वयं विश्वपरम्परावल्यां प्रविष्टम् । **महाचोळमन्दिराणि** चोळवंशीयैः राजभिः दक्षिणभारते निर्मितानि ।

* बृहदीश्वरदेवालयः, तञ्जावूरु
* गङ्गैकोण्डचोळेश्वामन्दिरम्
* ऐरावतेश्वरमन्दिरम्, दारासुरंप्रदेशे ।

बृहदेश्वरदेवालयः युनेस्कोसंस्थया क्रि.श.१९८७तमे वर्षे विश्वपरम्परास्थानम् इति उद्घुष्टः । क्रि.श. २००४तमे वशे ऐरावतेश्वरमन्दिरम् अस्याम् आवल्यां प्रवेशितम् । अद्य अयं देवालयसमूहः महचोळमन्दिराणि इति कथ्यते ।

## बृहदीश्वरदेवालयः

अयं देवालयः भारतदेशस्य तमिळ्नाडुराज्यस्य तञ्जावूरुपत्तने स्थितः हैन्दवदेवालयः । एतन्मन्दिरं क्रि.श.१००३-१०१०तमकाले चोळवंशस्य प्रथमः राजराजचोळः निर्मितवान् । अनेन कारणेन एतन्मन्दिरं राजराजेश्वरमन्दिरम् इत्यपि कथयन्ति । तदानीन्तनकालस्य गणनायाम् एतन्मन्दिरम् अतिविशालसंरचनम् इति परिगण्यते स्म । १३अट्टानाम् अस्य गोपुरस्य औन्नत्यं ६६मीटर् अस्ति । (हैन्दवमन्दिरेषु अट्टानां सङ्ख्या असमी एव भवति) एतन्मन्दिरं शिवस्य आराधनार्थं समर्पितम् अस्ति । अयं देवालयः वास्तुकलायाः, शिलाशिल्पाङ्कनस्य, ताम्रशिल्पाङ्कनस्य, प्रतिमाविज्ञानस्य, चित्रकलायाः, नृत्यस्य ,सङ्गीतस्य, आभूषणस्य, उत्कीर्णकलायाः भाण्डारः अस्ति । अस्मिन् मन्दिरे भित्तिषु प्राचीनसाहित्यानि संस्कृतेन तमिळ्भाषया च उत्कीर्णानि । अस्य मन्दिरस्य निर्माणशैली विशिष्टाअ अस्ति यत् अस्य गोपुरस्य छाया भूमौ नैव पतति । गोपुरशिखरे स्वर्णकलशः स्थितः । यस्मिन् पाषाणे अयं कलशः स्थितः तस्य भारं प्रायः ८०टन् समग्रा शिला एका एव च भवति । मन्दिरस्य गर्भगृहे प्रतिष्ठापितं भव्यं बृहत् शिवलिङ्गं पश्यति चेत् अस्य बृहदीश्वरः इति नाम सार्थकम् अस्ति । मन्दिरस्य अन्तः प्रविश्य पश्यति चेत् गोपुरस्य अधः वर्गमण्डपम् अस्ति । तत्र लघुवेदिकायां बृहदीश्वाभिमुखः महानन्दी विराजमानः अस्ति । नन्देः ६मीटर् दैर्घ्यं, २.६मी.वैशाल्यं, ३.७मी औन्नत्यं च अस्ति । भारतवर्षस्य शिलावृषभेषु द्वितीयः अतिबृहत् नन्दी अयम् अस्ति ।

* बृहदेश्वरमन्दिरम्
* अस्यमन्दिरस्य गोपुरम्
* अस्य मन्दिरस्य रथः

## बाह्यानुबन्धाः

* अधिकृतान्तर्जालस्थाने चोळदेवालयानां विषयः।
# केन्द्रीयविद्यालयसङ्घटनम् (KVS)

| केन्द्रीयविद्यालयसंघटनम् |
| --- |
|  |
| विद्या सर्वत्र शोभते |
| Location |
| फलकम्:Countryname |
| Information |
| Established | 1965 |
| School board | केन्द्रियपाठ्यक्रमः (CBSE) |
| Authority | मानवसंपन्मूलसमितिः |
| Website | kvsangathan.nic.in |

**केन्द्रीयविद्यालयसङ्घटनम्** (KVS) भारतस्य एकं प्रमुखं सङ्घटनमस्ति एतत् । केन्द्रीयविद्यालयनाम्ना देशविदेशेषु च कार्यं करोति । इदानीं १०८५ विद्यालयाः सन्ति । विद्यालयेषु (यथा ३१-३-२०११ स्थित्यनुसारम्) १०,५८,४५० छात्राः पठन्तः सन्ति । ४९,२८६ कर्मचारिणः कार्यं कुर्वन्तः सन्ति । अस्य स्थापनकालः १९६५ वर्षस्य डिसेम्बर्मासः ।

## लक्ष्यम्

बालानां शैक्षिकश्रेष्ठतायाः, भारतीयभावनायाः, राष्ट्रियैकताभावनायाः, तथा व्यक्तित्वविकासस्य भावनायाःविकासः एव अस्य लक्ष्यम् । अत्र प्राथमिकः माध्यमिकः उच्चमाध्यमिकः इति स्तरत्रये विद्याभ्यासः भवति । विशेषतः ये केन्द्रसर्वकारे उद्योगं कुर्वन्ति, रक्षणाकार्ये ये निरताः तेषाम् अपत्यानां कृते एताः विद्यालयाः स्थापिताः सन्ति । अस्य प्रधानः कार्यालयः नवदेहल्यां वर्तते । अस्य क्षेत्रीयकार्यालयाः देशस्य विभिन्नभागेषु वर्तन्ते ।

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः

* Kendriya Vidyalaya Sangathan
* केन्द्रीय विद्यालय प्रार्थना: दया कर दान विद्या का Archived २०२३-११-३० at the Wayback Machine
* Social portal for alumni of all Kendriya Vidyalaya Archived २०१२-०६-२३ at the Wayback Machine
# माध्यमिकविद्यालयः

स्टीपल्स् उच्चविद्यालयः, वेस्टपोर्ट्, कनेक्टिकट्, संयुक्तराज्यानि
**माध्यमिकविद्यालयः** उच्चतरप्राथमिकशिक्षायाः अनन्तरं उपलब्धिं दत्वा माध्यमिकशिक्षां प्रदाति। किञ्चन माध्यमिकविद्यालयाः अधश्च माध्यमिकयोः द्वयोः अवस्थाभ्यः संयुक्तं पाठ्यक्रमं अपि ददाति, अनुक्रमे अधोलघु माध्यमिकशिक्षा (वयः ११ तः १४ पर्यन्तम्) तथा ऊर्ध्वमाध्यमिकशिक्षा (वयः १४ तः १८ पर्यन्तम्) — यानि ISCED मानकस्य स्तराणि २ तथा ३ इति सन्ति; तथापि एते द्वे अवस्थे पृथक् विद्यालयेषु अपि दातव्या भवन्ति। विविधे देशे भिन्नप्रकाराः सन्ति; उदाहृत्य ऑस्ट्रेलियायाम्, हाङ्ग् काङ्ग् तथा स्पेन्देशे बालकाः प्राथमिकात् माध्यमिकव्यवस्थायाम् व्यवस्थापनसमये एकवर्षं विलम्बेन परिवर्तन्ते, यतः तानि देशानि प्राथमिकशिक्षायाः अन्त्यवर्षं ISCED-स्य अधोलघु-माध्यमिकस्य प्रथमवर्षस्य स्वरूपेण गृहीत्वा विकसन्ति।

संयुक्तराज्यानिदेशे स्थानीयमाध्यमिकशिक्षाव्यवस्थायाम् मध्यविद्यालयानि तथा उच्चविद्यालयानि पृथकः भवन्ति। मध्यविद्यालयाः सामान्यतः कक्षाः ६–८ अथवा ७–८ यावत् भवन्ति, उच्चविद्यालयाः सामान्यतः कक्षाः ९–१२ यावत् भवन्ति। संयुक्ताधिराज्यम्त्यत्र राज्यीयविद्यालयाः च निजीवित्तप्रदानयुक्तविद्यालयाः अपि साधारणतः आयुष्कार्ये ११ तः १६ वा ११ तः १८ वर्षपर्यन्तम् छात्रान् अधिगच्छन्ति; केचन यूके निजीविद्यालयाः आयुक्रमे १३ तः १८ वर्षपर्यन्तं छात्रान् स्वीकरोति।

माध्यमिकविद्यालयाः प्राथमिकविद्यालयेभ्यः अनुवर्तन्ते, व्यावसायिकस्य अथवा तृतीयकस्य शिक्षायाः कृते सज्जतां कुर्वन्ति। उच्च-मध्यम-आय-देशेषु सामान्यतया छात्राणां कृते न्यूनातिन्यूनं १६ वर्षपर्यन्तं उपस्थितिः अनिवार्य भवति। प्रत्येकस्मिन् देशे संस्थाः, भवनानि, शब्दावली च प्रायः अद्वितीयाः सन्ति।

## चित्रशाला

* यवनदेशे पेलोपोन्नेस् प्रदेशे आर्गोस् नगर्यां स्थिते प्रथमम् माध्यमिकविद्यालये छात्राः।
* फिन्लैण्डदेशे कुओपियो नगर्यां स्थितस्य कल्लावेसी नामकमध्यमिकविद्यालयस्य रक्तईंटभवनम्।
* संयुक्तराज्ये मसाचुसेट्स् प्रदेशे डेड्हाम् नगर्यां आसीत् प्रथमः करदातृवित्तयुक्तः सार्वजनिकः विद्यालयः।
* स्लोवाक्यादेशे ब्रातिस्लावायां स्थितं किरायि कातोलिकुस् इति नामकम् माध्यमिकविद्यालयम्।
* एस्तोनियादेशे तार्तु नगर्यां स्थितं ह्यूगो ट्रेफ्नेर्।
* रंगपुर् महाविद्यालयः बाङ्ग्लादेशदेशे महाविद्यालयानामध्ये एकः।
* ऑस्ट्रियादेशे मेल्क् नगर्यां स्थितं मेल्क् इति, रोमी-बेनेडिक्टिनसंघेन सञ्चालितम्।
* संयुक्तराज्ये वर्जीनिया-राज्ये फेयरफैक्स् नगर्यां स्थितम् फेयरफैक्स् उच्चविद्यालयः।
* इङ्ग्लेण्ड्देशे मन्चेस्टर् नगर्यां चोरल्टन् उद्यान माध्यमिकविद्यालयः।

## सन्दर्भः
# सियारा-लियोन

**सियारा-लियोन** पश्‍चिम-अफ्रीका-क्षेत्रे देश: अस्‍ति. राजधानी -

सम्‍बद्घ विषय:

## बाह्यसम्पर्काः

* Sierra Leone Web
* UNAMSIL
* Photos: People of Sierra Leone Archived २००४-०८-१२ at the Wayback Machine
* Sierra Leone Travel and Tourism Information Archived २०२१-०२-०८ at the Wayback Machine

## सम्बद्धाः लेखाः

* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
# एरणाकुळम्मण्डलम्

| एर्नाकुलजनपदम् |
| --- |
|
जनपदम् |
| केरळराज्ये एर्नाकुलजनपदम् |
| Country |
भारतम् |
| States and territories of India |
केरळराज्यम् |
| Area |
|  • Total |
३,०६८ km२ |
| Population (२००१) |
|  • Total |
३२,७९,८६० |
|  • Density |
३०८/km२ |
| Website |
 |

**एर्नाकुलजनपदम्** (Alappuzha district) केरळराज्ये स्थितं किञ्चन जनपदम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रं कोचीनगरम् ।

## भौगोलिकम्

अलप्पुळामण्डलस्य विस्तारः ३०६८ चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । अत्र प्रवहन्त्यः मुख्याः नद्यः सन्ति पेरियार् ,मूवाट्टुपुषा,चालक्कुडि च ।

## जनसङ्ख्या

२००१ जनगणनानुगुणं रत्नागिरिमण्डलस्य जनसङ्ख्या ३,२७९,८६० अस्ति । अस्मिन् मण्डले प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर्मिते १०६९ जनाः वसन्ति अर्थात् अस्य मण्डलस्य जनसङ्ख्यासान्द्रता प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर् १०६९ जनाः । २००१-२०११ दशके अस्मिन् मण्डले जनसङ्ख्यावृद्धिः ५.६% आसीत् । अत्र पुं-स्त्री अनुपातः १०००-१०२८ अस्ति । अत्र साक्षरता ९५.६८ % अस्ति ।

## वीक्षणीयस्थलानि

अस्मिन्नेव मण्डले बहूनि प्रसिद्धानि वीक्षणीयस्थलानि सन्ति । तानि -

* अलुवा
* अंगमली
* चेन्नामंगलम
* चोव्वरा
* वर्ग:कालडी
* कळ्ळील
* कोच्ची,एर्नाकुळम
* ईडापल्ली
* कोतमंगलम
* मलयट्टूर
* त्रिपूनीट्टूर

## बाह्यानुबन्धाः

* Official website
* { of best places in Ernakulam
* एरणाकुळम्मण्डलम्
# करीमनगरम्

भारतदेशस्य किञ्चन राज्यम् अस्ति तेलङ्गाणाराज्यम् । अस्य राज्यस्य मण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति करींनगरमण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति करींनगर।

| करीमगञ्ज । |
| --- |
| करीमनगरम् |
# अनन्तपुरमण्डलम्

|  |
| --- |
|  **अनन्तपुरम्** |
| —  **मण्डलम्**  — |
|

 **अनन्तपुरम्**
आन्ध्रप्रदेशस्य मण्डलानि |
| **निर्देशाङ्काः**
﻿ / ﻿ |
| **देशः** | भारतम् |
| **राज्यम्** | आन्ध्रप्रदेशः |
| **मण्डलम्** | अनन्तपुरम् |
| **जनसङ्ख्या**
• सान्द्रता | ३६,४०,४७८ (2001)
• 190 /किमी2 (492 /वर्ग मील) |
| **समयवलयः** | IST (UTC+05:30) |
| **विस्तीर्णम्** | 19,130 वर्ग किलोमीटर (7,390 वर्ग मील) |

**अनन्तपुरमण्डलम्** (Anantapur District) आंध्रप्रदेशराज्ये स्थितम् एकं मण्डलम् ।

## इतिहासः

मौर्यैः, बाणैः, राष्ट्रकूटिभिः, चोलैः, चालुक्यैः,
होयसल्-विजयनगरराजैः, असप्जाहीवंशजैः, आग्लेयैश्च परिपालितम् अनन्तपुरमण्डलम् । १८८१ तमे वर्षे आविर्भूतमिदं मण्डलम् । अनन्तसागराख्यं किञ्चन सरः वर्तते इत्यतः अनन्तपुरम् इति नामाभिहितम् ।
आन्ध्रप्रदेशराज्यस्य प्रथममुख्यमन्त्री श्रीमान् नीलं सञ्जीवरेड्डिः, मर्कसिस्ट्-दलनायकः नीलं राजशेखररेड्डिः च अस्य मण्डलस्य वासिनौ ।

## भौगोलिकम्

मण्डलस्य प्राच्यां कडपमण्डलं, पश्चिमदक्षिणयोः कर्णाटकराज्यम्, उत्तरेकर्नूलुमण्डलं च सीमायां विराजन्ते । मैसूरुपीठभूमेः उत्तर सीमायां समुद्रोपरितलात् ६७० कि.मी उन्नतमस्ति इदं मण्डलम् । १०.२% भूभागः अरण्य एन विस्तृतः । वज्रकरुरप्रान्ते वज्रनिधिः पेन्ना, कुमदवल्ली, भैरवमनितिप्पा,तुङ्गभद्रा इत्यादिभ्यः जलं लभ्यते । मल्बरीवनानि, क्षुमानीडानि इत्यादयः जलजातीनाम् – उपाधिमार्गाः ।

## कृषिः वाणिज्यं च

कलायः आढकी, कार्पाशः, पलाण्डुः, फलानां च सस्यं विस्तृतं वर्तते । श्रीकृष्णदेवरायविश्वविद्यालयः, सत्यसायीविश्वविद्यालयः च वर्तेतेऽत्र ।

## वीक्षणीयस्थलानि

लेपाक्षीस्थितः नन्दीश्वरालयः, ताडिपत्रिस्थः चिन्तलरामस्वामिदेवालयः, कदिरिग्रामे श्रीलक्ष्मीनरसिंहस्वामिदेवालयः,पुट्टपर्ति सत्यशायिसन्निधिः, पेनुगोण्ड गगनमहलदुर्गं, पेन्ना-अहोबिले पेन्ना-जलपादं, तत्रापि लक्ष्मीनरसिंहस्वामिदेवालयः इत्यादीनि प्रमुखपर्याटककेन्द्राणि सन्ति ।

## वीथिका

* चित्रावती नदी सूर्यास्तमयः, पुट्टपर्त्तिः
* शिवलिङ्गः, लेपाक्षी
* गडियारस्तम्भः, अनन्तपूरम्
* वीरभद्रदेवालयः, लेपाक्षी
* इस्कान् देवालयः

## तालूकाः

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| * अनन्तपुरम्
* रत्पाडु
* गार्लदिन्ने
* आत्मकूरु
* कुडेरु
* सिङ्गनमल
* बुक्कराय समुद्रम्
* सर्पाल
* ताडिपत्रि
* याडिकि
* पेदपस्पूरु
* पुट्लूरु
 | * एल्लनूरु
* गुन्तकल्
* गुत्ति
* पामिडि
* किस्तिपाडु
* उरवकोण्ड
* वज्रकरुर्
* विदपासकालु
* धर्मवरम्
* ताडिमर्रि
* बत्तलपल्लि
* चिन्नकोत्तपल्लि
 | * बनगानपल्लि
* रामगिरि
* कल्याणदुर्गम्
* बेलुगुप्प
* कम्बदूरु
* कुन्दुर्ति
* ब्रह्मसमुद्रम्
* सेत्तूरु
* रायदुर्गम्
* बोम्मन हाल्
* गुम्मगट्ट
* कनेकल्
 | * बोम्मनकल्
* पेनुकोण्ड
* सोमन्देपल्लि
* रोद्द्म्
* पुट्टपर्ति
* कोत्तचेरुवु
* बुक्कपट्नम्
* मडकशिर
* अमरापुरम्
* गुदिबण्ड्
* रोल्ल
* आगलि
 | * हिन्दुपुरम्
* परिगि
* लेपाक्षि
* चिलमत्तूरु
* गोरण्ट्ल्
* कदिरि
* मुडिगुब्ब्
* नल्लमड
* नम्बुलिपुलिकुण्ट
* तलुपुल
* नल्लचेरुवु
* ओबुलदेवर चेरुवु
 | * तनकल्
* अमडगूरु
* गण्ड्लपेण्ट
 |

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः

* Official site Archived २०१४-०६-०३ at the Wayback Machine
* List Of villages in Anantapur District
* फलकम्:Wikivoyage-inline
# कपिलदेवः

भारतीयः कश्चन क्रिकेटपटुः।

**कपिलदेवः**|  |
| Kapil Dev at the "Idea Champions of the World" Press Meet |
| वैय्यक्तिकपरिचयः |
| सम्पूर्णनाम | कपिल देव रामलाल निखंज |
| ताडनशैली | Right-handed |
| कन्दुकक्षेपणशैली | Right arm fast medium |
| पात्रम् | All-rounder |
| अन्ताराष्ट्रियविवरणानि |
| राष्ट्रम् | India |
| प्रथमटेस्ट् (cap 141) | 16 October 1978 v Pakistan |
| अन्तिमटेस्ट् | 19 March 1994 v New Zealand |
| प्रथम-ओ डि ऐ(cap 25) | 1 October 1978 v Pakistan |
| अन्तिम-ओ डि ऐ | 17 October 1994 v West Indies |
| गृह्यगणविवरणानि |
| वर्षम् | गणः |
| 1975–1992 | Haryana |
| 1984–1985 | Worcestershire |
| 1981–1983 | Northamptonshire |
| वृत्तिजीवनस्य सांख्यिकी |
| स्पर्धा | Test | ODI | FC | LA |
| क्रीडाः | 131 | 225 | 275 | 309 |
| प्राप्ताः धावनाङ्काः | 5248 | 3783 | 11356 | 5461 |
| सामान्यताडनानि | 31.05 | 23.79 | 32.91 | 24.59 |
| १००s/५०s | 8/27 | 1/14 | 18/56 | 2/23 |
| श्रेष्ठाङ्कः | 163 | 175\* | 193 | 175\* |
| Balls bowled | 27740 | 11202 | 48853 | 14947 |
| विकेट् | 434 | 253 | 835 | 335 |
| बोलिङ्ग्  | 29.64 | 27.45 | 27.09 | 27.34 |
| ५ विकेट् (एकस्मिन् इनिङ्गस्) | 23 | 1 | 39 | 2 |
| १० विकेट् (एकास्यां स्पर्धायाम्) | 2 | n/a | 3 | n/a |
| श्रेष्ठबोलिङ्ग् | 9/83 | 5/43 | 9/83 | 5/43 |
| क्याच्/स्टाम्पिङ्ग् | 64/– | 71/– | 192/– | 99/– |
| Source: Cricinfo, 24 January 2008 |

* भारतीय-सूची
# प्रभास्

| प्रभासः ప్రభాస్ |
| --- |
|  |
| जन्म |
प्रभासराजु उप्पलापाटिः  (१९७६-२-२) २३ १९७६ चेन्नै, भारतम् |
| निवासः |
हैदराबाद, भारतम् |
| देशीयता |
भारतम्  |
| वृत्तिः |
अभिनेता |
| सक्रियतायाः वर्षाणि |
२००२–अद्य |
| औन्नत्यम् |
फलकम्:Infobox person/height |
| जालस्थानम् |
आधिकारिकं जालपृष्ठम् |

**प्रभासराजु उप्पलापाटिः** (Prabhasaraju Uppalapati) (तेलुगु: ప్రభాస్ రాజు ఉప్పలపాటి) तेलुगुचलच्चित्रक्षेत्रे विद्यमानः एकः प्रमुखः अभिनेता वर्तते ।

## चित्रेतिहासः

| वर्षम् | चित्रम् | पात्रम् | नायिका | विवरणम् |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| २००२ | *ईश्वर्* | ईश्वर् | श्रीदेवी विजयकुमारः |  |
| २००३ | *राघवेन्द्र* | राघवेन्द्र | अन्शु अपिच श्वेता |  |
| २००४ | *वर्षम्* | वेङ्कट् | त्रिशा कृष्णन् |  |
| २००४ | *अडवि रामुडु* | रामुडु | आरती अगर्वाल् |  |
| २००५ | *चक्रम्* | चक्रम् | चार्मी, असीन् |  |
| २००५ | *छत्रपतिः* | शिवाजी/छत्रपति | श्रिया शरण् |  |
| २००६ | *पौर्णमी* | शिवकेशवः | त्रिशा कृष्णन्, चार्मी |  |
| 2007 | *योगि:* | ईश्वरप्रसादः (योगि:) | नयनतारा |  |
| २००७ | *मुन्ना* | मुन्ना | इलियाना |  |
| २००८ | *बुज्जिगाडु* | लिङ्गराजु (बुज्जि) | त्रिशा कृष्णन् |  |
| 2009 | *बिल्ला* | बिल्ला / रङ्ग | अनुष्का, नमिता, हन्सिका मोत्वानी |  |
| २००९ | *एक् निरञ्जन्* | चोटु / निरञ्जन् | कङ्गना राणावत् |  |
| २०१० | *डार्लिङ्ग्* | प्रभा | काजल् अगर्वाल्, श्रद्धा दास् |  |
| २०११ | *मिस्टर् पर्फ़ेक्ट्* | विक्कि | काजल् अगर्वाल्, तापसी पन्नू |  |
| २०१२ | *रेबल्* | कृष्ण | तमना, दीक्षा सेठ् |  |
| २०१२ | *मिर्ची* | जय | अनुष्का शेट्टी, रिचा गङ्गोपाध्यायः |  |
| २०१५ | *बाहुबलि: आरम्भम्* | अमरेन्द्र बाहुबलिः, शिवुडु | अनुष्का शेट्टी, तमन्ना भाटिया |  |
| २०१५ | *बाहुबलि: अन्तम्* | अमरेन्द्र बाहुबलिः, शिवुडु(महेन्द्र बाहुबलिः) | अनुष्का शेट्टी, तमन्ना भाटिया |  |
| २०१९ | *साहो* |  | श्रद्धा कपूर्| | प्रस्तुतम् |

## सन्दर्भाः

## बाह्यसम्पर्कतन्तुः

* IMDb Internet Movie Database
* Prabash Raju Archived २०१२-०४-१६ at the Wayback Machine Short Bio
# दिसपुरम्

**दिसपुर** असमराज्यस्‍य राजधानी अस्‍ति ।
This place that existed as a locality on the outskirts of Guwahati, took its place as the capital of Assam in 1973. To the south of Dispur is the mythologically important site of Basistha Ashram and the Sankardeva Kalashetra, a cultural center created in the 1990s. Next to Dispur is the ancient township of Jatia.

Retrieved from "

## सम्बद्धाः लेखाः

* भारतम्
* संस्कृतम्
* भारतस्य इतिहासः
* विज्ञानम्
# कन्नौजीभाषा

| कन्नौजी |
| --- |
| कन्नौजी |
| कन्नौजीभाषाभाषिणः मण्डलानि । |
| विस्तारः |
भारतम् |
| प्रदेशः |
कन्नौज |
| स्थानीय वक्तारः | **वाचनिकदोषः : अनपेक्षितम् उद्गारचिह्नम २**
 |
| भाषाकुटुम्बः |
हिन्द-यूरोपीय* हिन्द-ईरानीय
	+ हिन्द-आर्य
		- मध्याञ्चल (हिन्दी)
			* पाश्चात्यहिन्दी
				+ ब्रजभाषा-कन्नौजी
					- **कन्नौजी**
 |
| लिपिः |
देवनागरी |
| भाषा कोड् |
| ISO 639-3 | bjj |

**कन्नौजी** (हिन्दी: कन्नौजी) भारतस्य उत्तरप्रदेशराज्यस्य कन्नौजक्षेत्रे भाष्यमाणा हिन्द-आर्यभाषा अस्ति । कन्नौजी हिन्दुस्थानीभाषायाः निकटसम्बन्धः अस्ति, हिन्दीभाषया सह ८३–९४% शाब्दिकसादृश्यम् अस्ति । केचन हिन्दुस्तानीभाषायाः उपभाषा इति मन्यन्ते, अन्ये तु पृथक् पाश्चात्यहिन्दीभाषा इति मन्यन्ते । २००१ तमे वर्षे कन्नौजीभाषायां न्यूनातिन्यूनं ९५ लक्षं देशीयभाषिणः सन्ति ।

हिन्दीभाषायाः अन्येभ्यः उपभाषाभ्यः सह एषा भाषा अनेके संरचनात्मकाः कार्यात्मकाः च भेदाः सादृश्यं दर्शयति, परन्तु भारतीयभाषीयसर्वक्षणे एषा ब्रज-अवधीभाषायोः च रूपान्तराणिरूपेण योजितवती अस्ति ।

कन्नौजीभाषायाः स्वकीयाः द्वे उपभाषे वा रूपान्तरे स्तः – तिरहरी माध्यमिक-कन्नौजी च, या मानककन्नौजी-अवधी इत्येतयोः मध्ये अस्ति ।

## सम्बद्धाः लेखाः

* हिन्दीभाषाः
* हिन्दुस्थानीभाषा
* हिन्द-आर्यभाषाः
* भारतस्य भाषाः

## सन्दर्भाः
# मोरादाबाद्

| मोरादाबाद् |
| --- |
|
नगरम् |
| मोरादाबाद् रेल्वेस्थानकम् |
|
Nickname(s): पित्तलनगरी |
| देशः |
भारतम् |
| राज्यम् |
उत्तरप्रदेशः |
| मण्डलम् |
मोरादाबाद् |
| Government |
|  • MP |
Mohammed Azhar-Ud-DIn |
|  • Mayor |
Mrs. Veena Agarwal |
|  • M.L.A |
Mr. Yusuf Ansari & Mr. Shameem UL Haq |
| Area |
|  • Total |
३,४९३ km२ |
| Elevation |
२७५ m |
| Population (2011) |
|  • Total |
८,८९,८१० |
|  • Density |
२५०/km२ |
| भाषाः |
|  • अधिकृताः |
हिन्दी, उर्दु, आङ्ग्लभाषा, खडिबोली, हरियाणवी, पञ्जाबी, कुमांवी |
| Time zone |
UTC+5:30 (IST) |
| पिन् |
244071 |
| Telephone code |
0591 |
| Vehicle registration |
UP 21,UK 04 |
| Website | www.moradabad.nic.in |

भारतदेशे किञ्चन राज्यम् अस्ति उत्तरप्रदेशराज्यम्। अस्य राज्यस्थं किञ्चन मण्डलम् अस्ति मोरादाबादमण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति मोरादाबादनगरम्।
# कांशीरामनगरमण्डलम्

| कांशीरामनगर |
| --- |
| कांशीरामनगर चित्रं |

भारतदेशे किञ्चन राज्यम् अस्ति उत्तरप्रदेशराज्यम्। अस्य राज्यस्थं किञ्चन मण्डलम् अस्ति कांशीरामनगरमण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति कासगञ्जनगरम् । एतत् मण्डलम् अलिगढविभागे अन्तर्भवति । अस्य मण्डलस्य कासगञ्जमण्डलम् इत्यपि अपरं नाम अस्ति ।२००८तमवर्षस्य एप्रिलमासस्य १५ दिनाङ्के अस्य मण्डलस्य स्थापना तदानीन्तनमुख्यमन्त्रिण्या मायावत्या कृता ।

## उपमण्डलानि

अत्र त्रीणि उपमण्डलानि सन्ति ।

* १) कासगञ्ज
* २) पटियाली
* ३) सहवार

## लोकसभाक्षेत्राणि

## विधानसभाक्षेत्राणि

## नद्यः

## प्राकृतिकविशेषाः

## भाषाः

## आहारपद्धतिः

## वेशभूषणानि

## प्रेक्षणीयस्थानानि

## ऐतिहासिकस्थानानि

## तीर्थक्षेत्राणि

## कृषि

## उद्यमाः

## शैक्षणिकसंस्थाः

## प्रसिद्धाः व्यक्तयः

## सांस्कृतिकम्
# सहारनपुरम्

| सहारनपुरम्,سهارنپور सहारनपुर, Seharunpore |
| --- |
|
नगरम् |
| देशः |  भारतम् |
| राज्यम् |
उत्तरप्रदेशः |
| मण्डलम् |
सहारनपुरम् |
| Population (2011) |
|  • Total |
३४,६४,२२८ |
| भाषाः |
|  • अधिकृताः |
हिन्दी |
| Time zone |
UTC+5:30 (IST) |
| पिन् |
247001/02 |
| Telephone code |
0132 |
| Vehicle registration |
UP-11 |
| Sex ratio |
1000 ♂/♀ |
| Website | saharanpur.nic.in |

भारतदेशे किञ्चन राज्यम् अस्ति उत्तरप्रदेशराज्यम्। अस्य राज्यस्थं किञ्चन मण्डलम् अस्ति सहारनपुरमण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति सहारनपुरम्।
# हनुमानगढी , अयोध्या

**सिद्धपीठश्री हनुमानगढ़ी** भारतस्य उत्तरप्रदेशराज्यस्य अयोध्यानगरे स्थितं १० शताब्द्याः प्रसिद्धं भगवान् हनुमतःहिन्दुमन्दिरम् अस्ति . नागेश्वरनाथः, राममन्दिरः इत्यादिभिः अन्यैः मन्दिरैः सह नगरस्य महत्त्वपूर्णेषु मन्दिरेषु अन्यतमम् अस्ति |

 सिद्धपीठ श्री हनुमानगढ़ी मन्दिर में दर्शन व्यवस्था संचालनं कुर्वन् कश्चन अर्चकः
अयोध्या-नगरस्य हृदये स्थितं ७६ सोपानानि उत्तरभारतस्य हनुमन्मन्दिरेषु अन्यतमं हनुमानगढी-नगरं प्रति गच्छन्ति । राममन्दिरं गमनात् पूर्वं प्रथमं भगवान् हनुमतः मन्दिरं द्रष्टव्यम् इति परम्परा अस्ति । हनुमतः माता अञ्जनी मन्दिरे निवसति, तस्याः अङ्के वयस्कः हनुमन् उपविष्टः अस्ति। इदं मन्दिरं रामानन्दी सम्प्रदायस्य वैरागीसम्प्र्दायस्य अन्तर्गतं निर्वाणी (आखडस्य) च अन्तर्गतम् अस्ति ।

## मान्यता

यदा श्रीरामः रावणं जित्वा अयोध्यां प्रत्यागतवान् ततः परं हनुमान् अत्र निवासं प्रारभत । अत एव तस्य नाम हनुमगढः अथवा हनुमत् कोट् इति प्रसिद्धः अभवत्। इतः एव हनुमान् रामकोटस्य रक्षणं करोति स्म । मुख्यमन्दिरे माता अञ्जनीयाः अङ्के पवनसुतः उपविशति ।

## परिसरः

एतत् विशालं मन्दिरं अस्य आवासीयसङ्कुलं च ५२ (बीघा) क्षेत्रे विस्तृतम् अस्ति । वृन्दावनः, नासिकः, उज्जैनः, जगन्नाथपुरी इत्यादिषु देशस्य अनेकेषु मन्दिरेषु अस्य मन्दिरस्य सम्पत्तिः, (अखाडाः), सभाः च सन्ति । रामजन्मभूमिसमीपे हनुमानगढ़ीमन्दिरम् अस्ति .

## इतिहासः

१८२२ तमे वर्षे फैजाबाद-नगरस्य न्यायिक-अधिकारी हाफिजुल्लाहः अवदत् यत् बाबरेन निर्मितं (मस्जिदं) रामजन्मभूमि-उपरि निर्मितम् इति । सः अपि अवदत् यत् एषा (मस्जिदः) सीता-पाकशाला ( सीता- रसोई ) इत्यस्य समीपे अस्ति। त्रयस्त्रिंशत् वर्षाणाम् अनन्तरं **हनुमानगढी** इत्यत्र भयंकरः संघर्षः अभवत् । कश्चन ब्रिटिश-निवासी पत्रे लिखितवान् यत् ( सुन्नी-मौलवी ) गुलाम हुसैनः रामजन्मभूमि-विषये आक्रमणं कर्तुं मस्जिदतः वदन् मुसलमानान् उत्तेजयति। हनुमानगढी इत्यस्य अन्तः मस्जिदः अस्ति, (मुसलमानैः) तत् ग्रहणं कर्तव्यम् इति मौलवी अभियोगं (दावान्) करोति । ब्रिटिश-निवासिनः बलं प्रेषयितुं बहुवारं आग्रहं कृते सत्यपि नवाबः किमपि अवधानं न दत्तवान् । प्रारम्भे द्वयोः समूहयोः लघुः संघर्षः अभवत् किन्तु जुलैमासे कतिपयेभ्यः दिनेभ्यः अनन्तरं रक्तरंजितः संघर्षः अभवत् । गुलाम हुसैनः जिहादीसमूहेन सह हनुमानगढी इत्यस्य उपरि आक्रमणं कृतवान्, यस्य हिन्दुसन्यासिनः प्रबलप्रतिक्रियाम् अददुः । 'अस्मिन् आक्रमणे गुलाम हुसैनसहिताः सप्ततिः (सुन्नीजिहादीः) मारिताः।'

१८५७ तमे वर्षे फेब्रुवरीमासे मौलवी अहमदुल्लाहशाहः अस्यैव गुलामहुसैनस्य मृत्योः प्रतिशोधार्थं फैजाबादनगरं गतः आसीत् । तत्र मस्जिदे उत्तेजकं भाषणं दत्तवान् इति कारणेन सः गृहीतः । मेई मासे युद्धात् पूर्वमपि तस्य मरणादेशः दत्तः आसीत् । यदा आकस्मिकं विद्रोहः अभवत् तदा सः कारागार(जेल)वैद्यस्य नजफ अली इत्यस्य वस्त्रं धारयित्वा वैद्यस्य साहाय्येन कारागारम् अधिकृत्य क्रान्तिकारी अभवत् । तस्य चरित्रं मुल्ला मसूद अजहरस्य चरित्रेण सह बहु सदृशम् आसीत् । मौलवी कारागारे यन्त्रम् (ताबीजं) ददाति स्म । सः हनुमानगढीं आक्रमणं कृतवान् मौलवी गुलाम हुसैनं स्वस्य (पीरः) इति आह्वयत् । गुलाम हुसैनः सैयद अहमदबरेल्वी इत्यस्य शिष्यः आसीत् यः १८२६ तमे वर्षे सिक्खसैनिकैः बालाकोटस्य प्रथमस्य आतङ्कवादीनां आधारस्य विनाशं कुर्वन् मारितः ।

[स्रोतांसि सृजन फाउण्डेशन इत्यत्र इतिहासकारः डॉ मीनाक्षी जैनस्य वार्ता, डॉ मीनाक्षी जैनस्य पुस्तकम् : राम अयोध्या च ।

इतिहासकारः सर्वेपल्लीगोपालः उक्तवान् यत् १८५५ तमे वर्षे विवादः मुसलमानरामानन्दीसम्प्रदययोः मध्ये बाबरीमस्जिद-राममन्दिरस्थलस्य कृते न अपितु हनुमानगढीमन्दिरस्य कृते आसीत् ।