# महेन्द्र सिंह धोनी

**महेन्द्रसिंहः धोनी**|  |
| धोनी जनवरी २०१३ |
| वैय्यक्तिकपरिचयः |
| सम्पूर्णनाम | महेन्द्र सिंह धोनी |
| प्रसिद्धनामानि | मही, एम् एस्, एम् एस् डि |
| औन्नत्यम् | ५ फ़ुट ९ इंच (१.७५ मी) |
| ताडनशैली | दक्षिणहस्तेन |
| कन्दुकक्षेपणशैली | दक्षिणस्कन्धः (मध्यमवेगः) |
| पात्रम् | गणनायकः |
| अन्ताराष्ट्रियविवरणानि |
| राष्ट्रम् | भारतम् |
| प्रथमटेस्ट् (cap २५१) | २ डिसेम्बर् २००५ v श्रीलङ्का |
| अन्तिमटेस्ट् | १४ फेब्रवरी २०१४ v न्यूझिलेण्ड् |
| प्रथम-ओ डि ऐ(cap १५८) | २३ डिसेम्बर् २००४ v बाङ्ग्लादेशः |
| अन्तिम-ओ डि ऐ | २८ जनवरी २०१४ v न्यूझिलेण्ड् |
| ओ डि ऐ युतकसङ्ख्या. | ७ |
| प्रथम-टि २० (cap २) | १ डिसेम्बर् २००६ v दक्षिणाफ्रिका |
| अन्तिम-टि २० | १० अक्टोबर् २०१३ v आस्ट्रेलिया |
| गृह्यगणविवरणानि |
| वर्षम् | गणः |
| 1999/00–2004/05 | Bihar |
| 2004/05–present | Jharkhand |
| 2008–present | Chennai Super Kings |
| वृत्तिजीवनस्य सांख्यिकी |
| स्पर्धा | Test | ODI | FC | T20Is |
| क्रीडाः | 81 | 243 | 122 | 43 |
| प्राप्ताः धावनाङ्काः | 4,342 | 8,046 | 6,504 | 772 |
| सामान्यताडनानि | 38.76 | 53.28 | 37.16 | 32.16 |
| १००s/५०s | 6/28 | 9/54 | 9/42 | 0/0 |
| श्रेष्ठाङ्कः | 224 | 183 | 224 | 48 |
| Balls bowled | 90 | 36 | 120 | – |
| विकेट् | 0 | 1 | 0 | – |
| बोलिङ्ग्  | – | 31.00 | – | – |
| ५ विकेट् (एकस्मिन् इनिङ्गस्) | – | – | – | – |
| १० विकेट् (एकास्यां स्पर्धायाम्) | – | – | – | – |
| श्रेष्ठबोलिङ्ग् | – | 1/14 | – | – |
| क्याच्/स्टाम्पिङ्ग् | 219/37 | 224/80 | 327/56 | 22/8 |
| Source: ESPNCricinfo, 31 January 2014 |

**महेन्द्र सिंह धोनी** कश्चन प्रसिद्धः भारतीयक्रिकेट्-क्रीडालुः । भारतीयक्रिकेट्-गणस्य नायकः । तदीये नायकत्वे भारतेन २००७ ऐसिसि विश्व ट्वेण्टि२०, २००७-०८ सिबि सरणिः च जिता । २००८ तमे वर्षे आस्ट्रेलियागणं पराजित्य बार्डर्-गवास्कर्-प्रशस्तिः आसादिता भारतीयक्रिकेट्गणेन । श्रीलङ्कायां न्यूझिलेण्ड्देशे च सम्पन्ने ओ डि ऐ सरणिः ऐदम्प्राथम्येन जितस्य गणस्य नायकः आसीत् अयम् । उत्तमप्रदर्शनाय २००८ तमे वर्षे २००९ तमे वर्षे च ऐसिसि ओडिऐ उत्तमक्रीडालुप्रशस्तिः (प्रथमः भारतीयक्रीडालुः) अनेन प्राप्ता अस्ति । राजीवगान्धि खेल् रत्नप्रशस्तिः, पद्मश्रीप्रशस्तिः च अनेन प्राप्ता अस्ति । फोर्ब्स्-पत्रिकया अनुष्ठितात् विषयसङ्ग्रहणात् ज्ञायते यत् विश्वे अत्यधिकवेतनं प्राप्नुवत्सु दशसु क्रिकेट्-क्रीडालुषु महेन्द्र सिंह धोनी अन्यतमः इति ।

## वैयक्तिकजीवनम्

महेन्द्र सिंह धोनी बिहारस्य राञ्चीनगरे (अद्यतनीयं झारखण्डराज्यम्) १९८१ तमे वर्षे जुलैमासस्य ७ दिनाङ्के जन्म प्राप्नोत् । पिता पान् सिंह, माता देवकीदेवी । तस्य पूर्वजाः उत्तराखण्डस्य अल्मोरामण्डलस्य लाम्गढप्रदेशस्य ल्वालिग्रामस्थाः । महेन्द्रस्य पिता पानसिंहः उत्तराखतग्ग् राञ्चीम् आगत्य तत्रत्ये मेकान्-संस्थायाः उपसहायकरूपेण कार्यम् अकरोत् । तस्य सहोदरी जयन्ती गुप्ता, सहोदरः नरेन्द्र सिंह धोनी । २०१० तमस्य वर्षस्य जुलैमासस्य ४ दिनाङ्के सः डेह्राडून्-मूलां साक्षि सिंह रावत् नामिकां परिणीतवान् । महेन्द्रः जान् अब्राहमस्य,
रजनीकान्तस्य, आडम् गिल्क्रिस्टस्य च अभिमानी । क्रीडालुः सचिन् तेण्डुल्करः, अभिनेता अमिताबच्चनः, गायिका लता मङ्गेश्कर् इत्येतेषां साधनेन महेन्द्रः बाल्ये प्रभावितः जातः ।

झारखण्डे राञ्चीमण्डलस्थे श्याम्लिप्रदेशस्थे डिएवि जवाहर विद्यामन्दिरे महेन्द्रः विद्याभ्यासम् अकरोत् । आदौ सः
बेड्मिण्टन्क्रीडायां पादकन्दुकक्रीडायां च उत्तमक्रीडालुरूपेण मण्डलस्तरे अपि प्रसिद्धः आसीत् । विद्यार्थिजीवने महेन्द्रः पादकन्दुकक्रीडागणस्य उत्तमः सीमारक्षकः आसीत् । पादकन्दुकगणस्य प्रशिक्षकाः महेन्द्रस्य सामर्थ्यम् अवगत्य तं क्रिकेट्क्रीडनाय स्थानीयक्रिकेट्कूटं प्रति प्रेषितवन्तः । ततः पूर्वं महेन्द्रेण यद्यपि क्रिकेट्क्रीडायां भागः न स्वीकृतः आसीत् तथापि स्वीयेन क्षेत्ररक्षणकौशल्येन सः वैशिष्ट्यं प्रादर्शयत् । अनन्तरं सः कमाण्डो क्रिकेट्कूटस्य पूर्णकालिकं (१९९५-१९९८) क्षेत्ररक्षकोत्तरदायित्वं प्राप्नोत् । तत्र तेन उत्तमप्रदर्शनं दत्तम् इत्यतः सः ऊनषोडशवर्षीयाणां १९९७-९८ वर्षीये वीनू माङ्कड् ट्रॊफि - स्पर्धायै चितः जातः । तत्र अत्युत्तमं प्रदर्शनम् अददात् । महेन्द्रः दशमकक्ष्यायाः अनन्तरं क्रिकेट्क्रीडाविषये एव अधिकम् अवधानम् अददात् ।

## क्रीडनशैली

महेन्द्रः कश्चन दक्षिणहस्तताडकः क्षेत्ररक्षकश्च । पार्थिव पटेल्, अजेय रात्रा, दिनेश कार्तिक् प्रभृतयः इव महेन्द्रः अपि अल्पवयसि एव भारतीयेषु ’ए’ क्रिकेट् गणेषु उत्तमप्रदर्शनेन राष्ट्रियक्रिकेट्गणस्य प्रतिनिधिरूपेण चितेषु क्षेत्ररक्षकेषु अन्यतमः विद्यते । १९९८-९९ क्रिकेट् वसन्तावसरे बिहारक्रिकेट् गणस्य परतया प्रथमतया अक्रीडत् । २००४ तमे वर्षे भारत-ए-प्रतिनिधिरूपेण केन्याप्रवासाय चितः । त्रिकोणसरणिषु पाकिस्तान-ए गणस्य विरुद्धं गौतमगम्भीरेण युगलक्रीडायां बहूनि शतकानि तेन साधितानि । अनन्तरेषु वर्षेषु भारतस्य राष्ट्रियगणाय चितः जातः ।

## सरणिप्रशस्तिः

|  |
| --- |
| **ಎದುರಾಳಿಗಳ ಎದುರು ODI ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ದಾಖಲೆಗಳು** |
| **#** | **प्रतिपक्षः** | **स्पर्धाः** | **रन्** | **ಸರಾಸರಿ** | **अत्युन्नतं प्राप्ताङ्कः** | **शतकानि** | **अर्धशतकानि** | **ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು** | **ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌** |
| 1 | आफ्रिका XI | ३ | १७४ | ८७।०० | १३९\* | १ | ० | ३ | ३ |
| २ | आस्ट्रेलिया | १६ | ४०५ | ३६.८१ | १२४ | १ | ३ | २३ | ७ |
| ३ | बाङ्ग्लादेशः | ८ | १४६ | ३६.५० | ९१\* | ० | १ | ९ | ६ |
| ४ | बर्मुडा | १ | २९ | २९.०० | २९ | ० | ० | १ | ० |
| ५ | इङ्ग्लेण्ड् | १८ | ५०१ | ३३.४० | ९६ | ० | ३ | १९ | ७ |
| ६ | हाङ्ग् काङ्ग् | १ | १०९ | - | १०९\* | १ | ० | १ | ३ |
| ७ | न्यूजिलेण्ड् | ९ | २६९ | ६७.२५ | ८४\* | ० | २ | ७ | २ |
| ८ | पाकिस्तान | २२ | ९१७ | ५७.३१ | १४८ | १ | ७ | १९ | ६ |
| ९ | स्काट्लेण्ड् | १ | - | - | - | - | - | २ | - |
| १० | दक्षिण आफ्रिका | १० | १९६ | २४.५० | ५५ | ० | १ | ७ | १ |
| ११ | श्रीलङ्का | ३४ | १२९८ | ६१.८० | १८३\* | १ | ११ | ३६ | ७ |
| १२ | वेस्ट् इण्डीस् | १७ | ४९९ | ४९.९० | ९५ | ० | ३ | १३ | ४ |
| १३ | याक् | २ | १२३ | १२३.०० | ६७\* | ० | २ | ० | १ |
| **ಒಟ್ಟು** | **१४२** | **४६६६** | **५०.१७** | **१८३\ | **५** | **३३** | **१४१** | **४७** |

**ODI शतकाः** :

|  |
| --- |
| **ODI शतकाः** |
| **#** | **ರನ್‌ಗಳು** | **स्पर्धाः** | **प्रतिपक्षः** | **क्रीडास्थानम्** | **नगरम्/देशः** | **वर्षम्** |
| 1 | १४८ | ५ | पाकिस्तान | ACA-VDCA क्रीडाङ्गणम् | विशाखपत्तनम्, आन्ध्रप्रदेशः, भारतम् | २००५ |
| २ | १८३\* | २२ | श्रीलङ्का | सावै मानसिंह क्रीडाङ्गणम् | जयपुरम्, राजस्थानम्, भारतम् | २००५ |
| ३ | १३९\* | ७४ | आफ्रिका XI | MA चिदम्बरं क्रीडाङ्गणम् | चेन्नै, तमिळनाडुराज्यम्, भारतम् | २००७ |
| ४ | १०९\* | १०९\* | हाङ्ग् काङ्ग् | राष्ट्रीय क्रीडाङ्गणम् | कराची, पाकिस्थानम् | २००८ |
| ५ | १२४ | १४३ | आस्ट्रेलिया | VCA क्रीडाङ्गणम्, जन्ता | नागपुरम्, भारतम् | २००९ |

## टिप्पणी

## बाह्यानुबन्धाः

*  Archived २०१०-०१-११ at the Wayback Machine
* Mahendra Singh Dhoni on Twitter