# के जे येशुदास

| के.जे.येशुदासः കെ.ജെ. യേശുദാസ് |
| --- |
| Padmabhushan Dr. K.J. Yesudas D.Litt |
| व्यैक्तिकतथ्यानि |
| जन्मनाम |
काट्टश्शेरि जोसफ़ येशुदास |
| ख्यातनाम |
गानगन्धर्वः |
| मूलतः |
वाराणसी, मध्यप्रदेशराज्यम्, भारतम् |
| सङ्गीतविद्या |
भारतीयशास्त्रीयसङ्गीतम्, भारतीयचलच्चित्रस्य नेपथ्यगायकः, |
| वृत्तिः |
गायकः |
| सक्रियवर्षाणि |
क्रि.श.१९५५ तः... अनुवर्तते । |

**डा. कत्तस्सेरि जोसेफ् येशुदासः** (जननम् - क्रि.श. १९४०तमवर्षस्य जनवरिमासस्य दशमं दिनम्) भारतस्य अग्रमान्येषु सङ्गीतविद्वत्सु अन्यतमः । अपि च अनेकासु भारतीयभाषासु चलच्चित्रगीतानि गीतवान् । अयं कर्णाटकसङ्गीतस्य मधुरकण्ठः गायकः । केरळराज्यस्य कोच्चिमण्डले अस्य जननम् अभवत् । प्रसिद्धगायकस्य चेम्बै वैद्यनाथ भागवतस्य शिष्याग्रेसरः अभवत् । भारतीयचलच्चित्रस्य नेपथ्यगायकत्वेनापि अस्य ख्यातिः अस्ति । अयं मलयाळंभाषा,तमिळुभाषा, हिन्दीभाषा, कन्नडभाषा, इत्यादिषु भारतीयभाषासु चित्रगीतानि सहस्रशः गीतवान् । अस्य कण्ठश्रिया भारतम्।भारतस्य अग्रश्रेण्याः गायकेषु अन्यतमः अस्ति ।

## बाल्यं सङ्गीतशिक्षा च

येशुदासः केरळराज्यस्य पोर्टकोच्चिप्रदेशे क्रि.श. १९४०तमे वर्षे जनवरिमासस्य दशमे दिने अजायत । अस्य पिता अगस्टैन् जोसेफ् माता अलिजबेत् जोसेफ् इति । अस्य प्रथमः सङ्गीतगुरुः कर्णाटकशास्त्रीयसङ्गीतज्ञः मलयाळं नाटकरङ्गस्य कलावित् अस्य पिता एव । तत्पश्चात् केरळस्य तिरुपुनितुर इति ग्रामे सङ्गीताकादेमीं प्रविश्य स्वस्य सप्तमे वयसि प्रचलिते सङ्गीतप्रतियोगितायां जयाशाली भूत्वा स्वर्णपदकं प्राप्तवान् । सङ्गीतस्य उन्नताध्ययनार्थं चेम्बै वैद्यनाथ भागवतः इति तत्कालीनप्रसिद्धं गुरुम् उपगतवान् । क्रि.श. १९७४तमे वर्षे गुरोः अकालमरणात् अस्य सङ्गीताध्ययनम् अवरुद्धम् ।

## वृत्तिजीवनम्

नेपथ्यगायकत्वेन अस्य प्रथमगीतं क्रि.श. १९६१तमे वर्षे लोकार्पितस्य ' काल्पादुवुकल् ' इति मलयाळभाषायाः चलच्चित्रे अस्ति । एतावत् अनेन ५०सहस्राधिकगानानि अनेन गीतानि । एतेषु अस्य मातृभाषया मलयाळभाषया अधिकानि गीतवान् । एतदतिरिच्य कन्नडभाषया, हिन्दीभाषया, तमिळुभाषया, तेलुगुभाषया, बङ्गालीभाषया, गुजरातीभाषया, ओडिशाभाषया, मराठीभाषया, संस्कृतभाषया, तुळुभाषया, पञ्जाबीभाषया, अपि च रष्यन्, अरेबिक्, ल्याटिन्, इङ्ग्लिष् इत्यादिभिः वैदेशिकभाषाभिः गीतानि गीतवान् । अस्य सङ्गीतवृत्तेः सुवर्णमहोत्सवे सङ्गीतस्य विषये एवम् उक्तवान् । सङ्गीते विज्ञानम् अस्ति । तज्ज्ञात्वा युवानः अत्र अध्ययननिरताः भवेयुः । प्रत्येकं रागे विज्ञानस्य पृष्ठभूमिः अस्ति । तदविज्ञाय अभ्यासं करोति चेत् प्रयोजनं नास्ति । अस्य सांस्कृतिकपामुख्यं ज्ञातव्यम् । संस्कृतभाषा सर्वभाषाणां जननी अतः मलयाळभाषविदः मया अन्यभाषासु अपि गातुं शक्तवान् । कर्णाटकसङ्गीतं तु समुद्रस्य तरङ्गः इव अहम् अत्र प्रथमतरङ्गे अस्मि । सङ्गीतस्य पूर्णपरिभाषां ज्ञातुम् एकं जन्म पर्याप्तं न भवति । नाहं विद्वान् अहं विद्यार्थी एव इति अवदत् ।

## वैयक्तिकजीवनम्

येसुदासस्य पत्न्याः नाम प्रभा । एतयोः दम्पत्योः विनोदः विजयः विशालः इति त्रयः पुत्रा सन्ति । तमिळुनाडुराज्यस्य राजधान्यां चेन्नैनगरे अस्य वासः भवति ।

## प्रशस्तिपुरस्काराः

* अत्युत्तमनेपथ्यगायकः इति सप्तवारं राष्ट्रप्रशस्तिः ।

* अत्युत्तमः मलयाळंनेपथ्यगायकः इति १६वारं केरळराज्यस्य प्रशस्तिः ।

* क्रि.श. १९७२तमे वर्षे भारतसर्वकारस्य सर्वोच्चाप्रशस्तिः पद्मश्रीप्रशस्तिः

* क्रि.श. १९७४तमे वर्षे सङ्गीतराजः इति उपाधिः। चेम्बै

* अत्युत्तमः तमिळुभाषानेपथ्यगायकः इति क्रि.श. १९८८तमे वर्षे तमिळुनाडुराज्यसर्वकारस्य आन्ध्रप्रदेशराज्य सर्वकारस्य प्रशस्तिः ।

* क्रि.श. १९८९तमे वर्षे अण्णामलैविश्वविद्यालयात् सादरडाक्टरेट्पदवी ।

* क्रि.श. १९६५ तमे वर्षे तदानीन्तनसोवियत् गणराज्येन तस्मिन् देशे विविधस्थानेषु सङ्गीतगोष्ठीः आयोजयितुम् आमन्त्रणं प्राप्तवान् ।

## अभिनेता अपि

| कालः | चलच्चित्रनाम | अभिनेता | नेदेशकः | भूमिका |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| क्रि.श.१९६५ | अनार्कली | प्रेम नाज़िर् | कुञ्चक्को | तानसेनः |
| क्रि.श. २००२ | नन्दनम् | पृथ्वीराज सुकुमरन् | रणजीतः | स्वभूमिका |
| क्रि.श. २००५ | बाय् फ्रेण्ड् | मनिकुट्टन् | विनयन् | स्वभूमिका |
| क्रि.श. १९७३ | अचानि | प्रेम नाज़िर् | पि.भास्करन् | स्वभूमिका |

## कानिचन प्रसिद्धचलच्चित्रगीतानि

* कन्नडभाषा

* टु टु टु बेडप्प.... (प्रेममयी) कन्नडचलच्चित्रस्य प्रथमनेपथ्यगानम् । अपि च डा.राजकुमरस्य अभिनये गीतस्य एकैकं चित्रम् ।
* हेण्ने निन्न कण्ण नोट मिञ्चु... (प्रेममयी)
* हूवन्ते हेण्णु नगुतिरबेकु... (किलाडि किट्टु)
* मनेये मन्त्रालय मनसे देवालय.... (मनेये मन्त्रालय)
* आ कर्णनन्ते नी त्यागियादे... (कर्ण)
* नटन विशारद नटशेखर...(मलयमारुत)
* नगुमो मुगलेनि.. (रायरुबन्दरु मावन मनेगे)
* मातु तप्पिदळु... (हुच्च)
* तायि एन्दल्लि.... (नञ्जुण्डि)
* नम्मूर युवराणि.....(रामाचारी)
* लालि लालि मलगिरुव (स्वाति मुत्तु)
* मधुर बलु मधुर बाळु जेनादाग... (बाळु जेनु)
* ओहो वसन्त हृदय अरळो काल... (गोपिकृष्ण)

* मलयाळंभाषा

* तामसमेन्ते वरुवान्... (भार्गवी निलयम्, क्रि.श. १९६४)
* इन्नले मयन्गुम्बोल्.. ( अन्वेशिचु कन्देथियिल्ला, क्रि.श. १९६७)
* स्वप्नङ्गळे... ( कव्यमेला, क्र्.श. १९६५)
* हृदयसरस्सिले... (पाडुन्न पूज़ा कि.श. १९६८)
* पोन्वेयिल्... (निर्तसाले, क्रि.श. १९७२)
* अष्टमुडि... (मनवत्ती, क्रि.श. १९६४)
* आयिरुम् पदसरम् (नाडि, क्रि.श. १९६९)
* मनुष्यन्.... ( अचनुम् बप्पयुम् क्रि.श. १९६९)
* श्याम मेघमे....(समयमयिल्ल पोलुम्, क्रि.श १९७८)
* एळुस्वरङ्गळु... (चिरियो चिरि, क्रि.श. १९८२)
* काय्योळिनिज तारकम्...(जिजगन्दर्वन्, क्रि.श. १९९१)
* आदियुश सन्ध्या... (पळसि राजा, क्रि.श. २०१०)

* हिन्दीभाषा

* ओ गोरियारे... (नैया)
* सुनयना.... (सुनयन)
* चान्द जैसे मुकडे पे...(सावन को आने दे)
* कहाँ से आये बदरा (चसमे बद्दूर्)
* नि स गम पा... (आनन्द महल्)
* गोरि तेरा गांव... (चित्तचोर्)
* का करू सजनि आये न बालम् (स्वामी)
* दिल् के टुकडे टुकडे करके (दादा)

* तेलुगुभाषा

* देवुडे इच्चुडु विधि ओकटि... (अन्तुलेनि कथा, क्रि.श. १९७६)
* चुक्कल्ले तोचवे एन्नेल्ले कचवे... (नेरीक्षण, क्रि.श. १९८१)
* नवरस सुम मालिका.... (मेघसन्देशम्, क्रि.श.१९८३)
* तेलवरदेमो स्वमी... (श्रुतिलयलु, क्रि.श. १९८७)
* तुलसि दलमुलचे सन्तोशमुगा... (रुद्रवीणा, क्रि.श. १९८८)
* आ पूल रङ्गु.... (दोङ्ग पोलीस्, क्रि.श १९९२)
* अन्दमैन वेन्नेललोन... (अस्सेम्ली रौडी, क्रि.श. १९९१)
* मुद्दबन्ति नव्वुलो... (अल्लुडुगारु, क्रि.श. १९९१)
* मुद्दुतो ओनमालु.... (मेजर् चन्द्रकान्त, क्रि.श. १९९२)
* बृन्दावनमाली....(तप्पु चेसि पप्पु कूडु, क्रि.श. २००३)

## बाह्यानुबन्धाः

* येसुदासस्य जालस्थानम्
* IMDB पुटम्